1

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

Homenagem àquele Abençoado, o Nobre, o Perfeitamente Iluminado.

---

วินยปิฏเก

No Vinaya Piṭaka,

---

ปาราชิกกณฺฑ-อฏฺฐกถา (ทุติโย ภาโค)

O comentário sobre a seção dos Pārājikas (segunda parte).

---

๓. ตติยปาราชิกํ

3. O terceiro Pārājika.

---

ตติยํ [Pg.1] ตีหิ สุทฺเธน, ยํ พุทฺเธน วิภาวิตํ;

ปาราชิกํ ตสฺส ทานิ, ปตฺโต สํวณฺณนากฺกโม.

O terceiro Pārājika, que foi esclarecido pelo Buda purificado através das três portas; agora chegou a vez da ordem de sua explicação.

---

ยสฺมา ตสฺมา สุวิญฺเญยฺยํ, ยํ ปุพฺเพ จ ปกาสิตํ;

ตํ วชฺชยิตฺวา อสฺสาปิ, โหติ สํวณฺณนา อยํ.

Portanto, evitando o que é fácil de entender e o que já foi explicado anteriormente, esta explicação também é feita para este.

---

ปฐมปญฺญตฺตินิทานวณฺณนา

Explicação sobre a origem da primeira regulamentação.

---

๑๖๒. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายนฺติ เอตฺถ เวสาลิยนฺติ เอวํนามเก อิตฺถิลิงฺควเสน ปวตฺตโวหาเร นคเร. ตญฺหิ นครํ ติกฺขตฺตุํ ปาการปริกฺเขปวฑฺฒเนน วิสาลีภูตตฺตา ‘‘เวสาลี’’ติ วุจฺจติ. อิทมฺปิ จ นครํ สพฺพญฺญุตปฺปตฺเตเยว สมฺมาสมฺพุทฺเธ สพฺพากาเรน เวปุลฺลํ ปตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. เอวํ โคจรคามํ ทสฺเสตฺวา นิวาสฏฺฐาน มาห – ‘‘มหาวเน กูฏาคารสาลาย’’นฺติ. ตตฺถ มหาวนํ นาม สยํชาตํ อโรปิมํ สปริจฺเฉทํ มหนฺตํ วนํ. กปิลวตฺถุสามนฺตา ปน มหาวนํ หิมวนฺเตน สห เอกาพทฺธํ อปริจฺเฉทํ หุตฺวา มหาสมุทฺทํ อาหจฺจ ฐิตํ. อิทํ ตาทิสํ น โหติ, สปริจฺเฉทํ มหนฺตํ วนนฺติ มหาวนํ. กูฏาคารสาลา ปน มหาวนํ [Pg.2] นิสฺสาย กเต อาราเม กูฏาคารํ อนฺโต กตฺวา หํสวฏฺฏกจฺฉทเนน กตา สพฺพาการสมฺปนฺนา พุทฺธสฺส ภควโต คนฺธกุฏิ เวทิตพฺพา.

162. Naquele tempo, o Buda, o Abençoado, residia em Vesālī, na Grande Floresta, no pavilhão com teto pontiagudo. Aqui, 'em Vesālī' refere-se à cidade com esse nome, cujo termo é usado no gênero feminino. Pois essa cidade é chamada de 'Vesālī' porque se tornou ampla ao ter seus muros de proteção expandidos por três vezes. E deve-se entender que esta cidade alcançou a plenitude em todos os aspectos somente quando o Buda perfeitamente iluminado alcançou a onisciência. Tendo assim mostrado a aldeia de coleta de esmolas, o recitador declarou o local de residência: 'na Grande Floresta, no pavilhão com teto pontiagudo'. Ali, a 'Grande Floresta' refere-se a uma floresta de grande extensão, de crescimento natural, não plantada e com limites definidos. Por outro lado, a Grande Floresta próxima a Kapilavatthu está conectada ao Himalaia, sendo sem limites e estendendo-se até o grande oceano. Esta floresta de Vesālī não é assim; ela é uma floresta grande, mas com limites definidos, por isso é chamada de 'Grande Floresta'. O 'pavilhão com teto pontiagudo', por sua vez, deve ser entendido como a cabana perfumada do Buda, o Abençoado, dotada de todas as excelentes qualidades, construída no mosteiro situado junto à Grande Floresta, contendo em seu interior uma sala com teto pontiagudo e coberta com um telhado curvo como as asas de um ganso.

---

อเนกปริยาเยน อสุภกถํ กเถตีติ อเนเกหิ การเณหิ อสุภาการสนฺทสฺสนปฺปวตฺตํ กายวิจฺฉนฺทนิยกถํ กเถติ. เสยฺยถิทํ – ‘‘อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา โลมา…เป. … มุตฺต’’นฺติ. กึ วุตฺตํ โหติ? ภิกฺขเว, อิมสฺมึ พฺยามมตฺเต กเฬวเร สพฺพากาเรนปิ วิจินนฺโต น โกจิ กิญฺจิ มุตฺตํ วา มณึ วา เวฬุริยํ วา อครุํ วา จนฺทนํ วา กุงฺกุมํ วา กปฺปูรํ วา วาสจุณฺณาทีนิ วา อณุมตฺตมฺปิ สุจิภาวํ ปสฺสติ. อถ โข ปรมทุคฺคนฺธํ เชคุจฺฉํ อสฺสิรีกทสฺสนํ เกสโลมาทินานปฺปการํ อสุจึเยว ปสฺสติ. ตสฺมา น เอตฺถ ฉนฺโท วา ราโค วา กรณีโย. เยปิ หิ อุตฺตมงฺเค สิรสฺมึ ชาตา เกสา นาม, เตปิ อสุภา เจว อสุจิโน จ ปฏิกฺกูลา จ. โส จ เนสํ อสุภาสุจิปฏิกฺกูลภาโว วณฺณโตปิ สณฺฐานโตปิ คนฺธโตปิ อาสยโตปิ โอกาสโตปีติ ปญฺจหิ การเณหิ เวทิตพฺโพ. เอวํ โลมาทีนนฺติ. อยเมตฺถ สงฺเขโป, วิตฺถาโร ปน วิสุทฺธิมคฺเค (วิสุทฺธิ. ๑.๑๘๒) วุตฺตนเยน เวทิตพฺโพ. อิติ ภควา เอกเมกสฺมึ โกฏฺฐาเส ปญฺจปญฺจปฺปเภเทน อเนกปริยาเยน อสุภกถํ กเถติ.

Ele expõe o discurso sobre o não belo de muitas maneiras significa que ele profere um discurso que corta o desejo pelo corpo, mostrando o aspecto não belo por meio de muitas razões. A saber: 'Há neste corpo cabelos, pelos... até urina'. O que se quer dizer com isso? Monges, ao examinar de todas as formas este corpo de uma braça de extensão, ninguém encontra nele sequer um átomo de pureza — seja uma pérola, uma gema, um lápis-lazúli, madeira de ágar, sândalo, açafrão, cânfora ou pós aromáticos. Pelo contrário, vê-se apenas o que é impuro, extremamente malcheiroso, repulsivo, de aparência desagradável, composto de várias partes como cabelos, pelos, etc. Portanto, não se deve ter desejo ou apego por ele. Pois mesmo os cabelos que crescem na cabeça, a parte mais nobre do corpo, são não belos, impuros e repulsivos. E essa natureza não bela, impura e repulsiva deles deve ser compreendida através de cinco aspectos: cor, forma, odor, origem e localização. O mesmo se aplica aos pelos e demais partes. Este é o resumo aqui; a explicação detalhada, contudo, deve ser compreendida conforme o método exposto no Visuddhimagga. Assim, o Abençoado expõe o discurso sobre o não belo de muitas maneiras, dividindo cada uma das partes em cinco aspectos.

---

อสุภาย วณฺณํ ภาสตีติ อุทฺธุมาตกาทิวเสน อสุภมาติกํ นิกฺขิปิตฺวา ปทภาชนีเยน ตํ วิภชนฺโต วณฺเณนฺโต สํวณฺเณนฺโต อสุภาย วณฺณํ ภาสติ. อสุภภาวนาย วณฺณํ ภาสตีติ ยา อยํ เกสาทีสุ วา อุทฺธุมาตกาทีสุ วา อชฺฌตฺตพหิทฺธาวตฺถูสุ อสุภาการํ คเหตฺวา ปวตฺตสฺส จิตฺตสฺส ภาวนา วฑฺฒนา ผาติกมฺมํ, ตสฺสา อสุภภาวนาย อานิสํสํ ทสฺเสนฺโต วณฺณํ ภาสติ, คุณํ ปริกิตฺเตติ. เสยฺยถิทํ – ‘‘อสุภภาวนาภิยุตฺโต, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เกสาทีสุ วา วตฺถูสุ อุทฺธุมาตกาทีสุ วา ปญฺจงฺควิปฺปหีนํ ปญฺจงฺคสมนฺนาคตํ ติวิธกลฺยาณํ ทสลกฺขณสมฺปนฺนํ ปฐมํ ฌานํ ปฏิลภติ. โส ตํ ปฐมชฺฌานสงฺขาตํ จิตฺตมญฺชูสํ นิสฺสาย วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อุตฺตมตฺถํ อรหตฺตํ ปาปุณาตี’’ติ.

Ele elogia o não belo significa que, tendo estabelecido a matriz do não belo por meio de estados como o corpo inchado, etc., ele elogia o não belo ao analisar, explicar e detalhar essa matriz através da análise das palavras. Ele elogia o desenvolvimento da meditação sobre o não belo significa que ele elogia e exalta as qualidades e os benefícios dessa meditação sobre o não belo, que consiste no desenvolvimento, cultivo e crescimento da mente que foca no aspecto não belo de objetos internos ou externos, sejam cabelos, etc., ou corpos inchados, etc. A saber: 'Monges, o monge dedicado ao desenvolvimento da meditação sobre o não belo obtém o primeiro jhana — que é livre de cinco fatores, dotado de cinco fatores, bom em três os aspectos e dotado de dez características — em relação a objetos como cabelos, etc., ou corpos inchados, etc. Apoiando-se nessa caixa mental conhecida como o primeiro jhana, e desenvolvendo a visão penetrante, ele alcança a meta suprema, o estado de Arhat'.

---

ตตฺริมานิ [Pg.3] ปฐมสฺส ฌานสฺส ทส ลกฺขณานิ – ปาริปนฺถิกโต จิตฺตวิสุทฺธิ, มชฺฌิมสฺส สมาธินิมิตฺตสฺส ปฏิปตฺติ, ตตฺถ จิตฺตปกฺขนฺทนํ, วิสุทฺธสฺส จิตฺตสฺส อชฺฌุเปกฺขนํ, สมถปฺปฏิปนฺนสฺส อชฺฌุเปกฺขนํ, เอกตฺตุปฏฺฐานสฺส อชฺฌุเปกฺขนํ, ตตฺถ ชาตานํ ธมฺมานํ อนติวตฺตนฏฺเฐน สมฺปหํสนา, อินฺทฺริยานํ เอกรสฏฺเฐน ตทุปควีริยวาหนฏฺเฐน อาเสวนฏฺเฐน สมฺปหํสนาติ.

A este respeito, estas são as dez características do primeiro jhana: a purificação da mente em relação aos obstáculos; a obtenção do sinal de concentração intermediário; o mergulhar da mente nesse sinal; o olhar com equanimidade para a mente purificada; o olhar com equanimidade para a mente que alcançou a tranquilidade; o olhar com equanimidade para a mente estabelecida na unicidade; a exultação dos estados mentais ali surgidos, no sentido de não ultrapassarem uns aos outros; a exultação das faculdades no sentido de terem um único sabor; a exultação no sentido de conduzir a energia adequada a esse sabor único; e a exultação no sentido de cultivar repetidamente esses estados.

---

ตตฺรายํ ปาฬิ – ‘‘ปฐมสฺส ฌานสฺส โก อาทิ, กึ มชฺเฌ, กึ ปริโยสานํ? ปฐมสฺส ฌานสฺส ปฏิปทาวิสุทฺธิ อาทิ, อุเปกฺขานุพฺรูหนา มชฺเฌ, สมฺปหํสนา ปริโยสานํ. ปฐมสฺส ฌานสฺส ปฏิปทาวิสุทฺธิ อาทิ, อาทิสฺส กติ ลกฺขณานิ? อาทิสฺส ตีณิ ลกฺขณานิ – โย ตสฺส ปริปนฺโถ ตโต จิตฺตํ วิสุชฺฌติ, วิสุทฺธตฺตา จิตฺตํ มชฺฌิมํ สมถนิมิตฺตํ ปฏิปชฺชติ, ปฏิปนฺนตฺตา ตตฺถ จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ. ยญฺจ ปริปนฺถโต จิตฺตํ วิสุชฺฌติ, ยญฺจ วิสุทฺธตฺตา จิตฺตํ มชฺฌิมํ สมถนิมิตฺตํ ปฏิปชฺชติ, ยญฺจ ปฏิปนฺนตฺตา ตตฺถ จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ. ปฐมสฺส ฌานสฺส ปฏิปทาวิสุทฺธิ อาทิ, อาทิสฺส อิมานิ ตีณิ ลกฺขณานิ. เตน วุจฺจติ – ‘ปฐมํ ฌานํ อาทิกลฺยาณญฺเจว โหติ ติลกฺขณสมฺปนฺนญฺจ’.

A este respeito, este é o texto canônico: 'Qual é o início, qual é o meio e qual é o fim do primeiro jhana? A purificação do caminho é o início, o fortalecimento da equanimidade é o meio, e a exultação é o fim. A purificação do caminho é o início do primeiro jhana. Quantas características tem o início? O início tem três características: a mente é purificada daquilo que é o seu obstáculo; por ser purificada, a mente alcança o sinal de tranquilidade intermediário; por ter alcançado o sinal, a mente mergulha nele. O fato de a mente ser purificada do obstáculo, o fato de, por ser purificada, a mente alcançar o sinal de tranquilidade intermediário, e o fato de, por ter alcançado o sinal, a mente mergulhar nele — estas são as três características do início, que é a purificação do caminho do primeiro jhana. Por isso se diz: "O primeiro jhana é belo no início e dotado de três características".'

---

‘‘ปฐมสฺส ฌานสฺส อุเปกฺขานุพฺรูหนา มชฺเฌ, มชฺฌสฺส กติ ลกฺขณานิ? มชฺฌสฺส ตีณิ ลกฺขณานิ – วิสุทฺธํ จิตฺตํ อชฺฌุเปกฺขติ, สมถปฺปฏิปนฺนํ อชฺฌุเปกฺขติ, เอกตฺตุปฏฺฐานํ อชฺฌุเปกฺขติ. ยญฺจ วิสุทฺธํ จิตฺตํ อชฺฌุเปกฺขติ, ยญฺจ สมถปฺปฏิปนฺนํ อชฺฌุเปกฺขติ, ยญฺจ เอกตฺตุปฏฺฐานํ อชฺฌุเปกฺขติ. ปฐมสฺส ฌานสฺส อุเปกฺขานุพฺรูหนา มชฺเฌ, มชฺฌสฺส อิมานิ ตีณิ ลกฺขณานิ. เตน วุจฺจติ – ‘ปฐมํ ฌานํ มชฺเฌกลฺยาณญฺเจว โหติ ติลกฺขณสมฺปนฺนญฺจ’.

O fortalecimento da equanimidade é o meio do primeiro jhana. Quantas características tem o meio? O meio tem três características: olha-se com equanimidade para a mente purificada, olha-se com equanimidade para a mente que alcançou a tranquilidade, e olha-se com equanimidade para a mente estabelecida na unicidade. O fato de olhar com equanimidade para a mente purificada, o fato de olhar com equanimidade para a mente que alcançou a tranquilidade, e o fato de olhar com equanimidade para a mente estabelecida na unicidade — estas são as três características do meio, que é o fortalecimento da equanimidade do primeiro jhana. Por isso se diz: "O primeiro jhana é belo no meio e dotado de três características".'

---

‘‘ปฐมสฺส ฌานสฺส สมฺปหํสนา ปริโยสานํ, ปริโยสานสฺส กติ ลกฺขณานิ? ปริโยสานสฺส จตฺตาริ ลกฺขณานิ – ตตฺถ ชาตานํ ธมฺมานํ อนติวตฺตนฏฺเฐน สมฺปหํสนา, อินฺทฺริยานํ เอกรสฏฺเฐน สมฺปหํสนา, ตทุปควีริยวาหนฏฺเฐน สมฺปหํสนา, อาเสวนฏฺเฐน สมฺปหํสนา. ปฐมสฺส ฌานสฺส สมฺปหํสนา ปริโยสานํ, ปริโยสานสฺส อิมานิ จตฺตาริ ลกฺขณานิ. เตน วุจฺจติ – ‘ปฐมํ ฌานํ ปริโยสานกลฺยาณญฺเจว โหติ จตุลกฺขณสมฺปนฺนญฺจ. ‘‘เอวํ ติวิธตฺตคตํ จิตฺตํ ติวิธกลฺยาณกํ ทสลกฺขณสมฺปนฺนํ [Pg.4] วิตกฺกสมฺปนฺนญฺเจว โหติ วิจารสมฺปนฺนญฺจ ปีติสมฺปนฺนญฺจ สุขสมฺปนฺนญฺจ จิตฺตสฺส อธิฏฺฐานสมฺปนฺนญฺจ สทฺธาสมฺปนฺนญฺจ วีริยสมฺปนฺนญฺจ สติสมฺปนฺนญฺจ สมาธิสมฺปนฺนญฺจ ปญฺญาสมฺปนฺนญฺจา’’ติ (ปฏิ. โร. ๑.๑๕๘).

O fim do primeiro jhana é a exultação. Quantas características tem o fim? O fim tem quatro características: a exultação dos estados ali surgidos no sentido de não ultrapassarem uns aos outros, a exultação das faculdades no sentido de terem um único sabor, a exultação no sentido de conduzir a energia adequada a esse sabor único, e a exultação no sentido de cultivar repetidamente. Estas são as quatro características do fim, que é a exultação do primeiro jhana. Por isso se diz: 'O primeiro jhana é belo no fim e dotado de quatro características. Assim, a mente que alcançou esses três estados, que é bela em três aspectos, dotada de dez características, é também dotada de pensamento aplicado, dotada de pensamento sustentado, dotada de êxtase, dotada de felicidade, dotada de determinação mental, dotada de fé, dotada de energia, dotada de atenção plena, dotada de concentração e dotada de sabedoria'.

---

อาทิสฺส อาทิสฺส อสุภสมาปตฺติยา วณฺณํ ภาสตีติ ‘‘เอวมฺปิ อิตฺถมฺปี’’ติ ปุนปฺปุนํ ววตฺถานํ กตฺวา อาทิสนฺโต อสุภสมาปตฺติยา วณฺณํ ภาสติ, อานิสํสํ กเถติ, คุณํ ปริกิตฺเตติ. เสยฺยถิทํ – ‘‘อสุภสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ ปฏิลียติ ปฏิกุฏติ ปฏิวฏฺฏติ, น สมฺปสารียติ, อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปฏิลียติ ปฏิกุฏติ ปฏิวฏฺฏติ, น สมฺปสารียติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, อสุภสญฺญาปริจิเตน ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ ปฏิลียติ ปฏิกุฏติ ปฏิวฏฺฏติ, น สมฺปสารียตี’’ติ (อ. นิ. ๗.๔๙).

Ele elogia repetidamente a realização do não belo significa que, ao definir repetidamente 'assim e desta maneira' e ao apontar para isso, ele elogia a realização do não belo, declara seus benefícios e exalta suas qualidades. A saber: 'Monges, quando a mente de um monge habita frequentemente cultivada com a percepção do não belo, sua mente recua, encolhe-se, retrocede e não se expande diante da união sexual; em vez disso, estabelece-se a equanimidade ou a repulsa. Assim como, monges, uma pena de galinha ou um pedaço de tendão jogado ao fogo encolhe-se, contrai-se, retrocede e não se expande; da mesma forma, monges, quando a mente de um monge habita frequentemente cultivada com a percepção do não belo, sua mente recua, encolhe-se, retrocede e não se expande diante da união sexual'.

---

อิจฺฉามหํ, ภิกฺขเว, อทฺธมาสํ ปฏิสลฺลียิตุนฺติ อหํ ภิกฺขเว เอกํ อทฺธมาสํ ปฏิสลฺลียิตุํ นิลียิตุํ เอโกว หุตฺวา วิหริตุํ อิจฺฉามีติ อตฺโถ. นมฺหิ เกนจิ อุปสงฺกมิตพฺโพ อญฺญตฺร เอเกน ปิณฺฑปาตนีหารเกนาติ โย อตฺตนา ปยุตฺตวาจํ อกตฺวา มมตฺถาย สทฺเธสุ กุเลสุ ปฏิยตฺตํ ปิณฺฑปาตํ นีหริตฺวา มยฺหํ อุปนาเมติ, ตํ ปิณฺฑปาตนีหารกํ เอกํ ภิกฺขุํ ฐเปตฺวา นมฺหิ อญฺเญน เกนจิ ภิกฺขุนา วา คหฏฺเฐน วา อุปสงฺกมิตพฺโพติ.

Desejo, monges, permanecer em retiro por meio mês significa: 'Monges, desejo permanecer em retiro, ocultar-me e viver sozinho por meio mês'. Ninguém deve se aproximar de mim, exceto aquele que me traz a esmola de comida significa: 'Exceto por aquele único monge que traz a esmola de comida — que, sem que eu mesmo tenha que pedir, traz e me oferece a esmola de comida preparada pelas famílias de fé para o meu benefício —, não desejo ser abordado por nenhum outro monge ou leigo'.

---

กสฺมา ปน เอวมาหาติ? อตีเต กิร ปญฺจสตา มิคลุทฺทกา มหตีหิ ทณฺฑวาคุราหิ อรญฺญํ ปริกฺขิปิตฺวา หฏฺฐตุฏฺฐา เอกโตเยว ยาวชีวํ มิคปกฺขิฆาตกมฺเมน ชีวิกํ กปฺเปตฺวา นิรเย อุปปนฺนา; เต ตตฺถ ปจฺจิตฺวา ปุพฺเพ กเตน เกนจิเทว กุสลกมฺเมน มนุสฺเสสุ อุปปนฺนา กลฺยาณูปนิสฺสยวเสน สพฺเพปิ ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชญฺจ อุปสมฺปทญฺจ ลภึสุ; เตสํ ตโต มูลากุสลกมฺมโต อวิปกฺกวิปากา อปราปรเจตนา ตสฺมึ อทฺธมาสพฺภนฺตเร อตฺตูปกฺกเมน จ ปรูปกฺกเมน จ ชีวตุปจฺเฉทาย โอกาสมกาสิ, ตํ ภควา อทฺทส. กมฺมวิปาโก นาม น สกฺกา เกนจิ ปฏิพาหิตุํ. เตสุ จ ภิกฺขูสุ ปุถุชฺชนาปิ อตฺถิ โสตาปนฺนสกทาคามีอนาคามีขีณาสวาปิ. ตตฺถ ขีณาสวา อปฺปฏิสนฺธิกา, อิตเร อริยสาวกา [Pg.5] นิยตคติกา สุคติปรายณา, ปุถุชฺชนานํ ปน คติ อนิยตา. อถ ภควา จินฺเตสิ – ‘‘อิเม อตฺตภาเว ฉนฺทราเคน มรณภยภีตา น สกฺขิสฺสนฺติ คตึ วิโสเธตุํ, หนฺท เนสํ ฉนฺทราคปฺปหานาย อสุภกถํ กเถมิ. ตํ สุตฺวา อตฺตภาเว วิคตจฺฉนฺทราคตาย คติวิโสธนํ กตฺวา สคฺเค ปฏิสนฺธึ คณฺหิสฺสนฺติ. เอวํ เนสํ มม สนฺติเก ปพฺพชฺชา สาตฺถิกา ภวิสฺสตี’’ติ.

Mas por que ele disse isso? Diz-se que, no passado, quinhentos caçadores de animais selvagens, tendo cercado a floresta com grandes redes presas a estacas, alegres e satisfeitos, ganharam a vida juntos matando animais e pássaros durante toda a vida, e renasceram no inferno. Tendo cozinhado ali, e devido a algum karma benéfico realizado anteriormente, eles renasceram entre os seres humanos. Devido a uma forte condição de apoio para se tornarem monges, todos eles obtiveram a ordenação de noviço e a ordenação completa na presença do Abençoado. A intenção subsequente decorrente daquele karma prejudicial original, cujo resultado ainda não havia amadurecido, encontrou uma oportunidade durante aquele período de meio mês para interromper a vida deles, seja por esforço próprio ou por esforço alheio. O Abençoado viu isso. O amadurecimento do karma não pode ser evitado por ninguém. E entre esses monges, havia pessoas comuns, bem como aqueles que eram que entraram na correnteza, que retornam uma vez, que não retornam e cujas impurezas foram destruídas. Entre eles, os que tinham as impurezas destruídas não estavam sujeitos ao renascimento; os outros nobres discípulos tinham um destino certo, destinados a um reino feliz; mas o destino das pessoas comuns era incerto. Então o Abençoado pensou: 'Estes monges, temerosos do perigo da morte devido ao apego e desejo por sua própria existência, não serão capazes de purificar seu destino. Ora, eu lhes exporei o discurso sobre o não belo para que abandonem o apego e o desejo. Ouvindo isso, com o apego e o desejo eliminados em relação à sua própria existência, eles purificarão seu destino e renascerão no céu. Assim, a ordenação deles na minha presença será proveitosa'.

---

ตโต เตสํ อนุคฺคหาย อสุภกถํ กเถสิ กมฺมฏฺฐานสีเสน, โน มรณวณฺณสํวณฺณนาธิปฺปาเยน. กเถตฺวา จ ปนสฺส เอตทโหสิ – ‘‘สเจ มํ อิมํ อทฺธมาสํ ภิกฺขู ปสฺสิสฺสนฺติ, ‘อชฺช เอโก ภิกฺขุ มโต, อชฺช ทฺเว…เป… อชฺช ทสา’ติ อาคนฺตฺวา อาคนฺตฺวา อาโรเจสฺสนฺติ. อยญฺจ กมฺมวิปาโก น สกฺกา มยา วา อญฺเญน วา ปฏิพาหิตุํ. สฺวาหํ ตํ สุตฺวาปิ กึ กริสฺสามิ? กึ เม อนตฺถเกน อนยพฺยสเนน สุเตน? หนฺทาหํ ภิกฺขูนํ อทสฺสนํ อุปคจฺฉามี’’ติ. ตสฺมา เอวมาห – ‘‘อิจฺฉามหํ, ภิกฺขเว, อทฺธมาสํ ปติสลฺลียิตุํ; นมฺหิ เกนจิ อุปสงฺกมิตพฺโพ อญฺญตฺร เอเกน ปิณฺฑปาตนีหารเกนา’’ติ.

Por essa razão, para beneficiá-los, ele expôs o discurso sobre o não belo como um tema principal de meditação, e não com a intenção de elogiar a morte. E depois de expor isso, ocorreu-lhe o seguinte pensamento: 'Se os monges me virem durante este meio mês, eles virão repetidamente me informar: "Hoje um monge morreu, hoje dois... hoje dez morreram". E este amadurecimento do karma não pode ser evitado por mim ou por qualquer outra pessoa. Mesmo que eu ouça isso, o que poderei fazer? De que me serve ouvir sobre essa destruição e ruína inútil? Ora, irei para onde os monges não possam me ver'. Por essa razão, ele disse: 'Desejo, monges, permanecer em retiro por meio mês; ninguém deve se aproximar de mim, exceto aquele que me traz a esmola de comida'.

---

อปเร ปนาหุ – ‘‘ปรูปวาทวิวชฺชนตฺถํ เอวํ วตฺวา ปฏิสลฺลีโน’’ติ. ปเร กิร ภควนฺตํ อุปวทิสฺสนฺติ – ‘‘อยํ ‘สพฺพญฺญู, อหํ สทฺธมฺมวรจกฺกวตฺตี’ติ ปฏิชานมาโน อตฺตโนปิ สาวเก อญฺญมญฺญํ ฆาเตนฺเต นิวาเรตุํ น สกฺโกติ. กิมญฺญํ สกฺขิสฺสตี’’ติ? ตตฺถ ปณฺฑิตา วกฺขนฺติ – ‘‘ภควา ปฏิสลฺลานมนุยุตฺโต นยิมํ ปวตฺตึ ชานาติ, โกจิสฺส อาโรจยิตาปิ นตฺถิ, สเจ ชาเนยฺย อทฺธา นิวาเรยฺยา’’ติ. อิทํ ปน อิจฺฉามตฺตํ, ปฐมเมเวตฺถ การณํ. นาสฺสุธาติ เอตฺถ ‘‘อสฺสุธา’’ติ ปทปูรณมตฺเต อวธารณตฺเถ วา นิปาโต; เนว โกจิ ภควนฺตํ อุปสงฺกมตีติ อตฺโถ.

Outros professores, no entanto, dizem: 'Tendo falado assim, ele entrou em retiro solitário com o propósito de evitar a censura de outros.' Pois os de fora censurarão o Abençoado: 'Este Gautama, embora declare: "Sou onisciente, sou o governante da excelente roda do verdadeiro Dhamma", não é capaz de impedir que seus próprios discípulos matem uns aos outros. Como ele seria capaz de fazer qualquer outra coisa?' A respeito disso, os sábios dirão: 'O Abençoado, dedicado ao retiro solitário, não sabe deste acontecimento; tampouco há alguém para informá-lo. Se ele soubesse, certamente o impediria.' No entanto, isso é apenas o desejo daqueles outros professores; a primeira razão apresentada aqui é a verdadeira. Na expressão 'nāssudhā', a palavra 'assudhā' é uma partícula usada meramente para preencher a métrica ou com o sentido de ênfase; o significado é que absolutamente ninguém se aproximava do Abençoado.

---

อเนเกหิ วณฺณสณฺฐานาทีหิ การเณหิ โวกาโร อสฺสาติ อเนกาการโวกาโร; อเนกาการโวกิณฺโณ อเนกการณสมฺมิสฺโสติ วุตฺตํ โหติ. โก โส? อสุภภาวนานุโยโค, ตํ อเนกาการโวการํ อสุภภาวนานุโยคํ อนุยุตฺตา วิหรนฺตีติ ยุตฺตปยุตฺตา วิหรนฺติ. อฏฺฏียนฺตีติ สเกน กาเยน อฏฺฏา ทุกฺขิตา โหนฺติ[Pg.6]. หรายนฺตีติ ลชฺชนฺติ. ชิคุจฺฉนฺตีติ สญฺชาตชิคุจฺฉา โหนฺติ. ทหโรติ ตรุโณ. ยุวาติ โยพฺพเนน สมนฺนาคโต. มณฺฑนกชาติโกติ มณฺฑนกปกติโก. สีสํนฺหาโตติ สีเสน สทฺธึ นฺหาโต. ทหโร ยุวาติ เจตฺถ ทหรวจเนน ปฐมโยพฺพนภาวํ ทสฺเสติ. ปฐมโยพฺพเน หิ สตฺตา วิเสเสน มณฺฑนกชาติกา โหนฺติ. สีสํนฺหาโตติ อิมินา มณฺฑนานุโยคกาลํ. ยุวาปิ หิ กิญฺจิ กมฺมํ กตฺวา สํกิลิฏฺฐสรีโร น มณฺฑนานุยุตฺโต โหติ; สีสํนฺหาโต ปน โส มณฺฑนเมวานุยุญฺชติ. อหิกุณปาทีนิ ทฏฺฐุมฺปิ น อิจฺฉติ. โส ตสฺมึ ขเณ อหิกุณเปน วา กุกฺกุรกุณเปน วา มนุสฺสกุณเปน วา กณฺเฐ อาสตฺเตน เกนจิเทว ปจฺจตฺถิเกน อาเนตฺวา กณฺเฐ พทฺเธน ปฏิมุกฺเกน ยถา อฏฺฏีเยยฺย หราเยยฺย ชิคุจฺเฉยฺย; เอวเมว เต ภิกฺขู สเกน กาเยน อฏฺฏียนฺตา หรายนฺตา ชิคุจฺฉนฺตา โส วิย ปุริโส ตํ กุณปํ วิคตจฺฉนฺทราคตาย อตฺตโน กายํ ปริจฺจชิตุกามา หุตฺวา สตฺถํ อาทาย อตฺตนาปิ อตฺตานํ ชีวิตา โวโรเปนฺติ. ‘‘ตฺวํ มํ ชีวิตา โวโรเปหิ; อหํ ต’’นฺติ เอวํ อญฺญมญฺญมฺปิ ชีวิตา โวโรเปนฺติ.

Por ter mistura com muitos aspectos, tais como cor, forma, etc., é chamado de 'composto de múltiplos aspectos' (anekākāravokāro); isso significa que é misturado com muitos aspectos, combinado com muitas causas. O que é isso? É a dedicação à meditação sobre a impureza (asubhabhāvanā). Eles vivem dedicados a essa prática de meditação sobre a impureza de múltiplos aspectos, significando que vivem plenamente empenhados e aplicados nela. 'Aflitos' (aṭṭīyanti) significa que eles se sentem oprimidos e atormentados por seus próprios corpos. 'Envergonhados' (harāyanti) significa que sentem vergonha. 'Enojados' (jigucchantī) significa que sentem profunda repulsa. 'Jovem' (daharo) significa tenro. 'Juvenil' (yuvā) significa dotado de juventude. 'Vaidoso por natureza' (maṇḍanakajātiko) significa alguém que tem a inclinação natural de se adornar. 'De cabeça lavada' (sīsaṃnhāto) significa que tomou banho lavando também a cabeça. Na expressão 'daharo yuvā', a palavra 'daharo' indica o primeiro estágio da juventude. Pois, na primeira juventude, os seres são especialmente inclinados a se adornar. Com 'sīsaṃnhāto', indica-se o momento propício para se adornar. Pois mesmo um jovem, após realizar algum trabalho e ficar com o corpo sujo, não se dedica a se adornar; mas, tendo lavado a cabeça, ele se dedica exclusivamente a se adornar. Ele não deseja sequer olhar para carcaças de cobras e coisas semelhantes. Se, naquele momento, um inimigo trouxesse e amarrasse ou pendurasse em seu pescoço a carcaça de uma cobra, de um cão ou de um ser humano, ele se sentiria aflito, envergonhado e enojado; da mesma forma, aqueles monges, sentindo-se aflitos, envergonhados e enojados com seus próprios corpos, assim como aquele homem desejaria se livrar daquela carcaça, devido à ausência de desejo e apego, desejando abandonar seus próprios corpos, pegavam uma arma e tiravam a própria vida. Dizendo: 'Tire você a minha vida, e eu tirarei a sua', eles também tiravam a vida uns dos outros.

---

มิคลณฺฑิกมฺปิ สมณกุตฺตกนฺติ มิคลณฺฑิโกติ ตสฺส นามํ; สมณกุตฺตโกติ สมณเวสธารโก. โส กิร สิขามตฺตํ ฐเปตฺวา สีสํ มุณฺเฑตฺวา เอกํ กาสาวํ นิวาเสตฺวา เอกํ อํเส กตฺวา วิหารํเยว อุปนิสฺสาย วิฆาสาทภาเวน ชีวติ. ตมฺปิ มิคลณฺฑิกํ สมณกุตฺตกํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วทนฺติ. สาธูติ อายาจนตฺเถ นิปาโต. โนติ อุปโยคพหุวจนํ, สาธุ อาวุโส อมฺเห ชีวิตา โวโรเปหีติ วุตฺตํ โหติ. เอตฺถ จ อริยา เนว ปาณาติปาตํ กรึสุ น สมาทเปสุํ, น สมนุญฺญา อเหสุํ. ปุถุชฺชนา ปน สพฺพมกํสุ. โลหิตกนฺติ โลหิตมกฺขิตํ. เยน วคฺคุมุทานทีติ วคฺคุมตา โลกสฺส ปุญฺญสมฺมตา นที. โสปิ กิร ‘‘ตํ ปาปํ ตตฺถ ปวาเหสฺสามี’’ติ สญฺญาย คโต, นทิยา อานุภาเวน อปฺปมตฺตกมฺปิ ปาปํ ปหีนํ นาม นตฺถิ.

Na frase 'até mesmo a Migalaṇḍika, o falso monge' (migalaṇḍikampi samaṇakuttakaṃ), 'Migalaṇḍika' é o nome dele; 'samaṇakuttaka' significa aquele que veste o traje de um monge (um falso monge). Diz-se que ele, deixando apenas uma mecha de cabelo e raspando o resto da cabeça, vestindo um manto cor de açafrão e colocando outro sobre o ombro, vivia dependendo do próprio mosteiro, sustentando-se com as sobras de comida. Aproximando-se também daquele Migalaṇḍika, o falso monge, eles disseram assim. A palavra 'sādhu' é uma partícula usada no sentido de súplica. A palavra 'no' é o pronome acusativo plural; o significado é: 'Por favor, amigo, tire a nossa vida'. E aqui, os nobres (ariyas) não cometeram destruição da vida, não incitaram outros a fazê-lo, nem consentiram com isso. Os homens comuns (puthujjanas), no entanto, fizeram tudo isso. 'Lohitaka' significa manchada de sangue. A expressão 'pelo rio Vaggumudā' refere-se a um rio considerado pelo mundo como purificador ou sagrado. Diz-se que ele também foi até lá com a ideia de: 'Vou lavar esse mal naquele rio'. No entanto, pelo poder de um rio, nem mesmo o menor mal pode ser eliminado.

---

๑๖๓. อหุเทว กุกฺกุจฺจนฺติ เตสุ กิร ภิกฺขูสุ เกนจิปิ กายวิกาโร วา วจีวิกาโร วา น กโต, สพฺเพ สตา สมฺปชานา ทกฺขิเณน ปสฺเสน นิปชฺชึสุ. ตํ อนุสฺสรโต ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิเยว. อหุ วิปฺปฏิสาโรติ ตสฺเสว กุกฺกุจฺจสฺส สภาวนิยมนตฺถเมตํ วุตฺตํ[Pg.7]. วิปฺปฏิสารกุกฺกุจฺจํ อโหสิ, น วินยกุกฺกุจฺจนฺติ. อลาภา วต เมติอาทิ กุกฺกุจฺจสฺส ปวตฺติอาการทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. ตตฺถ อลาภา วต เมติ อายตึ ทานิ มม หิตสุขลาภา นาม นตฺถีติ อนุตฺถุนาติ. ‘‘น วต เม ลาภา’’ติอิมินา ปน ตเมวตฺถํ ทฬฺหํ กโรติ. อยญฺเหตฺถ อธิปฺปาโย – สเจปิ โกจิ ‘‘ลาภา เต’’ติ วเทยฺย, ตํ มิจฺฉา, น วต เม ลาภาติ. ทุลฺลทฺธํ วต เมติ กุสลานุภาเวน ลทฺธมฺปิ อิทํ มนุสฺสตฺตํ ทุลฺลทฺธํ วต เม. น วต เม สุลทฺธนฺติอิมินา ปน ตเมวตฺถํ ทฬฺหํ กโรติ. อยญฺเหตฺถ อธิปฺปาโย – สเจปิ โกจิ ‘‘สุลทฺธํ เต’’ติ วเทยฺย, ตํ มิจฺฉา; น วต เม สุลทฺธนฺติ. อปุญฺญํ ปสุตนฺติ อปุญฺญํ อุปจิตํ ชนิตํ วา. กสฺมาติ เจ? โยหํ ภิกฺขู…เป… โวโรเปสินฺติ. ตสฺสตฺโถ – โย อหํ สีลวนฺเต ตาย เอว สีลวนฺตตาย กลฺยาณธมฺเม อุตฺตมธมฺเม เสฏฺฐธมฺเม ภิกฺขู ชีวิตา โวโรเปสินฺติ.

163. Na frase 'surgiu de fato o remorso' (ahudeva kukkuccaṃ), diz-se que, entre aqueles monges que estavam sendo mortos, nenhum deles fez qualquer movimento corporal ou verbal incomum; todos eles, atentos e plenamente conscientes, deitaram-se sobre o lado direito. Lembrando-se desse comportamento deles, surgiu de fato o remorso nele. A frase 'surgiu o arrependimento' (ahu vippaṭisāro) foi dita para definir a natureza exata desse remorso. Foi um remorso de arrependimento, não um remorso de dúvida sobre as regras disciplinares. As palavras 'É uma perda para mim, de fato' (alābhā vata me), etc., foram ditas pelos recitadores do concílio para show como o remorso se manifestou. Nisso, 'É uma perda para mim, de fato' significa que ele lamenta: 'Agora e no futuro, não há ganho de bem-estar e felicidade para mim'. Com a frase 'Não há ganho para mim, de fato', ele reforça esse mesmo significado. Este é o significado aqui: mesmo que alguém dissesse 'Há ganho para você', isso seria falso; de fato, não há ganho para mim. 'Foi mal obtido por mim, de fato' (dulladdhaṃ vata me) significa: 'Esta existência humana, embora obtida pelo poder do mérito, foi mal obtida por mim'. Com a frase 'Não foi bem obtida por mim, de fato', ele reforça esse mesmo significado. Este é o significado aqui: mesmo que alguém dissesse 'Foi bem obtida por você', isso seria falso; de fato, não foi bem obtida por mim. 'Acumulei demérito' (apuññaṃ pasutaṃ) significa que o demérito foi acumulado ou gerado. Se perguntarem: 'Por quê?', é porque: 'Eu, que tirei a vida dos monges...'. O significado é: 'Eu, que tirei a vida de monges virtuosos, que por essa mesma virtude possuíam uma conduta excelente, uma doutrina suprema e excelente'.

---

อญฺญตรา มารกายิกาติ นามวเสน อปากฏา เอกา ภุมฺมเทวตา มิจฺฉาทิฏฺฐิกา มารปกฺขิกา มารสฺสนุวตฺติกา ‘‘เอวมยํ มารเธยฺยํ มารวิสยํ นาติกฺกมิสฺสตี’’ติ จินฺเตตฺวา สพฺพาภรณวิภูสิตา หุตฺวา อตฺตโน อานุภาวํ ทสฺสยมานา อภิชฺชมาเน อุทเก ปถวีตเล จงฺกมมานา วิย อาคนฺตฺวา มิคลณฺฑิกํ สมณกุตฺตกํ เอตทโวจ. สาธุ สาธูติ สมฺปหํสนตฺเถ นิปาโต; ตสฺมา เอว ทฺวิวจนํ กตํ. อติณฺเณ ตาเรสีติ สํสารโต อติณฺเณ อิมินา ชีวิตาโวโรปเนน ตาเรสิ ปริโมเจสีติ. อยํ กิร เอติสฺสา เทวตาย พาลาย ทุมฺเมธาย ลทฺธิ ‘‘เย น มตา, เต สํสารโต น มุตฺตา. เย มตา, เต มุตฺตา’’ติ. ตสฺมา สํสารโมจกมิลกฺขา วิย เอวํลทฺธิกา หุตฺวา ตมฺปิ ตตฺถ นิโยเชนฺตี เอวมาห. อถ โข มิคลณฺฑิโก สมณกุตฺตโก ตาว ภุสํ อุปฺปนฺนวิปฺปฏิสาโรปิ ตํ เทวตาย อานุภาวํ ทิสฺวา ‘‘อยํ เทวตา เอวมาห – อทฺธา อิมินา อตฺเถน เอวเมว ภวิตพฺพ’’นฺติ นิฏฺฐํ คนฺตฺวา ‘‘ลาภา กิร เม’’ติอาทีนิ ปริกิตฺตยนฺโต. วิหาเรน วิหารํ ปริเวเณน ปริเวณํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วเทตีติ ตํ ตํ วิหารญฺจ ปริเวณญฺจ อุปสงฺกมิตฺวา ทฺวารํ วิวริตฺวา อนฺโต ปวิสิตฺวา ภิกฺขู เอวํ วทติ – ‘‘โก อติณฺโณ, กํ ตาเรมี’’ติ?

Na frase 'uma certa divindade do séquito de Mara' (aññatarā mārakāyikā), refere-se a uma divindade terrestre cujo nome não é conhecido, que tinha visões incorretas, pertencia à facção de Mara e era seguidora de Mara. Pensando: 'Assim, este homem não transcenderá o domínio de Mara, o reino de Mara', adornada com todos os ornamentos, exibindo seu poder divino, vindo como se estivesse caminhando sobre a superfície da terra ou sobre a água que não se divide, ela se aproximou de Migalaṇḍika, o falso monge, e lhe disse isto. A expressão 'Muito bem, muito bem!' (sādhu sādhu) é uma partícula usada no sentido de aprovação alegre; por isso foi dita duas vezes. 'Você salvou aqueles que não haviam cruzado' (atiṇṇe tāresi) significa: 'Aqueles que ainda não haviam cruzado o Samsara, você os fez cruzar, libertando-os por meio deste ato de tirar a vida'. Diz-se que esta era a visão daquela divindade tola e ignorante: 'Aqueles que não morreram não estão libertos do Samsara. Aqueles que morreram estão libertos'. Portanto, tendo tal visão, semelhante à dos bárbaros que afirmam libertar os outros do Samsara, e querendo incitá-lo a continuar com aquilo, ela falou assim. Então, embora Migalaṇḍika, o falso monge, estivesse sentindo um arrependimento extremamente intenso, ao ver o poder daquela divindade, ele chegou a uma conclusão firme: 'Esta divindade disse isso; certamente, este ato de tirar a vida deve ser exatamente como ela diz'. Proclamando em voz alta: 'É um ganho para mim, de fato!', etc., e indo de mosteiro em mosteiro, de cela em cela, ele fala assim, o que significa que ele se aproximava de cada mosteiro e de cada cela, abria a porta, entrava e dizia aos monges: 'Quem ainda não cruzou? Quem devo salvar?'

---

โหติเยว [Pg.8] ภยนฺติ มรณํ ปฏิจฺจ จิตฺตุตฺราโส โหติ. โหติ ฉมฺภิตตฺตนฺติ หทยมํสํ อาทึ กตฺวา ตสฺมา สรีรจลนํ โหติ; อติภเยน ถทฺธสรีรตฺตนฺติปิ เอเก, ถมฺภิตตฺตญฺหิ ฉมฺภิตตฺตนฺติ วุจฺจติ. โลมหํโสติ อุทฺธํฐิตโลมตา, ขีณาสวา ปน สตฺตสุญฺญตาย สุทิฏฺฐตฺตา มรณกสตฺตเมว น ปสฺสนฺติ, ตสฺมา เตสํ สพฺพมฺเปตํ นาโหสีติ เวทิตพฺพํ. เอกมฺปิ ภิกฺขุํ ทฺเวปิ…เป… สฏฺฐิมฺปิ ภิกฺขู เอกาเหน ชีวิตา โวโรเปสีติ เอวํ คณนวเสน สพฺพานิปิ ตานิ ปญฺจ ภิกฺขุสตานิ ชีวิตา โวโรเปสิ.

Na frase 'surgirá de fato o medo' (hotiyeva bhayaṃ), significa que há pavor na mente em relação à morte. 'Surgirá a paralisia' (hoti chambhitattaṃ) significa o tremor do corpo, começando pelo músculo cardíaco. Alguns dizem que significa a rigidez do corpo devido ao medo extremo, pois a rigidez é chamada de paralisia. 'Arrepiar dos cabelos' (lomahaṃso) significa os pelos do corpo ficarem eretos. No entanto, os destruidores das máculas (arahants), por terem visto claramente a vacuidade de um ser, não veem um ser que morre; portanto, deve-se entender que nada disso ocorreu a eles. A frase 'ele tirou a vida de um monge, de dois... de até sessenta monges em um único dia' mostra que, por meio dessa contagem, ele tirou a vida de todos os quinhentos monges.

---

๑๖๔. ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโตติ เตสํ ปญฺจนฺนํ ภิกฺขุสตานํ ชีวิตกฺขยปตฺตภาวํ ญตฺวา ตโต เอกีภาวโต วุฏฺฐิโต ชานนฺโตปิ อชานนฺโต วิย กถาสมุฏฺฐาปนตฺถํ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ. กึ นุ โข อานนฺท ตนุภูโต วิย ภิกฺขุสงฺโฆติ อานนฺท อิโต ปุพฺเพ พหู ภิกฺขู เอกโต อุปฏฺฐานํ อาคจฺฉนฺติ, อุทฺเทสํ ปริปุจฺฉํ คณฺหนฺติ สชฺฌายนฺติ, เอกปชฺโชโต วิย อาราโม ทิสฺสติ, อิทานิ ปน อทฺธมาสมตฺตสฺส อจฺจเยน ตนุภูโต วิย ตนุโก มนฺโท อปฺปโก วิรฬวิรโฬ วิย ชาโต ภิกฺขุสงฺโฆ. กินฺนุ โข การณํ, กึ ทิสาสุ ปกฺกนฺตา ภิกฺขูติ?

164. Na frase 'tendo saído do retiro solitário' (paṭisallānā vuṭṭhito), significa que, sabendo que aqueles quinhentos monges haviam chegado ao fim de suas vidas, ele se levantou daquele estado de isolamento. Embora soubesse, agindo como se não soubesse, ele se dirigiu ao Venerável Ānanda para iniciar uma conversa: 'Por que será, Ānanda, que a comunidade de monges parece tão reduzida?'. Significa: 'Ānanda, antes disso, muitos monges vinham juntos ao local de atendimento, recebiam instruções, faziam perguntas e recitavam os ensinamentos; o mosteiro parecia brilhar como uma única lâmpada. Mas agora, após o transcurso de apenas meio mês, a comunidade de monges parece reduzida, escassa, diminuta, pequena e muito dispersa. Qual será a causa? Será que os monges partiram para outras direções?'

---

อถายสฺมา อานนฺโท กมฺมวิปาเกน เตสํ ชีวิตกฺขยปฺปตฺตึ อสลฺลกฺเขนฺโต อสุภกมฺมฏฺฐานานุโยคปจฺจยา ปน สลฺลกฺเขนฺโต ‘‘ตถา หิ ปน ภนฺเต ภควา’’ติอาทึ วตฺวา ภิกฺขูนํ อรหตฺตปฺปตฺติยา อญฺญํ กมฺมฏฺฐานํ ยาจนฺโต ‘‘สาธุ ภนฺเต ภควา’’ติอาทิมาห. ตสฺสตฺโถ – สาธุ ภนฺเต ภควา อญฺญํ การณํ อาจิกฺขตุ, เยน ภิกฺขุสงฺโฆ อรหตฺเต ปติฏฺฐเหยฺย; มหาสมุทฺทํ โอโรหณติตฺถานิ วิย หิ อญฺญานิปิ ทสานุสฺสติทสกสิณจตุธาตุววตฺถานพฺรหฺมวิหารานาปานสติปฺปเภทานิ พหูนิ นิพฺพาโนโรหณกมฺมฏฺฐานานิ สนฺติ. เตสุ ภควา ภิกฺขู สมสฺสาเสตฺวา อญฺญตรํ กมฺมฏฺฐานํ อาจิกฺขตูติ อธิปฺปาโย.

Então, o Venerável Ānanda, sem perceber que a morte deles se devia ao amadurecimento do karma, mas percebendo que se devia à prática de meditação sobre a impureza, tendo dito 'Pois é assim, Senhor, o Abençoado...', etc., e solicitando outro objeto de meditação para que os monges alcançassem o estado de Arahant, disse: 'Seria bom, Senhor, que o Abençoado...', etc. O significado é: 'Seria bom, Senhor, que o Abençoado ensinasse outro método pelo qual a comunidade de monges pudesse se estabelecer no estado de Arahant'. Pois, assim como há muitos portos para descer ao grande oceano, existem também muitos outros objetos de meditação que levam ao Nibbana, tais como as dez recordações, os dez kasinas, a definição dos quatro elementos, as moradas divinas e as divisões da atenção plena na respiração. Dentre estes, que o Abençoado console os monges e lhes ensine um ou outro objeto de meditação.

---

อถ ภควา ตถา กาตุกาโม เถรํ อุยฺโยเชนฺโต ‘‘เตนหานนฺทา’’ติอาทิมาห. ตตฺถ เวสาลึ อุปนิสฺสายาติ เวสาลึ อุปนิสฺสาย สมนฺตา คาวุเตปิ อทฺธโยชเนปิ ยาวติกา ภิกฺขู วิหรนฺติ[Pg.9], เต สพฺเพ สนฺนิปาเตหีติ อตฺโถ. เต สพฺเพ อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิปาเตตฺวาติ อตฺตนา คนฺตุํ ยุตฺตฏฺฐานํ สยํ คนฺตฺวา อญฺญตฺถ ทหรภิกฺขู ปหิณิตฺวา มุหุตฺเตเนว อนวเสเส ภิกฺขู อุปฏฺฐานสาลายํ สมูหํ กตฺวา. ยสฺส ทานิ ภนฺเต ภควา กาลํ มญฺญตีติ เอตฺถ อยมธิปฺปาโย – ภควา ภิกฺขุสงฺโฆ สนฺนิปติโต เอส กาโล ภิกฺขูนํ ธมฺมกถํ กาตุํ, อนุสาสนึ ทาตุํ, อิทานิ ยสฺส ตุมฺเห กาลํ ชานาถ, ตํ กตฺตพฺพนฺติ.

Então, o Abençoado, desejando agir de acordo com o pedido e instruindo o Ancião, disse: 'Nesse caso, Ānanda...', etc. Nisso, 'aqueles que vivem na dependência de Vesālī' significa: 'Reúna todos os monges que vivem nos arredores de Vesālī, seja a uma distância de um gāvuta ou de meia légua'. 'Tendo reunido todos eles no salão de assembleia' significa que ele mesmo foi aos locais onde era apropriado ir pessoalmente, e enviou monges jovens a outros locais, reunindo todos os monges sem exceção no salão de assembleia em apenas um instante. Na frase 'Senhor, faça o Abençoado o que considerar oportuno agora', este é o significado: 'Senhor, a comunidade de monges está reunida. Este é o momento para proferir um discurso sobre o Dhamma aos monges e dar-lhes instruções. Agora, faça aquilo para o qual o Senhor sabe ser o momento oportuno'.

---

อานาปานสฺสติสมาธิกถา

Explicação sobre a Concentração da Atenção Plena na Respiração (Ānāpānassatisamādhi)

---

๑๖๕. อถ โข ภควา…เป… ภิกฺขู อามนฺเตสิ – อยมฺปิ โข ภิกฺขเวติ อามนฺเตตฺวา จ ปน ภิกฺขูนํ อรหตฺตปฺปตฺติยา ปุพฺเพ อาจิกฺขิตอสุภกมฺมฏฺฐานโต อญฺญํ ปริยายํ อาจิกฺขนฺโต ‘‘อานาปานสฺสติสมาธี’’ติ อาห.

165. Então, o Abençoado... dirigiu-se aos monges: 'Monges, esta também...'. E, tendo se dirigido a eles, a fim de que os monges alcançassem o estado de Arahant, ensinando outro método diferente da meditação sobre a impureza ensinada anteriormente, ele disse: 'A concentração da atenção plena na respiração (ānāpānassatisamādhi)'.

---

อิทานิ ยสฺมา ภควตา ภิกฺขูนํ สนฺตปณีตกมฺมฏฺฐานทสฺสนตฺถเมว อยํ ปาฬิ วุตฺตา, ตสฺมา อปริหาเปตฺวา อตฺถโยชนากฺกมํ เอตฺถ วณฺณนํ กริสฺสามิ. ตตฺร ‘‘อยมฺปิ โข ภิกฺขเว’’ติ อิมสฺส ตาว ปทสฺส อยํ โยชนา – ภิกฺขเว น เกวลํ อสุภภาวนาเยว กิเลสปฺปหานาย สํวตฺตติ, อปิจ อยมฺปิ โข อานาปานสฺสติสมาธิ…เป… วูปสเมตีติ.

Agora, visto que este texto em Pali foi proferido pelo Abençoado com o único propósito de mostrar aos monges um objeto de meditação pacífico e sublime, farei aqui a explicação sem omitir a ordem de conexão dos significados. Nisso, para a frase 'Monges, esta também de fato...', esta é a conexão de palavras: 'Monges, não é apenas a meditação sobre a impureza que conduz ao abandono das impurezas mentais; mas também esta concentração da atenção plena na respiração... acalma...'

---

อยํ ปเนตฺถ อตฺถวณฺณนา – อานาปานสฺสตีติ อสฺสาสปสฺสาสปริคฺคาหิกา สติ. วุตฺตญฺเหตํ ปฏิสมฺภิทายํ –

E esta é a explicação do significado aqui: 'Atenção plena na respiração' (ānāpānasati) é a atenção plena que apreende a inspiração e a expiração. Pois isto foi dito no Paṭisambhidāmagga:

---

‘‘อานนฺติ อสฺสาโส, โน ปสฺสาโส. อปานนฺติ ปสฺสาโส, โน อสฺสาโส. อสฺสาสวเสน อุปฏฺฐานํ สติ, ปสฺสาสวเสน อุปฏฺฐานํ สติ. โย อสฺสสติ ตสฺสุปฏฺฐาติ, โย ปสฺสสติ ตสฺสุปฏฺฐาตี’’ติ (ปฏิ. ม. ๑.๑๖๐).

''Āna' é a inspiração, não a expiração. 'Apāna' é a expiração, não a inspiração. O estabelecimento por meio da inspiração é atenção plena; o estabelecimento por meio da expiração é atenção plena. Para aquele que inspira, ela se estabelece; para aquele que expira, ela se estabelece.'

---

สมาธีติ ตาย อานาปานปริคฺคาหิกาย สติยา สทฺธึ อุปฺปนฺนา จิตฺเตกคฺคตา; สมาธิสีเสน จายํ เทสนา, น สติสีเสน. ตสฺมา อานาปานสฺสติยา ยุตฺโต สมาธิ อานาปานสฺสติสมาธิ, อานาปานสฺสติยํ วา สมาธิ อานาปานสฺสติสมาธีติ เอวเมตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. ภาวิโตติ อุปฺปาทิโต วฑฺฒิโต จ. พหุลีกโตติ ปุนปฺปุนํ [Pg.10] กโต. สนฺโต เจว ปณีโต จาติ สนฺโต เจว ปณีโต เจว, อุภยตฺถ เอวสทฺเทน นิยโม เวทิตพฺโพ. กึ วุตฺตํ โหติ? อยญฺหิ ยถา อสุภกมฺมฏฺฐานํ เกวลํ ปฏิเวธวเสน สนฺตญฺจ ปณีตญฺจ โอฬาริการมฺมณตฺตา ปน ปฏิกูลารมฺมณตฺตา จ อารมฺมณวเสน เนว สนฺตํ น ปณีตํ, น เอวํ เกนจิ ปริยาเยน อสนฺโต วา อปฺปณีโต วา, อปิจ โข อารมฺมณสนฺตตายปิ สนฺโต วูปสนฺโต นิพฺพุโต ปฏิเวธสงฺขาตองฺคสนฺตตายปิ อารมฺมณปฺปณีตตายปิ ปณีโต อติตฺติกโร องฺคปฺปณีตตายปีติ. เตน วุตฺตํ – ‘‘สนฺโต เจว ปณีโต จา’’ติ.

“Concentração” (samādhi) é a unificação da mente (cittekaggatā) que surge junto com aquela atenção plena que apreende a inspiração e a expiração (ānāpānapariggāhikā). E este ensinamento é exposto tendo a concentração como o aspecto principal (samādhisīsena), não a atenção plena (satisīsena). Portanto, a concentração associada à atenção plena na respiração é “concentração da atenção plena na respiração” (ānāpānassatisamādhi), ou a concentração que surge na atenção plena na respiração é “concentração da atenção plena na respiração”; assim deve ser entendido o significado aqui. “Desenvolvido” (bhāvito) significa produzido e cultivado. “Praticado frequentemente” (bahulīkato) significa feito repetidamente. “Tanto pacífico quanto sublime” (santo ceva paṇīto ca) significa que é inteiramente pacífico e inteiramente sublime; em ambos os casos, a ênfase com a palavra “eva” deve ser entendida como uma determinação definitiva. O que se quer dizer com isso? Pois, assim como o tema de meditação sobre a impureza (asubhakammaṭṭhāna) é pacífico e sublime apenas em termos de penetração (dos fatores de absorção), mas, devido à natureza grosseira e repulsiva do seu objeto, não é pacífico nem sublime em termos do objeto em si; esta [concentração da atenção plena na respiração], por outro lado, não é de modo algum não pacífica ou não sublime. Pelo contrário, é pacífica, aquietada e extinta tanto devido à natureza pacífica do objeto quanto devido à natureza pacífica dos fatores conhecidos como penetração; e é sublime e insaciável tanto devido à natureza sublime do objeto quanto devido à natureza sublime dos fatores. Por isso foi dito: “Tanto pacífico quanto sublime”.

---

อเสจนโก จ สุโข จ วิหาโรติ เอตฺถ ปน นาสฺส เสจนนฺติ อเสจนโก อนาสิตฺตโก อพฺโพกิณฺโณ ปาเฏกฺโก อาเวณิโก, นตฺเถตฺถ ปริกมฺเมน วา อุปจาเรน วา สนฺตตา อาทิมนสิการโต ปภุติ อตฺตโน สภาเวเนว สนฺโต จ ปณีโต จาติ อตฺโถ. เกจิ ปน อเสจนโกติ อนาสิตฺตโก โอชวนฺโต สภาเวเนว มธุโรติ วทนฺติ. เอวมยํ อเสจนโก จ อปฺปิตปฺปิตกฺขเณ กายิกเจตสิกสุขปฺปฏิลาภาย สํวตฺตนโต สุโข จ วิหาโรติ เวทิตพฺโพ.

Quanto a “uma morada pura (asecanako) e feliz (sukho vihāro)”: aqui, “pura” (asecanako) significa que não há necessidade de nela derramar ou aspergir nada; é não aspergida, não misturada, distinta e exclusiva. O significado é que não há nela uma pacificação obtida por meio de meditação preparatória (parikamma) ou de acesso (upacāra), mas, desde o início da atenção inicial, ela é pacífica e sublime por sua própria natureza. Alguns, no entanto, dizem que “pura” (asecanako) significa não aspergida, nutritiva e doce por sua própria natureza. Assim, deve-se entender que ela é uma morada pura e feliz, pois conduz à obtenção da felicidade física e mental no momento de cada absorção alcançada.

---

อุปฺปนฺนุปฺปนฺเนติ อวิกฺขมฺภิเต อวิกฺขมฺภิเต. ปาปเกติ ลามเก. อกุสเล ธมฺเมติ อโกสลฺลสมฺภูเต ธมฺเม. ฐานโส อนฺตรธาเปตีติ ขเณเนว อนฺตรธาเปติ วิกฺขมฺเภติ. วูปสเมตีติ สุฏฺฐุ อุปสเมติ, นิพฺเพธภาคิยตฺตา วา อนุปุพฺเพน อริยมคฺควุฑฺฒิปฺปโต สมุจฺฉินฺทติ ปฏิปฺปสฺสมฺเภตีติปิ อตฺโถ.

“Surgidos repetidamente” (uppannuppanne) significa aqueles que ainda não foram suprimidos. “Maus” (pāpake) significa vis. “Estados prejudiciais” (akusale dhamme) significa estados nascidos da falta de sabedoria. “Faz desaparecer instantaneamente” (ṭhānaso antaradhāpeti) significa que faz desaparecer ou suprime no mesmo instante. “Aquieta” (vūpasameti) significa que aquieta completamente; ou, por ser parte da penetração, tendo gradualmente alcançado o desenvolvimento do nobre caminho, erradica-os e os pacifica completamente — este também é o significado.

---

เสยฺยถาปีติ โอปมฺมนิทสฺสนเมตํ. คิมฺหานํ ปจฺฉิเม มาเสติ อาสาฬฺหมาเส. อูหตํ รโชชลฺลนฺติ อทฺธมาเส วาตาตปสุกฺขาย โคมหึสาทิปาทปฺปหารสมฺภินฺนาย ปถวิยา อุทฺธํ หตํ อูหตํ อากาเส สมุฏฺฐิตํ รชญฺจ เรณุญฺจ. มหา อกาลเมโฆติ สพฺพํ นภํ อชฺโฌตฺถริตฺวา อุฏฺฐิโต อาสาฬฺหชุณฺหปกฺเข สกลํ อทฺธมาสํ วสฺสนกเมโฆ. โส หิ อสมฺปตฺเต วสฺสกาเล อุปฺปนฺนตฺตา อกาลเมโฆติ อิธาธิปฺเปโต. ฐานโส อนฺตรธาเปติ วูปสเมตีติ ขเณเนว [Pg.11] อทสฺสนํ เนติ, ปถวิยํ สนฺนิสีทาเปติ. เอวเมว โขติ โอปมฺมสมฺปฏิปาทนเมตํ. ตโต ปรํ วุตฺตนยเมว.

“Assim como” (seyyathāpi) é uma indicação de símile. “No último mês do verão” (gimhānaṃ pacchime māse) significa no mês de Āsāḷha. “A poeira e a sujeira levantadas” (ūhataṃ rajojallaṃ) refere-se à poeira fina e à poeira grossa levantadas no ar, que subiram da terra seca pelo vento e pelo calor do sol durante oito meses e pisoteada por vacas, búfalos, etc. “Uma grande nuvem de chuva fora de época” (mahā akālamegho) refere-se à nuvem de chuva que surge cobrindo todo o céu e chove durante toda a quinzena brilhante de Āsāḷha. Como ela surge antes da chegada da estação chuvosa propriamente dita, é chamada de “nuvem fora de época” (akālamegho), e é isso o que se quer dizer aqui. “Faz desaparecer instantaneamente e aquieta” (ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti) significa que em um único instante a leva para onde não pode ser vista, fazendo-a assentar na terra. “Exatamente assim” (evameva kho) é a aplicação do símile. O que se segue deve ser entendido da mesma maneira já explicada.

---

อิทานิ กถํ ภาวิโต จ ภิกฺขเว อานาปานสฺสติสมาธีติ เอตฺถ กถนฺติ อานาปานสฺสติสมาธิภาวนํ นานปฺปการโต วิตฺถาเรตุกมฺยตาปุจฺฉา. ภาวิโต จ ภิกฺขเว อานาปานสฺสติสมาธีติ นานปฺปการโต วิตฺถาเรตุกมฺยตาย ปุฏฺฐธมฺมนิทสฺสนํ. เอส นโย ทุติยปเทปิ. อยํ ปเนตฺถ สงฺเขปตฺโถ – ภิกฺขเว เกนปกาเรน เกนากาเรน เกน วิธินา ภาวิโต อานาปานสฺสติสมาธิ เกนปกาเรน พหุลีกโต สนฺโต เจว…เป… วูปสเมตีติ.

Agora, na frase “E como, monges, a concentração da atenção plena na respiração é desenvolvida...”: aqui, “como” (kathaṃ) é uma pergunta feita com o desejo de detalhar o desenvolvimento da concentração da atenção plena na respiração de várias maneiras. “E como... é desenvolvida...” é a indicação do ensinamento sobre o qual se pergunta, com o desejo de detalhá-lo de várias maneiras. Este mesmo método se aplica à segunda frase [“como é praticada frequentemente”]. Este é o significado resumido aqui: “Monges, de que maneira, sob qual aspecto, por qual método a concentração da atenção plena na respiração é desenvolvida, e de que maneira é praticada frequentemente, de modo que seja pacífica... etc... e a aquiete?”

---

อิทานิ ตมตฺถํ วิตฺถาเรนฺโต ‘‘อิธ ภิกฺขเว’’ติอาทิมาห. ตตฺถ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขูติ ภิกฺขเว อิมสฺมึ สาสเน ภิกฺขุ. อยญฺเหตฺถ อิธสทฺโท สพฺพปฺปการอานาปานสฺสติสมาธินิพฺพตฺตกสฺส ปุคฺคลสฺส สนฺนิสฺสยภูตสาสนปริทีปโน อญฺญสาสนสฺส ตถาภาวปฏิเสธโน จ. วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘อิเธว, ภิกฺขเว, สมโณ…เป… สุญฺญา ปรปฺปวาทา สมเณภิ อญฺเญหี’’ติ (ม. นิ. ๑.๑๓๙). เตน วุตฺตํ – ‘‘อิมสฺมึ สาสเน ภิกฺขู’’ติ.

Agora, detalhando esse significado, o Abençoado disse: “Aqui, monges...” e assim por diante. Ali, “Aqui, monges, um monge” significa: monges, neste ensinamento (sāsana), um monge. Pois a palavra “aqui” (idha) neste contexto indica a Dispensação do Buda como o suporte para a pessoa que produces a concentração da atenção plena na respiração em todos os seus aspectos, e exclui que outras dispensações tenham tal capacidade. Pois foi dito: “Apenas aqui, monges, há um asceta... vazias de ascetas verdadeiros estão as doutrinas de outros”. Por isso foi dito: “um monge neste ensinamento”.

---

อรญฺญคโต วา…เป… สุญฺญาคารคโต วาติ อิทมสฺส อานาปานสฺสติสมาธิภาวนานุรูปเสนาสนปริคฺคหปริทีปนํ. อิมสฺส หิ ภิกฺขุโน ทีฆรตฺตํ รูปาทีสุ อารมฺมเณสุ อนุวิสฏํ จิตฺตํ อานาปานสฺสติสมาธิอารมฺมณํ อภิรุหิตุํ น อิจฺฉติ. กูฏโคณยุตฺตรโถ วิย อุปฺปถเมว ธาวติ. ตสฺมา เสยฺยถาปิ นาม โคโป กูฏเธนุยา สพฺพํ ขีรํ ปิวิตฺวา วฑฺฒิตํ กูฏวจฺฉํ ทเมตุกาโม เธนุโต อปเนตฺวา เอกมนฺเต มหนฺตํ ถมฺภํ นิขณิตฺวา ตตฺถ โยตฺเตน พนฺเธยฺย. อถสฺส โส วจฺโฉ อิโต จิโต จ วิปฺผนฺทิตฺวา ปลายิตุํ อสกฺโกนฺโต ตเมว ถมฺภํ อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา; เอวเมว อิมินาปิ ภิกฺขุนา ทีฆรตฺตํ รูปารมฺมณาทิรสปานวฑฺฒิตํ ทุฏฺฐจิตฺตํ ทเมตุกาเมน รูปาทิอารมฺมณโต อปเนตฺวา อรญฺญํ วา…เป… สุญฺญาคารํ วา ปเวเสตฺวา ตตฺถ อสฺสาสปสฺสาสถมฺเภ สติโยตฺเตน พนฺธิตพฺพํ. เอวมสฺส ตํ จิตฺตํ อิโต จิโต จ วิปฺผนฺทิตฺวาปิ ปุพฺเพ อาจิณฺณารมฺมณํ อลภมานํ สติโยตฺตํ ฉินฺทิตฺวา ปลายิตุํ อสกฺโกนฺตํ ตเมวารมฺมณํ อุปจารปฺปนาวเสน อุปนิสีทติ เจว อุปนิปชฺชติ จ. เตนาหุ โปราณา –

“Tendo ido para a floresta... ou para um lugar vazio” (araññagato vā... suññāgāragato vā) — isto indica a escolha de uma habitação adequada para o desenvolvimento da concentração da atenção plena na respiração por parte desse monge. Pois a mente deste monge, que por muito tempo se dispersou em objetos como formas visuais e outros, não deseja se fixar no objeto da concentração da atenção plena na respiração. Ela corre fora do caminho correto, como uma carruagem atrelada a um boi indomável. Portanto, assim como um pastor que deseja domar um bezerro indomável que cresceu bebendo todo o leite de uma vaca indomável, afastando-o da vaca, fincaria um grande poste em um local isolado e o amarraria ali com uma corda; e então aquele bezerro, debatendo-se para lá e para cá, incapaz de fugir, sentaria ou deitaria junto àquele mesmo poste; exatamente assim, por este monge também, que deseja domar a mente rebelde que cresceu por muito tempo desfrutando do sabor de objetos como formas visuais e outros, afastando-o de tais objetos e entrando na floresta... ou em um lugar vazio, ela deve ser amarrada ao poste da inspiração e da expiração com a corda da atenção plena. Assim, mesmo que aquela mente se debata para lá e para cá, não obtendo o objeto habitual de antes e sendo incapaz de romper a corda da atenção plena para fugir, ela se senta e se deita junto àquele mesmo objeto por meio da concentração de acesso e de absorção. Por isso disseram os antigos:

---

‘‘ยถา [Pg.12] ถมฺเภ นิพนฺเธยฺย, วจฺฉํ ทมฺมํ นโร อิธ;

พนฺเธยฺเยวํ สกํ จิตฺตํ, สติยารมฺมเณ ทฬฺห’’นฺติ. (วิสุทฺธิ. ๑.๒๑๗;

ที. นิ. อฏฺฐ. ๒.๓๗๔;

ม. นิ. อฏฺฐ. ๑.๑๐๗;

ปฏิ. ม. อฏฺฐ. ๒.๑.๑๖๓);

“Assim como um homem amarraria a um poste um bezerro a ser domado aqui; assim deve-se amarrar firmemente a própria mente ao objeto com a atenção plena.”

---

เอวมสฺเสตํ เสนาสนํ ภาวนานุรูปํ โหติ. เตน วุตฺตํ – ‘‘อิทมสฺส อานาปานสฺสติสมอาธิภาวนานุรูปเสนาสนปริคฺคหปริทีปน’’นฺติ.

Assim, esta habitação é adequada para o seu desenvolvimento. Por isso foi dito: “isto indica a escolha de uma habitação adequada para o desenvolvimento da concentração da atenção plena na respiração por parte desse monge”.

---

อถ วา ยสฺมา อิทํ กมฺมฏฺฐานปฺปเภเท มุทฺธภูตํ สพฺพญฺญุพุทฺธปจฺเจกพุทฺธพุทฺธสาวกานํ วิเสสาธิคมทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารปทฏฺฐานํ อานาปานสฺสติกมฺมฏฺฐานํ อิตฺถิปุริสหตฺถิอสฺสาทิสทฺทสมากุลํ คามนฺตํ อปริจฺจชิตฺวา น สุกรํ สมฺปาเทตุํ, สทฺทกณฺฏกตฺตา ฌานสฺส. อคามเก ปน อรญฺเญ สุกรํ โยคาวจเรน อิทํ กมฺมฏฺฐานํ ปริคฺคเหตฺวา อานาปานจตุตฺถชฺฌานํ นิพฺพตฺเตตฺวา ตเทว จ ปาทกํ กตฺวา สงฺขาเร สมฺมสิตฺวา อคฺคผลํ อรหตฺตํ สมฺปาปุณิตุํ, ตสฺมาสฺส อนุรูปํเสนาสนํ ทสฺเสนฺโต ภควา ‘‘อรญฺญคโต วา’’ติอาทิมาห.

Ou então, visto que este tema de meditação da atenção plena na respiração — que é o ápice entre os vários tipos de temas de meditação, e é a base próxima para a obtenção de distinções espirituais e para uma morada feliz na vida presente para todos os Budas Oniscientes, Budas Pacceka e discípulos dos Budas — não é fácil de realizar sem abandonar as proximidades de uma aldeia cheia de ruídos de mulheres, homens, elefantes, cavalos, etc., pois o som é um espinho para a absorção (jhāna); mas em uma floresta sem aldeias, é fácil para o praticante (yogāvacara) apreender este tema de meditação, produzir a quarta absorção da atenção plena na respiração e, usando essa mesma absorção como base, investigar as formações (saṅkhāra) e alcançar o fruto supremo do estado de Arahant (arahatta); por isso, mostrando-lhe uma habitação adequada, o Abençoado disse: “Tendo ido para a floresta...” e assim por diante.

---

วตฺถุวิชฺชาจริโย วิย หิ ภควา, โส ยถา วตฺถุวิชฺชาจริโย นครภูมึ ปสฺสิตฺวา สุฏฺฐุ อุปปริกฺขิตฺวา ‘‘เอตฺถ นครํ มาเปถา’’ติ อุปทิสติ, โสตฺถินา จ นคเร นิฏฺฐิเต ราชกุลโต มหาสกฺการํ ลภติ; เอวเมว โยคาวจรสฺส อนุรูปเสนาสนํ อุปปริกฺขิตฺวา เอตฺถ กมฺมฏฺฐานํ อนุยุญฺชิตพฺพนฺติ อุปทิสติ. ตโต ตตฺถ กมฺมฏฺฐานํ อนุยุตฺเตน โยคินา กเมน อรหตฺเต ปตฺเต ‘‘สมฺมาสมฺพุทฺโธ วต โส ภควา’’ติ มหนฺตํ สกฺการํ ลภติ. อยํ ปน ภิกฺขุ ‘‘ทีปิสทิโส’’ติ วุจฺจติ. ยถา หิ มหาทีปิราชา อรญฺเญ ติณคหนํ วา วนคหนํ วา ปพฺพตคหนํ วา นิสฺสาย นิลียิตฺวา วนมหึสโคกณฺณสูกราทโย มิเค คณฺหาติ; เอวเมวายํ อรญฺญาทีสุ กมฺมฏฺฐานํ อนุยุญฺชนฺโต ภิกฺขุ ยถากฺกเมน โสตาปตฺติสกทาคามิอนาคามิอรหตฺตมคฺเค เจว อริยผลญฺจ คณฺหาตีติ เวทิตพฺโพ. เตนาหุ โปราณา –

Pois o Abençoado é como um mestre na ciência dos locais (vatthuvijjācariyo). Assim como um mestre na ciência dos locais, ao ver um terreno para uma cidade e examiná-lo bem, instrui: “Construam a cidade aqui”, e quando a cidade é concluída com sucesso, ele recebe grande honra da família real; exatamente assim, o Abençoado, tendo examinado a habitação adequada para o praticante, instrui: “Aqui o tema de meditação deve ser praticado”. Então, quando o iogue que se dedicou ao tema de meditação naquele lugar alcança gradualmente o estado de Arahant, o Abençoado recebe grande homenagem: “O Abençoado é de fato o perfeitamente Desperto”. E este monge é chamado de “semelhante a um leopardo” (dīpisadiso). Pois, assim como um grande rei leopardo, refugiando-se e escondendo-se na floresta em um matagal de capim, em uma floresta densa ou em um desfiladeiro montanhoso, captura animais como búfalos selvagens, cervos e javalis; exatamente assim, deve-se entender que este monge que se dedica ao tema de meditação na floresta e em outros locais semelhantes captura, em ordem gradual, os caminhos de entrada na corrente, do retorno único, do não retorno e do estado de Arahant, bem como os seus frutos nobres. Por isso disseram os antigos:

---

‘‘ยถาปิ ทีปิโก นาม, นิลียิตฺวา คณฺหตี มิเค;

ตเถวายํ พุทฺธปุตฺโต, ยุตฺตโยโค วิปสฺสโก;

อรญฺญํ ปวิสิตฺวาน, คณฺหาติ ผลมุตฺตม’’นฺติ. (มิ. ป. ๖.๑.๕);

“Assim como o leopardo, escondendo-se, captura os animais; exatamente assim este filho do Buda, dedicado à prática e dotado de visão clara, tendo entrado na floresta, captura o fruto supremo.”

---

เตนสฺส ปรกฺกมชวโยคฺคภูมึ อรญฺญเสนาสนํ ทสฺเสนฺโต ภควา ‘‘อรญฺญคโต วา’’ติอาทิมาห.

Por isso, mostrando-lhe a habitação na floresta como o terreno adequado para the velocidade do seu esforço, o Abençoado disse: “Tendo ido para a floresta...” e assim por diante.

---

ตตฺถ [Pg.13] อรญฺญคโต วาติ อรญฺญนฺติ ‘‘นิกฺขมิตฺวา พหิ อินฺทขีลา สพฺพเมตํ อรญฺญ’’นฺติ (วิภ. ๕๒๙) จ ‘‘อารญฺญกํ นาม เสนาสนํ ปญฺจธนุสติกํ ปจฺฉิม’’นฺติ (ปารา. ๖๕๓) จ เอวํ วุตฺตลกฺขเณสุ อรญฺเญสุ อนุรูปํ ยํกิญฺจิ ปวิเวกสุขํ อรญฺญํ คโต. รุกฺขมูลคโต วาติ รุกฺขสมีปํ คโต. สุญฺญาคารคโต วาติ สุญฺญํ วิวิตฺโตกาสํ คโต. เอตฺถ จ ฐเปตฺวา อรญฺญญฺจ รุกฺขมูลญฺจ อวเสสสตฺตวิธเสนาสนคโตปิ สุญฺญาคารคโตติ วตฺตุํ วฏฺฏติ. เอวมสฺส อุตุตฺตยานุกูลํ ธาตุจริยานุกูลญฺจ อานาปานสฺสติภาวนานุรูปํ เสนาสนํ อุปทิสิตฺวา อลีนานุทฺธจฺจปกฺขิกํ สนฺตมิริยาปถํ อุปทิสนฺโต ‘‘นิสีทตี’’ติ อาห. อถสฺส นิสชฺชาย ทฬฺหภาวํ อสฺสาสปสฺสาสานํ ปวตฺตนสุขตํ อารมฺมณปริคฺคหูปายญฺจ ทสฺเสนฺโต ‘‘ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา’’ติอาทิมาห.

Ali, “tendo ido para a floresta” (araññagato vā) significa: tendo ido para qualquer floresta adequada que proporcione a felicidade do isolamento, entre as florestas que possuem as características descritas como “tendo saído para fora do pilar do portão (indakhīla), tudo isso é floresta” e “uma habitação na floresta é aquela que fica a pelo menos quinhentos arcos de distância”. “Tendo ido para o pé de uma árvore” (rukkhamūlagato vā) significa tendo ido para perto de uma árvore. “Tendo ido para um lugar vazio” (suññāgāragato vā) significa tendo ido para um espaço vazio e isolado. E aqui, excetuando-se a floresta e o pé de uma árvore, aquele que foi para qualquer uma das outras sete espécies de habitações também pode ser chamado de “alguém que foi para um lugar vazio”. Assim, tendo-lhe indicado uma habitação adequada para as três estações, adequada para o seu temperamento e elementos físicos, e adequada para o desenvolvimento da atenção plena na respiração, e desejando indicar-lhe uma postura pacífica que evite a preguiça e a agitação, o Abençoado disse: “senta-se” (nisīdati). Então, mostrando a firmeza de sua postura sentada, a facilidade do fluxo da inspiração e da expiração, e o método para apreender o objeto, Ele disse: “tendo cruzado as pernas...” (pallaṅkaṃ ābhujitvā) e assim por diante.

---

ตตฺถ ปลฺลงฺกนฺติ สมนฺตโต อูรุพทฺธาสนํ. อาภุชิตฺวาติ อาพนฺธิตฺวา. อุชุํ กายํ ปณิธายาติ อุปริมํ สรีรํ อุชุกํ ฐเปตฺวา, อฏฺฐารส ปิฏฺฐิกณฺฏเก โกฏิยา โกฏึ ปฏิปาเทตฺวา. เอวญฺหิ นิสินฺนสฺส จมฺมมํสนฺหารูนิ น ปณมนฺติ. อถสฺส ยา เตสํ ปณมนปฺปจฺจยา ขเณ ขเณ เวทนา อุปฺปชฺเชยฺยุํ, ตา น อุปฺปชฺชนฺติ. ตาสุ อนุปฺปชฺชมานาสุ จิตฺตํ เอกคฺคํ โหติ. กมฺมฏฺฐานํ น ปริปตติ. วุฑฺฒึ ผาตึ อุปคจฺฉติ.

Ali, “pernas cruzadas” (pallaṅka) significa a postura de sentar com as coxas travadas ao redor. “Tendo cruzado” (ābhujitvā) significa tendo travado. “Mantendo o corpo ereto” (ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya) significa mantendo a parte superior do corpo reta, alinhando as dezoito vértebras da espinha ponta com ponta. Pois, para quem está sentado assim, a pele, a carne e os tendões não se curvam. E então, aquelas dores que poderiam surgir momento a momento devido à curvatura deles não surgem. Quando elas não surgem, a mente se torna unificada. O tema de meditação não desmorona, mas alcança crescimento e prosperidade.

---

ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาติ กมฺมฏฺฐานาภิมุขํ สตึ ฐปยิตฺวา. อถ วา ‘‘ปรี’’ติ ปริคฺคหฏฺโฐ; ‘‘มุข’’นฺติ นิยฺยานฏฺโฐ; ‘‘สตี’’ติ อุปฏฺฐานฏฺโฐ; เตน วุจฺจติ – ‘‘ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา’’ติ. เอวํ ปฏิสมฺภิทายํ (ปฏิ. ม. ๑.๑๖๔-๑๖๕) วุตฺตนเยนเปตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. ตตฺรายํ สงฺเขโป – ‘‘ปริคฺคหิตนิยฺยานํ สตึ กตฺวา’’ติ. โส สโตว อสฺสสตีติ โส ภิกฺขุ เอวํ นิสีทิตฺวา เอวญฺจ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา ตํ สตึ อวิชหนฺโต สโตเอว อสฺสสติ, สโต ปสฺสสติ, สโตการี โหตีติ วุตฺตํ โหติ.

“Estabelecendo a atenção plena à sua frente” (parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā) significa estabelecendo a atenção plena direcionada ao tema de meditação. Ou então, “pari” tem o sentido de apreensão (pariggaha); “mukha” tem o sentido de saída ou libertação (niyyāna); “sati” tem o sentido de estabelecimento (upaṭṭhāna). Por isso se diz: “estabelecendo a atenção plena à sua frente”. Assim também deve ser visto o significado aqui de acordo com o método exposto no Paṭisambhidāmagga. O resumo disso é: “tendo tornado a atenção plena uma libertação apreendida”. “Atento ele inspira” (so satova assasati) significa que aquele monge, tendo se sentado assim e tendo estabelecido a atenção plena dessa maneira, sem abandonar essa atenção plena, inspira apenas com atenção plena, expira apenas com atenção plena, sendo alguém que age com atenção plena. Isto é o que se quer dizer.

---

อิทานิ เยหากาเรหิ สโตการี โหติ, เต ทสฺเสนฺโต ‘‘ทีฆํ วา อสฺสสนฺโต’’ติอาทิมาห. วุตฺตญฺเหตํ ปฏิสมฺภิทายํ – ‘‘โส สโตว อสฺสสติ, สโต ปสฺสสตี’’ติ เอตสฺเสว วิภงฺเค –

Agora, mostrando os modos pelos quais ele age com atenção plena, o Abençoado disse: “Inspirando longamente...” (dīghaṃ vā assasanto) e assim por diante. Pois isso foi dito no Paṭisambhidāmagga, na análise detalhada da própria frase “Atento ele inspira, atento ele expira”:

---

‘‘พาตฺตึสาย [Pg.14] อากาเรหิ สโตการี โหติ. ทีฆํ อสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต สติ อุปฏฺฐิตา โหติ. ตาย สติยา เตน ญาเณน สโตการี โหติ. ทีฆํ ปสฺสาสวเสน…เป… ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี อสฺสาสวเสน ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี ปสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต สติ อุปฏฺฐิตา โหติ. ตาย สติยา เตน ญาเณน สโตการี โหตี’’ติ (ปฏิ. ม. ๑.๑๖๕).

“De trinta e dois modos ele age com atenção plena. Por meio de uma inspiração longa, para quem compreende a unificação da mente e a não distração, a atenção plena está estabelecida. Por meio dessa atenção plena e desse conhecimento, ele age com atenção plena. Por meio de uma expiração longa... [e assim por diante até]... contemplando o desapego ao inspirar, contemplando o desapego ao expirar, para quem compreende a unificação da mente e a não distração, a atenção plena está estabelecida. Por meio dessa atenção plena e desse conhecimento, ele age com atenção plena.”

---

ตตฺถ ทีฆํ วา อสฺสสนฺโตติ ทีฆํ วา อสฺสาสํ ปวตฺเตนฺโต. ‘‘อสฺสาโส’’ติ พหิ นิกฺขมนวาโต. ‘‘ปสฺสาโส’’ติ อนฺโต ปวิสนวาโต. สุตฺตนฺตฏฺฐกถาสุ ปน อุปฺปฏิปาฏิยา อาคตํ.

Aqui, 'ou expirando longamente' (dīghaṃ vā assasanto) significa produzindo uma expiração longa. 'Assāsa' é o vento que sai para fora (expiração). 'Passāsa' é o vento que entra para dentro (inspiração). Nos comentários dos Suttas (Suttanta-aṭṭhakathā), no entanto, isso é apresentado na ordem inversa.

---

ตตฺถ สพฺเพสมฺปิ คพฺภเสยฺยกานํ มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขมนกาเล ปฐมํ อพฺภนฺตรวาโต พหิ นิกฺขมติ. ปจฺฉา พาหิรวาโต สุขุมํ รชํ คเหตฺวา อพฺภนฺตรํ ปวิสนฺโต ตาลุํ อาหจฺจ นิพฺพายติ. เอวํ ตาว อสฺสาสปสฺสาสา เวทิตพฺพา. ยา ปน เตสํ ทีฆรสฺสตา, สา อทฺธานวเสน เวทิตพฺพา. ยถา หิ โอกาสทฺธานํ ผริตฺวา ฐิตํ อุทกํ วา วาลิกา วา ‘‘ทีฆมุทกํ ทีฆา วาลิกา, รสฺสมุทกํ รสฺสา วาลิกา’’ติ วุจฺจติ. เอวํ จุณฺณวิจุณฺณาปิ อสฺสาสปสฺสาสา หตฺถิสรีเร อหิสรีเร จ เตสํ อตฺตภาวสงฺขาตํ ทีฆํ อทฺธานํ สณิกํ ปูเรตฺวา สณิกเมว นิกฺขมนฺติ, ตสฺมา ‘‘ทีฆา’’ติ วุจฺจนฺติ. สุนขสสาทีนํ อตฺตภาวสงฺขาตํ รสฺสํ อทฺธานํ สีฆํ ปูเรตฺวา สีฆเมว นิกฺขมนฺติ, ตสฺมา ‘‘รสฺสา’’ติ วุจฺจนฺติ. มนุสฺเสสุ ปน เกจิ หตฺถิอหิอาทโย วิย กาลทฺธานวเสน ทีฆํ อสฺสสนฺติ จ ปสฺสสนฺติ จ. เกจิ สุนขสสาทโย วิย รสฺสํ. ตสฺมา เตสํ กาลวเสน ทีฆมทฺธานํ นิกฺขมนฺตา จ ปวิสนฺตา จ เต ทีฆา. อิตฺตรมทฺธานํ นิกฺขมนฺตา จ ปวิสนฺตา จ ‘‘รสฺสา’’ติ เวทิตพฺพา. ตตฺรายํ ภิกฺขุ นวหากาเรหิ ทีฆํ อสฺสสนฺโต จ ปสฺสสนฺโต จ ‘‘ทีฆํ อสฺสสามิ ปสฺสสามี’’ติ ปชานาติ. เอวํ ปชานโต จสฺส เอเกนากาเรน กายานุปสฺสนาสติปฏฺฐานภาวนา สมฺปชฺชตีติ เวทิตพฺพา. ยถาห ปฏิสมฺภิทายํ –

A esse respeito, para todos os seres nascidos de útero, no momento de sair do ventre materno, primeiro o vento interno sai para fora. Depois, o vento externo, carregando poeira fina, ao entrar no interior, atinge o palato e se extingue. Assim, primeiramente, devem ser compreendidas as expirações e inspirações. Mas a sua extensão longa ou curta deve ser compreendida por meio da duração. Pois, assim como a água ou a areia que se estende cobrindo um espaço é chamada de 'água longa', 'areia longa', 'água curta', 'areia curta'; da mesma forma, as expirações e inspirações, embora sejam extremamente sutis e fragmentadas, no corpo de um elefante ou de uma serpente, preenchem lentamente a longa extensão daquilo que constitui sua forma física e saem lentamente; por isso, são chamadas de 'longas'. No caso de cães, lebres, etc., elas preenchem rapidamente a curta extensão de sua forma física e saem rapidamente; por isso, são chamadas de 'curtas'. Entre os seres humanos, no entanto, alguns, como os elefantes e as serpentes, expiram e inspiram longamente devido à duração do tempo. Outros, como os cães e as lebres, expiram e inspiram de forma curta. Portanto, as expirações e inspirações que saem e entram por uma longa duração de tempo devem ser compreendidas como 'longas'. Aquelas que saem e entram por uma curta duração devem ser compreendidas como 'curtas'. Aqui, este bhikkhu, expirando e inspirando longamente de nove maneiras, compreende: 'Expiro longamente, inspiro longamente'. Deve-se compreender que, para aquele que assim compreende, o desenvolvimento do estabelecimento da atenção plena na contemplação do corpo (kāyānupassanā-satipaṭṭhāna-bhāvanā) é realizado de uma maneira. Conforme dito no Paṭisambhidāmagga:

---

‘‘กถํ ทีฆํ อสฺสสนฺโต ‘ทีฆํ อสฺสสามี’ติ ปชานาติ, ทีฆํ ปสฺสสนฺโต ‘ทีฆํ ปสฺสสามี’ติ ปชานาติ? ทีฆํ อสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต [Pg.15] อสฺสสติ, ทีฆํ ปสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต ปสฺสสติ, ทีฆํ อสฺสาสปสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต อสฺสสติปิ ปสฺสสติปิ. ทีฆํ อสฺสาสปสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต อสฺสสโตปิ ปสฺสสโตปิ ฉนฺโท อุปฺปชฺชติ; ฉนฺทวเสน ตโต สุขุมตรํ ทีฆํ อสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต อสฺสสติ, ฉนฺทวเสน ตโต สุขุมตรํ ทีฆํ ปสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต ปสฺสสติ, ฉนฺทวเสน ตโต สุขุมตรํ ทีฆํ อสฺสาสปสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต อสฺสสติปิ ปสฺสสติปิ. ฉนฺทวเสน ตโต สุขุมตรํ ทีฆํ อสฺสาสปสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต อสฺสสโตปิ ปสฺสสโตปิ ปาโมชฺชํ อุปฺปชฺชติ; ปาโมชฺชวเสน ตโต สุขุมตรํ ทีฆํ อสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต อสฺสสติ, ปาโมชฺชวเสน ตโต สุขุมตรํ ทีฆํ ปสฺสาสํ…เป… ทีฆํ อสฺสาสปสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต อสฺสสติปิ ปสฺสสติปิ. ปาโมชฺชวเสน ตโต สุขุมตรํ ทีฆํ อสฺสาสปสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต อสฺสสโตปิ ปสฺสสโตปิ ทีฆํ อสฺสาสปสฺสาสา จิตฺตํ วิวตฺตติ, อุเปกฺขา สณฺฐาติ. อิเมหิ นวหิ อากาเรหิ ทีฆํ อสฺสาสปสฺสาสา กาโย; อุปฏฺฐานํ สติ; อนุปสฺสนา ญาณํ; กาโย อุปฏฺฐานํ, โน สติ; สติ อุปฏฺฐานญฺเจว สติ จ. ตาย สติยา เตน ญาเณน ตํ กายํ อนุปสฺสติ. เตน วุจฺจติ – ‘‘กาเย กายานุปสฺสนาสติปฏฺฐานภาวนา’’ติ (ปฏิ. ม. ๑.๑๖๖).

“Como, expirando longamente, ele compreende: ‘Expiro longamente’, e inspirando longamente, ele compreende: ‘Inspiro longamente’? Ele expira uma expiração longa em uma extensão de tempo; ele inspira uma inspiração longa em uma extensão de tempo; ele expira e inspira uma expiração e inspiração longas em uma extensão de tempo. Enquanto ele expira e inspira uma expiração e inspiração longas em uma extensão de tempo, o desejo [salutar] (chanda) surge; sob a influência do desejo, ele expira uma expiração longa ainda mais sutil do que a anterior em uma extensão de tempo; sob a influência do desejo, ele inspira uma inspiração longa ainda mais sutil do que a anterior em uma extensão de tempo; sob a influência do desejo, ele expira e inspira uma expiração e inspiração longas ainda mais sutis do que as anteriores em uma extensão de tempo. Sob a influência do desejo, enquanto ele expira e inspira uma expiração e inspiração longas ainda mais sutis do que as anteriores em uma extensão de tempo, o contentamento (pāmojja) surge; sob a influência do contentamento, ele expira uma expiração longa ainda mais sutil do que a anterior em uma extensão de tempo; sob a influência do contentamento, ele inspira uma inspiração longa... [pe]... expira e inspira uma expiração e inspiração longas em uma extensão de tempo. Sob a influência do contentamento, enquanto ele expira e inspira uma expiração e inspiração longas ainda mais sutis do que as anteriores em uma extensão de tempo, a mente se afasta das expirações e inspirações longas, e a equanimidade se estabelece. Por meio dessas nove maneiras, as expirações e inspirações longas são o corpo (kāyo); o estabelecimento (upaṭṭhāna) é a atenção plena (sati); a contemplação (anupassanā) é o conhecimento (ñāṇa); o corpo é o objeto do estabelecimento, não a atenção plena; a atenção plena é tanto o estabelecimento quanto a atenção plena. Com essa atenção plena e com esse conhecimento, ele contempla aquele corpo. Por isso se diz: ‘o desenvolvimento do estabelecimento da atenção plena na contemplação do corpo no corpo’.”

---

เอเสว นโย รสฺสปเทปิ. อยํ ปน วิเสโส – ‘‘ยถา เอตฺถ ‘ทีฆํ อสฺสาสํ อทฺธานสงฺขาเต’ติ วุตฺตํ; เอวมิธ ‘รสฺสํ อสฺสาสํ อิตฺตรสงฺขาเต อสฺสสตี’’ติ อาคตํ. ตสฺมา ตสฺส วเสน ยาว ‘‘เตน วุจฺจติ กาเย กายานุปสฺสนาสติปฏฺฐานภาวนา’’ติ ตาว โยเชตพฺพํ. เอวมยํ อทฺธานวเสน อิตฺตรวเสน จ อิเมหากาเรหิ อสฺสาสปสฺสาเส ปชานนฺโต ทีฆํ วา อสฺสสนฺโต ‘‘ทีฆํ อสฺสสามี’’ติ ปชานาติ…เป… รสฺสํ วา ปสฺสสนฺโต ‘‘รสฺสํ ปสฺสสามี’’ติ ปชานาตีติ เวทิตพฺโพ.

O mesmo método se aplica ao termo 'curto' (rassapada). No entanto, esta é a diferença: 'Assim como aqui se diz: “uma expiração longa em uma extensão de tempo”; lá se diz: “ele expira uma expiração curta em uma breve duração”.' Portanto, por meio disso, deve-se aplicar o texto até: 'Por isso se diz: “o desenvolvimento do estabelecimento da atenção plena na contemplação do corpo no corpo”.' Assim, deve-se compreender que este bhikkhu, ao discernir as expirações e inspirações por meio da longa duração e da breve duração através dessas maneiras, ao expirar longamente, compreende: 'Expiro longamente'... [pe]... ou ao inspirar curto, compreende: 'Inspiro curto'.

---

เอวํ [Pg.16] ปชานโต จสฺส –

E para aquele que assim compreende:

---

‘‘ทีโฆ รสฺโส จ อสฺสาโส;

ปสฺสาโสปิ จ ตาทิโส;

จตฺตาโร วณฺณา วตฺตนฺติ;

นาสิกคฺเคว ภิกฺขุโน’’ติ. (วิสุทฺธิ. ๑.๒๑๙;

ปฏิ. ม. อฏฺฐ. ๒.๑.๑๖๓);

“Longa e curta é a expiração; E a inspiração é da mesma forma; Estes quatro aspectos ocorrem Bem na ponta do nariz do bhikkhu.”

---

สพฺพกายปฺปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามิ…เป… ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตีติ สกลสฺส อสฺสาสกายสฺส อาทิมชฺฌปริโยสานํ วิทิตํ กโรนฺโต ปากฏํ กโรนฺโต ‘‘อสฺสสิสฺสามี’’ติ สิกฺขติ. สกลสฺส ปสฺสาสกายสฺส อาทิมชฺฌปริโยสานํ วิทิตํ กโรนฺโต ปากฏํ กโรนฺโต ‘‘ปสฺสสิสฺสามี’’ติ สิกฺขติ. เอวํ วิทิตํ กโรนฺโต ปากฏํ กโรนฺโต ญาณสมฺปยุตฺตจิตฺเตน อสฺสสติ เจว ปสฺสสติ จ; ตสฺมา ‘‘อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามี’’ติ สิกฺขตีติ วุจฺจติ. เอกสฺส หิ ภิกฺขุโน จุณฺณวิจุณฺณวิสเฏ อสฺสาสกาเย ปสฺสาสกาเย วา อาทิ ปากโฏ โหติ, น มชฺฌปริโยสานํ. โส อาทิเมว ปริคฺคเหตุํ สกฺโกติ, มชฺฌปริโยสาเน กิลมติ. เอกสฺส มชฺฌํ ปากฏํ โหติ, น อาทิปริโยสานํ. โส มชฺฌเมว ปริคฺคเหตุํ สกฺโกติ, อาทิปริโยสาเน กิลมติ. เอกสฺส ปริโยสานํ ปากฏํ โหติ, น อาทิมชฺฌํ. โส ปริโยสานํเยว ปริคฺคเหตุํ สกฺโกติ, อาทิมชฺเฌ กิลมติ. เอกสฺส สพฺพมฺปิ ปากฏํ โหติ, โส สพฺพมฺปิ ปริคฺคเหตุํ สกฺโกติ, น กตฺถจิ กิลมติ. ตาทิเสน ภวิตพฺพนฺติ ทสฺเสนฺโต อาห – ‘‘สพฺพกายปฺปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามิ…เป… ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตี’’ติ.

“‘Experenciando todo o corpo, expirarei’... [pe]... ‘inspirarei, assim ele treina’ significa: tornando conhecido, tornando claro o início, o meio e o fim de todo o corpo da expiração, ele treina: ‘expirarei’. Tornando conhecido, tornando claro o início, o meio e o fim de todo o corpo da inspiração, ele treina: ‘inspirarei’. Assim, tornando-o conhecido, tornando-o claro, com a mente associada ao conhecimento, ele expira e inspira; por isso se diz: ‘ele treina: expirarei, inspirarei’. Pois, para um certo bhikkhu, no corpo da expiração ou no corpo da inspiração que se dispersa em partículas extremamente sutis, o início é claro, mas não o meio e o fim. Ele é capaz de apreender apenas o início, mas se fatiga com o meio e o fim. Para outro bhikkhu, o meio é claro, mas não o início e o fim. Ele é capaz de apreender apenas o meio, mas se fatiga com o início e o fim. Para outro bhikkhu, o fim é claro, mas não o início e o meio. Ele é capaz de apreender apenas o fim, mas se fatiga com o início e o meio. Para outro bhikkhu, o todo é claro; ele é capaz de apreender o todo e não se fatiga em parte alguma. Mostrando que se deve ser como este [último] tipo de pessoa, o Abençoado disse: ‘Experenciando todo o corpo, expirarei... [pe]... inspirarei, assim ele treina’.”

---

ตตฺถ สิกฺขตีติ เอวํ ฆฏติ วายมติ. โย วา ตถาภูตสฺส สํวโร; อยเมตฺถ อธิสีลสิกฺขา. โย ตถาภูตสฺส สมาธิ; อยํ อธิจิตฺตสิกฺขา. ยา ตถาภูตสฺส ปญฺญา; อยํ อธิปญฺญาสิกฺขาติ. อิมา ติสฺโส สิกฺขาโย ตสฺมึ อารมฺมเณ ตาย สติยา เตน มนสิกาเรน สิกฺขติ อาเสวติ ภาเวติ พหุลีกโรตีติ เอวเมตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. ตตฺถ ยสฺมา ปุริมนเย เกวลํ อสฺสสิตพฺพํ ปสฺสสิตพฺพเมว จ, น อญฺญํ กิญฺจิ กาตพฺพํ; อิโต ปฏฺฐาย ปน ญาณุปฺปาทนาทีสุ โยโค กรณีโย. ตสฺมา ตตฺถ ‘‘อสฺสสามีติ ปชานาติ ปสฺสสามีติ ปชานาติ’’จฺเจว วตฺตมานกาลวเสน ปาฬึ วตฺวา อิโต ปฏฺฐาย กตฺตพฺพสฺส ญาณุปฺปาทนาทิโน อาการสฺส ทสฺสนตฺถํ ‘‘สพฺพกายปฺปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’’ติอาทินา [Pg.17] นเยน อนาคตวจนวเสน ปาฬิ อาโรปิตาติ เวทิตพฺพา.

Aqui, ‘ele treina’ (sikkhati) significa que ele se esforça, ele se empenha dessa maneira. Ou ainda, a contenção (saṃvara) daquele que está assim empenhado é, neste contexto, o treinamento na virtude superior (adhisīla-sikkhā). A concentração (samādhi) daquele que está assim empenhado é o treinamento na mente superior (adhicitta-sikkhā). A sabedoria (paññā) daquele que está assim empenhado é o treinamento na sabedoria superior (adhipaññā-sikkhā). Assim, ele treina, cultiva, desenvolve e pratica repetidamente estes três treinamentos naquele objeto, com aquela atenção plena e com aquela atenção mental (manasikāra) — assim deve ser compreendido o significado aqui. Nesse sentido, visto que no método anterior havia apenas o ato de expirar e inspirar a ser feito, e nada mais; a partir deste ponto, contudo, deve-se aplicar o esforço (yoga) na geração do conhecimento, etc. Portanto, tendo o texto em Pāli ali se expressado no tempo presente como ‘compreende: expiro, compreende: inspiro’, a partir deste ponto, para mostrar o modo de gerar o conhecimento, etc., que deve ser realizado, o Pāli é apresentado no tempo futuro por meio do método ‘Experenciando todo o corpo, expirarei...’, etc. — assim deve ser compreendido.

---

ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามิ…เป… ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตีติ โอฬาริกํ กายสงฺขารํ ปสฺสมฺเภนฺโต ปฏิปฺปสฺสมฺเภนฺโต นิโรเธนฺโต วูปสเมนฺโต อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ.

“‘Tranquilizando a formação corporal, expirarei’... [pe]... ‘inspirarei, assim ele treina’ significa: tranquilizando, acalmando, cessando e pacificando a grosseira formação corporal (kāyasaṅkhāra), ele treina: ‘expirarei, inspirarei’.”

---

ตตฺเรวํ โอฬาริกสุขุมตา จ ปสฺสทฺธิ จ เวทิตพฺพา. อิมสฺส หิ ภิกฺขุโน ปุพฺเพ อปริคฺคหิตกาเล กาโย จ จิตฺตญฺจ สทรถา โหนฺติ. โอฬาริกานํ กายจิตฺตานํ โอฬาริกตฺเต อวูปสนฺเต อสฺสาสปสฺสาสาปิ โอฬาริกา โหนฺติ, พลวตรา หุตฺวา ปวตฺตนฺติ, นาสิกา นปฺปโหติ, มุเขน อสฺสสนฺโตปิ ปสฺสสนฺโตปิ ติฏฺฐติ. ยทา ปนสฺส กาโยปิ จิตฺตมฺปิ ปริคฺคหิตา โหนฺติ, ตทา เต สนฺตา โหนฺติ วูปสนฺตา. เตสุ วูปสนฺเตสุ อสฺสาสปสฺสาสา สุขุมา หุตฺวา ปวตฺตนฺติ, ‘‘อตฺถิ นุ โข นตฺถี’’ติ วิเจตพฺพาการปฺปตฺตา โหนฺติ. เสยฺยถาปิ ปุริสสฺส ธาวิตฺวา ปพฺพตา วา โอโรหิตฺวา มหาภารํ วา สีสโต โอโรเปตฺวา ฐิตสฺส โอฬาริกา อสฺสาสปสฺสาสา โหนฺติ, นาสิกา นปฺปโหติ, มุเขน อสฺสสนฺโตปิ ปสฺสสนฺโตปิ ติฏฺฐติ. ยทา ปเนส ตํ ปริสฺสมํ วิโนเทตฺวา นฺหตฺวา จ ปิวิตฺวา จ อลฺลสาฏกํ หทเย กตฺวา สีตาย ฉายาย นิปนฺโน โหติ, อถสฺส เต อสฺสาสปสฺสาสา สุขุมา โหนฺติ, ‘‘อตฺถิ นุ โข นตฺถี’’ติ วิเจตพฺพาการปฺปตฺตา. เอวเมว อิมสฺส ภิกฺขุโน ปุพฺเพ อปริคฺคหิตกาเล กาโย จ…เป… วิเจตพฺพาการปฺปตฺตา โหนฺติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ตถา หิสฺส ปุพฺเพ อปริคฺคหิตกาเล ‘‘โอฬาริโกฬาริเก กายสงฺขาเร ปสฺสมฺเภมี’’ติ อาโภคสมนฺนาหารมนสิการปจฺจเวกฺขณา นตฺถิ, ปริคฺคหิตกาเล ปน อตฺถิ. เตนสฺส อปริคฺคหิตกาลโต ปริคฺคหิตกาเล กายสงฺขาโร สุขุโม โหติ. เตนาหุ โปราณา –

Aqui, a grosseira, a sutileza e a tranquilização devem ser compreendidas da seguinte maneira. Antes, no período em que este bhikkhu ainda não havia apreendido [o corpo e a mente], seu corpo e sua mente estavam febris e eram grosseiros. Enquanto a grosseira do corpo e da mente não era pacificada, as expirações e inspirações também eram grosseiras, ocorrendo com maior força; as narinas não eram suficientes, e ele permanecia expirando e inspirando pela boca. No entanto, quando seu corpo e sua mente são apreendidos, então eles se tornam pacíficos e tranquilizados. Quando estes são tranquilizados, as expirações e inspirações ocorrem de forma sutil, chegando a um estado em que se deve investigar: ‘Será que existem ou não existem?’. Assim como quando um homem, após correr, ou descer de uma montanha, ou descarregar um fardo pesado de sua cabeça, permanece de pé, suas expirações e inspirações são grosseiras, as narinas não são suficientes, e ele permanece expirando e inspirando pela boca. Mas quando ele dissipa esse cansaço, toma banho, bebe água, coloca uma vestimenta molhada sobre o peito e deita-se na sombra fresca, então suas expirações e inspirações tornam-se sutis, chegando a um estado em que se deve investigar: ‘Será que existem ou não existem?’. Exatamente da mesma forma, antes, no período em que este bhikkhu ainda não havia apreendido [o corpo e a mente], seu corpo... [pe]... chegam a um estado em que se deve investigar. Qual é a razão disso? É porque antes, no período em que ele não os havia apreendido, não havia nele reflexão, atenção, aplicação mental ou revisão (ābhoga-samannāhāra-manasikāra-paccavekkhaṇā) do tipo: ‘Estou tranquilizando as grosseiras formações corporais’; mas no período em que ele os apreendeu, isso existe. Por essa razão, sua formação corporal é mais sutil no período de apreensão do que no período de não apreensão. Por isso disseram os antigos:

---

‘‘สารทฺเธ กาเย จิตฺเต จ, อธิมตฺตํ ปวตฺตติ;

อสารทฺธมฺหิ กายมฺหิ, สุขุมํ สมฺปวตฺตตี’’ติ. (วิสุทฺธิ. ๑.๒๒๐;

ปฏิ. ม. อฏฺฐ. ๒.๑.๑๖๓);

“Quando o corpo e a mente estão agitados, [a formação corporal] ocorre de forma excessiva; Quando o corpo não está agitado, ela ocorre de forma sutil.”

---

ปริคฺคเหปิ โอฬาริโก, ปฐมชฺฌานูปจาเร สุขุโม; ตสฺมิมฺปิ โอฬาริโก ปฐมชฺฌาเน สุขุโม. ปฐมชฺฌาเน จ ทุติยชฺฌานูปจาเร จ โอฬาริโก, ทุติยชฺฌาเน สุขุโม. ทุติยชฺฌาเน จ ตติยชฺฌานูปจาเร จ [Pg.18] โอฬาริโก, ตติยชฺฌาเน สุขุโม. ตติยชฺฌาเน จ จตุตฺถชฺฌานูปจาเร จ โอฬาริโก, จตุตฺถชฺฌาเน อติสุขุโม อปฺปวตฺติเมว ปาปุณาติ. อิทํ ตาว ทีฆภาณกสํยุตฺตภาณกานํ มตํ.

Mesmo na apreensão ela é grosseira, e sutil no acesso (upacāra) ao primeiro jhana; mesmo neste [acesso] ela é grosseira, e sutil no primeiro jhana. No primeiro jhana e no acesso ao segundo jhana ela é grosseira, e sutil no segundo jhana. No segundo jhana e no acesso ao terceiro jhana ela é grosseira, e sutil no terceiro jhana. No terceiro jhana e no acesso ao quarto jhana ela é grosseira, e no quarto jhana ela é extremamente sutil, chegando até mesmo à não ocorrência. Esta, primeiramente, é a opinião dos recitadores do Dīgha Nikāya e do Saṃyutta Nikāya.

---

มชฺฌิมภาณกา ปน ‘‘ปฐมชฺฌาเน โอฬาริโก, ทุติยชฺฌานูปจาเร สุขุโม’’ติ เอวํ เหฏฺฐิมเหฏฺฐิมชฺฌานโต อุปรูปริชฺฌานูปจาเรปิ สุขุมตรํ อิจฺฉนฺติ. สพฺเพสํเยว ปน มเตน อปริคฺคหิตกาเล ปวตฺตกายสงฺขาโร ปริคฺคหิตกาเล ปฏิปฺปสฺสมฺภติ, ปริคฺคหิตกาเล ปวตฺตกายสงฺขาโร ปฐมชฺฌานูปจาเร…เป… จตุตฺถชฺฌานูปจาเร ปวตฺตกายสงฺขาโร จตุตฺถชฺฌาเน ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. อยํ ตาว สมเถ นโย.

Os recitadores do Majjhima Nikāya, contudo, defendem que ela é ainda mais sutil no acesso a cada jhana superior em comparação com o jhana imediatamente inferior, desta forma: ‘grosseira no primeiro jhana, sutil no acesso ao segundo jhana’, e assim por diante. No entanto, segundo a opinião de todos, a formação corporal que ocorre no período de não apreensão é tranquilizada no período de apreensão; a formação corporal que ocorre no período de apreensão é tranquilizada no acesso ao primeiro jhana... [pe]... a formação corporal que ocorre no acesso ao quarto jhana é tranquilizada no quarto jhana. Este, primeiramente, é o método na serenidade (samatha).

---

วิปสฺสนายํ ปน อปริคฺคเห ปวตฺโต กายสงฺขาโร โอฬาริโก, มหาภูตปริคฺคเห สุขุโม. โสปิ โอฬาริโก, อุปาทารูปปริคฺคเห สุขุโม. โสปิ โอฬาริโก, สกลรูปปริคฺคเห สุขุโม. โสปิ โอฬาริโก, อรูปปริคฺคเห สุขุโม. โสปิ โอฬาริโก, รูปารูปปริคฺคเห สุขุโม. โสปิ โอฬาริโก, ปจฺจยปริคฺคเห สุขุโม. โสปิ โอฬาริโก, สปฺปจฺจยนามรูปปริคฺคเห สุขุโม. โสปิ โอฬาริโก, ลกฺขณารมฺมณิกวิปสฺสนาย สุขุโม. โสปิ ทุพฺพลวิปสฺสนาย โอฬาริโก, พลววิปสฺสนาย สุขุโม. ตตฺถ ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว ปุริมสฺส ปุริมสฺส ปจฺฉิเมน ปจฺฉิเมน ปสฺสทฺธิ เวทิตพฺพา. เอวเมตฺถ โอฬาริกสุขุมตา จ ปสฺสทฺธิ จ เวทิตพฺพา.

No discernimento (vipassanā), contudo, a formação corporal que ocorre na não apreensão é grosseira, e sutil na apreensão dos grandes elementos (mahābhūta). Esta também é grosseira, e sutil na apreensão da matéria derivada (upādā-rūpa). Esta também é grosseira, e sutil na apreensão de toda a matéria (sakala-rūpa). Esta também é grosseira, e sutil na apreensão do imaterial (arūpa). Esta também é grosseira, e sutil na apreensão do material e do imaterial (rūpārūpa). Esta também é grosseira, e sutil na apreensão das condições (paccaya). Esta também é grosseira, e sutil na apreensão do material e do imaterial junto com suas condições (sappaccaya-nāmarūpa). Esta também é grosseira, e sutil no discernimento que tem as características como objeto (lakkhaṇārammaṇika-vipassanā). Esta também é grosseira no discernimento fraco (dubbala-vipassanā), e sutil no discernimento forte (balava-vipassanā). Nesse contexto, exatamente pelo método mencionado anteriormente, deve-se compreender a tranquilização de cada etapa anterior por cada etapa posterior. Assim, neste ponto, a grosseira, a sutileza e a tranquilização devem ser compreendidas.

---

ปฏิสมฺภิทายํ ปนสฺส สทฺธึ โจทนาโสธนาหิ เอวมตฺโถ วุตฺโต – ‘‘กถํ ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามิ…เป… ปสฺสสิสฺสามี’’ติ สิกฺขติ? กตเม กายสงฺขารา? ทีฆํ อสฺสาสา กายิกา เอเต ธมฺมา กายปฺปฏิพทฺธา กายสงฺขารา, เต กายสงฺขาเร ปสฺสมฺเภนฺโต นิโรเธนฺโต วูปสเมนฺโต สิกฺขติ. ทีฆํ ปสฺสาสา กายิกา เอเต ธมฺมา…เป… รสฺสํ อสฺสาสา…เป… รสฺสํ ปสฺสาสา… สพฺพกายปฺปฏิสํเวที อสฺสาสา… สพฺพกายปฺปฏิสํเวที ปสฺสาสา กายิกา เอเต ธมฺมา กายปฺปฏิพทฺธา กายสงฺขารา, เต กายสงฺขาเร ปสฺสมฺเภนฺโต นิโรเธนฺโต วูปสเมนฺโต สิกฺขติ.

No Paṭisambhidāmagga, contudo, o significado disso é exposto junto com objeções e esclarecimentos da seguinte maneira: 'Como ele treina pensando: "Tranquilizando a formação do corpo, inspirarei... acalmarei... expirarei"?' Quais são as formações do corpo? As inspirações longas são corporais; estes fenômenos, por estarem vinculados ao corpo, são formações do corpo. Ele treina tranquilizando, cessando e acalmando essas formações do corpo. As expirações longas são corporais; estes fenômenos... as inspirações curtas... as expirações curtas... experimentando todo o corpo da inspiração... experimentando todo o corpo da expiração são corporais; estes fenômenos, por estarem vinculados ao corpo, são formações do corpo. Ele treina tranquilizando, cessando e acalmando essas formações do corpo.

---

ยถารูเปหิ กายสงฺขาเรหิ ยา กายสฺส อานมนา วินมนา สนฺนมนา ปณมนา อิญฺชนา ผนฺทนา จลนา กมฺปนา ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามีติ [Pg.19] สิกฺขติ, ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ.

Através de tais formações corporais pelas quais ocorrem a inclinação para a frente, a inclinação para os lados, a inclinação para baixo, a inclinação para trás, o movimento, a vibração, a oscilação e a agitação do corpo — tranquilizando essa formação corporal, ele treina pensando: 'Inspirarei tranquilizando a formação do corpo', e treina pensando: 'Expirarei tranquilizando a formação do corpo'.

---

ยถารูเปหิ กายสงฺขาเรหิ ยา กายสฺส น อานมนา น วินมนา น สนฺนมนา น ปณมนา อนิญฺชนา อผนฺทนา อจลนา อกมฺปนา, สนฺตํ สุขุมํ ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ, ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ.

Através de tais formações corporais pelas quais não ocorrem a inclinação para a frente, nem a inclinação para os lados, nem a inclinação para baixo, nem a inclinação para trás, nem o movimento, nem a vibração, nem a oscilação, nem a agitação do corpo — tranquilizando essa formação corporal pacífica e sutil, ele treina pensando: 'Inspirarei tranquilizando a formação do corpo', e treina pensando: 'Expirarei tranquilizando a formação do corpo'.

---

อิติ กิร ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ, ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ. เอวํ สนฺเต วาตูปลทฺธิยา จ ปภาวนา น โหติ, อสฺสาสปสฺสาสานญฺจ ปภาวนา น โหติ, อานาปานสฺสติยา จ ปภาวนา น โหติ, อานาปานสฺสติสมาธิสฺส จ ปภาวนา น น โหติ, น จ นํ ตํ สมาปตฺตึ ปณฺฑิตา สมาปชฺชนฺติปิ วุฏฺฐหนฺติปิ.

Assim, de fato, ele treina pensando: 'Inspirarei tranquilizando a formação do corpo', e treina pensando: 'Expirarei tranquilizando a formação do corpo'. Sendo assim, não haveria a percepção do vento, não haveria a manifestação das inspirações e expirações, não haveria o desenvolvimento da atenção plena na respiração, não haveria o desenvolvimento da concentração da atenção plena na respiração, e os sábios não poderiam entrar nem sair dessa realização meditativa?

---

อิติ กิร ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามิ…เป… ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ. เอวํ สนฺเต วาตูปลทฺธิยา จ ปภาวนา โหติ, อสฺสาสปสฺสาสานญฺจ ปภาวนา โหติ, อานาปานสฺสติยา จ ปภาวนา โหติ, อานาปานสฺสติสมาธิสฺส จ ปภาวนา โหติ, ตญฺจ นํ สมาปตฺตึ ปณฺฑิตา สมาปชฺชนฺติปิ วุฏฺฐหนฺติปิ.

Assim, de fato, ele treina pensando: 'Inspirarei... expirarei tranquilizando a formação do corpo'. Sendo assim, há a percepção do vento, há a manifestação das inspirações e expirações, há o desenvolvimento da atenção plena na respiração, há o desenvolvimento da concentração da atenção plena na respiração, e os sábios entram e saem dessa realização meditativa.

---

ยถา กถํ วิย? เสยฺยถาปิ กํเส อาโกฏิเต ปฐมํ โอฬาริกา สทฺทา ปวตฺตนฺติ, โอฬาริกานํ สทฺทานํ นิมิตฺตํ สุคฺคหิตตฺตา สุมนสิกตตฺตา สูปธาริตตฺตา นิรุทฺเธปิ โอฬาริเก สทฺเท อถ ปจฺฉา สุขุมกา สทฺทา ปวตฺตนฺติ, สุขุมกานํ สทฺทานํ นิมิตฺตํ สุคฺคหิตตฺตา สุมนสิกตตฺตา สูปธาริตตฺตา นิรุทฺเธปิ สุขุมเก สทฺเท อถ ปจฺฉา สุขุมสทฺทนิมิตฺตารมฺมณตาปิ จิตฺตํ ปวตฺตติ; เอวเมว ปฐมํ โอฬาริกา อสฺสาสปสฺสาสา ปวตฺตนฺติ, โอฬาริกานํ อสฺสาสปสฺสาสานํ นิมิตฺตํ สุคฺคหิตตฺตา สุมนสิกตตฺตา สูปธาริตตฺตา นิรุทฺเธปิ โอฬาริเก อสฺสาสปสฺสาเส อถ ปจฺฉา สุขุมกา อสฺสาสปสฺสาสา ปวตฺตนฺติ, สุขุมกานํ อสฺสาสปสฺสาสานํ นิมิตฺตํ สุคฺคหิตตฺตา สุมนสิกตตฺตา สูปธาริตตฺตา นิรุทฺเธปิ สุขุมเก อสฺสาสปสฺสาเส อถ ปจฺฉา สุขุมอสฺสาสปสฺสาสนิมิตฺตารมฺมณตาปิ จิตฺตํ น วิกฺเขปํ คจฺฉติ.

Como isso deve ser compreendido? Por exemplo, quando um gongo de bronze é golpeado, primeiro surgem sons grosseiros. Devido ao fato de o sinal dos sons grosseiros ter sido bem apreendido, bem considerado e bem retido na mente, mesmo quando os sons grosseiros cessam, em seguida surgem sons sutis. Devido ao fato de o sinal dos sons sutis ter sido bem apreendido, bem considerado e bem retido na mente, mesmo quando os sons sutis cessam, a mente continua a funcionar tendo como objeto o sinal do som sutil. Da mesma forma, no início, surgem inspirações e expirações grosseiras. Devido ao fato de o sinal das inspirações e expirações grosseiras ter sido bem apreendido, bem considerado e bem retido na mente, mesmo quando as inspirações e expirações grosseiras cessam, em seguida surgem inspirações e expirações sutis. Devido ao fato de o sinal das inspirações e expirações sutis ter sido bem apreendido, bem considerado e bem retido na mente, mesmo quando as inspirações e expirações sutis cessam, a mente não se dispersa, tendo como objeto o sinal das inspirações e expirações sutis.

---

เอวํ [Pg.20] สนฺเต วาตูปลทฺธิยา จ ปภาวนา โหติ, อสฺสาสปสฺสาสานญฺจ ปภาวนา โหติ, อานาปานสฺสติยา จ ปภาวนา โหติ, อานาปานสฺสติสมาธิสฺส จ ปภาวนา โหติ, ตญฺจ นํ สมาปตฺตึ ปณฺฑิตา สมาปชฺชนฺติปิ วุฏฺฐหนฺติปิ.

Sendo assim, há a percepção do vento, há a manifestação das inspirações e expirações, há o desenvolvimento da atenção plena na respiração, há o desenvolvimento da concentração da atenção plena na respiração, e os sábios entram e saem dessa realização meditativa.

---

ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารนฺติ อสฺสาสปสฺสาสา กาโย, อุปฏฺฐานํ สติ, อนุปสฺสนา ญาณํ. กาโย อุปฏฺฐานํ โน สติ, สติ อุปฏฺฐานญฺเจว สติ จ, ตาย สติยา เตน ญาเณน ตํ กายํ อนุปสฺสติ. เตน วุจฺจติ – ‘‘กาเย กายานุปสฺสนา สติปฏฺฐานภาวนาติ (ปฏิ. ม. ๑.๑๗๑).

Na frase 'tranquilizando a formação do corpo', as inspirações e expirações são o corpo, o estabelecimento é a atenção plena, e a contemplação é o conhecimento. O corpo é o estabelecimento, mas não é a atenção plena. A atenção plena é tanto o estabelecimento quanto a atenção plena. Com essa atenção plena e com esse conhecimento, ele contempla esse corpo. Por isso se diz: 'o desenvolvimento do estabelecimento da atenção plena na contemplação do corpo no corpo'.

---

อยํ ตาเวตฺถ กายานุปสฺสนาวเสน วุตฺตสฺส ปฐมจตุกฺกสฺส อนุปุพฺพปทวณฺณนา.

Esta é, primeiramente, a explicação sequencial das palavras da primeira tétrade ensinada sob o aspecto da contemplação do corpo.

---

ยสฺมา ปเนตฺถ อิทเมว จตุกฺกํ อาทิกมฺมิกสฺส กมฺมฏฺฐานวเสน วุตฺตํ, อิตรานิ ปน ตีณิ จตุกฺกานิ เอตฺถ ปตฺตชฺฌานสฺส เวทนาจิตฺตธมฺมานุปสฺสนาวเสน วุตฺตานิ, ตสฺมา อิทํ กมฺมฏฺฐานํ ภาเวตฺวา อานาปานสฺสติจตุตฺถชฺฌานปทฏฺฐานาย วิปสฺสนาย สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปาปุณิตุกาเมน พุทฺธปุตฺเตน ยํ กาตพฺพํ ตํ สพฺพํ อิเธว ตาว อาทิกมฺมิกสฺส กุลปุตฺตสฺส วเสน อาทิโต ปภุติ เอวํ เวทิตพฺพํ. จตุพฺพิธํ ตาว สีลํ วิโสเธตพฺพํ. ตตฺถ ติวิธา วิโสธนา – อนาปชฺชนํ, อาปนฺนวุฏฺฐานํ, กิเลเสหิ จ อปฺปติปีฬนํ. เอวํ วิสุทฺธสีลสฺส หิ ภาวนา สมฺปชฺชติ. ยมฺปิทํ เจติยงฺคณวตฺตํ โพธิยงฺคณวตฺตํ อุปชฺฌายวตฺตํ อาจริยวตฺตํ ชนฺตาฆรวตฺตํ อุโปสถาคารวตฺตํ ทฺเวอสีติ ขนฺธกวตฺตานิ จุทฺทสวิธํ มหาวตฺตนฺติ อิเมสํ วเสน อาภิสมาจาริกสีลํ วุจฺจติ, ตมฺปิ สาธุกํ ปริปูเรตพฺพํ. โย หิ ‘‘อหํ สีลํ รกฺขามิ, กึ อาภิสมาจาริเกน กมฺม’’นฺติ วเทยฺย, ตสฺส สีลํ ปริปูเรสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. อาภิสมาจาริกวตฺเต ปน ปริปูเร สีลํ ปริปูรติ, สีเล ปริปูเร สมาธิ คพฺภํ คณฺหาติ. วุตฺตญฺเหตํ ภควตา – ‘‘โส วต, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อาภิสมาจาริกํ ธมฺมํ อปริปูเรตฺวา ‘สีลานิ ปริปูเรสฺสตี’ติ เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’’ติ (อ. นิ. ๕.๒๑) วิตฺถาเรตพฺพํ. ตสฺมา เตน ยมฺปิทํ เจติยงฺคณวตฺตาทิ อาภิสมาจาริกสีลํ วุจฺจติ, ตมฺปิ สาธุกํ ปริปูเรตพฺพํ. ตโต –

Como, neste contexto, apenas esta primeira tétrade é ensinada como o tema de meditação para o iniciante, enquanto as outras três tétrades são ensinadas sob o aspecto da contemplação das sensações, da mente e dos fenômenos para aquele que já alcançou o jhana, portanto, o filho do Buda que deseja alcançar o estado de Arahant junto com as discriminações analíticas através da vipassana que tem como base o quarto jhana da atenção plena na respiração, deve compreender tudo o que deve ser feito desde o início, sob a perspectiva de um nobre filho iniciante, da seguinte maneira: Primeiro, a moralidade quádrupla deve ser purificada. Nela, a purificação é de três tipos: não cometer ofensas, reabilitar-se das ofensas cometidas e não ser oprimido pelas impurezas mentais. Pois o desenvolvimento mental daquele que tem a moralidade purificada é bem-sucedido. Além disso, aquilo que é chamado de moralidade de conduta adequada — que consiste nos deveres no pátio da estupa, deveres no pátio da árvore Bodhi, deveres para com o preceptor, deveres para com o instrutor, deveres na casa de banho de vapor, deveres no salão do Uposatha, os oitenta e dois deveres menores e os quatorze grandes deveres — também deve ser perfeitamente cumprido. Pois se um monge disser: 'Eu guardo a moralidade principal, que utilidade há nos deveres de conduta adequada?', é impossível que sua moralidade se complete. Mas quando os deveres de conduta adequada são cumpridos, a moralidade se completa; quando a moralidade está completa, a concentração se desenvolve. Pois isso foi dito pelo Abençoado: 'Monges, é impossível que um monge que não cumpriu o dever de conduta adequada complete as regras de moralidade.' Isso deve ser detalhado. Portanto, ele deve cumprir perfeitamente aquilo que é chamado de moralidade de conduta adequada, como os deveres no pátio da estupa, etc. Depois disso —

---

‘‘อาวาโส [Pg.21] จ กุลํ ลาโภ, คโณ กมฺมญฺจ ปญฺจมํ;

อทฺธานํ ญาติ อาพาโธ, คนฺโถ อิทฺธีติ เต ทสา’’ติ.

'A residência, a família, o ganho, o grupo e, em quinto lugar, o trabalho; a viagem, os parentes, a doença, o estudo e os poderes psíquicos — estes são os dez obstáculos.'

---

เอวํ วุตฺเตสุ ทสสุ ปลิโพเธสุ โย ปลิโพโธ อตฺถิ, โส อุปจฺฉินฺทิตพฺโพ.

Dentre esses dez obstáculos assim mencionados, qualquer obstáculo que exista deve ser cortado.

---

เอวํ อุปจฺฉินฺนปลิโพเธน กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคเหตพฺพํ. ตมฺปิ ทุวิธํ โหติ – สพฺพตฺถกกมฺมฏฺฐานญฺจ ปาริหาริยกมฺมฏฺฐานญฺจ. ตตฺถ สพฺพตฺถกกมฺมฏฺฐานํ นาม ภิกฺขุสงฺฆาทีสุ เมตฺตา มรณสฺสติ จ อสุภสญฺญาติปิ เอเก. กมฺมฏฺฐานิเกน หิ ภิกฺขุนา ปฐมํ ตาว ปริจฺฉินฺทิตฺวา สีมฏฺฐกภิกฺขุสงฺเฆ เมตฺตา ภาเวตพฺพา; ตโต สีมฏฺฐกเทวตาสุ, ตโต โคจรคาเม อิสฺสรชเน, ตโต ตตฺถ มนุสฺเส อุปาทาย สพฺพสตฺเตสุ. โส หิ ภิกฺขุสงฺเฆ เมตฺตาย สหวาสีนํ มุทุจิตฺตตํ ชเนติ, อถสฺส สุขสํวาสตา โหติ. สีมฏฺฐกเทวตาสุ เมตฺตาย มุทุกตจิตฺตาหิ เทวตาหิ ธมฺมิกาย รกฺขาย สุสํวิหิตารกฺโข โหติ. โคจรคาเม อิสฺสรชเน เมตฺตาย มุทุกตจิตฺตสนฺตาเนหิ อิสฺสเรหิ ธมฺมิกาย รกฺขาย สุรกฺขิตปริกฺขาโร โหติ. ตตฺถ มนุสฺเสสุ เมตฺตาย ปสาทิตจิตฺเตหิ เตหิ อปริภูโต หุตฺวา วิจรติ. สพฺพสตฺเตสุ เมตฺตาย สพฺพตฺถ อปฺปฏิหตจาโร โหติ.

Tendo assim cortado os obstáculos, o tema de meditação deve ser aprendido. Este também é de dois tipos: o tema de meditação de utilidade geral e o tema de meditação de uso pessoal. O tema de meditação de utilidade geral consiste na bondade amorosa em relação à comunidade de monges, etc., na atenção plena na morte e, segundo alguns, também na percepção da impureza do corpo. Pois o monge meditador deve primeiro, delimitando a área, desenvolver bondade amorosa em relação à comunidade de monges que reside dentro do limite; depois, em relação às divindades dentro do limite; depois, em relação às pessoas influentes na aldeia onde esmola; e depois, começando pelas pessoas dali, em relação a todos os seres sencientes. Pois, através da bondade amorosa em relação à comunidade de monges, ele gera suavidade mental nos seus companheiros de vida monástica, e assim sua convivência torna-se harmoniosa. Através da bondade amorosa em relação às divindades do limite, ele é bem protegido pelas divindades de mente suavizada com uma proteção justa. Através da bondade amorosa em relação às pessoas influentes na aldeia onde esmola, ele tem seus utensílios bem guardados pelos governantes de mente suavizada com uma proteção justa. Através da bondade amorosa em relação às pessoas dali, ele caminha sem ser hostilizado por elas, que têm mentes inspiradas por ele. Através da bondade amorosa em relação a todos os seres sencientes, ele viaja sem impedimentos por toda parte.

---

มรณสฺสติยา ปน ‘‘อวสฺสํ มริตพฺพ’’นฺติ จินฺเตนฺโต อเนสนํ ปหาย อุปรูปริวฑฺฒมานสํเวโค อโนลีนวุตฺติโก โหติ. อสุภสญฺญาย ทิพฺเพสุปิ อารมฺมเณสุ ตณฺหา นุปฺปชฺชติ. เตนสฺเสตํ ตยํ เอวํ พหูปการตฺตา ‘‘สพฺพตฺถ อตฺถยิตพฺพํ อิจฺฉิตพฺพ’’นฺติ กตฺวา อธิปฺเปตสฺส จ โยคานุโยคกมฺมสฺส ปทฏฺฐานตฺตา ‘‘สพฺพตฺถกกมฺมฏฺฐาน’’นฺติ วุจฺจติ.

Através da atenção plena na morte, contudo, pensando 'certamente devo morrer', ele abandona os meios de vida incorretos, desenvolve um senso de urgência espiritual cada vez maior e torna-se diligente na prática correta. Através da percepção da impureza do corpo, o desejo não surge mesmo em relação a objetos celestiais. Por essa razão, por ser essa tríade de grande auxílio, diz-se que 'deve ser desejada e buscada em todos os casos', e por ser a causa próxima para a prática contínua da meditação desejada, é chamada de 'tema de meditação de utilidade geral'.

---

อฏฺฐตึสารมฺมเณสุ ปน ยํ ยสฺส จริตานุกูลํ, ตํ ตสฺส นิจฺจํ ปริหริตพฺพตฺตา ยถาวุตฺเตเนว นเยน ‘‘ปาริหาริยกมฺมฏฺฐาน’’นฺติปิ วุจฺจติ. อิธ ปน อิทเมว อานาปานสฺสติกมฺมฏฺฐานํ ‘‘ปาริหาริยกมฺมฏฺฐาน’’นฺติ วุจฺจติ. อยเมตฺถ สงฺเขโป. วิตฺถาโร ปน สีลวิโสธนกถํ ปลิโพธุปจฺเฉทกถญฺจ อิจฺฉนฺเตน วิสุทฺธิมคฺคโต คเหตพฺโพ.

Dentre os trinta e oito temas de meditação, aquele que é adequado ao temperamento de alguém, por dever ser sempre mantido por essa pessoa, é chamado também de 'tema de meditação de uso pessoal' pelo método já mencionado. Aqui, no entanto, este próprio tema de meditação da atenção plena na respiração é chamado de 'tema de meditação de uso pessoal'. Este é o resumo aqui. A explicação detalhada, contudo, para quem deseja a explicação sobre a purificação da moralidade e a explicação sobre o corte dos obstáculos, deve ser obtida do Visuddhimagga.

---

เอวํ วิสุทฺธสีเลน ปน อุปจฺฉินฺนปลิโพเธน จ อิทํ กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคณฺหนฺเตน อิมินาว กมฺมฏฺฐาเนน จตุตฺถชฺฌานํ นิพฺพตฺเตตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปตฺตสฺส พุทฺธปุตฺตสฺส สนฺติเก อุคฺคเหตพฺพํ. ตํ อลภนฺเตน อนาคามิสฺส, ตมฺปิ [Pg.22] อลภนฺเตน สกทาคามิสฺส, ตมฺปิ อลภนฺเตน โสตาปนฺนสฺส, ตมฺปิ อลภนฺเตน อานาปานจตุตฺถชฺฌานลาภิสฺส, ตมฺปิ อลภนฺเตน ปาฬิยา อฏฺฐกถาย จ อสมฺมูฬฺหสฺส วินิจฺฉยาจริยสฺส สนฺติเก อุคฺคเหตพฺพํ. อรหนฺตาทโย หิ อตฺตนา อธิคตมคฺคเมว อาจิกฺขนฺติ. อยํ ปน คหนปเทเส มหาหตฺถิปถํ นีหรนฺโต วิย สพฺพตฺถ อสมฺมูฬฺโห สปฺปายาสปฺปายํ ปริจฺฉินฺทิตฺวา กเถติ.

Aquele que aprende este tema de meditação com a moralidade purificada e com os obstáculos cortados deve aprendê-lo na presença de um filho do Buda que, através deste mesmo tema de meditação, alcançou o quarto jhana, desenvolveu a vipassana e atingiu o estado de Arahant. Se não encontrar tal pessoa, deve aprender na presença de um Anagami; se não encontrar este, na presença de um Sakadagami; se não encontrar este, na presença de um Sotapanna; se não encontrar este, na presença de um que obteve o quarto jhana da respiração; se não encontrar este, na presença de um mestre de decisões que não seja confuso em relação ao Cânon e aos Comentários. Pois os Arahants e outros ensinam apenas o caminho que eles mesmos alcançaram. Este mestre de decisões, no entanto, como quem abre um grande caminho de elefantes em uma floresta densa, sendo livre de confusão em todos os aspectos, fala definindo o que é adequado e o que é inadequado.

---

ตตฺรายํ อนุปุพฺพิกถา – เตน ภิกฺขุนา สลฺลหุกวุตฺตินา วินยาจารสมฺปนฺเนน วุตฺตปฺปการมาจริยํ อุปสงฺกมิตฺวา วตฺตปฏิปตฺติยา อาราธิตจิตฺตสฺส ตสฺส สนฺติเก ปญฺจสนฺธิกํ กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคเหตพฺพํ. ตตฺริเม ปญฺจ สนฺธโย – อุคฺคโห, ปริปุจฺฉา, อุปฏฺฐานํ, อปฺปนา, ลกฺขณนฺติ. ตตฺถ ‘‘อุคฺคโห’’ นาม กมฺมฏฺฐานสฺส อุคฺคณฺหนํ, ‘‘ปริปุจฺฉา’’ นาม กมฺมฏฺฐานสฺส ปริปุจฺฉนา, ‘‘อุปฏฺฐานํ’’ นาม กมฺมฏฺฐานสฺส อุปฏฺฐานํ, ‘‘อปฺปนา’’ นาม กมฺมฏฺฐานปฺปนา, ‘‘ลกฺขณํ’’ นาม กมฺมฏฺฐานสฺส ลกฺขณํ. ‘‘เอวํลกฺขณมิทํ กมฺมฏฺฐาน’’นฺติ กมฺมฏฺฐานสภาวูปธารณนฺติ วุตฺตํ โหติ.

Aqui está a explicação sequencial: aquele monge de vida simples, dotado de conduta disciplinar, tendo se aproximado de um mestre do tipo mencionado e tendo agradado sua mente através do cumprimento dos deveres, deve aprender na presença dele o tema de meditação que possui cinco conexões. Aqui estão as cinco conexões: o aprendizado, a indagação, o estabelecimento, a absorção e a característica. Nisto, 'aprendizado' significa aprender o texto do tema de meditação; 'indagação' significa fazer perguntas sobre o tema de meditação; 'estabelecimento' significa o surgimento do sinal do tema de meditação; 'absorção' significa a absorção do tema de meditação; 'característica' significa a característica do tema de meditação. Significa a retenção da natureza própria do tema de meditação, pensando: 'Este tema de meditação tem tal característica'.

---

เอวํ ปญฺจสนฺธิกํ กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคณฺหนฺโต อตฺตนาปิ น กิลมติ, อาจริยมฺปิ น วิเหเฐติ; ตสฺมา โถกํ อุทฺทิสาเปตฺวา พหุกาลํ สชฺฌายิตฺวา เอวํ ปญฺจสนฺธิกํ กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคเหตฺวา สเจ ตตฺถ สปฺปายํ โหติ, ตตฺเถว วสิตพฺพํ. โน เจ ตตฺถ สปฺปายํ โหติ, อาจริยํ อาปุจฺฉิตฺวา สเจ มนฺทปญฺโญ โยชนปรมํ คนฺตฺวา, สเจ ติกฺขปญฺโญ ทูรมฺปิ คนฺตฺวา อฏฺฐารสเสนาสนโทสวิวชฺชิตํ, ปญฺจเสนาสนงฺคสมนฺนาคตํ เสนาสนํ อุปคมฺม ตตฺถ วสนฺเตน อุปจฺฉินฺนขุทฺทกปลิโพเธน กตภตฺตกิจฺเจน ภตฺตสมฺมทํ ปฏิวิโนเทตฺวา รตนตฺตยคุณานุสฺสรเณน จิตฺตํ สมฺปหํเสตฺวา อาจริยุคฺคหโต เอกปทมฺปิ อสมฺมุสฺสนฺเตน อิทํ อานาปานสฺสติกมฺมฏฺฐานํ มนสิกาตพฺพํ. อยเมตฺถ สงฺเขโป. วิตฺถาโร ปน อิมํ กถามคฺคํ อิจฺฉนฺเตน วิสุทฺธิมคฺคโต (วิสุทฺธิ. ๑.๕๕) คเหตพฺโพ.

Aquele que aprende the tema de meditação de cinco conexões dessa maneira não se cansa e também não incomoda o mestre. Portanto, tendo recebido uma pequena instrução e tendo-a recitado por muito tempo, e tendo assim aprendido o tema de meditação de cinco conexões, se aquele lugar for adequado, ele deve residir ali mesmo. Se não for adequado, tendo pedido permissão ao mestre, se ele for de sabedoria fraca, deve ir no máximo a uma légua de distância; se for de sabedoria afiada, pode ir mais longe. Tendo se aproximado de uma habitação livre dos dezoito defeitos de habitação e dotada das cinco qualidades de habitação, residindo ali, tendo cortado os pequenos obstáculos, tendo feito a refeição e dissipado a sonolência pós-refeição, tendo alegrado a mente através da recordação das qualidades das Três Joias, sem esquecer sequer uma única palavra do que aprendeu com o mestre, ele deve aplicar a atenção a este tema de meditação da atenção plena na respiração. Este é o resumo aqui. A explicação detalhada, contudo, para quem deseja este curso de explicação, deve ser obtida do Visuddhimagga.

---

ยํ ปน วุตฺตํ ‘‘อิทํ อานาปานสฺสติกมฺมฏฺฐานํ มนสิกาตพฺพ’’นฺติ ตตฺรายํ มนสิการวิธิ –

Quanto ao que foi dito: 'este tema de meditação da atenção plena na respiração deve ser aplicado à mente', aqui está o método de aplicação à mente:

---

‘‘คณนา อนุพนฺธนา, ผุสนา ฐปนา สลฺลกฺขณา;

วิวฏฺฏนา ปาริสุทฺธิ, เตสญฺจ ปฏิปสฺสนา’’ติ. (วิสุทฺธิ. ๑.๒๒๓;

ปฏิ. ม. อฏฺฐ. ๒.๑.๑๖๓);

“Contagem, acompanhamento, contato, fixação, discernimento, desprendimento, purificação e a revisão destes.”

---

‘‘คณนา’’ติ [Pg.23] คณนาเยว. ‘‘อนุพนฺธนา’’ติ อนุวหนา. ‘‘ผุสนา’’ติ ผุฏฺฐฏฺฐานํ. ‘‘ฐปนา’’ติ อปฺปนา. ‘‘สลฺลกฺขณา’’ติ วิปสฺสนา. ‘‘วิวฏฺฏนา’’ติ มคฺโค. ‘‘ปาริสุทฺธี’’ติ ผลํ. ‘‘เตสญฺจ ปฏิปสฺสนา’’ติ ปจฺจเวกฺขณา. ตตฺถ อิมินา อาทิกมฺมิกกุลปุตฺเตน ปฐมํ คณนาย อิทํ กมฏฺฐานํ มนสิกาตพฺพํ. คเณนฺเตน จ ปญฺจนฺนํ เหฏฺฐา น ฐเปตพฺพํ, ทสนฺนํ อุปริ น เนตพฺพํ, อนฺตเร ขณฺฑํ น ทสฺเสตพฺพํ. ปญฺจนฺนํ เหฏฺฐา ฐเปนฺตสฺส หิ สมฺพาเธ โอกาเส จิตฺตุปฺปาโท วิปฺผนฺทติ, สมฺพาเธ วเช สนฺนิรุทฺธโคคโณ วิย. ทสนฺนํ อุปริ เนนฺตสฺส คณนานิสฺสิโตว จิตฺตุปฺปาโท โหติ. อนฺตรา ขณฺฑํ ทสฺเสนฺตสฺส ‘‘สิขาปฺปตฺตํ นุ โข เม กมฺมฏฺฐานํ, โน’’ติ จิตฺตํ วิกมฺปติ. ตสฺมา เอเต โทเส วชฺเชตฺวา คเณตพฺพํ.

“Contagem” é a própria contagem. “Acompanhamento” é o seguir continuamente. “Contato” é o local tocado. “Fixação” é a absorção. “Discernimento” é a visão clara. “Desprendimento” é o Caminho. “Purificação” é o Fruto. “E a revisão destes” é o conhecimento de revisão. Aqui, por este filho de boa família que é um iniciante, este tema de meditação deve primeiro ser considerado por meio da contagem. E, ao contar, não se deve parar abaixo de cinco, nem ir além de dez, nem permitir uma interrupção no meio. Pois, para quem para abaixo de cinco, o surgimento da mente agita-se em um espaço confinado, como um rebanho de vacas trancado em um curral estreito. Para quem vai além de dez, o surgimento da mente torna-se disperso, dependente apenas da contagem. Para quem permite uma interrupção no meio, a mente vacila, pensando: 'Será que meu tema de meditação atingiu o ápice ou não?'. Portanto, deve-se contar evitando esses defeitos.

---

คเณนฺเตน จ ปฐมํ ทนฺธคณนาย ธญฺญมาปกคณนาย คเณตพฺพํ. ธญฺญมาปโก หิ นาฬึ ปูเรตฺวา ‘‘เอก’’นฺติ วตฺวา โอกิรติ. ปุน ปูเรนฺโต กิญฺจิ กจวรํ ทิสฺวา ตํ ฉฑฺเฑนฺโต ‘‘เอกํ เอก’’นฺติ วทติ. เอส นโย ‘‘ทฺเว ทฺเว’’ติอาทีสุ. เอวเมว อิมินาปิ อสฺสาสปสฺสาเสสุ โย อุปฏฺฐาติ ตํ คเหตฺวา ‘‘เอกํ เอก’’นฺติ อาทึกตฺวา ยาว ‘‘ทส ทสา’’ติ ปวตฺตมานํ ปวตฺตมานํ อุปลกฺเขตฺวาว คเณตพฺพํ. ตสฺเสวํ คณยโต นิกฺขมนฺตา จ ปวิสนฺตา จ อสฺสาสปสฺสาสา ปากฏา โหนฺติ.

E, ao contar, deve-se primeiro contar com a contagem lenta, que é a contagem do medidor de grãos. Pois o medidor de grãos, tendo enchido a medida, diz 'um' e a despeja. Ao encher novamente, vendo algum cisco, ele o remove e diz 'um, um'. Este mesmo método se aplica a 'dois, dois' e assim por diante. Da mesma forma, este meditador também, entre as inspirações e expirações, deve tomar aquela que se torna manifesta e, começando com 'um, um' até 'dez, dez', deve contar apenas após notar claramente cada respiração que ocorre continuamente. Para quem conta dessa maneira, as inspirações e expirações que saem e entram tornam-se claras.

---

อถาเนน ตํ ทนฺธคณนํ ธญฺญมาปกคณนํ ปหาย สีฆคณนาย โคปาลกคณนาย คเณตพฺพํ. เฉโก หิ โคปาลโก สกฺขราโย อุจฺฉงฺเคน คเหตฺวา รชฺชุทณฺฑหตฺโถ ปาโตว วชํ คนฺตฺวา คาโว ปิฏฺฐิยํ ปหริตฺวา ปลิฆตฺถมฺภมตฺถเก นิสินฺโน ทฺวารํ ปตฺตํ ปตฺตํเยว คาวํ ‘‘เอโก ทฺเว’’ติ สกฺขรํ ขิปิตฺวา ขิปิตฺวา คเณติ. ติยามรตฺตึ สมฺพาเธ โอกาเส ทุกฺขํ วุตฺถโคคโณ นิกฺขมนฺโต อญฺญมญฺญํ อุปนิฆํสนฺโต เวเคน เวเคน ปุญฺโช ปุญฺโช หุตฺวา นิกฺขมติ. โส เวเคน เวเคน ‘‘ตีณิ จตฺตาริ ปญฺจ ทสา’’ติ คเณติเยว. เอวมิมสฺสาปิ ปุริมนเยน คณยโต อสฺสาสปสฺสาสา ปากฏา หุตฺวา สีฆํ สีฆํ ปุนปฺปุนํ สญฺจรนฺติ. ตโต เตน ‘‘ปุนปฺปุนํ สญฺจรนฺตี’’ติ ญตฺวา อนฺโต จ พหิ จ อคฺคเหตฺวา ทฺวารปฺปตฺตํ ทฺวารปฺปตฺตํเยว คเหตฺวา ‘‘เอโก ทฺเว ตีณิ จตฺตาริ ปญฺจ[Pg.24], เอโก ทฺเว ตีณิ จตฺตาริ ปญฺจ ฉ, เอโก ทฺเว ตีณิ จตฺตาริ ปญฺจ ฉ สตฺต…เป… อฏฺฐ… นว… ทสา’’ติ สีฆํ สีฆํ คเณตพฺพเมว. คณนาปฏิพทฺเธ หิ กมฺมฏฺฐาเน คณนาพเลเนว จิตฺตํ เอกคฺคํ โหติ อริตฺตูปตฺถมฺภนวเสน จณฺฑโสเต นาวาฐปนมิว.

Então, tendo abandonado aquela contagem lenta do medidor de grãos, ele deve contar com a contagem rápida, que é a contagem do pastor de vacas. Pois um pastor de vacas habilidoso, pegando pedregulhos com a dobra de sua veste, com uma corda e um bastão na mão, vai de manhã cedo ao curral, bate nas vacas nas costas e, sentando-se no topo do pilar do portão, conta cada vaca que chega ao portão jogando um pedregulho: 'uma, duas'. O rebanho de vacas, que passou a noite desconfortavelmente em um espaço apertado durante as três vigílias da noite, ao sair, esfregando-se umas nas outras, sai muito rapidamente em grupos. Ele conta muito rapidamente: 'três, quatro, cinco, dez'. Da mesma forma, para este meditador que conta pelo método anterior, as inspirações e expirações tornam-se claras e movem-se muito rapidamente, repetidas vezes. Então, sabendo que 'elas se movem repetidas vezes', sem tomá-las nem dentro nem fora, mas tomando apenas aquelas que chegam à entrada, ele deve contar muito rapidamente: 'um, dois, três, quatro, cinco; um, dois, três, quatro, cinco, seis; um, dois, três, quatro, cinco, seis, sete... e assim por diante... oito... nove... dez'. Pois, no tema de meditação associado à contagem, a mente torna-se concentrada unicamente pelo poder da contagem, assim como a fixação de um barco em uma correnteza forte por meio do apoio de uma estaca.

---

ตสฺเสวํ สีฆํ สีฆํ คณยโต กมฺมฏฺฐานํ นิรนฺตรปฺปวตฺตํ วิย หุตฺวา อุปฏฺฐาติ. อถ ‘‘นิรนฺตรํ ปวตฺตตี’’ติ ญตฺวา อนฺโต จ พหิ จ วาตํ อปริคฺคเหตฺวา ปุริมนเยเนว เวเคน เวเคน คเณตพฺพํ. อนฺโตปวิสนวาเตน หิ สทฺธึ จิตฺตํ ปเวสยโต อพฺภนฺตรํ วาตพฺภาหตํ เมทปูริตํ วิย โหติ, พหินิกฺขมนวาเตน สทฺธึ จิตฺตํ นีหรโต พหิทฺธา ปุถุตฺตารมฺมเณ จิตฺตํ วิกฺขิปติ. ผุฏฺโฐกาเส ปน สตึ ฐเปตฺวา ภาเวนฺตสฺเสว ภาวนา สมฺปชฺชติ. เตน วุตฺตํ – ‘‘อนฺโต จ พหิ จ วาตํ อปริคฺคเหตฺวา ปุริมนเยเนว เวเคน เวเคน คเณตพฺพ’’นฺติ.

Para quem conta muito rapidamente dessa maneira, o tema de meditação aparece como se ocorresse sem interrupção. Então, sabendo que 'ocorre sem interrupção', sem apreender o ar dentro ou fora, deve-se contar muito rapidamente pelo mesmo método anterior. Pois, para quem introduz a mente junto com o ar que entra, o interior torna-se como se estivesse atingido pelo vento ou cheio de gordura. Para quem retira a mente junto com o ar que sai, a mente dispersa-se externamente em múltiplos objetos. No entanto, o desenvolvimento da meditação é bem-sucedido apenas para quem estabelece a atenção plena no local de contato. Por isso foi dito: 'sem apreender o ar dentro ou fora, deve-se contar muito rapidamente pelo mesmo método anterior'.

---

กีว จิรํ ปเนตํ คเณตพฺพนฺติ? ยาว วินา คณนาย อสฺสาสปสฺสาสารมฺมเณ สติ สนฺติฏฺฐติ. พหิ วิสฏวิตกฺกวิจฺเฉทํ กตฺวา อสฺสาสปสฺสาสารมฺมเณ สติ สณฺฐปนตฺถํเยว หิ คณนาติ.

Por quanto tempo se deve contar isso? Até que, sem a contagem, a atenção plena se estabeleça firmemente no objeto das inspirações e expirações. Pois a contagem serve apenas para estabelecer firmemente a atenção plena no objeto das inspirações e expirações, após cortar os pensamentos dispersos externamente.

---

เอวํ คณนาย มนสิกตฺวา อนุพนฺธนาย มนสิกาตพฺพํ. อนุพนฺธนา นาม คณนํ ปฏิสํหริตฺวา สติยา นิรนฺตรํ อสฺสาสปสฺสาสานํ อนุคมนํ; ตญฺจ โข น อาทิมชฺฌปริโยสานานุคมนวเสน. พหินิกฺขมนวาตสฺส หิ นาภิ อาทิ, หทยํ มชฺฌํ, นาสิกคฺคํ ปริโยสานํ. อพฺภนฺตรปวิสนวาตสฺส นาสิกคฺคํ อาทิ, หทยํ มชฺฌํ, นาภิ ปริโยสานํ. ตญฺจสฺส อนุคจฺฉโต วิกฺเขปคตํ จิตฺตํ สารทฺธาย เจว โหติ อิญฺชนาย จ. ยถาห –

Tendo considerado assim por meio da contagem, deve-se considerar por meio do acompanhamento. O acompanhamento consiste em deixar de lado a contagem e seguir continuamente as inspirações e expirações com atenção plena; e isso, de fato, não deve ser feito seguindo o início, o meio e o fim. Pois, para o ar que sai, o umbigo é o início, o coração é o meio e a ponta do nariz é o fim. Para o ar que entra, a ponta do nariz é o início, o coração é o meio e o umbigo é o fim. E para quem segue isso, a mente torna-se dispersa, levando à agitação e à oscilação. Como foi dito:

---

‘‘อสฺสาสาทิมชฺฌปริโยสานํ สติยา อนุคจฺฉโต อชฺฌตฺตํ วิกฺเขปคเตน จิตฺเตน กาโยปิ จิตฺตมฺปิ สารทฺธา จ โหนฺติ อิญฺชิตา จ ผนฺทิตา จ. ปสฺสาสาทิมชฺฌปริโยสานํ สติยา อนุคจฺฉโต พหิทฺธา วิกฺเขปคเตน จิตฺเตน กาโยปิ จิตฺตมฺปิ สารทฺธา จ โหนฺติ อิญฺชิตา จ ผนฺทิตา จา’’ติ (ปฏิ. ม. ๑.๑๕๗).

“Para quem segue o início, o meio e o fim da inspiração com atenção plena, devido à mente dispersa internamente, tanto o corpo quanto a mente tornam-se agitados, oscilantes e trêmulos. Para quem segue o início, o meio e o fim da expiração com atenção plena, devido à mente dispersa externamente, tanto o corpo quanto a mente tornam-se agitados, oscilantes e trêmulos.”

---

ตสฺมา อนุพนฺธนาย มนสิกโรนฺเตน น อาทิมชฺฌปริโยสานวเสน มนสิกาตพฺพํ. อปิจ โข ผุสนาวเสน จ ฐปนาวเสน จ มนสิกาตพฺพํ. คณนานุพนฺธนาวเสน [Pg.25] วิย หิ ผุสนาฐปนาวเสน วิสุํ มนสิกาโร นตฺถิ. ผุฏฺฐผุฏฺฐฏฺฐาเนเยว ปน คเณนฺโต คณนาย จ ผุสนาย จ มนสิ กโรติ. ตตฺเถว คณนํ ปฏิสํหริตฺวา เต สติยา อนุพนฺธนฺโต อปฺปนาวเสน จ จิตฺตํ ฐเปนฺโต ‘‘อนุพนฺธนาย จ ผุสนาย จ ฐปนาย จ มนสิ กโรตี’’ติ วุจฺจติ. สฺวายมตฺโถ อฏฺฐกถายํ วุตฺตปงฺคุฬโทวาริโกปมาหิ ปฏิสมฺภิทายํ วุตฺตกกโจปมาย จ เวทิตพฺโพ.

Portanto, quem considera por meio do acompanhamento não deve considerar pelo início, meio e fim. Em vez disso, deve-se considerar por meio do contato e da fixação. Pois não há uma consideração separada por meio do contato e da fixação, como há por meio da contagem e do acompanhamento. No entanto, quem conta apenas no próprio local de contato considera por meio da contagem e do contato. E quem, deixando de lado a contagem naquele mesmo local, acompanha as respirações com atenção plena e estabelece a mente por meio da absorção, diz-se que 'considera por meio do acompanhamento, do contato e da fixação'. Este significado deve ser compreendido por meio das analogias do coxo e do porteiro mencionadas no Comentário, e da analogia da serra mencionada no Paṭisambhidāmagga.

---

ตตฺรายํ ปงฺคุโฬปมา – ‘‘เสยฺยถาปิ ปงฺคุโฬ โทลาย กีฬตํ มาตาปุตฺตานํ โทลํ ขิปิตฺวา ตตฺเถว โทลตฺถมฺภมูเล นิสินฺโน กเมน อาคจฺฉนฺตสฺส จ คจฺฉนฺตสฺส จ โทลาผลกสฺส อุโภ โกฏิโย มชฺฌญฺจ ปสฺสติ, น จ อุโภโกฏิมชฺฌานํ ทสฺสนตฺถํ พฺยาวโฏ โหติ. เอวเมวายํ ภิกฺขุ สติวเสน อุปนิพนฺธนตฺถมฺภมูเล ฐตฺวา อสฺสาสปสฺสาสโทลํ ขิปิตฺวา ตตฺเถว นิมิตฺเต สติยา นิสินฺโน กเมน อาคจฺฉนฺตานญฺจ คจฺฉนฺตานญฺจ ผุฏฺฐฏฺฐาเน อสฺสาสปสฺสาสานํ อาทิมชฺฌปริโยสานํ สติยา อนุคจฺฉนฺโต ตตฺถ จ จิตฺตํ ฐเปนฺโต ปสฺสติ, น จ เตสํ ทสฺสนตฺถํ พฺยาวโฏ โหติ. อยํ ปงฺคุโฬปมา.

Entre estas, eis a analogia do coxo: 'Assim como um coxo, tendo empurrado o balanço para uma mãe e seu filho que estão brincando nele, senta-se ali mesmo, na base do pilar do balanço, e vê sucessivamente as duas extremidades e o meio da prancha do balanço que vem e vai, mas não se esforça para ver as duas extremidades e o meio. Da mesma forma, este monge, estabelecendo-se por meio da atenção plena na base do pilar da fixação, tendo empurrado o balanço das inspirações e expirações, sentando-se com atenção plena naquele mesmo sinal, seguindo com atenção plena o início, o meio e o fim das inspirações e expirações que vêm e vão sucessivamente no local de contato, e estabelecendo a mente ali, ele vê, mas não se esforça para vê-los.' Esta é a analogia do coxo.

---

อยํ ปน โทวาริโกปมา – ‘‘เสยฺยถาปิ โทวาริโก นครสฺส อนฺโต จ พหิ จ ปุริเส ‘โก ตฺวํ, กุโต วา อาคโต, กุหึ วา คจฺฉสิ, กึ วา เต หตฺเถ’ติ น วีมํสติ, น หิ ตสฺส เต ภารา. ทฺวารปฺปตฺตํ ทฺวารปฺปตฺตํเยว ปน วีมํสติ; เอวเมว อิมสฺส ภิกฺขุโน อนฺโต ปวิฏฺฐวาตา จ พหิ นิกฺขนฺตวาตา จ น ภารา โหนฺติ, ทฺวารปฺปตฺตา ทฺวารปฺปตฺตาเยว ภาราติ. อยํ โทวาริโกปมา.

E esta é a analogia do porteiro: 'Assim como um porteiro não examina as pessoas dentro ou fora da cidade, perguntando: «Quem é você? De onde veio? Para onde vai? O que tem na mão?», pois elas não são sua responsabilidade, mas examina apenas cada pessoa que chega ao portão; da mesma forma, para este monge, os ares que entraram e os ares que saíram não são sua responsabilidade, mas apenas os ares que chegam ao portão são sua responsabilidade.' Esta é a analogia do porteiro.

---

กกโจปมา ปน อาทิโตปภุติ เอวํ เวทิตพฺพา. วุตฺตญฺเหตํ –

A analogia da serra, porém, deve ser compreendida desde o início da seguinte maneira. Pois isto foi dito:

---

‘‘นิมิตฺตํ อสฺสาสปสฺสาสา, อนารมฺมณเมกจิตฺตสฺส;

อชานโต จ ตโย ธมฺเม, ภาวนานุปลพฺภติ.

“O sinal, a inspiração e a expiração não são o objeto de uma única mente; e para quem não conhece esses três fenômenos, o desenvolvimento da meditação não é obtido.

---

‘‘นิมิตฺตํ อสฺสาสปสฺสาสา, อนารมฺมณเมกจิตฺตสฺส;

ชานโต จ ตโย ธมฺเม, ภาวนา อุปลพฺภตี’’ติ. (ปฏิ. ม. ๑.๑๕๙);

“O sinal, a inspiração e a expiração não são o objeto de uma única mente; mas para quem conhece esses três fenômenos, o desenvolvimento da meditação é obtido.”

---

กถํ อิเม ตโย ธมฺมา เอกจิตฺตสฺส อารมฺมณํ น โหนฺติ, น จิเม ตโย ธมฺมา อวิทิตา โหนฺติ, น จ จิตฺตํ วิกฺเขปํ คจฺฉติ, ปธานญฺจ ปญฺญายติ, ปโยคญฺจ สาเธติ, วิเสสมธิคจฺฉติ? เสยฺยถาปิ รุกฺโข สเม [Pg.26] ภูมิภาเค นิกฺขิตฺโต, ตเมนํ ปุริโส กกเจน ฉินฺเทยฺย, รุกฺเข ผุฏฺฐกกจทนฺตานํ วเสน ปุริสสฺส สติ อุปฏฺฐิตา โหติ, น อาคเต วา คเต วา กกจทนฺเต มนสิ กโรติ, น อาคตา วา คตา วา กกจทนฺตา อวิทิตา โหนฺติ, ปธานญฺจ ปญฺญายติ, ปโยคญฺจ สาเธติ.

Como esses três fenômenos não são o objeto de uma única mente, e no entanto esses três fenômenos não são desconhecidos, e a mente não se dispersa, e o esforço torna-se evidente, e a aplicação é bem-sucedida, e se alcança a distinção? Assim como um tronco de árvore é colocado em um terreno plano, e um homem o corta com uma serra; a atenção plena do homem está estabelecida em virtude dos dentes da serra que tocam o tronco; ele não foca a mente nos dentes da serra que vêm ou vão, e no entanto os dentes da serra que vêm ou vão não lhe são desconhecidos; o esforço torna-se evidente e a aplicação é bem-sucedida.

---

ยถา รุกฺโข สเม ภูมิภาเค นิกฺขิตฺโต; เอวํ อุปนิพนฺธนนิมิตฺตํ. ยถา กกจทนฺตา; เอวํ อสฺสาสปสฺสาสา. ยถา รุกฺเข ผุฏฺฐกกจทนฺตานํ วเสน ปุริสสฺส สติ อุปฏฺฐิตา โหติ, น อาคเต วา คเต วา กกจทนฺเต มนสิ กโรติ, น อาคตา วา คตา วา กกจทนฺตา อวิทิตา โหนฺติ, ปธานญฺจ ปญฺญายติ, ปโยคญฺจ สาเธติ, เอวเมว ภิกฺขุ นาสิกคฺเค วา มุขนิมิตฺเต วา สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา นิสินฺโน โหติ, น อาคเต วา คเต วา อสฺสาสปสฺสาเส มนสิ กโรติ, น อาคตา วา คตา วา อสฺสาสปสฺสาสา อวิทิตา โหนฺติ, ปธานญฺจ ปญฺญายติ, ปโยคญฺจ สาเธติ, วิเสสมธิคจฺฉติ.

Como o tronco colocado em terreno plano, assim deve ser visto o sinal de fixação. Como os dentes da serra, assim devem ser vistas as inspirações e expirações. Assim como a atenção plena do homem está estabelecida em virtude dos dentes da serra que tocam o tronco, e ele não foca a mente nos dentes da serra que vêm ou vão, e no entanto os dentes da serra que vêm ou vão não lhe são desconhecidos, o esforço torna-se evidente e a aplicação é bem-sucedida; da mesma forma, o monge senta-se tendo estabelecido a atenção plena na ponta do nariz ou no sinal da boca; ele não foca a mente nas inspirações ou expirações que vêm ou vão, e no entanto as inspirações ou expirações que vêm ou vão não lhe são desconhecidas; o esforço torna-se evidente, a aplicação é bem-sucedida e ele alcança a distinção.

---

ปธานนฺติ กตมํ ปธานํ? อารทฺธวีริยสฺส กาโยปิ จิตฺตมฺปิ กมฺมนิยํ โหติ – อิทํ ปธานํ. กตโม ปโยโค? อารทฺธวีริยสฺส อุปกฺกิเลสา ปหียนฺติ, วิตกฺกา วูปสมฺมนฺติ – อยํ ปโยโค. กตโม วิเสโส? อารทฺธวีริยสฺส สํโยชนา ปหียนฺติ, อนุสยา พฺยนฺตี โหนฺติ – อยํ วิเสโส. เอวํ อิเม ตโย ธมฺมา เอกจิตฺตสฺส อารมฺมณา น โหนฺติ, น จิเม ตโย ธมฺมา อวิทิตา โหนฺติ, น จ จิตฺตํ วิกฺเขปํ คจฺฉติ, ปธานญฺจ ปญฺญายติ, ปโยคญฺจ สาเธติ, วิเสสมธิคจฺฉติ.

Quanto ao 'esforço', qual é o esforço? Para quem iniciou a energia, tanto o corpo quanto a mente tornam-se maleáveis — este é o esforço. Qual é a 'aplicação'? Para quem iniciou a energia, as impurezas são abandonadas e os pensamentos são acalmados — esta é a aplicação. Qual é a 'distinção'? Para quem iniciou a energia, os grilhões são abandonados e as tendências latentes são eliminadas — esta é a distinção. Assim, esses três fenômenos não são o objeto de uma única mente, e no entanto esses três fenômenos não são desconhecidos, e a mente não se dispersa, e o esforço torna-se evidente, e a aplicação é bem-sucedida, e se alcança a distinção.

---

‘‘อานาปานสฺสตี ยสฺส, ปริปุณฺณา สุภาวิตา;

อนุปุพฺพํ ปริจิตา, ยถา พุทฺเธน เทสิตา;

โส อิมํ โลกํ ปภาเสติ, อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา’’ติ. (ปฏิ. ม. ๑.๑๖๐);

“Aquele para quem a atenção plena na respiração está completa, bem desenvolvida e gradualmente praticada, tal como foi ensinada pelo Buda, ilumina este mundo como a lua liberta das nuvens.”

---

อยํ กกโจปมา. อิธ ปนสฺส อาคตาคตวเสน อมนสิการมตฺตเมว ปโยชนนฺติ เวทิตพฺพํ. อิทํ กมฺมฏฺฐานํ มนสิกโรโต กสฺสจิ นจิเรเนว นิมิตฺตญฺจ อุปฺปชฺชติ, อวเสสชฺฌานงฺคปฏิมณฺฑิตา อปฺปนาสงฺขาตา ฐปนา จ สมฺปชฺชติ. กสฺสจิ ปน คณนาวเสเนว มนสิการกาลโตปภุติ อนุกฺกมโต โอฬาริกอสฺสาสปสฺสาสนิโรธวเสน กายทรเถ วูปสนฺเต กาโยปิ จิตฺตมฺปิ ลหุกํ โหติ, สรีรํ อากาเส ลงฺฆนาการปฺปตฺตํ [Pg.27] วิย โหติ. ยถา สารทฺธกายสฺส มญฺเจ วา ปีเฐ วา นิสีทโต มญฺจปีฐํ โอนมติ, วิกูชติ, ปจฺจตฺถรณํ วลึ คณฺหาติ. อสารทฺธกายสฺส ปน นิสีทโต เนว มญฺจปีฐํ โอนมติ, น วิกูชติ, น ปจฺจตฺถรณํ วลึ คณฺหาติ, ตูลปิจุปูริตํ วิย มญฺจปีฐํ โหติ. กสฺมา? ยสฺมา อสารทฺโธ กาโย ลหุโก โหติ; เอวเมว คณนาวเสน มนสิการกาลโตปภุติ อนุกฺกมโต โอฬาริกอสฺสาสปสฺสาสนิโรธวเสน กายทรเถ วูปสนฺเต กาโยปิ จิตฺตมฺปิ ลหุกํ โหติ, สรีรํ อากาเส ลงฺฆนาการปฺปตฺตํ วิย โหติ.

Esta é a analogia da serra. Aqui, deve-se compreender que o seu propósito é meramente a não consideração do ir e vir das respirações. Para quem considera este tema de meditação, para alguns, em pouco tempo o sinal surge, e a fixação, conhecida como absorção, adornada com os demais fatores do jhana, é alcançada. Para outros, porém, unicamente por meio da contagem, a partir do momento da consideração mental, gradualmente, devido à cessação das inspirações e expirações grosseiras, quando a aflição corporal é acalmada, tanto o corpo quanto a mente tornam-se leves, e o corpo torna-se como se estivesse prestes a flutuar no ar. Assim como, quando alguém com o corpo tenso senta-se em uma cama ou cadeira, a cama ou cadeira afunda, range e o lençol se amassa; mas quando alguém com o corpo relaxado senta-se, a cama ou cadeira não afunda, não range, o lençol não se amassa, e a cama ou cadeira torna-se como se estivesse cheia de algodão. Por quê? Porque o corpo relaxado é leve. Da mesma forma, por meio da contagem, a partir do momento da consideração mental, gradualmente, devido à cessação das inspirações e expirações grosseiras, quando a aflição corporal é acalmada, tanto o corpo quanto a mente tornam-se leves, e o corpo torna-se como se estivesse prestes a flutuar no ar.

---

ตสฺส โอฬาริเก อสฺสาสปสฺสาเส นิรุทฺเธ สุขุมอสฺสาสปสฺสาสนิมิตฺตารมฺมณํ จิตฺตํ ปวตฺตติ, ตสฺมิมฺปิ นิรุทฺเธ อปราปรํ ตโต สุขุมตรสุขุมตมนิมิตฺตารมฺมณํ ปวตฺตติเยว. กถํ? ยถา ปุริโส มหติยา โลหสลากาย กํสตาฬํ อาโกเฏยฺย, เอกปฺปหาเรน มหาสทฺโท อุปฺปชฺเชยฺย, ตสฺส โอฬาริกสทฺทารมฺมณํ จิตฺตํ ปวตฺเตยฺย, นิรุทฺเธ โอฬาริเก สทฺเท อถ ปจฺฉา สุขุมสทฺทนิมิตฺตารมฺมณํ, ตสฺมิมฺปิ นิรุทฺเธ อปราปรํ ตโต สุขุมตรสุขุมตมสทฺทนิมิตฺตารมฺมณํ จิตฺตํ ปวตฺตเตว; เอวนฺติ เวทิตพฺพํ. วุตฺตมฺปิ เจตํ – ‘‘เสยฺยถาปิ กํเส อาโกฏิเต’’ติ (ปฏิ. ม. ๑.๑๗๑) วิตฺถาโร.

Quando as suas inspirações e expirações grosseiras cessam, surge a mente que tem como objeto o sinal sutil da inspiração e expiração. Quando este também cessa, sucessivamente, surge uma mente que tem como objeto um sinal ainda mais sutil e extremamente sutil. Como? Assim como se um homem batesse em um gongo de bronze com uma grande baqueta de ferro, um grande som surgiria de imediato, e a sua mente teria o som grosseiro como objeto; quando o som grosseiro cessasse, então, posteriormente, surgiria a mente que tem como objeto o sinal do som sutil; e quando este também cessasse, sucessivamente, surgiria uma mente que tem como objeto um sinal de som ainda mais sutil e extremamente sutil; assim deve ser entendido. E isso também foi dito: 'Assim como quando um gongo de bronze é batido...' [este é] o detalhamento.

---

ยถา หิ อญฺญานิ กมฺมฏฺฐานานิ อุปรูปริ วิภูตานิ โหนฺติ, น ตถา อิทํ. อิทํ ปน อุปรูปริ ภาเวนฺตสฺส ภาเวนฺตสฺส สุขุมตฺตํ คจฺฉติ, อุปฏฺฐานมฺปิ น อุปคจฺฉติ. เอวํ อนุปฏฺฐหนฺเต ปน ตสฺมึ น เตน ภิกฺขุนา อุฏฺฐายาสนา จมฺมขณฺฑํ ปปฺโผเฏตฺวา คนฺตพฺพํ. กึ กาตพฺพํ? ‘‘อาจริยํ ปุจฺฉิสฺสามี’’ติ วา ‘‘นฏฺฐํ ทานิ เม กมฺมฏฺฐาน’’นฺติ วา น วุฏฺฐาตพฺพํ, อิริยาปถํ วิโกเปตฺวา คจฺฉโต หิ กมฺมฏฺฐานํ นวนวเมว โหติ. ตสฺมา ยถานิสินฺเนเนว เทสโต อาหริตพฺพํ.

Pois, diferentemente de outros temas de meditação que se tornam cada vez mais claros nos níveis superiores, este não é assim. Pelo contrário, à medida que se o desenvolve mais e mais, ele se torna sutil e não chega a se manifestar claramente. Se ele não se manifestar, no entanto, aquele bhikkhu não deve se levantar de seu assento, sacudir o seu tapete de couro e ir embora. O que deve ser feito? Ele não deve se levantar pensando: 'Vou perguntar ao mestre' ou 'Agora meu tema de meditação se perdeu'. Pois, para quem caminha alterando a postura corporal, o tema de meditação torna-se inteiramente novo. Portanto, ele deve trazê-lo de volta ao seu lugar permanecendo exatamente como estava sentado.

---

ตตฺรายํ อาหรณูปาโย. เตน หิ ภิกฺขุนา กมฺมฏฺฐานสฺส อนุปฏฺฐหนภาวํ ญตฺวา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘‘อิเม อสฺสาสปสฺสาสา นาม กตฺถ อตฺถิ, กตฺถ นตฺถิ, กสฺส วา อตฺถิ, กสฺส วา นตฺถี’’ติ. อเถวํ ปฏิสญฺจิกฺขตา ‘‘อิเม อนฺโตมาตุกุจฺฉิยํ นตฺถิ, อุทเก นิมุคฺคานํ นตฺถิ, ตถา อสญฺญีภูตานํ มตานํ จตุตฺถชฺฌานสมาปนฺนานํ รูปารูปภวสมงฺคีนํ นิโรธสมาปนฺนาน’’นฺติ [Pg.28] ญตฺวา เอวํ อตฺตนาว อตฺตา ปฏิโจเทตพฺโพ – ‘‘นนุ ตฺวํ, ปณฺฑิต, เนว มาตุกุจฺฉิคโต, น อุทเก นิมุคฺโค, น อสญฺญีภูโต, น มโต, น จตุตฺถชฺฌานสมอาปนฺโน, น รูปารูปภวสมงฺคี, น นิโรธสมาปนฺโน, อตฺถิเยว เต อสฺสาสปสฺสาสา, มนฺทปญฺญตาย ปน ปริคฺคเหตุํ น สกฺโกสี’’ติ. อถาเนน ปกติผุฏฺฐวเสเนว จิตฺตํ ฐเปตฺวา มนสิกาโร ปวตฺเตตพฺโพ. อิเม หิ ทีฆนาสิกสฺส นาสา ปุฏํ ฆฏฺเฏนฺตา ปวตฺตนฺติ, รสฺสนาสิกสฺส อุตฺตโรฏฺฐํ. ตสฺมาเนน อิมํ นาม ฐานํ ฆฏฺเฏนฺตีติ นิมิตฺตํ ปฏฺฐเปตพฺพํ. อิมเมว หิ อตฺถวสํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ ภควตา – ‘‘นาหํ, ภิกฺขเว, มุฏฺฐสฺสติสฺส อสมฺปชานสฺส อานาปานสฺสติภาวนํ วทามี’’ติ (ม. นิ. ๓.๑๔๙; สํ. นิ. ๕.๙๙๒). กิญฺจาปิ หิ ยํกิญฺจิ กมฺมฏฺฐานํ สตสฺส สมฺปชานสฺเสว สมฺปชฺชติ, อิโต อญฺญํ ปน มนสิกโรนฺตสฺส ปากฏํ โหติ. อิทํ ปน อานาปานสฺสติกมฺมฏฺฐานํ ครุกํ ครุกภาวนํ พุทฺธปจฺเจกพุทฺธพุทฺธปุตฺตานํ มหาปุริสานเมว มนสิการภูมิภูตํ, น เจว อิตฺตรํ, น จ อิตฺตรสตฺตสมาเสวิตํ. ยถา ยถา มนสิ กรียติ, ตถา ตถา สนฺตญฺเจว โหติ สุขุมญฺจ. ตสฺมา เอตฺถ พลวตี สติ จ ปญฺญา จ อิจฺฉิตพฺพา.

Aqui está o método para trazê-lo de volta. Aquele bhikkhu, sabendo que o tema de meditação não está se manifestando, deve refletir da seguinte forma: 'Onde existem estas inspirações e expirações, e onde elas não existem? Em quem elas existem, e em quem elas não existem?'. Então, ao refletir assim, ele compreende: 'Estas não existem no útero materno, não existem naqueles submersos na água, tampouco existem nos seres inconscientes, nos mortos, naqueles que alcançaram o quarto jhana, naqueles que possuem existência no mundo da matéria sutil ou imaterial, ou naqueles que alcançaram a realização da cessação'. Sabendo disso, ele deve admoestar a si mesmo: 'Acaso você, ó sábio, não está no útero materno, nem submerso na água, nem é um ser inconsciente, nem está morto, nem alcançou o quarto jhana, nem possui existência no mundo da matéria sutil ou imaterial, nem alcançou a cessação? Certamente você tem inspirações e expirações, mas, devido à sua inteligência fraca, você não é capaz de apreendê-las'. Então, he deve estabelecer a sua mente e direcionar a sua atenção ao local habitualmente tocado. Pois estas [respirações] ocorrem tocando a narina de quem tem o nariz longo, e o lábio superior de quem tem o nariz curto. Portanto, ele deve estabelecer o sinal, pensando: 'Elas tocam este determinado lugar'. Foi precisamente em referência a essa razão que o Abençoado disse: 'Monges, eu não digo que o desenvolvimento da atenção plena da respiração seja para quem é esquecido e carece de clara compreensão'. Embora qualquer tema de meditação seja bem-sucedido apenas para quem é atento e dotado de clara compreensão, contudo, quando se direciona a atenção a outro tema, este se torna evidente. Mas este tema de meditação da atenção plena da respiração é difícil, de difícil desenvolvimento, sendo o campo de atenção apenas de grandes homens como os Budas, os Paccekabuddhas e os filhos do Buda; não é algo trivial, nem é praticado por seres triviais. Quanto mais é trazido à mente, mais pacífico e sutil ele se torna. Portanto, aqui, uma forte atenção plena e sabedoria são necessárias.

---

ยถา หิ มฏฺฐสาฏกสฺส ตุนฺนกรณกาเล สูจิปิ สุขุมา อิจฺฉิตพฺพา, สูจิปาสเวธนมฺปิ ตโต สุขุมตรํ; เอวเมว มฏฺฐสาฏกสทิสสฺส อิมสฺส กมฺมฏฺฐานสฺส ภาวนากาเล สูจิปฏิภาคา สติปิ สูจิปาสเวธนปฏิภาคา ตํสมฺปยุตฺตา ปญฺญาปิ พลวตี อิจฺฉิตพฺพา. ตาหิ จ ปน สติปญฺญาหิ สมนฺนาคเตน ภิกฺขุนา น เต อสฺสาสปสฺสาสา อญฺญตฺร ปกติผุฏฺโฐกาสา ปริเยสิตพฺพา.

Pois, assim como ao costurar um tecido fino, deseja-se uma agulha sutil, e um perfurador de fundo de agulha ainda mais sutil do que ela; da mesma forma, no momento do desenvolvimento deste tema de meditação que se assemelha a um tecido fino, deseja-se uma atenção plena forte, que é semelhante à agulha, e também uma sabedoria forte associada a ela, que é semelhante ao perfurador de fundo de agulha. E pelo bhikkhu dotado de tal atenção plena e sabedoria, essas inspirações e expirações não devem ser buscadas em nenhum outro lugar senão no local habitualmente tocado.

---

ยถา ปน กสฺสโก กสึ กสิตฺวา พลิพทฺเท มุญฺจิตฺวา โคจราภิมุเข กตฺวา ฉายาย นิสินฺโน วิสฺสเมยฺย, อถสฺส เต พลิพทฺทา เวเคน อฏวึ ปวิเสยฺยุํ. โย โหติ เฉโก กสฺสโก โส ปุน เต คเหตฺวา โยเชตุกาโม น เตสํ อนุปทํ คนฺตฺวา อฏวึ อาหิณฺฑติ. อถ โข รสฺมิญฺจ ปโตทญฺจ คเหตฺวา อุชุกเมว เตสํ นิปาตติตฺถํ คนฺตฺวา นิสีทติ วา นิปชฺชติ วา. อถ เต โคเณ ทิวสภาคํ จริตฺวา นิปาตติตฺถํ โอตริตฺวา นฺหตฺวา จ ปิวิตฺวา จ ปจฺจุตฺตริตฺวา ฐิเต ทิสฺวา รสฺมิยา พนฺธิตฺวา ปโตเทน วิชฺฌนฺโต อาเนตฺวา โยเชตฺวา ปุน กมฺมํ กโรติ; เอวเมว เตน ภิกฺขุนา น เต อสฺสาสปสฺสาสา อญฺญตฺร [Pg.29] ปกติผุฏฺโฐกาสา ปริเยสิตพฺพา. สติรสฺมึ ปน ปญฺญาปโตทญฺจ คเหตฺวา ปกติผุฏฺโฐกาเส จิตฺตํ ฐเปตฺวา มนสิกาโร ปวตฺเตตพฺโพ. เอวญฺหิสฺส มนสิกโรโต นจิรสฺเสว เต อุปฏฺฐหนฺติ, นิปาตติตฺเถ วิย โคณา. ตโต เตน สติรสฺมิยา พนฺธิตฺวา ตสฺมึเยว ฐาเน โยเชตฺวา ปญฺญาปโตเทน วิชฺฌนฺเตน ปุน กมฺมฏฺฐานํ อนุยุญฺชิตพฺพํ; ตสฺเสวมนุยุญฺชโต นจิรสฺเสว นิมิตฺตํ อุปฏฺฐาติ. ตํ ปเนตํ น สพฺเพสํ เอกสทิสํ โหติ; อปิจ โข กสฺสจิ สุขสมฺผสฺสํ อุปฺปาทยมาโน ตูลปิจุ วิย, กปฺปาสปิจุ วิย, วาตธารา วิย จ อุปฏฺฐาตีติ เอกจฺเจ อาหุ.

Como um agricultor que, após arar o seu campo, solta os seus bois, direciona-os para o pasto e senta-se na sombra para descansar. Então, os seus bois correm rapidamente para a floresta. O agricultor habilidoso, desejando capturá-los e atrelá-los novamente, não vaga pela floresta seguindo as suas pegadas. Em vez disso, pegando uma corda e um aguilhão, ele vai diretamente ao bebedouro onde eles costumam descer e ali se senta ou se deita. Então, após os bois pastarem durante parte do dia, descerem ao bebedouro, banharem-se, beberem água e subirem para ficar de pé, ele os vê, amarra-os com a corda, conduz-os cutucando com o aguilhão, traz-os de volta, atrela-os e realiza o seu trabalho novamente. Da mesma forma, aquelas inspirações e expirações não devem ser buscadas por aquele bhikkhu em nenhum outro lugar senão no local habitualmente tocado. Em vez disso, pegando a corda da atenção plena e o aguilhão da sabedoria, e estabelecendo a mente no local habitualmente tocado, a atenção deve ser direcionada ali. Pois, enquanto ele direciona a atenção dessa forma, em pouco tempo elas se manifestam a ele, como os bois no bebedouro. Então, tendo-as amarrado com a corda da atenção plena, atrelado-as naquele mesmo lugar e conduzindo-as cutucando com o aguilhão da sabedoria, he deve se aplicar repetidamente ao tema de meditação. Para quem se aplica dessa forma, em pouco tempo o sinal se manifesta. Mas este sinal não é o mesmo para todos; pelo contrário, alguns dizem que para alguns ele se manifesta produzindo um toque agradável, como um tufo de algodão de seda, como um tufo de algodão ou como uma corrente de vento.

---

อยํ ปน อฏฺฐกถาวินิจฺฉโย – อิทญฺหิ กสฺสจิ ตารกรูปํ วิย, มณิคุฬิกา วิย, มุตฺตาคุฬิกา วิย จ กสฺสจิ ขรสมฺผสฺสํ หุตฺวา กปฺปาสฏฺฐิ วิย, สารทารุสูจิ วิย จ กสฺสจิ ทีฆปามงฺคสุตฺตํ วิย, กุสุมทามํ วิย, ธูมสิขา วิย จ กสฺสจิ วิตฺถต มกฺกฏกสุตฺตํ วิย, วลาหกปฏลํ วิย, ปทุมปุปฺผํ วิย, รถจกฺกํ วิย, จนฺทมณฺฑลํ วิย, สูริยมณฺฑลํ วิย จ อุปฏฺฐาติ. ตญฺจ ปเนตํ ยถา สมฺพหุเลสุ ภิกฺขูสุ สุตฺตนฺตํ สชฺฌายิตฺวา นิสินฺเนสุ เอเกน ภิกฺขุนา ‘‘ตุมฺหากํ กีทิสํ หุตฺวา อิทํ สุตฺตํ อุปฏฺฐาตี’’ติ วุตฺเต เอโก ‘‘มยฺหํ มหตี ปพฺพเตยฺยา นที วิย หุตฺวา อุปฏฺฐาตี’’ติ อาห. อปโร ‘‘มยฺหํ เอกา วนราชิ วิย’’. อญฺโญ ‘‘มยฺหํ สีตจฺฉาโย สาขาสมฺปนฺโน ผลภารภริตรุกฺโข วิยา’’ติ. เตสญฺหิ ตํ เอกเมว สุตฺตํ สญฺญานานตาย นานโต อุปฏฺฐาติ. เอวํ เอกเมว กมฺมฏฺฐานํ สญฺญานานตาย นานโต อุปฏฺฐาติ. สญฺญชญฺหิ เอตํ สญฺญานิทานํ สญฺญาปฺปภวํ ตสฺมา สญฺญานานตาย นานโต อุปฏฺฐาตีติ เวทิตพฺพํ.

Esta é a decisão dos Comentários: para alguns, ele se manifesta como uma estrela, como uma esfera de gema, como uma esfera de pérola; para alguns, manifesta-se com um toque áspero, como uma semente de algodão, como um grampo de cabelo feito de cerne de madeira; para alguns, como um longo cordão de cinto, como uma guirlanda de flores, como uma coluna de fumaça; para alguns, como uma teia de aranha estendida, como uma camada de nuvem, como uma flor de lótus, como uma roda de carruagem, como o disco da lua, como o disco do sol. E assim como quando muitos bhikkhus estão sentados recitando um Suttanta, e um bhikkhu pergunta: 'Como este Sutta se manifesta para vocês?', um diz: 'Para mim, manifesta-se como um grande rio que desce de uma montanha'. Outro diz: 'Para mim, como uma fileira de floresta'. Outro diz: 'Para mim, como uma árvore de sombra fresca, cheia de galhos e carregada de frutos'. Pois, para eles, aquele único Sutta se manifesta de forma diferente devido à diferença em suas percepções. Da mesma forma, este único tema de meditação se manifesta de forma diferente devido à diferença na percepção. Pois este [sinal] nasce da percepção, tem a percepção como causa, origina-se da percepção; portanto, deve-se entender que ele se manifesta de forma diferente devido à diferença na percepção.

---

เอตฺถ จ อญฺญเมว อสฺสาสารมฺมณํ จิตฺตํ, อญฺญํ ปสฺสาสารมฺมณํ, อญฺญํ นิมิตฺตารมฺมณํ ยสฺส หิ อิเม ตโย ธมฺมา นตฺถิ, ตสฺส กมฺมฏฺฐานํ เนว อปฺปนํ น อุปจารํ ปาปุณาติ. ยสฺส ปนิเม ตโย ธมฺมา อตฺถิ, ตสฺเสว กมฺมฏฺฐานํ อปฺปนญฺจ อุปจารญฺจ ปาปุณาติ. วุตฺตญฺเหตํ –

E aqui, a mente que tem a inspiração como objeto é uma, aquela que tem a expiração como objeto é outra, e aquela que tem o sinal como objeto é ainda outra. Pois, para aquele em quem estes três estados não existem, o seu tema de meditação não alcança nem a absorção (appanā) nem o acesso (upacāra). Mas para aquele em quem estes três estados existem, o seu tema de meditação alcança tanto a absorção quanto o acesso. Pois isto foi dito:

---

‘‘นิมิตฺตํ อสฺสาสปสฺสาสา, อนารมฺมณเมกจิตฺตสฺส;

อชานโต จ ตโย ธมฺเม, ภาวนานุปลพฺภติ.

“O sinal, a inspiração e a expiração não são o objeto de uma única mente; e para quem não conhece estes três estados, o desenvolvimento não é obtido.

---

‘‘นิมิตฺตํ อสฺสาสปสฺสาสา, อนารมฺมณเมกจิตฺตสฺส;

ชานโต จ ตโย ธมฺเม, ภาวนา อุปลพฺภตี’’ติ. (วิสุทฺธิ. ๑.๒๓๑);

“O sinal, a inspiração e a expiração não são o objeto de uma única mente; mas para quem conhece estes três estados, o desenvolvimento é obtido.”

---

เอวํ [Pg.30] อุปฏฺฐิเต ปน นิมิตฺเต เตน ภิกฺขุนา อาจริยสนฺติกํ คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ – ‘‘มยฺหํ, ภนฺเต, เอวรูปํ นาม อุปฏฺฐาตี’’ติ. อาจริเยน ปน ‘‘เอตํ นิมิตฺต’’นฺติ วา ‘‘น นิมิตฺต’’นฺติ วา น วตฺตพฺพํ. ‘‘เอวํ โหติ, อาวุโส’’ติ วตฺวา ปน ‘‘ปุนปฺปุนํ มนสิ กโรหี’’ติ วตฺตพฺโพ. ‘‘นิมิตฺต’’นฺติ หิ วุตฺเต โวสานํ อาปชฺเชยฺย; ‘‘น นิมิตฺต’’นฺติ วุตฺเต นิราโส วิสีเทยฺย. ตสฺมา ตทุภยมฺปิ อวตฺวา มนสิกาเรเยว นิโยเชตพฺโพติ. เอวํ ตาว ทีฆภาณกา. มชฺฌิมภาณกา ปนาหุ – ‘‘นิมิตฺตมิทํ, อาวุโส, กมฺมฏฺฐานํ ปุนปฺปุนํ มนสิ กโรหิ สปฺปุริสาติ วตฺตพฺโพ’’ติ. อถาเนน นิมิตฺเตเยว จิตฺตํ ฐเปตพฺพํ. เอวมสฺสายํ อิโต ปภุติ ฐปนาวเสน ภาวนา โหติ. วุตฺตญฺเหตํ โปราเณหิ –

Quando o sinal se manifesta dessa forma, aquele bhikkhu deve ir à presença do mestre e relatar: 'Venerável senhor, tal coisa se manifestou para mim'. O mestre, no entanto, não deve dizer: 'Este é o sinal' ou 'Este não é o sinal'. Mas, tendo dito: 'É assim, amigo', ele deve ser instruído: 'Traga-o à mente repetidamente'. Pois, se lhe for dito: 'É o sinal', ele pode se acomodar (cessar o esforço); se lhe for dito: 'Não é o sinal', ele pode perder as esperanças e desanimar. Portanto, sem dizer nenhuma das duas coisas, ele deve ser incentivado apenas a continuar a atenção. Assim dizem os Dīghabhāṇakas. Mas os Majjhimabhāṇakas dizem: 'Ele deve ser instruído: "Amigo, este é o sinal; traga o tema de meditação à mente repetidamente, homem de bem"'. Então, ele deve estabelecer a sua mente no próprio sinal. Assim, a partir deste momento, o seu desenvolvimento ocorre por meio do estabelecimento. Pois isto foi dito pelos antigos:

---

‘‘นิมิตฺเต ฐปยํ จิตฺตํ, นานาการํ วิภาวยํ;

ธีโร อสฺสาสปสฺสาเส, สกํ จิตฺตํ นิพนฺธตี’’ติ. (วิสุทฺธิ. ๑.๒๓๒;

ปฏิ. ม. อฏฺฐ. ๒.๑.๑๖๓);

“Estabelecendo a mente no sinal, e fazendo desaparecer os vários aspectos das inspirações e expirações, o sábio vincula a sua própria mente.”

---

ตสฺเสวํ นิมิตฺตุปฏฺฐานโต ปภุติ นีวรณานิ วิกฺขมฺภิตาเนว โหนฺติ กิเลสา สนฺนิสินฺนาว สติ อุปฏฺฐิตาเยว, จิตฺตํ สมาหิตเมว. อิทญฺหิ ทฺวีหากาเรหิ จิตฺตํ สมาหิตํ นาม โหหิ – อุปจารภูมิยํ วา นีวรณปฺปหาเนน, ปฏิลาภภูมิยํ วา องฺคปาตุภาเวน. ตตฺถ ‘‘อุปจารภูมี’’ติ อุปจารสมาธิ; ‘‘ปฏิลาภภูมี’’ติ อปฺปนาสมาธิ. เตสํ กึ นานากรณํ? อุปจารสมาธิ กุสลวีถิยํ ชวิตฺวา ภวงฺคํ โอตรติ, อปฺปนาสมาธิ ทิวสภาเค อปฺเปตฺวา นิสินฺนสฺส ทิวสภาคมฺปิ กุสลวีถิยํ ชวติ, น ภวงฺคํ โอตรติ. อิเมสุ ทฺวีสุ สมาธีสุ นิมิตฺตปาตุภาเวน อุปจารสมาธินา สมาหิตํ จิตฺตํ โหติ. อถาเนน ตํ นิมิตฺตํ เนว วณฺณโต มนสิกาตพฺพํ, น ลกฺขณโต ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ. อปิจ โข ขตฺติยมเหสิยา จกฺกวตฺติคพฺโภ วิย กสฺสเกน สาลิยวคพฺโภ วิย จ อปฺปมตฺเตน รกฺขิตพฺพํ; รกฺขิตํ หิสฺส ผลทํ โหติ.

Para ele, a partir do momento da manifestação do sinal em diante, os obstáculos (nīvaraṇa) são de fato suprimidos, as impurezas mentais (kilesa) são acalmadas, a atenção plena é estabelecida e a mente é concentrada. Pois esta mente é chamada de concentrada de duas maneiras: ou no estágio de acesso (upacārabhūmi) pelo abandono dos obstáculos, ou no estágio de obtenção (paṭilābhabhūmi) pela manifestação dos fatores do jhana. Ali, 'estágio de acesso' significa concentração de acesso (upacārasamādhi); 'estágio de obtenção' significa concentração de absorção (appanāsamādhi). Qual é a diferença entre eles? A concentração de acesso, após transcorrer no processo cognitivo benéfico (kusalavīthi), desce para o fluxo da existência (bhavaṅga). A concentração de absorção, para quem se senta tendo-a alcançado durante o dia, transcorre no processo cognitivo benéfico mesmo durante todo o dia, e não desce para o fluxo da existência. Nesses dois tipos de concentração, a mente torna-se concentrada pela concentração de acesso através da manifestação do sinal. Então, ele não deve trazer à mente aquele sinal por meio de sua cor, nem examiná-lo por meio de suas características. Em vez disso, ele deve ser guardado com diligência, assim como o embrião de um monarca que gira a roda é guardado por uma rainha guerreira, ou como o broto de arroz é guardado por um agricultor; pois, quando guardado, ele produz frutos.

---

‘‘นิมิตฺตํ รกฺขโต ลทฺธ, ปริหานิ น วิชฺชติ;

อารกฺขมฺหิ อสนฺตมฺหิ, ลทฺธํ ลทฺธํ วินสฺสตี’’ติ.

“Para quem guarda o sinal obtido, não há declínio; quando a proteção está ausente, o que foi obtido e novamente obtido se perde.”

---

ตตฺรายํ รกฺขณูปาโย – เตน ภิกฺขุนา อาวาโส, โคจโร, ภสฺสํ, ปุคฺคโล, โภชนํ, อุตุ, อิริยาปโถติ อิมานิ สตฺต อสปฺปายานิ วชฺเชตฺวา ตาเนว สตฺต สปฺปายานิ เสวนฺเตน ปุนปฺปุนํ ตํ นิมิตฺตํ มนสิกาตพฺพํ.

Aqui está o método de proteção: aquele bhikkhu, evitando estas sete coisas inadequadas — a habitação, o local de esmola, a conversa, a pessoa, o alimento, o clima e a postura corporal — e cultivando essas mesmas sete coisas adequadas, deve trazer à mente aquele sinal repetidamente.

---

เอวํ [Pg.31] สปฺปายเสวเนน นิมิตฺตํ ถิรํ กตฺวา วุฑฺฒึ วิรูฬฺหึ คมยิตฺวา วตฺถุวิสทกิริยา, อินฺทฺริยสมตฺตปฏิปาทนตา, นิมิตฺตกุสลตา, ยสฺมึ สมเย จิตฺตํ สปคฺคเหตพฺพ ตสฺมึ สมเย จิตฺตปคฺคณฺหนา, ยสฺมึ สมเย จิตฺตํ นิคฺคเหตพฺพํ ตสฺมึ สมเย จิตฺตนิคฺคณฺหนา, ยสฺมึ สมเย จิตฺตํ สมฺปหํเสตพฺพํ ตสฺมึ สมเย สมฺปหํเสตพฺพํ ตสฺมึ สมเย จิตฺตสมฺปหํสนา, ยสฺมึ สมเย จิตฺตํ อชฺฌุเปกฺขิตพฺพํ ตสฺมึ สมเย จิตฺตอชฺฌุเปกฺขนา, อสมาหิตปุคฺคลปริวชฺชนา, สมาหิตปุคฺคลเสวนา, ตทธิมุตฺตตาติ อิมานิ ทส อปฺปนาโกสลฺลานิ อวิชหนฺเตน โยโค กรณีโย.

Assim, tendo tornado o sinal firme por meio do cultivo do que é adequado, e tendo-o feito crescer e prosperar, o esforço deve ser realizado sem abandonar estas dez habilidades na absorção: a purificação das bases físicas, o equilíbrio das faculdades espirituais, a habilidade no sinal, o encorajamento da mente no momento em que ela deve ser encorajada, a contenção da mente no momento em que ela deve ser contida, o contentamento da mente no momento em que ela deve ser contentada, a equanimidade em relação à mente no momento em que ela deve ser observada com equanimidade, o evitar de pessoas não concentradas, o cultivar de pessoas concentradas e a inclinação em direção a essa [concentração].

---

ตสฺเสวํ อนุยุตฺตสฺส วิหรโต อิทานิ อปฺปนา อุปฺปชฺชิสฺสตีติ ภวงฺคํ วิจฺฉินฺทิตฺวา นิมิตฺตารมฺมณํ มโนทฺวาราวชฺชนํ อุปฺปชฺชติ. ตสฺมิญฺจ นิรุทฺเธ ตเทวารมฺมณํ คเหตฺวา จตฺตาริ ปญฺจ วา ชวนานิ, เยสํ ปฐมํ ปริกมฺมํ, ทุติยํ อุปจารํ, ตติยํ อนุโลมํ, จตุตฺถํ โคตฺรภุ, ปญฺจมํ อปฺปนาจิตฺตํ. ปฐมํ วา ปริกมฺมญฺเจว อุปจารญฺจ, ทุติยํ อนุโลมํ, ตติยํ โคตฺรภุ, จตุตฺถํ อปฺปนาจิตฺตนฺติ วุจฺจติ. จตุตฺถเมว หิ ปญฺจมํ วา อปฺเปติ, น ฉฏฺฐํ สตฺตมํ วา อาสนฺนภวงฺคปาตตฺตา.

Para aquele que assim vive empenhado, no momento em que se pode dizer: 'Agora a absorção (appanā) surgirá', o fluxo do subconsciente (bhavaṅga) é interrompido e surge o direcionamento mental pela porta da mente (manodvārāvajjana), tendo o sinal contraparte (paṭibhāganimitta) como objeto. E quando este cessa, tomando esse mesmo objeto, surgem quatro ou cinco impulsões (javanāni), das quais a primeira é chamada de preparação (parikamma), a segunda de acesso (upacāra), a terceira de conformidade (anuloma), a quarta de mudança de linhagem (gotrabhu) e a quinta de mente de absorção (appanācitta). Ou, [em outro método], a primeira é chamada tanto de preparação quanto de acesso, a segunda de conformidade, a terceira de mudança de linhagem e a quarta de mente de absorção. Pois a absorção ocorre apenas no quarto ou no quinto momento, e não no sexto ou no sétimo, devido à proximidade da queda no subconsciente (bhavaṅga).

---

อาภิธมฺมิกโคทตฺตตฺเถโร ปนาห – ‘‘อาเสวนปจฺจเยน กุสลา ธมฺมา พลวนฺโต โหนฺติ; ตสฺมา ฉฏฺฐํ สตฺตมํ วา อปฺเปตี’’ติ. ตํ อฏฺฐกถาสุ ปฏิกฺขิตฺตํ. ตตฺถ ปุพฺพภาคจิตฺตานิ กามาวจรานิ โหนฺติ, อปฺปนาจิตฺตํ ปน รูปาวจรํ. เอวมเนน ปญฺจงฺควิปฺปหีนํ, ปญฺจงฺคสมนฺนาคตํ, ทสลกฺขณสมฺปนฺนํ, ติวิธกลฺยาณํ, ปฐมชฺฌานํ อธิคตํ โหติ. โส ตสฺมึเยวารมฺมเณ วิตกฺกาทโย วูปสเมตฺวา ทุติยตติยจตุตฺถชฺฌานานิ ปาปุณาติ. เอตฺตาวตา จ ฐปนาวเสน ภาวนาย ปริโยสานปฺปตฺโต โหติ. อยเมตฺถ สงฺเขปกถา. วิตฺถาโร ปน อิจฺฉนฺเตน วิสุทฺธิมคฺคโต คเหตพฺโพ.

No entanto, o Ancião Godatta, o Abhidhammika, disse: 'Pela condição de repetição (āsevanapaccaya), os estados salutares tornam-se fortes; portanto, a absorção pode ocorrer no sexto ou no sétimo momento'. Isso foi rejeitado nos Comentários. Nesses momentos, as mentes precedentes pertencem à esfera sensorial (kāmāvacara), mas a mente de absorção pertence à esfera da matéria sutil (rūpāvacara). Assim, por ele, o primeiro jhana — que é desprovido de os cinco fatores, dotado de cinco fatores, possuidor de dez características e bom de três maneiras — é alcançado. Ele, tendo acalmado a aplicação inicial (vitakka) e assim por diante sobre esse mesmo objeto, alcança o segundo, o terceiro e o quarto jhanas. E, até este ponto, por meio da fixação (ṭhapanā), atinge-se a culminação do desenvolvimento (bhāvanā). Esta é a explicação resumida aqui. Mas a explicação detalhada deve ser buscada no Visuddhimagga por quem assim o desejar.

---

เอวํ ปตฺตจตุตฺถชฺฌาโน ปเนตฺถ ภิกฺขุ สลฺลกฺขณาวิวฏฺฏนาวเสน กมฺมฏฺฐานํ วฑฺเฒตฺวา ปาริสุทฺธึ ปตฺตุกาโม ตเทว ฌานํ อาวชฺชนสมาปชฺชนอธิฏฺฐานวุฏฺฐานปจฺจเวกฺขณสงฺขาเตหิ ปญฺจหากาเรหิ วสิปฺปตฺตํ ปคุณํ กตฺวา อรูปปุพฺพงฺคมํ วา รูปํ, รูปปุพฺพงฺคมํ วา อรูปนฺติ รูปารูปํ ปริคฺคเหตฺวา วิปสฺสนํ ปฏฺฐเปติ. กถํ? โส หิ ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา ฌานงฺคานิ ปริคฺคเหตฺวา เตสํ นิสฺสยํ หทยวตฺถุํ ตํ นิสฺสยานิ จ ภูตานิ เตสญฺจ นิสฺสยํ สกลมฺปิ [Pg.32] กรชกายํ ปสฺสติ. ตโต ‘‘ฌานงฺคานิ อรูปํ, วตฺถาทีนิ รูป’’นฺติ รูปารูปํ ววตฺถเปติ.

Aqui, o monge que alcançou o quarto jhana dessa maneira, desejando alcançar a purificação completa através do desenvolvimento do tema de meditação por meio do discernimento e do desapego, torna esse mesmo jhana dominado e familiar de cinco maneiras — a saber: direcionamento (āvajjana), entrada (samāpajjana), resolução (adhiṭṭhāna), emergência (vuṭṭhāna) e revisão (paccavekkhaṇa). Tendo feito isso, ele estabelece a visão penetrante (vipassanā) ao discernir a matéria e a mente, seja a matéria precedida pela mente, seja a mente precedida pela matéria. Como? Ele, tendo emergido do jhana, discerne os fatores do jhana e vê a sua base física, a base do coração (hadayavatthu), os grandes elementos dos quais essa base depende, e todo o corpo físico (karajakāya) que serve de suporte para esses elementos. Em seguida, ele define a matéria e a mente: 'Os fatores do jhana são a mente (arūpa), e a base do coração e demais elementos são a matéria (rūpa)'.

---

อถ วา สมาปตฺติโต วุฏฺฐหิตฺวา เกสาทีสุ โกฏฺฐาเสสุ ปถวีธาตุอาทิวเสน จตฺตาริ ภูตานิ ตํนิสฺสิตรูปานิ จ ปริคฺคเหตฺวา ยถาปริคฺคหิตรูปารมฺมณํ ยถาปริคฺคหิตรูปวตฺถุทฺวารารมฺมณํ วา สสมฺปยุตฺตธมฺมํ วิญฺญาณญฺจ ปสฺสติ. ตโต ‘‘ภูตาทีนิ รูปํ สสมฺปยุตฺตธมฺมํ วิญฺญาณํ อรูป’’นฺติ ววตฺถเปติ.

Ou então, tendo emergido da realização, ele discerne os quatro grandes elementos e a matéria derivada deles nas partes do corpo, como os cabelos da cabeça e assim por diante, por meio do elemento terra e outros. Ele vê a consciência junto com seus estados associados, tendo como objeto a matéria assim discernida, ou tendo como porta-objeto a base material assim discernida. Em seguida, ele define: 'Os elementos e demais aspectos materiais são a matéria (rūpa), e a consciência com seus estados associados é a mente (arūpa)'.

---

อถ วา สมาปตฺติโต วุฏฺฐหิตฺวา อสฺสาสปสฺสาสานํ สมุทโย กรชกาโย จ จิตฺตญฺจาติ ปสฺสติ. ยถา หิ กมฺมารคคฺคริยา ธมมานาย ภสฺตญฺจ ปุริสสฺส จ ตชฺชํ วายามํ ปฏิจฺจ วาโต สญฺจรติ; เอวเมว กายญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ อสฺสาสปสฺสาสาติ. ตโต อสฺสาสปสฺสาเส จ กายญฺจ รูปํ, จิตฺตญฺจ ตํสมฺปยุตฺตธมฺเม จ อรูปนฺติ ววตฺถเปติ.

Ou então, tendo emergido da realização, ele vê que a origem da inspiração e da expiração é o corpo físico e a mente. Pois, assim como quando o fole de um ferreiro é soprado, o ar se move dependendo do fole e do esforço adequado do homem, exatamente da mesma forma, dependendo do corpo e da mente, ocorrem a inspiração e a expiração. Em seguida, ele define a inspiração, a expiração e o corpo como matéria (rūpa), e a mente e seus estados associados como mente (arūpa).

---

เอวํ นามรูปํ ววตฺถเปตฺวา ตสฺส ปจฺจยํ ปริเยสติ, ปริเยสนฺโต จ ตํ ทิสฺวา ตีสุปิ อทฺธาสุ นามรูปสฺส ปวตฺตึ อารพฺภ กงฺขํ วิตรติ. วิติณฺณกงฺโข กลาปสมฺมสนวเสน ติลกฺขณํ อาโรเปตฺวา อุทยพฺพยานุปสฺสนาย ปุพฺพภาเค อุปฺปนฺเน โอภาสาทโย ทส วิปสฺสนุปกฺกิเลเส ปหาย อุปกฺกิเลสวิมุตฺตํ ปฏิปทาญาณํ ‘‘มคฺโค’’ติ ววตฺถเปตฺวา อุทยํ ปหาย ภงฺคานุปสฺสนํ ปตฺวา นิรนฺตรํ ภงฺคานุปสฺสเนน ภยโต อุปฏฺฐิเตสุ สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทนฺโต วิรชฺชนฺโต วิมุจฺจนฺโต ยถากฺกมํ จตฺตาโร อริยมคฺเค ปาปุณิตฺวา อรหตฺตผเล ปติฏฺฐาย เอกูนวีสติเภทสฺส ปจฺจเวกฺขณญาณสฺส ปริยนฺตปฺปตฺโต สเทวกสฺส โลกสฺส อคฺคทกฺขิเณยฺโย โหติ. เอตฺตาวตา จสฺส คณนํ อาทึ กตฺวา วิปสฺสนาปริโยสานา อานาปานสฺสติสมาธิภาวนา จ สมตฺตา โหตีติ.

Tendo assim definido a mente e a matéria, ele busca a causa delas e, ao encontrá-la, supera a dúvida sobre a continuidade da mente e da matéria nos três períodos de tempo (passado, presente e futuro). Tendo superado a dúvida, aplicando as três características por meio da compreensão de grupos (kalāpasammasana), ele abandona as dez imperfeições da visão penetrante (vipassanupakkilesa), como a aura (obhāsa) e outras, que surgem no estágio inicial da contemplação do surgimento e do desaparecimento. Ele define o conhecimento do progresso prático livre de imperfeições como 'o caminho' e, deixando de lado o surgimento, alcança a contemplação da dissolução (bhaṅgānupassanā). Através da contemplação contínua da dissolução, vendo todas as formações (saṅkhārā) como temíveis, ele se torna desapegado, desapaixonado e liberto delas. Alcançando os quatro caminhos nobres em ordem sucessiva e estabelecendo-se no fruto do estado de Arahat (arahattaphale), ele atinge o ápice do conhecimento de revisão (paccavekkhaṇañāṇa), que se divide em dezenove tipos, tornando-se o supremo campo de mérito digno de oferendas para o mundo, incluindo os devas. E, até este ponto, começando com a contagem e culminando na visão penetrante, o desenvolvimento da concentração por meio da atenção plena na respiração (ānāpānassatisamādhibhāvanā) está concluído.

---

อยํ สพฺพาการโต ปฐมจตุกฺกวณฺณนา.

Esta é, em todos os seus aspectos, a explicação da primeira tétrade.

---

อิตเรสุ ปน ตีสุ จตุกฺเกสุ ยสฺมา วิสุํ กมฺมฏฺฐานภาวนานโย นาม นตฺถิ; ตสฺมา อนุปทวณฺณนานเยเนว เนสํ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. ปีติปฺปฏิสํเวทีติ ปีตึ ปฏิสํวิทิตํ กโรนฺโต ปากฏํ กโรนฺโต อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ. ตตฺถ ทฺวีหากาเรหิ ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ – อารมฺมณโต จ อสมฺโมหโต จ.

Nas outras três tétrades, contudo, uma vez que não há um método separado para o desenvolvimento do tema de meditação, seu significado deve ser compreendido por meio da explicação palavra por palavra. 'Experenciando o êxtase' (pītippaṭisaṃvedī) significa que ele treina pensando: 'Inspirarei, expirarei, tornando o êxtase plenamente experienciado, tornando-o claro'. Nisso, o êxtase é experienciado de duas maneiras: por meio do objeto (ārammaṇato) e por meio da não ilusão (asammohato).

---

กถํ [Pg.33] อารมฺมณโต ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ? สปฺปีติเก ทฺเว ฌาเน สมาปชฺชติ, ตสฺส สมาปตฺติกฺขเณ ฌานปฏิลาเภน อารมฺมณโต ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ อารมฺมณสฺส ปฏิสํวิทิตตฺตา.

Como o êxtase é experienciado por meio do objeto? Ele entra nos dois jhanas acompanhados de êxtase [o primeiro e o segundo jhanas]; para ele, no momento da realização, devido à obtenção do jhana, o êxtase é experienciado por meio do objeto, porque o próprio objeto é plenamente experienciado.

---

กถํ อสมฺโมหโต? สปฺปีติเก ทฺเว ฌาเน สมาปชฺชิตฺวา วุฏฺฐาย ฌานสมฺปยุตฺตกปีตึ ขยโต วยโต สมฺมสติ, ตสฺส วิปสฺสนากฺขเณ ลกฺขณปฏิเวเธน อสมฺโมหโต ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ. วุตฺตญฺเหตํ ปฏิสมฺภิทายํ –

Como por meio da não ilusão? Tendo entrado nos dois jhanas acompanhados de êxtase e emergido deles, ele contempla o êxtase associado ao jhana como sujeito à destruição e ao desaparecimento; para ele, no momento da visão penetrante, devido à penetração das características, o êxtase é experienciado por meio da não ilusão. Pois isto foi dito no Paṭisambhidāmagga:

---

‘‘ทีฆํ อสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต สติ อุปฏฺฐิตา โหติ. ตาย สติยา เตน ญาเณน สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ. ทีฆํ ปสฺสาสวเสน…เป… รสฺสํ อสฺสาสวเสน… รสฺสํ ปสฺสาสวเสน… สพฺพกายปฺปฏิสํเวที อสฺสาสวเสน… สพฺพกายปฺปฏิสํเวที ปสฺสาสวเสน… ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสาสวเสน… ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ ปสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต สติ อุปฏฺฐิตา โหติ, ตาย สติยา เตน ญาเณน สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ. อาวชฺชโต สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ ชานโต… ปสฺสโต… ปจฺจเวกฺขโต… จิตฺตํ อธิฏฺฐหโต… สทฺธาย อธิมุจฺจโต… วีริยํ ปคฺคณฺหโต… สตึ อุปฏฺฐาปยโต… จิตฺตํ สมาทหโต… ปญฺญาย ปชานโต… อภิญฺเญยฺยํ อภิชานโต… ปริญฺเญยฺยํ ปริชานโต… ปหาตพฺพํ ปชหโต… ภาเวตพฺพํ ภาวยโต… สจฺฉิกาตพฺพํ สจฺฉิกโรโต สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ. เอวํ สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหตี’’ติ (ปฏิ. ม. ๑.๑๗๒).

“Por meio de uma longa inspiração, para aquele que compreende a unicidade e a não distração da mente, a atenção plena está estabelecida. Por meio dessa atenção plena e desse conhecimento, esse êxtase é experienciado. Por meio de uma longa expiração... [e assim por diante]... por meio de uma curta inspiração... por meio de uma curta expiração... por meio da inspiração experienciando todo o corpo... por meio da expiração experienciando todo o corpo... por meio da inspiração tranquilizando a formação corporal... por meio da expiração tranquilizando a formação corporal, para aquele que compreende a unicidade e a não distração da mente, a atenção plena está estabelecida; por meio dessa atenção plena e desse conhecimento, esse êxtase é experienciado. Para quem direciona a mente, esse êxtase é experienciado; para quem sabe... para quem vê... para quem revisa... para quem determina a mente... para quem se decide com fé... para quem empenha energia... para quem estabelece a atenção plena... para quem concentra a mente... para quem compreende com sabedoria... para quem conhece diretamente o que deve ser conhecido diretamente... para quem compreende plenamente o que deve ser plenamente compreendido... para quem abandona o que deve ser abandonado... para quem desenvolve o que deve ser desenvolvido... para quem realiza o que deve ser realizado, esse êxtase é experienciado. Assim, esse êxtase é experienciado”.

---

เอเตเนว นเยน อวเสสปทานิปิ อตฺถโต เวทิตพฺพานิ. อิทํ ปเนตฺถ วิเสสมตฺตํ. ติณฺณํ ฌานานํ วเสน สุขปฏิสํเวทิตา จตุนฺนมฺปิ วเสน จิตฺตสงฺขารปฏิสํเวทิตา เวทิตพฺพา. ‘‘จิตฺตสงฺขาโร’’ติ เวทนาทโย ทฺเว ขนฺธา. สุขปฺปฏิสํเวทิปเท เจตฺถ วิปสฺสนาภูมิทสฺสนตฺถํ ‘‘สุขนฺติ ทฺเว สุขานิ – กายิกญฺจ สุขํ เจตสิกญฺจา’’ติ ปฏิสมฺภิทายํ วุตฺตํ. ปสฺสมฺภยํ จิตฺตสงฺขารนฺติ โอฬาริกํ โอฬาริกํ จิตฺตสงฺขารํ ปสฺสมฺเภนฺโต, นิโรเธนฺโตติ อตฺโถ. โส วิตฺถารโต กายสงฺขาเร วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. อปิเจตฺถ ปีติปเท ปีติสีเสน เวทนา วุตฺตา. สุขปเท สรูเปเนว เวทนา[Pg.34]. ทฺวีสุ จิตฺตสงฺขารปเทสุ ‘‘สญฺญา จ เวทนา จ เจตสิกา เอเต ธมฺมา จิตฺตปฏิพทฺธา จิตฺตสงฺขารา’’ติ (ปฏิ. ม. ๑.๑๗๔; ม. นิ. ๑.๔๖๓) วจนโต สญฺญาสมฺปยุตฺตา เวทนาติ. เอวํ เวทนานุปสฺสนานเยน อิทํ จตุกฺกํ ภาสิตนฺติ เวทิตพฺพํ.

Dessa mesma maneira, os termos restantes também devem ser compreendidos de acordo com o seu significado. No entanto, aqui há esta distinção: 'experienciar a felicidade' (sukhapaṭisaṃveditā) deve ser compreendido por meio dos três jhanas [inferiores], e 'experienciar a formação mental' (cittasaṅkhārapaṭisaṃveditā) por meio de todos os quatro jhanas. 'Formação mental' (cittasaṅkhāra) refere-se aos dois agregados: sensação (vedanā) e percepção (saññā). E aqui, no termo 'experienciar a felicidade', para mostrar o campo da visão penetrante, diz-se no Paṭisambhidāmagga: 'Felicidade: existem duas felicidades — a felicidade física e a felicidade mental'. 'Tranquilizando a formação mental' significa acalmar, fazer cessar as formações mentais progressivamente grosseiras. Isso deve ser compreendido em detalhes da mesma maneira descrita para a formação corporal. Além disso, aqui, no termo 'êxtase', a sensação é mencionada tendo o êxtase como o termo principal. No termo 'felicidade', a sensação é mencionada em sua própria forma. Nos dois termos sobre a formação mental, devido à passagem: 'A percepção e a sensação são mentais; esses estados estão ligados à mente, são formações mentais', refere-se à sensação associada à percepção. Assim, deve-se compreender que esta tétrade é exposta por meio do método da contemplação da sensação (vedanānupassanā).

---

ตติยจตุกฺเกปิ จตุนฺนํ ฌานานํ วเสน จิตฺตปฏิสํเวทิตา เวทิตพฺพา. อภิปฺปโมทยํ จิตฺตนฺติ จิตฺตํ โมเทนฺโต ปโมเทนฺโต หาเสนฺโต ปหาเสนฺโต อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ. ตตฺถ ทฺวีหากาเรหิ อภิปฺปโมโท โหติ – สมาธิวเสน จ วิปสฺสนาวเสน จ.

Na terceira tétrade também, 'experienciar a mente' (cittapaṭisaṃveditā) deve ser compreendido por meio de todos os quatro jhanas. 'Alegrando a mente' (abhippamodayaṃ cittaṃ) significa que ele treina pensando: 'Inspirarei, expirarei, alegrando, regozijando, deleitando e entusiasmando a mente'. Nisso, o ato de alegrar ocorre de duas maneiras: por meio da concentração (samādhi) e por meio da visão penetrante (vipassanā).

---

กถํ สมาธิวเสน? สปฺปีติเก ทฺเว ฌาเน สมาปชฺชติ, โส สมาปตฺติกฺขเณ สมฺปยุตฺตาย ปีติยา จิตฺตํ อาโมเทติ ปโมเทติ. กถํ วิปสฺสนาวเสน? สปฺปีติเก ทฺเว ฌาเน สมาปชฺชิตฺวา วุฏฺฐาย ฌานสมฺปยุตฺตกปีตึ ขยโต วยโต สมฺมสติ; เอวํ วิปสฺสนากฺขเณ ฌานสมฺปยุตฺตกปีตึ อารมฺมณํ กตฺวา จิตฺตํ อาโมเทติ ปโมเทติ. เอวํ ปฏิปนฺโน ‘‘อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตี’’ติ วุจฺจติ.

Como por meio da concentração? Ele entra nos dois jhanas acompanhados de êxtase; no momento da realização, ele alegra e regozija a mente com o êxtase associado. Como por meio da visão penetrante? Tendo entrado nos dois jhanas acompanhados de êxtase e emergido deles, ele contempla o êxtase associado ao jhana como sujeito à destruição e ao desaparecimento; assim, no momento da visão penetrante, tomando o êxtase associado ao jhana como seu objeto, ele alegra e regozija a mente. Aquele que pratica dessa maneira é dito treinar: 'Inspirarei, expirarei, alegrando a mente'.

---

สมาทหํ จิตฺตนฺติ ปฐมชฺฌานาทิวเสน อารมฺมเณ จิตฺตํ สมํ อาทหนฺโต สมํ ฐเปนฺโต ตานิ วา ปน ฌานานิ สมาปชฺชิตฺวา วุฏฺฐาย ฌานสมฺปยุตฺตกจิตฺตํ ขยโต วยโต สมฺมสโต วิปสฺสนากฺขเณ ลกฺขณปฏิเวเธน อุปฺปชฺชติ ขณิกจิตฺเตกคฺคตา; เอวํ อุปฺปนฺนาย ขณิกจิตฺเตกคฺคตาย วเสนปิ อารมฺมเณ จิตฺตํ สมํ อาทหนฺโต สมํ ฐเปนฺโต ‘‘สมาทหํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตี’’ติ วุจฺจติ.

‘Concentrando a mente’ (samādahaṃ cittaṃ) significa colocar a mente de forma equilibrada, estabelecendo-a firmemente no objeto por meio do primeiro jhana e assim por diante; ou então, para quem entrou nesses jhanas e emergiu deles, contemplando a mente associada ao jhana como sujeita à destruição e ao desaparecimento, no momento da visão penetrante, através da penetração das características, surge a unicidade mental momentânea (khaṇikacittekaggatā). E, por meio dessa unicidade mental momentânea assim surgida, colocando a mente de forma equilibrada e estabelecendo-a firmemente no objeto, diz-se que ele treina: 'Inspirarei, expirarei, concentrando a mente'.

---

วิโมจยํ จิตฺตนฺติ ปฐมชฺฌาเนน นีวรเณหิ จิตฺตํ โมเจนฺโต วิโมเจนฺโต, ทุติเยน วิตกฺกวิจาเรหิ, ตติเยน ปีติยา, จตุตฺเถน สุขทุกฺเขหิ จิตฺตํ โมเจนฺโต วิโมเจนฺโต. ตานิ วา ปน ฌานานิ สมาปชฺชิตฺวา วุฏฺฐาย ฌานสมฺปยุตฺตกจิตฺตํ ขยโต วยโต สมฺมสติ. โส วิปสฺสนากฺขเณ อนิจฺจานุปสฺสนาย นิจฺจสญฺญาโต จิตฺตํ โมเจนฺโต วิโมเจนฺโต, ทุกฺขานุปสฺสนาย สุขสญฺญาโต, อนตฺตานุปสฺสนาย อตฺตสญฺญาโต, นิพฺพิทานุปสฺสนาย นนฺทิโต, วิราคานุปสฺสนาย ราคโต, นิโรธานุปสฺสนาย สมุทยโต, ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสนาย อาทานโต จิตฺตํ โมเจนฺโต วิโมเจนฺโต อสฺสสติ เจว ปสฺสสติ จ. เตน วุตฺตํ [Pg.35] – ‘‘วิโมจยํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตี’’ติ. เอวํ จิตฺตานุปสฺสนาวเสน อิทํ จตุกฺกํ ภาสิตนฺติ เวทิตพฺพํ.

‘Libertando a mente’ (vimocayaṃ cittaṃ) significa libertar e desvincular a mente dos obstáculos (nīvaraṇā) por meio do primeiro jhana; da aplicação inicial e sustentada por meio do segundo; do êxtase por meio do terceiro; e do prazer e da dor por meio do quarto. Ou então, tendo entrado nesses jhanas e emergido deles, ele contempla a mente associada ao jhana como sujeita à destruição e ao desaparecimento. Ele, no momento da visão penetrante, liberta e desvincula a mente da percepção de permanência (niccasaññā) por meio da contemplação da impermanência (aniccānupassanā); da percepção de felicidade por meio da contemplação do sofrimento (dukkhānupassanā); da percepção de eu por meio da contemplação do não-eu (anattānupassanā); do deleite por meio da contemplação do enfado (nibbidānupassanā); do apego por meio da contemplação do desapego (virāgānupassanā); do surgimento por meio da contemplação da cessação (nirodhānupassanā); e do apego por meio da contemplação do abandono (paṭinissaggānupassanā). Libertando e desvinculando a mente dessa forma, ele inspira e expira. Por isso foi dito: 'Ele treina pensando: Inspirarei, expirarei, libertando a mente'. Assim, deve-se compreender que esta tétrade é exposta por meio do método da contemplação da mente (cittānupassanā).

---

จตุตฺถจตุกฺเก ปน อนิจฺจานุปสฺสีติ เอตฺถ ตาว อนิจฺจํ เวทิตพฺพํ, อนิจฺจตา เวทิตพฺพา, อนิจฺจานุปสฺสนา เวทิตพฺพา, อนิจฺจานุปสฺสี เวทิตพฺโพ. ตตฺถ ‘‘อนิจฺจ’’นฺติ ปญฺจกฺขนฺธา. กสฺมา? อุปฺปาทวยญฺญถตฺตภาวา. ‘‘อนิจฺจตา’’ติ เตสญฺเญว อุปฺปาทวยญฺญถตฺตํ หุตฺวา อภาโว วา นิพฺพตฺตานํ เตเนวากาเรน อฐตฺวา ขณภงฺเคน เภโทติ อตฺโถ. ‘‘อนิจฺจานุปสฺสนา’’ติ ตสฺสา อนิจฺจตาย วเสน รูปาทีสุ ‘‘อนิจฺจ’’นฺติ อนุปสฺสนา; ‘‘อนิจฺจานุปสฺสี’’ติ ตาย อนุปสฺสนาย สมนฺนาคโต; ตสฺมา เอวํ ภูโต อสฺสสนฺโต จ ปสฺสสนฺโต จ อิธ ‘‘อนิจฺจานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามิ, ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตี’’ติ เวทิตพฺโพ.

Na quarta tétrade, contudo, no termo 'contemplando a impermanência' (aniccānupassī), deve-se compreender primeiramente o que é 'impermanente', o que é 'impermanência', o que é 'contemplação da impermanência' e quem é o 'contemplador da impermanência'. Nisso, 'impermanente' (anicca) refere-se aos cinco agregados. Por quê? Porque eles possuem surgimento, desaparecimento e alteração de estado. 'Impermanência' (aniccatā) é o surgimento, o desaparecimento e a alteração de estado desses mesmos agregados, ou a sua inexistência após terem existido; o que significa a sua dissolução por meio da quebra momentânea (khaṇabhaṅga) daquilo que surgiu, sem permanecer no mesmo estado. 'Contemplação da impermanência' (aniccānupassanā) é a contemplação da matéria e demais agregados como 'impermanentes' por meio dessa impermanência. 'Contemplador da impermanência' (aniccānupassī) é aquele dotado de tal contemplação. Portanto, aquele que, sendo assim, inspira e expira, deve ser compreendido aqui como quem treina pensando: 'Inspirarei, expirarei, contemplando a impermanência'.

---

วิราคานุปสฺสีติ เอตฺถ ปน ทฺเว วิราคา – ขยวิราโค จ อจฺจนฺตวิราโค จ. ตตฺถ ‘‘ขยวิราโค’’ติ สงฺขารานํ ขณภงฺโค; ‘‘อจฺจนฺตวิราโค’’ติ นิพฺพานํ; ‘‘วิราคานุปสฺสนา’’ติ ตทุภยทสฺสนวเสน ปวตฺตา วิปสฺสนา จ มคฺโค จ. ตาย ทุวิธายปิ อนุปสฺสนาย สมนฺนาคโต หุตฺวา อสฺสสนฺโต จ ปสฺสสนฺโต จ ‘‘วิราคานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตี’’ติ เวทิตพฺโพ. นิโรธานุปสฺสีปเทปิ เอเสว นโย.

Aqui, em 'contemplando o desapego' (virāgānupassī), há dois tipos de desapego: o desapego por destruição (khayavirāga) e o desapego absoluto (accantavirāga). Entre eles, 'desapego por destruição' refere-se à dissolução momentânea das formações condicionadas; 'desapego absoluto' refere-se ao Nibbāna. 'Contemplação do desapego' (virāgānupassanā) é tanto o insight (vipassanā) quanto o caminho (magga) que ocorrem por meio da visão de ambos. Deve-se compreender que aquele que inspira e expira dotado dessa dupla contemplação treina da seguinte forma: 'Treinarei inspirando contemplando o desapego, treinarei expirando contemplando o desapego'. O mesmo método se aplica ao termo 'contemplando a cessação' (nirodhānupassī).

---

ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสีติ เอตฺถาปิ ทฺเว ปฏินิสฺสคฺคา – ปริจฺจาคปฏินิสฺสคฺโค จ ปกฺขนฺทนปฏินิสฺสคฺโค จ. ปฏินิสฺสคฺโคเยว อนุปสฺสนา ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสนา; วิปสฺสนามคฺคานเมตํ อธิวจนํ. วิปสฺสนา หิ ตทงฺควเสน สทฺธึ ขนฺธาภิสงฺขาเรหิ กิเลเส ปริจฺจชติ, สงฺขตโทสทสฺสเนน จ ตพฺพิปรีเต นิพฺพาเน ตนฺนินฺนตาย ปกฺขนฺทตีติ ปริจฺจาคปฏินิสฺสคฺโค เจว ปกฺขนฺทนปฏินิสฺสคฺโค จาติ วุจฺจติ. มคฺโค สมุจฺเฉทวเสน สทฺธึ ขนฺธาภิสงฺขาเรหิ กิเลเส ปริจฺจชติ, อารมฺมณกรเณน จ นิพฺพาเน ปกฺขนฺทตีติ ปริจฺจาคปฏินิสฺสคฺโค เจว ปกฺขนฺทนปฏินิสฺสโค จาติ วุจฺจติ. อุภยมฺปิ ปน ปุริมปุริมญาณานํ อนุอนุ ปสฺสนโต อนุปสฺสนาติ วุจฺจติ. ตาย ทุวิธาย ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสนาย สมนฺนาคโต หุตฺวา อสฺสสนฺโต จ ปสฺสสนฺโต จ ปฏินิสคฺคานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขตีติ เวทิตพฺโพ. เอวํ ภาวิโตติ เอวํ โสฬสหิ อากาเรหิ ภาวิโต. เสสํ วุตฺตนยเมว.

Em 'contemplando o abandono' (paṭinissaggānupassī), também há dois tipos de abandono: o abandono por renúncia (pariccāgapaṭinissagga) e o abandono por mergulho (pakkhandanapaṭinissagga). O próprio abandono como contemplação é a 'contemplação do abandono' (paṭinissaggānupassanā); esta é uma designação para o insight (vipassanā) e para o caminho (magga). Pois o insight, por meio da substituição pelos fatores opostos (tadaṅgavasena), renuncia às impurezas mentais (kilesa) junto com os agregados e as formações (khandhābhisaṅkhāra) e, ao ver o perigo no que é condicionado, mergulha no Nibbāna, que é o oposto disso, devido à sua inclinação para ele; por isso, é chamado tanto de 'abandono por renúncia' quanto de 'abandono por mergulho'. O caminho, por meio da erradicação (samucchedavasena), renuncia às impurezas mentais junto com os agregados e as formações, e mergulha no Nibbāna ao tomá-lo como objeto; por isso, é chamado tanto de 'abandono por renúncia' quanto de 'abandono por mergulho'. Ambos, porém, são chamados de 'contemplação' (anupassanā) porque contemplam continuamente após os conhecimentos anteriores. Deve-se compreender que aquele que inspira e expira dotado dessa dupla contemplação do abandono treina da seguinte forma: 'Treinarei inspirando contemplando o abandono, treinarei expirando contemplando o abandono'. 'Assim desenvolvido' significa desenvolvido dessas dezesseis maneiras. O restante deve ser compreendido da mesma maneira já explicada.

---

อานาปานสฺสติสมาธิกถา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação sobre a concentração através da atenção plena na respiração (ānāpānassatisamādhi).

---

๑๖๗. อถ [Pg.36] โข ภควาติอาทิมฺหิ ปน อยํ สงฺเขปตฺโถ. เอวํ ภควา อานาปานสฺสติสมาธิกถาย ภิกฺขู สมสฺสาเสตฺวา อถ ยํ ตํ ตติยปาราชิกปญฺญตฺติยา นิทานญฺเจว ปกรณญฺจ อุปฺปนฺนํ ภิกฺขูนํ อญฺญมญฺญํ ชีวิตา โวโรปนํ, เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ภิกฺขุสงฺฆํ สนฺนิปาเตตฺวา ปฏิปุจฺฉิตฺวา วิครหิตฺวา จ ยสฺมา ตตฺถ อตฺตนา อตฺตานํ ชีวิตา โวโรปนํ มิคลณฺฑิเกน จ โวโรปาปนํ ปาราชิกวตฺถุ น โหติ; ตสฺมา ตํ ฐเปตฺวา ปาราชิกสฺส วตฺถุภูตํ อญฺญมญฺญํ ชีวิตา โวโรปนเมว คเหตฺวา ปาราชิกํ ปญฺญเปนฺโต ‘‘โย ปน ภิกฺขุ สญฺจิจฺจ มนุสฺสวิคฺคห’’นฺติอาทิมาห. อริยปุคฺคลมิสฺสกตฺตา ปเนตฺถ ‘‘โมฆปุริสา’’ติ อวตฺวา ‘‘เต ภิกฺขู’’ติ วุตฺตํ.

167. No início do trecho que começa com 'Então, o Abençoado...' (atha kho bhagavā), este é o significado resumido: Tendo o Abençoado consolado os monges com a explicação sobre a concentração através da atenção plena na respiração, surgiu em seguida a causa e a circunstância para a promulgação da terceira regra de derrota (pārājika), a saber, os monges privando uns aos outros da vida. Diante dessa causa e circunstância, tendo reunido a comunidade de monges, interrogado e repreendido os envolvidos, e visto que, naquele caso, tirar a própria vida por si mesmo ou fazer com que Migalaṇḍika a tirasse não constituía uma ofensa de derrota (pārājika); portanto, excluindo isso e tomando apenas o ato de privar uns aos outros da vida, que é a base real para a derrota, Ele anunciou a regra de derrota dizendo: 'Qualquer monge que intencionalmente prive um ser humano da vida...'. E porque havia nobres indivíduos (ariyapuggala) misturados entre eles, Ele não disse 'homens tolos' (moghapurisā), mas sim 'aqueles monges' (te bhikkhū).

---

เอวํ มูลจฺเฉชฺชวเสน ทฬฺหํ กตฺวา ตติยปาราชิเก ปญฺญตฺเต อปรมฺปิ อนุปญฺญตฺตตฺถาย มรณวณฺณสํวณฺณนวตฺถุ อุทปาทิ, ตสฺสุปฺปตฺติทีปนตฺถํ ‘‘เอวญฺจิทํ ภควตา’’ติอาทิ วุตฺตํ.

Tendo a terceira regra de derrota sido firmemente estabelecida por meio da expulsão definitiva (mūlacchejja), surgiu outro caso para fins de uma regra suplementar (anupaññatti), a saber, o caso de elogiar as vantagens da morte. Para ilustrar a ocorrência desse caso, os recitadores do concílio disseram: 'E assim foi pelo Abençoado...' (evañcidaṃ bhagavatā).

---

๑๖๘. ตตฺถ ปฏิพทฺธจิตฺตาติ ฉนฺทราเคน ปฏิพทฺธจิตฺตา; สารตฺตา อเปกฺขวนฺโตติ อตฺโถ. มรณวณฺณํ สํวณฺเณมาติ ชีวิเต อาทีนวํ ทสฺเสตฺวา มรณสฺส คุณํ วณฺเณม; อานิสํสํ ทสฺเสมาติ. กตกลฺยาโณติอาทีสุ อยํ ปทตฺโถ – กลฺยาณํ สุจิกมฺมํ กตํ ตยาติ ตฺวํ โข อสิ กตกลฺยาโณ. ตถา กุสลํ อนวชฺชกมฺมํ กตํ ตยาติ กตกุสโล. มรณกาเล สมฺปตฺเต ยา สตฺตานํ อุปฺปชฺชติ ภยสงฺขาตา ภีรุตา, ตโต ตายนํ รกฺขณกมฺมํ กตํ ตยาติ กตภีรุตฺตาโณ ปาปํ. ลามกกมฺมํ อกตํ ตยาติ อกตปาโป. ลุทฺทํ ทารุณํ ทุสฺสีลฺยกมฺมํ อกตํ ตยาติ อกตลุทฺโท. กิพฺพิสํ สาหสิกกมฺมํ โลภาทิกิเลสุสฺสทํ อกตํ ตยาติ อกตกิพฺพิโส. กสฺมา อิทํ วุจฺจติ? ยสฺมา สพฺพปฺปการมฺปิ กตํ ตยา กลฺยาณํ, อกตํ ตยา ปาปํ; เตน ตํ วทาม – ‘‘กึ ตุยฺหํ อิมินา โรคาภิภูตตฺตา ลามเกน ปาปเกน ทุกฺขพหุลตฺตา ทุชฺชีวิเตน’’. มตํ เต ชีวิตา เสยฺโยติ ตว มรณํ ชีวิตา สุนฺทรตรํ. กสฺมา? ยสฺมา อิโต ตฺวํ กาลงฺกโต กตกาโล หุตฺวา กาลํ กตฺวา มริตฺวาติ อตฺโถ. กายสฺส เภทา…เป… อุปปชฺชิสฺสสิ. เอวํ อุปปนฺโน จ ตตฺถ ทิพฺเพหิ เทวโลเก [Pg.37] อุปฺปนฺเนหิ ปญฺจหิ กามคุเณหิ มนาปิยรูปาทิเกหิ ปญฺจหิ วตฺถุกามโกฏฺฐาเสหิ สมปฺปิโต สมงฺคีภูโต ปริจริสฺสสิ สมฺปยุตฺโต สโมธานคโต หุตฺวา อิโต จิโต จ จริสฺสสิ, วิจริสฺสสิ อภิรมิสฺสสิ วาติ อตฺโถ.

168. Ali, 'com mentes apegadas' (paṭibaddhacittā) significa mentes vinculadas pelo desejo e cobiça (chandarāga); o significado é que são apaixonados e cheios de anseio. 'Elogiemos as vantagens da morte' (maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇema) significa: tendo mostrado o perigo na vida, elogiemos as qualidades da morte e mostremos seus benefícios. Nas palavras 'aquele que fez o bem' (katakalyāṇo), etc., este é o significado dos termos: 'Uma ação boa e pura foi feita por ti, portanto és aquele que fez o bem (katakalyāṇo)'. 'Da mesma forma, uma ação benéfica e irrepreensível foi feita por ti, portanto és aquele que fez o que é benéfico (katakusalo)'. 'Quando a hora da morte chega, surge nos seres o medo chamado pavor; uma ação que protege e resguarda desse medo foi feita por ti, portanto és aquele que se protegeu do medo (katabhīruttāṇa)'. 'Uma ação má e inferior não foi feita por ti, portanto és aquele que não fez o mal (akatapāpo)'. 'Uma ação cruel, violenta e imoral não foi feita por ti, portanto és aquele que não foi cruel (akataluddo)'. 'Uma ação pecaminosa, violenta e cheia de impurezas como a ganância não foi feita por ti, portanto és aquele que não cometeu pecado (akatakibbiso)'. Por que isso é dito? Porque todo tipo de bem foi feito por ti, e nenhum mal foi feito por ti; por isso dizemos isso a ti: 'De que te serve esta vida miserável, afligida por doenças, inferior, má e cheia de sofrimento?'. 'A morte é melhor para ti do que a vida' (mataṃ te jīvitā seyyo) significa que a tua morte é preferível à tua vida. Por quê? Porque, tendo falecido desta vida, tendo completado o teu tempo (kālakato), isto é, tendo morrido... 'com a dissolução do corpo... [etc.]... renascerás'. E tendo renascido ali, dotado e provido dos cinco tipos de prazeres sensoriais celestiais que surgem no mundo dos devas — isto é, as cinco categorias de objetos sensoriais agradáveis, como formas visuais agradáveis, etc. —, tu te divertirás, estando associado e unido a eles, movendo-te de um lado para o outro, desfrutando e te deleitando.

---

๑๖๙. อสปฺปายานีติ อหิตานิ อวุฑฺฒิกรานิ ยานิ ขิปฺปเมว ชีวิตกฺขยํ ปาเปนฺติ.

169. 'Coisas inadequadas' (asappāyāni) refere-se a coisas prejudiciais e não benéficas que levam rapidamente ao fim da vida.

---

ปทภาชนียวณฺณนา

Explicação da Análise dos Termos (Padabhājanīya)

---

๑๗๒. สญฺจิจฺจาติ อยํ ‘‘สญฺจิจฺจ มนุสฺสวิคฺคห’’นฺติ มาติกาย วุตฺตสฺส สญฺจิจฺจปทสฺส อุทฺธาโร. ตตฺถ สนฺติ อุปสคฺโค, เตน สทฺธึ อุสฺสุกฺกวจนเมตํ สญฺจิจฺจาติ; ตสฺส สญฺเจเตตฺวา สุฏฺฐุ เจเตตฺวาติ อตฺโถ. ยสฺมา ปน โย สญฺจิจฺจ โวโรเปติ, โส ชานนฺโต สญฺชานนฺโต โหติ, ตญฺจสฺส โวโรปนํ เจจฺจ อภิวิตริตฺวา วีติกฺกโม โหติ. ตสฺมา พฺยญฺชเน อาทรํ อกตฺวา อตฺถเมว ทสฺเสตุํ ‘‘ชานนฺโต สญฺชานนฺโต เจจฺจ อภิวิตริตฺวา วีติกฺกโม’’ติ เอวมสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ. ตตฺถ ชานนฺโตติ ‘‘ปาโณ’’ติ ชานนฺโต. สญฺชานนฺโตติ ‘‘ชีวิตา โวโรเปมี’’ติ สญฺชานนฺโต; เตเนว ปาณชานนากาเรน สทฺธึ ชานนฺโตติ อตฺโถ. เจจฺจาติ วธกเจตนาวเสน เจเตตฺวา ปกปฺเปตฺวา. อภิวิตริตฺวาติ อุปกฺกมวเสน มทฺทนฺโต นิราสงฺกจิตฺตํ เปเสตฺวา. วีติกฺกโมติ เอวํ ปวตฺตสฺส โย วีติกฺกโม อยํ สญฺจิจฺจสทฺทสฺส สิขาปฺปตฺโต อตฺโถติ วุตฺตํ โหติ.

172. O termo 'intencionalmente' (sañcicca) é a extração do termo 'sañcicca' mencionado na matriz (mātikā): 'intencionalmente privar um ser humano da vida'. Ali, 'saṃ' é um prefixo; junto com ele, o termo 'sañcicca' expressa empenho. O seu significado é 'tendo deliberado, tendo planejado bem'. Mas como aquele que priva da vida intencionalmente o faz sabendo e percebendo claramente, e essa privação da vida é uma transgressão cometida deliberadamente e com determinação resoluta, portanto, sem focar excessivamente na forma literal das palavras, mas para mostrar o real significado, a análise dos termos foi dita pelo Abençoado como: 'sabendo, percebendo claramente, deliberadamente, com determinação resoluta, cometendo uma transgressão'. Ali, 'sabendo' significa saber que 'este é um ser vivo'. 'Percebendo claramente' significa perceber claramente que 'estou privando-o da vida'; o significado é saber isso juntamente com o próprio modo de reconhecer o ser vivo. 'Deliberadamente' (cecca) significa deliberar e planejar por meio da intenção de matar. 'Com determinação resoluta' (abhivitaritvā) significa subjugar por meio de esforço e agir com uma mente destemida e sem hesitação. 'Transgressão' (vītikkamo) refere-se à transgressão daquele que age dessa maneira. Diz-se que este é o significado supremo do termo 'sañcicca'.

---

อิทานิ ‘‘มนุสฺสวิคฺคหํ ชีวิตา โวโรเปยฺยา’’ติ เอตฺถ วุตฺตํ มนุสฺสตฺตภาวํ อาทิโต ปฏฺฐาย ทสฺเสตุํ ‘‘มนุสฺสวิคฺคโห นามา’’ติอาทิมาห. ตตฺถ คพฺภเสยฺยกานํ วเสน สพฺพสุขุมอตฺตภาวทสฺสนตฺถํ ‘‘ยํ มาตุกุจฺฉิสฺมิ’’นฺติ วุตฺตํ. ปฐมํ จิตฺตนฺติ ปฏิสนฺธิจิตฺตํ. อุปฺปนฺนนฺติ ชาตํ. ปฐมํ วิญฺญาณํ ปาตุภูตนฺติ อิทํ ตสฺเสว เววจนํ. ‘‘มาตุกุจฺฉิสฺมึ ปฐมํ จิตฺต’’นฺติ วจเนน เจตฺถ สกลาปิ ปญฺจโวการปฏิสนฺธิ ทสฺสิตา โหติ. ตสฺมา ตญฺจ ปฐมํ จิตฺตํ ตํสมฺปยุตฺตา จ ตโย อรูปกฺขนฺธา เตน สห นิพฺพตฺตญฺจ กลลรูปนฺติ อยํ สพฺพปฐโม มนุสฺสวิคฺคโห. ตตฺถ ‘‘กลลรูป’’นฺติ อิตฺถิปุริสานํ กายวตฺถุภาวทสกวเสน [Pg.38] สมตึส รูปานิ, นปุํสกานํ กายวตฺถุทสกวเสน วีสติ. ตตฺถ อิตฺถิปุริสานํ กลลรูปํ ชาติอุณฺณาย เอเกน อํสุนา อุทฺธฏเตลพินฺทุมตฺตํ โหติ อจฺฉํ วิปฺปสนฺนํ. วุตฺตญฺเจตํ อฏฺฐกถายํ –

Agora, para mostrar desde o início a existência humana mencionada em 'privar um ser humano da vida', Ele disse 'O que é chamado de ser humano...' (manussaviggaho nāma), etc. Ali, para mostrar a forma de existência mais sutil no caso dos seres que nascem do útero, foi dito 'o que no útero materno...' (yaṃ mātukucchismiṃ). 'A primeira mente' significa a mente de renascimento (paṭisandhicitta). 'Surgiu' significa nasceu. 'A primeira consciência manifestou-se' é um sinônimo para a mesma coisa. Pela expressão 'a primeira mente no útero materno', toda a concepção nos cinco agregados (pañcavokārapaṭisandhi) é mostrada aqui. Portanto, essa primeira mente, os três agregados mentais associados a ela e a matéria na fase de embrião líquido (kalalarūpa) que surge junto com ela constituem o primeiríssimo ser humano. Ali, 'matéria na fase de embrião líquido' (kalalarūpa) refere-se a trinta tipos de matéria para mulheres e homens, devido às décadas do corpo, da base cardíaca e do gênero (kāyavatthubhāvadasaka); e vinte tipos de matéria para os assexuados, devido às décadas do corpo e da base cardíaca. Ali, o embrião líquido de mulheres e homens tem o tamanho de uma gota de óleo retirada com um único fio de lã de um cordeiro recém-nascido; é límpido e transparente. E isso foi dito no Comentário:

---

‘‘ติลเตลสฺส ยถา พินฺทุ, สปฺปิมณฺโฑ อนาวิโล;

เอวํวณฺณปฺปฏิภาคํ กลลนฺติ ปวุจฺจตี’’ติ. (วิภ. อฏฺฐ. ๒๖ ปกิณฺณกกถา;

สํ. นิ. อฏฺฐ. ๑.๑.๒๓๕);

'Como uma gota de óleo de gergelim, ou manteiga clarificada límpida; com tal aparência e cor, é chamado de embrião líquido (kalala)'.

---

เอวํ ปริตฺตกํ วตฺถุํ อาทึ กตฺวา ปกติยา วีสวสฺสสตายุกสฺส สตฺตสฺส ยาว มรณกาลา เอตฺถนฺตเร อนุปุพฺเพน วุฑฺฒิปฺปตฺโต อตฺตภาโว เอโส มนุสฺสวิคฺคโห นาม.

Começando com essa base tão minúscula, até o momento da morte de um ser que normalmente vive cento e vinte anos, a forma de existência que cresce gradualmente nesse intervalo é o que se chama de ser humano.

---

ชีวิตา โวโรเปยฺยาติ กลลกาเลปิ ตาปนมทฺทเนหิ วา เภสชฺชสมฺปทาเนน วา ตโต วา อุทฺธมฺปิ ตทนุรูเปน อุปกฺกเมน ชีวิตา วิโยเชยฺยาติ อตฺโถ. ยสฺมา ปน ชีวิตา โวโรปนํ นาม อตฺถโต ชีวิตินฺทฺริยุปจฺเฉทนเมว โหติ, ตสฺมา เอตสฺส ปทภาชเน ‘‘ชีวิตินฺทฺริยํ อุปจฺฉินฺทติ อุปโรเธติ สนฺตตึ วิโกเปตี’’ติ วุตฺตํ. ตตฺถ ชีวิตินฺทฺริยสฺส ปเวณิฆฏนํ อุปจฺฉินฺทนฺโต อุปโรเธนฺโต จ ‘‘ชีวิตินฺทฺริยํ อุปจฺฉินฺทติ อุปโรเธตี’’ติ วุจฺจติ. สฺวายมตฺโถ ‘‘สนฺตตึ วิโกเปตี’’ติปเทน ทสฺสิโต. วิโกเปตีติ วิโยเชติ.

'Privar da vida' significa que, mesmo na fase de embrião líquido, seja por aquecimento ou compressão, ou pela administração de medicamentos abortivos, ou mesmo depois disso, por meio de um esforço correspondente, separar o ser da vida. Mas como privar da vida significa, em termos de realidade, o corte da faculdade da vida (jīvitindriya), portanto, na análise desse termo, foi dito: 'corta a faculdade da vida, interrompe-a, destrói a continuidade'. Ali, aquele que corta e interrompe a conexão contínua da faculdade da vida é dito que 'corta e interrompe a faculdade da vida'. Esse mesmo significado é mostrado pela expressão 'destrói a continuidade' (santatiṃ vikopeti). 'Destrói' (vikopeti) significa separa.

---

ตตฺถ ทุวิธํ ชีวิตินฺทฺริยํ – รูปชีวิตินฺทฺริยํ, อรูปชีวิตินฺทฺริยญฺจ. เตสุ อรูปชีวิตินฺทฺริเย อุปกฺกโม นตฺถิ, ตํ โวโรเปตุํ น สกฺกา. รูปชีวิตินฺทฺริเย ปน อตฺถิ, ตํ โวโรเปตุํ สกฺกา. ตํ ปน โวโรเปนฺโต อรูปชีวิตินฺทฺริยมฺปิ โวโรเปติ. เตเนว หิ สทฺธึ ตํ นิรุชฺฌติ ตทายตฺตวุตฺติโต. ตํ ปน โวโรเปนฺโต กึ อตีตํ โวโรเปติ, อนาคตํ, ปจฺจุปฺปนฺนนฺติ? เนว อตีตํ, น อนาคตํ, เตสุ หิ เอกํ นิรุทฺธํ เอกํ อนุปฺปนฺนนฺติ อุภปมฺปิ อสนฺตํ, อสนฺตตฺตา อุปกฺกโม นตฺถิ, อุปกฺกมสฺส นตฺถิตาย เอกมฺปิ โวโรเปตุํ น สกฺกา. วุตฺตมฺปิ เจตํ –

Ali, a faculdade da vida é de dois tipos: a faculdade da vida física (rūpajīvitindriya) e a faculdade da vida mental (arūpajīvitindriya). Entre elas, não há possibilidade de ação direta contra a faculdade da vida mental; não é possível privá-la diretamente. Mas há possibilidade de ação contra a faculdade da vida física; é possível privá-la. No entanto, ao privar esta, priva-se também a faculdade da vida mental. Pois esta cessa junto com aquela, visto que sua existência depende dela. Mas, ao privá-la, priva-se a do passado, a do futuro ou a do presente? Nem a do passado, nem a do futuro; pois, entre elas, uma já cessou e a outra ainda não surgiu, de modo que ambas são inexistentes. Sendo inexistentes, não há possibilidade de ação contra elas, e pela ausência de ação, não é possível privar nenhuma delas. E isso também foi dito:

---

‘‘อตีเต จิตฺตกฺขเณ ชีวิตฺถ, น ชีวติ; น ชีวิสฺสติ. อนาคเต จิตฺตกฺขเณ ชีวิสฺสติ, น ชีวิตฺถ; น ชีวติ. ปจฺจุปฺปนฺเน จิตฺตกฺขเณ ชีวติ, น ชีวิตฺถ; น ชีวิสฺสตี’’ติ (มหานิ. ๑๐).

'No momento mental passado, o ser viveu, não vive agora, nem viverá. No momento mental futuro, o ser viverá, não viveu, nem vive agora. No momento mental presente, o ser vive, não viveu, nem viverá'.

---

ตสฺมา [Pg.39] ยตฺถ ชีวติ ตตฺถ อุปกฺกโม ยุตฺโตติ ปจฺจุปฺปนฺนํ โวโรเปติ.

Portanto, onde o ser vive, ali a ação é aplicável; assim, priva-se a faculdade da vida presente.

---

ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ นาเมตํ ขณปจฺจุปฺปนฺนํ, สนฺตติปจฺจุปฺปนฺนํ, อทฺธาปจฺจุปฺปนฺนนฺติ ติวิธํ. ตตฺถ ‘‘ขณปจฺจุปฺปนฺนํ’’ นาม อุปฺปาทชราภงฺคสมงฺคิ, ตํ โวโรเปตุํ น สกฺกา. กสฺมา? สยเมว นิรุชฺฌนโต. ‘‘สนฺตติปจฺจุปฺปนฺนํ’’ นาม สตฺตฏฺฐชวนวารมตฺตํ สภาคสนฺตติวเสน ปวตฺติตฺวา นิรุชฺฌนกํ, ยาว วา อุณฺหโต อาคนฺตฺวา โอวรกํ ปวิสิตฺวา นิสินฺนสฺส อนฺธการํ โหติ, สีตโต วา อาคนฺตฺวา โอวรเก นิสินฺนสฺส ยาว วิสภาคอุตุปาตุภาเวน ปุริมโก อุตุ นปฺปฏิปฺปสฺสมฺภติ, เอตฺถนฺตเร ‘‘สนฺตติปจฺจุปฺปนฺน’’นฺติ วุจฺจติ. ปฏิสนฺธิโต ปน ยาว จุติ, เอตํ ‘‘อทฺธาปจฺจุปฺปนฺนํ’’ นาม. ตทุภยมฺปิ โวโรเปตุํ สกฺกา. กถํ? ตสฺมิญฺหิ อุปกฺกเม กเต ลทฺธุปกฺกมํ ชีวิตนวกํ นิรุชฺฌมานํ ทุพฺพลสฺส ปริหีนเวคสฺส สนฺตานสฺส ปจฺจโย โหติ. ตโต สนฺตติปจฺจุปฺปนฺนํ วา อทฺธาปจฺจุปฺปนฺนํ วา ยถาปริจฺฉินฺนํ กาลํ อปตฺวา อนฺตราว นิรุชฺฌติ. เอวํ ตทุภยมฺปิ โวโรเปตุํ สกฺกา, ตสฺมา ตเทว สนฺธาย ‘‘สนฺตตึ วิโกเปตี’’ติ อิทํ วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ.

E esse presente é de três tipos: o presente momentâneo (khaṇapaccuppanna), o presente de continuidade (santatipaccuppanna) e o presente de período de vida (addhāpaccuppanna). Entre eles, o 'presente momentâneo' é aquele dotado de surgimento, envelhecimento e dissolução; não é possível privá-lo. Por quê? Porque ele cessa por si mesmo. O 'presente de continuidade' refere-se àquilo que cessa após ocorrer por cerca de sete ou oito processos de impulsão mental (javana) por meio de uma continuidade homogênea; ou, por exemplo, o intervalo de tempo em que a escuridão permanece para alguém que entra em um quarto vindo do calor do sol, ou o tempo em que a temperatura anterior não se acalma para quem entra em um quarto vindo do frio até que a temperatura oposta se manifeste; esse intervalo é chamado de 'presente de continuidade'. Mas o período desde o renascimento até a morte é chamado de 'presente de período de vida'. Ambos podem ser privados. Como? Pois, quando a ação é realizada contra ele, o grupo de nove fatores da vida (jīvitanavaka) que sofreu a ação, ao cessar, torna-se condição para uma continuidade fraca e sem força. Em consequência disso, o presente de continuidade ou o presente de período de vida cessa prematuramente, sem atingir o tempo de vida determinado. Assim, ambos podem ser privados; deve-se compreender que foi em referência a isso que se disse 'destrói a continuidade' (santatiṃ vikopeti).

---

อิมสฺส ปนตฺถสฺส อาวิภาวตฺถํ ปาโณ เวทิตพฺโพ, ปาณาติปาโต เวทิตพฺโพ, ปาณาติปาติ เวทิตพฺโพ, ปาณาติปาตสฺส ปโยโค เวทิตพฺโพ. ตตฺถ ‘‘ปาโณ’’ติ โวหารโต สตฺโต, ปรมตฺถโต ชีวิตินฺทฺริยํ. ชีวิตินฺทฺริยญฺหิ อติปาเตนฺโต ‘‘ปาณํ อติปาเตตี’’ติ วุจฺจติ ตํ วุตฺตปฺปการเมว. ‘‘ปาณาติปาโต’’ติ ยาย เจตนาย ชีวิตินฺทฺริยุปจฺเฉทกํ ปโยคํ สมุฏฺฐาเปติ, สา วธกเจตนา ‘‘ปาณาติปาโต’’ติ วุจฺจติ. ‘‘ปาณาติปาตี’’ติ วุตฺตเจตนาสมงฺคิ ปุคฺคโล ทฏฺฐพฺโพ. ‘‘ปาณาติปาตสฺส ปโยโค’’ติ ปาณาติปาตสฺส ฉปโยคา – สาหตฺถิโก, อาณตฺติโก, นิสฺสคฺคิโย, ถาวโร, วิชฺชามโย, อิทฺธิมโยติ.

Para tornar claro o significado deste trecho, deve-se compreender o que é o ser vivo (pāṇa), o que é a destruição da vida (pāṇātipāta), o que é o destruidor da vida (pāṇātipātī) e o que é a ação de destruição da vida (pāṇātipātassa prayoga). Entre estes, 'ser vivo' (pāṇa) significa, em termos convencionais (vohārato), um ser (satta); em termos de realidade última (paramatthato), é a faculdade da vida (jīvitindriya). Pois aquele que destrói a faculdade da vida é dito 'destruir um ser vivo' (pāṇaṃ atipāteti), da maneira já descrita. 'Destruição da vida' (pāṇātipāto) refere-se àquela intenção de matar (vadhakacetanā) pela qual se inicia a ação (payoga) que corta a faculdade da vida. 'Destruidor da vida' (pāṇātipātī) deve ser considerado a pessoa dotada da referida intenção. 'Ação de destruição da vida' (pāṇātipātassa prayoga) refere-se aos seis tipos de ações: por si mesmo (sāhatthika), por comando (āṇattika), por arremesso (nissaggiya), por meios fixos (thāvara), por meio de fórmulas mágicas (vijjāmaya) e por meio de poderes psíquicos (iddhimaya).

---

ตตฺถ ‘‘สาหตฺถิโก’’ติ สยํ มาเรนฺตสฺส กาเยน วา กายปฺปฏิพทฺเธน วา ปหรณํ. ‘‘อาณตฺติโก’’ติ อญฺญํ อาณาเปนฺตสฺส ‘‘เอวํ วิชฺฌิตฺวา วา ปหริตฺวา วา มาเรหี’’ติ อาณาปนํ. ‘‘นิสฺสคฺคิโย’’ติ ทูเร ฐิตํ มาเรตุกามสฺส กาเยน วา กายปฺปฏิพทฺเธน วา อุสุสตฺติยนฺตปาสาณาทีนํ นิสฺสชฺชนํ. ‘‘ถาวโร’’ติ อสญฺจาริเมน อุปกรเณน มาเรตุกามสฺส โอปาตอปสฺเสนอุปนิกฺขิปนํ เภสชฺชสํวิธานํ. เต จตฺตาโรปิ ปรโต ปาฬิวณฺณนายเมว วิตฺถารโต อาวิภวิสฺสนฺติ.

Entre estes, 'por si mesmo' (sāhatthika) é o ato de golpear com o próprio corpo ou com um objeto ligado ao corpo por parte de quem mata por si mesmo. 'Por comando' (āṇattika) é a ordem dada a outrem, dizendo: 'Mate-o perfurando ou golpeando desta maneira'. 'Por arremesso' (nissaggiya) é o lançamento de flechas, lanças, projéteis de máquinas, pedras, etc., com o corpo ou com um objeto ligado ao corpo, por parte de quem deseja matar alguém situado à distância. 'Por meios fixos' (thāvara) é a preparação de fossas, apoios, colocação de armas próximas ou a preparação de veneno por parte de quem deseja matar usando um dispositivo imóvel. Esses quatro tipos de ações se tornarão claros em detalhes mais adiante, no próprio comentário do texto canônico.

---

วิชฺชามยอิทฺธิมยา [Pg.40] ปน ปาฬิยํ อนาคตา. เต เอวํ เวทิตพฺพา. สงฺเขปโต หิ มารณตฺถํ วิชฺชาปริชปฺปนํ วิชฺชามโย ปโยโค. อฏฺฐกถาสุ ปน ‘‘กตโม วิชฺชามโย ปโยโค? อาถพฺพณิกา อาถพฺพณํ ปโยเชนฺติ; นคเร วา รุทฺเธ สงฺคาเม วา ปจฺจุปฏฺฐิเต ปฏิเสนาย ปจฺจตฺถิเกสุ ปจฺจามิตฺเตสุ อีตึ อุปฺปาเทนฺติ, อุปทฺทวํ อุปฺปาเทนฺติ, โรคํ อุปฺปาเทนฺติ, ปชฺชรกํ อุปฺปาเทนฺติ, สูจิกํ กโรนฺติ, วิสูจิกํ กโรนฺติ, ปกฺขนฺทิยํ กโรนฺติ. เอวํ อาถพฺพณิกา อาถพฺพณํ ปโยเชนฺติ. วิชฺชาธารา วิชฺชํ ปริวตฺเตตฺวา นคเร วา รุทฺเธ…เป… ปกฺขนฺทิยํ กโรนฺตี’’ติ เอวํ วิชฺชามยํ ปโยคํ ทสฺเสตฺวา อาถพฺพณิเกหิ จ วิชฺชาธเรหิ จ มาริตานํ พหูนิ วตฺถูนิ วุตฺตานิ, กึ เตหิ! อิทญฺเหตฺถ ลกฺขณํ มารณาย วิชฺชาปริชปฺปนํ วิชฺชามโย ปโยโคติ.

No entanto, as ações por meio de fórmulas mágicas (vijjāmaya) e por meio de poderes psíquicos (iddhimaya) não constam no texto canônico (Pāḷi). Elas devem ser compreendidas da seguinte maneira. Pois, em resumo, o sussurro de fórmulas mágicas (vijjāparijappana) com o propósito de matar é a ação por meio de fórmulas mágicas (vijjāmaya prayogo). Nos comentários, porém, pergunta-se: 'Qual é a ação por meio de fórmulas mágicas? Os praticantes do Atharvaveda aplicam os encantamentos do Atharvaveda; quando uma cidade é cercada ou quando uma batalha é iminente, eles causam infortúnios, calamidades, doenças, febres intensas, cólicas agudas, cólera ou disenteria hemorrágica no exército adversário, nos oponentes e inimigos. Assim os praticantes do Atharvaveda aplicam seus encantamentos. Os portadores de feitiços (vijjādhara), recitando repetidamente suas fórmulas mágicas, quando uma cidade é cercada... etc... causam disenteria hemorrágica'. Tendo assim demonstrado a ação por meio de fórmulas mágicas, muitas histórias de seres mortos por praticantes do Atharvaveda e portadores de feitiços foram relatadas; mas de que servem tantas histórias? Pois esta é a característica essencial aqui: o sussurro de fórmulas mágicas com o propósito de matar é a ação por meio de fórmulas mágicas.

---

กมฺมวิปากชาย อิทฺธิยา ปโยชนํ อิทฺธิมโย ปโยโค. กมฺมวิปากชิทฺธิ จ นาเมสา นาคานํ นาคิทฺธิ, สุปณฺณานํ สุปณฺณิทฺธิ, ยกฺขานํ ยกฺขิทฺธิ, เทวานํ เทวิทฺธิ, ราชูนํ ราชิทฺธีติ พหุวิธา. ตตฺถ ทิฏฺฐทฏฺฐผุฏฺฐวิสานํ นาคานํ ทิสฺวา ฑํสิตฺวา ผุสิตฺวา จ ปรูปฆาตกรเณ ‘‘นาคิทฺธิ’’ เวทิตพฺพา. สุปณฺณานํ มหาสมุทฺทโต ทฺวตฺติพฺยามสตปฺปมาณนาคุทฺธรเณ ‘‘สุปณฺณิทฺธิ’’ เวทิตพฺพา. ยกฺขา ปน เนว อาคจฺฉนฺตา น ปหรนฺตา ทิสฺสนฺติ, เตหิ ปหฏสตฺตา ปน ตสฺมึเยว ฐาเน มรนฺติ, ตตฺร เตสํ ‘‘ยกฺขิทฺธิ’’ ทฏฺฐพฺพา. เวสฺสวณสฺส โสตาปนฺนกาลโต ปุพฺเพ นยนาวุเธน โอโลกิตกุมฺภณฺฑานํ มรเณ อญฺเญสญฺจ เทวานํ ยถาสกํ อิทฺธานุภาเว ‘‘เทวิทฺธิ’’ เวทิตพฺพา. รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส สปริสสฺส อากาสคมนาทีสุ, อโสกสฺส เหฏฺฐา อุปริ จ โยชเน อาณาปวตฺตนาทีสุ, ปิตุรญฺโญ จ สีหฬนรินฺทสฺส ทาฐาโกฏเนน จูฬสุมนกุฏุมฺพิยสฺสมรเณ ‘‘ราชิทฺธิ’’ ทฏฺฐพฺพาติ.

O emprego de poder psíquico resultante da maturação do karma (kammavipākaja iddhi) é a ação por meio de poderes psíquicos (iddhimaya prayogo). E esse poder psíquico resultante da maturação do karma é de muitos tipos: o poder dos nāgas (nāgiddhi), o poder dos garudas (supaṇṇiddhi), o poder dos yakshas (yakkhiddhi), o poder dos devas (deviddhi) e o poder dos reis (rājiddhi). Entre estes, o poder dos nāgas (nāgiddhi) deve ser compreendido no ato de causar a morte de outrem por meio do olhar, da picada ou do toque de nāgas que possuem veneno pelo olhar, pela picada ou pelo toque. O poder dos garudas (supaṇṇiddhi) deve ser compreendido no ato de retirar do grande oceano nāgas que medem duzentas ou trezentas braças. Os yakshas, por sua vez, não são vistos vindo nem golpeando, mas os seres golpeados por eles morrem no próprio local; nisso deve ser visto o poder dos yakshas (yakkhiddhi). O poder dos devas (deviddhi) deve ser compreendido na morte dos kumbhaṇḍas olhados com a arma do olhar por Vessavaṇa antes de ele se tornar um sotāpanna, e no poder psíquico correspondente de outros devas. O poder dos reis (rājiddhi) deve ser visto na viagem pelo ar do rei imperador universal (cakkavatti) junto com seu séquito, no exercício da autoridade de Asoka a uma légua (yojana) acima e abaixo, e na morte do proprietário de terras Cūḷasumana causada pelo ranger de dentes do rei pai, o governante do Sri Lanka.

---

เกจิ ปน ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อิทฺธิมา เจโตวสิปฺปตฺโต อญฺญิสฺสา กุจฺฉิคตํ คพฺภํ ปาปเกน มนสาอนุเปกฺขิตา โหติ ‘อโห วตายํ กุจฺฉิคโต คพฺโภ น โสตฺถินา อภินิกฺขเมยฺยา’ติ. เอวมฺปิ ภิกฺขเว กุลุมฺพสฺส อุปฆาโต โหตี’’ติ อาทิกานิ สุตฺตานิ ทสฺเสตฺวา ภาวนามยิทฺธิยาปิ ปรูปฆาตกมฺมํ วทนฺติ; สห ปรูปฆาตกรเณน จ อาทิตฺตฆรูปริขิตฺตสฺส [Pg.41] อุทกฆฏสฺส เภทนมิว อิทฺธิวินาสญฺจ อิจฺฉนฺติ; ตํ เตสํ อิจฺฉามตฺตเมว. กสฺมา? ยสฺมา กุสลเวทนาวิตกฺกปริตฺตตฺติเกหิ น สเมติ. กถํ? อยญฺหิ ภาวนามยิทฺธิ นาม กุสลตฺติเก กุสลา เจว อพฺยากตา จ, ปาณาติปาโต อกุสโล. เวทนาตฺติเก อทุกฺขมสุขสมฺปยุตฺตา ปาณาติปาโต ทุกฺขสมฺปยุตฺโต. วิตกฺกตฺติเก อวิตกฺกาวิจารา, ปาณาติปาโต สวิตกฺกสวิจาโร. ปริตฺตตฺติเก มหคฺคตา, ปาณาติปาโต ปริตฺโตติ.

Alguns mestres, no entanto, citando discursos como: 'Além disso, monges, um asceta ou brâmane que possui poder psíquico e alcançou o domínio da mente foca intensamente com mente maldosa no feto no ventre de outra mulher, pensando: "Ah, que este feto no ventre não saia em segurança!". Assim também, monges, ocorre a destruição do feto', afirmam que o ato de matar outrem também pode ser realizado por meio de poder psíquico desenvolvido pela meditação (bhāvanāmayiddhi). E eles sustentam que, simultaneamente ao ato de matar outrem, ocorre a perda do poder psíquico, assim como a quebra de um pote de água lançado sobre uma casa em chamas. Essa opinião deles é mero desejo infundado. Por quê? Porque não se alinha com as tríades de estados benéficos (kusala-tika), de sensações (vedanā-tika), de pensamentos aplicados (vitakka-tika) e de estados limitados (paritta-tika). Como assim? Pois este chamado poder psíquico desenvolvido pela meditação, na tríade dos benéficos, é benéfico (kusala) ou indeterminado (abyākata), ao passo que a destruição da vida (pāṇātipāto) é prejudicial (akusala). Na tríade das sensações, ele é associado à sensação nem dolorosa nem prazerosa (adukkhamasukha), ao passo que a destruição da vida é associada à dor (dukkha). Na tríade dos pensamentos aplicados, ele é sem pensamento aplicado e sem pensamento sustentado (avitakka-avicāra), ao passo que a destruição da vida é com pensamento aplicado e com pensamento sustentado (savitakka-savicāra). Na tríade dos limitados, ele é sublime (mahaggata), ao passo que a destruição da vida é limitada (paritta).

---

สตฺถหารกํ วาสฺส ปริเยเสยฺยาติ เอตฺถ หรตีติ หารกํ. กึ หรติ? ชีวิตํ. อถ วา หริตพฺพนฺติ หารกํ; อุปนิกฺขิปิตพฺพนฺติ อตฺโถ. สตฺถญฺจ ตํ หารกญฺจาติ สตฺถหารกํ. อสฺสาติ มนุสฺสวิคฺคหสฺส. ปริเยเสยฺยาติ ยถา ลภติ ตถา กเรยฺย; อุปนิกฺขิเปยฺยาติ อตฺโถ. เอเตน ถาวรปฺปโยคํ ทสฺเสติ. อิตรถา หิ ปริยิฏฺฐมตฺเตเนว ปาราชิโก ภเวยฺย; น เจตํ ยุตฺตํ. ปาฬิยํ ปน สพฺพํ พฺยญฺชนํ อนาทิยิตฺวา ยํ เอตฺถ ถาวรปฺปโยคสงฺคหิตํ สตฺถํ, ตเทว ทสฺเสตุํ ‘‘อสึ วา…เป… รชฺชุํ วา’’ติ ปทภาชนํ วุตฺตํ.

No trecho 'Ou procurar um instrumento de morte para ele' (satthahārakaṃ vāssa pariyeseyya), 'hāraka' significa aquilo que tira. O que ele tira? A vida. Ou 'hāraka' significa aquilo que deve ser trazido e colocado próximo; este é o significado. É uma arma (sattha) e também um instrumento de morte (hāraka), daí 'satthahāraka'. 'Para ele' (assa) significa para o ser humano. 'Procurar' (pariyeseyya) significa agir de modo que seja facilmente obtido; o significado é colocar próximo. Com isso, demonstra-se a ação por meios fixos (thāvarappayoga). Pois, de outro modo, o monge incorreria em derrota (pārājika) pelo mero ato de procurar; e isso não seria apropriado. No entanto, sem se apegar a cada palavra literal do texto canônico, a análise das palavras (padabhājana) diz 'uma espada ou... etc... uma corda' apenas para mostrar o que constitui uma arma incluída na ação por meios fixos.

---

ตตฺถ สตฺถนฺติ วุตฺตาวเสสํ ยํกิญฺจิ สมุขํ เวทิตพฺพํ. ลคุฬปาสาณวิสรชฺชูนญฺจ ชีวิตวินาสนภาวโต สตฺถสงฺคโห เวทิตพฺโพ. มรณวณฺณํ วาติ เอตฺถ ยสฺมา ‘‘กึ ตุยฺหิมินา ปาปเกน ทุชฺชีวิเตน, โย ตฺวํ น ลภสิ ปณีตานิ โภชนานิ ภุญฺชิตุ’’นฺติอาทินา นเยน ชีวิเต อาทีนวํ ทสฺเสนฺโตปิ ‘‘ตฺวํ โขสิ อุปาสก กตกลฺยาโณ…เป… อกตํ ตยา ปาปํ, มตํ เต ชีวิตา เสยฺโย, อิโต ตฺวํ กาลงฺกโต ปริจริสฺสสิ อจฺฉราปริวุโต นนฺทนวเน สุขปฺปตฺโต วิหริสฺสสี’’ติอาทินา นเยน มรเณ วณฺณํ ภณนฺโตปิ มรณวณฺณเมว สํวณฺเณติ. ตสฺมา ทฺวิธา ภินฺทิตฺวา ปทภาชนํ วุตฺตํ – ‘‘ชีวิเต อาทีนวํ ทสฺเสติ, มรเณ วณฺณํ ภณตี’’ติ.

Nesse contexto, 'arma' (sattha) deve ser compreendida como qualquer objeto pontiagudo ou cortante além dos já mencionados. E a inclusão de bastões, pedras, venenos e cordas na categoria de 'arma' deve ser compreendida devido à sua capacidade de destruir a vida. No trecho 'ou elogiar a morte' (maraṇavaṇṇaṃ vā), porque tanto aquele que mostra as desvantagens da vida dizendo: 'De que lhe serve esta vida miserável e difícil, na qual você nem sequer consegue comer alimentos finos?', quanto aquele que elogia as qualidades da morte dizendo: 'Você, devoto, fez o bem... etc... nenhum mal foi feito por você; a morte é melhor para você do que a vida. Ao morrer, você renascerá cercado de ninfas celestiais, desfrutando da felicidade no Jardim de Nandana', ambos estão, na verdade, elogiando a morte. Portanto, dividindo em duas partes, a análise das palavras diz: 'mostra as desvantagens da vida, elogia as qualidades da morte'.

---

มรณาย วา สมาทเปยฺยาติ มรณตฺถาย อุปายํ คาหาเปยฺย. สตฺถํ วา อาหราติ อาทีสุ จ ยมฺปิ น วุตฺตํ ‘‘โสพฺเภ วา นรเก วา ปปาเต วา ปปตา’’ติอาทิ, ตํ สพฺพํ ปรโต วุตฺตนยตฺตา อตฺถโต วุตฺตเมวาติ เวทิตพฺพํ. น หิ สกฺกา สพฺพํ สรูเปเนว วตฺตุํ.

'Ou incitar à morte' (maraṇāya vā samādapeyya) significa fazer alguém adotar um método para morrer. E embora frases como 'caia em uma fossa, em um abismo ou em um precipício' não sejam ditas explicitamente em trechos como 'ou traga uma arma', tudo isso deve ser compreendido como implicitamente dito em termos de significado, devido ao método explicado mais adiante. Pois não é possível expressar tudo de forma literal e explícita.

---

อิติ [Pg.42] จิตฺตมโนติ อิติจิตฺโต อิติมโน; ‘‘มตํ เต ชีวิตา เสยฺโย’’ติ เอตฺถ วุตฺตมรณจิตฺโต มรณมโนติ อตฺโถ. ยสฺมา ปเนตฺถ มโน จิตฺตสทฺทสฺส อตฺถทีปนตฺถํ วุตฺโต, อตฺถโต ปเนตํ อุภยมฺปิ เอกเมว, ตสฺมา ตสฺส อตฺถโต อเภทํ ทสฺเสตุํ ‘‘ยํ จิตฺตํ ตํ มโน, ยํ มโน ตํ จิตฺต’’นฺติ วุตฺตํ. อิติสทฺทํ ปน อุทฺธริตฺวาปิ น ตาว อตฺโถ วุตฺโต. จิตฺตสงฺกปฺโปติ อิมสฺมึ ปเท อธิการวเสน อิติสทฺโท อาหริตพฺโพ. อิทญฺหิ ‘‘อิติจิตฺตสงฺกปฺโป’’ติ เอวํ อวุตฺตมฺปิ อธิการโต วุตฺตเมว โหตีติ เวทิตพฺพํ. ตถา หิสฺส ตเมวอตฺถํ ทสฺเสนฺโต ‘‘มรณสญฺญี’’ติอาทิมาห. ยสฺมา เจตฺถ ‘‘สงฺกปฺโป’’ติ นยิทํ วิตกฺกสฺส นามํ. อถ โข สํวิทหนมตฺตสฺเสตํ อธิวจนํ. ตญฺจ สํวิทหนํ อิมสฺมึ อตฺเถ สญฺญาเจตนาธิปฺปาเยหิ สงฺคหํ คจฺฉติ. ตสฺมา จิตฺโต นานปฺปการโก สงฺกปฺโป อสฺสาติ จิตฺตสงฺกปฺโปติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. ตถา หิสฺส ปทภาชนมฺปิ สญฺญาเจตนาธิปฺปายวเสน วุตฺตํ. เอตฺถ จ ‘‘อธิปฺปาโย’’ติ วิตกฺโก เวทิตพฺโพ.

'Com tal mente e tal pensamento' (iti cittamano) significa ter tal mente (iticitto) e tal pensamento (itimano); o significado é ter a mente voltada para a morte (maraṇacitta) e o pensamento voltado para a morte (maraṇamana), conforme mencionado no trecho 'a morte é melhor para você do que a vida'. No entanto, como a palavra 'mano' é usada aqui para esclarecer o significado da palavra 'citta', e em termos de significado ambas são uma só coisa, diz-se 'o que é mente é pensamento, o que é pensamento é mente' para mostrar que não há diferença de significado entre elas. Embora a palavra 'iti' tenha sido destacada, seu significado ainda não foi explicado. No termo 'cittasaṅkappa', a palavra 'iti' deve ser trazida por força do contexto (adhikāra). Pois deve-se compreender que, embora não seja dito explicitamente 'iti-cittasaṅkappa', isso está implicitamente dito pelo contexto. De fato, para mostrar esse mesmo significado, o texto diz 'com a percepção da morte' (maraṇasaññī), etc. E porque aqui 'saṅkappa' não é apenas um nome para o pensamento aplicado (vitakka). Pelo contrário, é uma designação para o mero planejamento (saṃvidahana). E esse planejamento, neste contexto, é abrangido pela percepção (saññā), pela intenção (cetanā) e pelo propósito (adhippāya). Portanto, o significado de 'cittasaṅkappa' deve ser visto como 'aquele que tem um plano variado e de diversos tipos'. De fato, a análise das palavras também foi explicada em termos de percepção, intenção e propósito. E aqui, 'propósito' (adhippāya) deve ser compreendido como pensamento aplicado (vitakka).

---

อุจฺจาวเจหิ อากาเรหีติ มหนฺตามหนฺเตหิ อุปาเยหิ. ตตฺถ มรณวณฺณสํวณฺณเน ตาว ชีวิเต อาทีนวทสฺสนวเสน อวจาการตา มรเณ วณฺณภณนวเสน อุจฺจาการตา เวทิตพฺพา. สมาทปเน ปน มุฏฺฐิชาณุนิปฺโผฏนาทีหิ มรณสมาทปนวเสน อุจฺจาการตา, เอกโต ภุญฺชนฺตสฺส นเข วิสํ ปกฺขิปิตฺวา มรณาทิสมาทปนวเสน อวจาการตา เวทิตพฺพา.

'Por vários meios' (uccāvacehi ākārehi) significa por métodos maiores ou menores. Entre estes, no elogio da morte, o aspect inferior (avacākāratā) deve ser compreendido por meio da exibição das desvantagens da vida, e o aspecto superior (uccākāratā) deve ser compreendido por meio do elogio das qualidades da morte. Na incitação à morte, por sua vez, o aspecto superior deve ser compreendido por meio da incitação à morte por meio de socos, joelhadas, etc., ao passo que o aspecto inferior deve ser compreendido por meio da incitação à morte colocando veneno sob a unha enquanto comem juntos.

---

โสพฺเภ วา นรเก วา ปปาเต วาติ เอตฺถ โสพฺโภ นาม สมนฺตโต ฉินฺนตโฏ คมฺภีโร อาวาโฏ. นรโก นาม ตตฺถ ตตฺถ ผลนฺติยา ภูมิยา สยเมว นิพฺพตฺตา มหาทรี, ยตฺถ หตฺถีปิ ปตนฺติ, โจราปิ นิลีนา ติฏฺฐนฺติ. ปปาโตติ ปพฺพตนฺตเร วา ถลนฺตเร วา เอกโต ฉินฺโน โหติ. ปุริเม อุปาทายาติ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิตฺวา อทินฺนญฺจ อาทิยิตฺวา ปาราชิกํ อาปตฺตึ อาปนฺเน ปุคฺคเล อุปาทาย. เสสํ ปุพฺเพ วุตฺตนยตฺตา อุตฺตานตฺถตฺตา จ ปากฏเมวาติ.

No trecho 'em uma fossa, em um abismo ou em um precipício' (sobbhe vā narake vā papāte vā), 'fossa' (sobbha) refere-se a um buraco profundo com bordas íngremes ao redor. 'Abismo' (naraka) refere-se a uma grande fenda que surge naturalmente pela rachadura da terra aqui e ali, onde até elefantes podem cair e onde ladrões permanecem escondidos. 'Precipício' (papāta) é uma encosta íngreme de um lado, seja entre montanhas ou entre planaltos. 'Em referência aos anteriores' (purime upādāya) significa em referência às pessoas que incorreram na ofensa de derrota (pārājika) por praticar o ato sexual e por tomar o que não foi dado. O restante é evidente, pois já foi explicado anteriormente e seu significado é claro.

---

๑๗๔. เอวํ อุทฺทิฏฺฐสิกฺขาปทํ ปทานุกฺกเมน วิภชิตฺวา อิทานิ ยสฺมา เหฏฺฐา ปทภาชนียมฺหิ สงฺเขเปเนว มนุสฺสวิคฺคหปาราชิกํ ทสฺสิตํ, น วิตฺถาเรน อาปตฺตึ อาโรเปตฺวา ตนฺติ ฐปิตา. สงฺเขปทสฺสิเต จ อตฺเถ น สพฺพากาเรเนว [Pg.43] ภิกฺขู นยํ คเหตุํ สกฺโกนฺติ, อนาคเต จ ปาปปุคฺคลานมฺปิ โอกาโส โหติ, ตสฺมา ภิกฺขูนญฺจ สพฺพากาเรน นยคฺคหณตฺถํ อนาคเต จ ปาปปุคฺคลานํ โอกาสปฏิพาหนตฺถํ ปุน ‘‘สามํ อธิฏฺฐายา’’ติอาทินา นเยน มาติกํ ฐเปตฺวา วิตฺถารโต มนุสฺสวิคฺคหปาราชิกํ ทสฺเสนฺโต ‘‘สามนฺติ สยํ หนตี’’ติอาทิมาห.

174. Tendo assim analisado a regra de treinamento exposta, palavra por palavra, agora, como a derrota referente a um ser humano foi mostrada apenas de forma resumida na análise das palavras anterior, sem estabelecer o texto canônico aplicando a ofensa em detalhes; e quando o significado é mostrado de forma resumida, os monges não conseguem compreender o método sob todos os aspectos; e, no futuro, haveria oportunidade para pessoas mal-intencionadas cometerem transgressões; portanto, para que os monges compreendam o método sob todos os aspectos e para impedir a oportunidade de transgressão para pessoas mal-intencionadas no futuro, o mestre estabeleceu novamente uma matriz (mātika) por meio do método que começa com 'por si mesmo, tendo determinado', etc., e, mostrando em detalhes a derrota referente a um ser humano, disse: ''sāmaṃ' significa que ele mesmo mata', etc.

---

ตตฺรายํ อนุตฺตานปทวณฺณนาย สทฺธึ วินิจฺฉยกถา – กาเยนาติ หตฺเถน วา ปาเทน วา มุฏฺฐินา วา ชาณุนา วา เยน เกนจิ องฺคปจฺจงฺเคน. กายปฏิพทฺเธนาติ กายโต อโมจิเตน อสิอาทินา ปหรเณน. นิสฺสคฺคิเยนาติ กายโต จ กายปฏิพทฺธโต จ โมจิเตน อุสุสตฺติอาทินา. เอตฺตาวตา สาหตฺถิโก จ นิสฺสคฺคิโย จาติ ทฺเว ปโยคา วุตฺตา โหนฺติ.

Aqui está a discussão de decisão (vinicchayakathā) junto com a explicação dos termos não evidentes: 'com o corpo' (kāyena) significa com a mão, com o pé, com o punho, com o joelho ou com qualquer parte ou membro do corpo. 'Com algo ligado ao corpo' (kāyapaṭibaddhena) significa com um instrumento de golpe, como uma espada, etc., que não é solto do corpo. 'Por arremesso' (nissaggiya) significa com flechas, lanças, etc., que são soltas do corpo ou de algo ligado ao corpo. Com isso, duas ações são descritas: por si mesmo (sāhatthika) e por arremesso (nissaggiya).

---

ตตฺถ เอกเมโก อุทฺทิสฺสานุทฺทิสฺสเภทโต ทุวิโธ. ตตฺถ อุทฺเทสิเก ยํ อุทฺทิสฺส ปหรติ, ตสฺเสว มรเณน กมฺมุนา พชฺฌติ. ‘‘โย โกจิ มรตู’’ติ เอวํ อนุทฺเทสิเก ปหารปฺปจฺจยา ยสฺส กสฺสจิ มรเณน กมฺมุนา พชฺฌติ. อุภยถาปิ จ ปหริตมตฺเต วา มรตุ ปจฺฉา วา เตเนว โรเคน, ปหริตมตฺเตเยว กมฺมุนา พชฺฌติ. มรณาธิปฺปาเยน จ ปหารํ ทตฺวา เตน อมตสฺส ปุน อญฺญจิตฺเตน ปหาเร ทินฺเน ปจฺฉาปิ ยทิ ปฐมปฺปหาเรเนว มรติ, ตทา เอว กมฺมุนา พทฺโธ. อถ ทุติยปฺปหาเรน มรติ, นตฺถิ ปาณาติปาโต. อุภเยหิ มเตปิ ปฐมปฺปหาเรเนว กมฺมุนา พทฺโธ. อุภเยหิ อมเต เนวตฺถิ ปาณาติปาโต. เอส นโย พหูหิปิ เอกสฺส ปหาเร ทินฺเน. ตตฺราปิ หิ ยสฺส ปหาเรน มรติ, ตสฺเสว กมฺมุนา พทฺโธ โหตีติ.

Entre estes, cada um é de dois tipos, conforme a distinção entre direcionado (uddissa) e não direcionado (anuddissa). No caso direcionado, o karma é consumado com a morte daquela pessoa específica a quem se direciona o golpe. No caso não direcionado, como quando se pensa 'morra quem quer que seja', o karma é consumado com a morte de qualquer pessoa que morra em decorrência do golpe. E em ambos os casos, quer a pessoa morra imediatamente após o golpe, quer morra mais tarde devido àquela mesma lesão, o karma é consumado no momento em que o golpe é desferido. E se, tendo desferido um golpe com a intenção de matar, e a pessoa não morrendo por causa dele, desfere-se outro golpe com uma mente diferente, e a pessoa morre mais tarde devido ao primeiro golpe, então o karma é consumado apenas por aquele primeiro golpe. Se, contudo, ela morre devido ao segundo golpe, não há destruição da vida. Se ela morre devido a ambos os golpes, o karma é consumado apenas pelo primeiro golpe. Se ela não morre por nenhum dos dois, não há destruição da vida. Este mesmo método se aplica quando muitos desferem golpes contra uma única pessoa. Pois, mesmo nesse caso, o karma é consumado apenas para aquele cujo golpe causou a morte.

---

กมฺมาปตฺติพฺยตฺติภาวตฺถญฺเจตฺถ เอฬกจตุกฺกมฺปิ เวทิตพฺพํ. โย หิ เอฬกํ เอกสฺมึ ฐาเน นิปนฺนํ อุปธาเรติ ‘‘รตฺตึ อาคนฺตฺวา วธิสฺสามี’’ติ. เอฬกสฺส จ นิปนฺโนกาเส ตสฺส มาตา วา ปิตา วา อรหา วา ปณฺฑุกาสาวํ ปารุปิตฺวา นิปนฺโน โหติ. โส รตฺติภาเค อาคนฺตฺวา ‘‘เอฬกํ มาเรมี’’ติ มาตรํ วา ปิตรํ วา อรหนฺตํ วา มาเรติ. ‘‘อิมํ วตฺถุํ มาเรมี’’ติ เจตนาย อตฺถิภาวโต ฆาตโก จ โหติ, อนนฺตริยกมฺมญฺจ ผุสติ, ปาราชิกญฺจ อาปชฺชติ. อญฺโญ โกจิ อาคนฺตุโก นิปนฺโน โหติ[Pg.44], ‘‘เอฬกํ มาเรมี’’ติ ตํ มาเรติ, ฆาตโก จ โหติ ปาราชิกญฺจ อาปชฺชติ, อานนฺตริยํ น ผุสติ. ยกฺโข วา เปโต วา นิปนฺโน โหติ, ‘‘เอฬกํ มาเรมี’’ติ ตํ มาเรติ ฆาตโกว โหติ, น จานนฺตริยํ ผุสติ, น จ ปาราชิกํ อาปชฺชติ, ถุลฺลจฺจยํ ปน โหติ. อญฺโญ โกจิ นิปนฺโน นตฺถิ, เอฬโกว โหติ ตํ มาเรติ, ฆาตโก จ โหติ, ปาจิตฺติยญฺจ อาปชฺชติ. ‘‘มาตาปิตุอรหนฺตานํ อญฺญตรํ มาเรมี’’ติ เตสํเยว อญฺญตรํ มาเรติ, ฆาตโก จ โหติ, อานนฺตริยญฺจ ผุสติ, ปาราชิกญฺจ อาปชฺชติ. ‘‘เตสํ อญฺญตรํ มาเรสฺสามี’’ติ อญฺญํ อาคนฺตุกํ มาเรติ, ยกฺขํ วา เปตํ วา มาเรติ, เอฬกํ วา มาเรติ, ปุพฺเพ วุตฺตนเยน เวทิตพฺพํ. อิธ ปน เจตนา ทารุณา โหตีติ.

E aqui, para esclarecer a distinção de ações (kamma) e ofensas (āpatti), a tétrade do carneiro (eḷakacatukka) também deve ser compreendida. Pois se um monge observa um carneiro deitado em um determinado lugar, pensando: 'Virei à noite e o matarei'. E no lugar onde o carneiro estava deitado, a mãe, o pai ou um arahant daquele monge deita-se, cobrindo-se com um manto amarelo-pálido (paṇḍukāsāva). Ele, vindo durante a noite, pensando 'estou matando o carneiro', mata sua mãe, seu pai ou o arahant. Devido à existência da intenção de 'matar este ser', ele se torna o assassino, incorre em uma ação de retribuição imediata (ānantariyakamma) e comete uma ofensa de derrota (pārājika). Se outro monge visitante estiver deitado ali, e ele o matar pensando 'estou matando o carneiro', ele se torna o assassino e comete uma ofensa de derrota (pārājika), mas não incorre em uma ação de retribuição imediata (ānantariya). Se um yakkha ou um peta estiver deitado ali, e ele o matar pensando 'estou matando o carneiro', ele se torna o assassino, mas não incorre em uma ação de retribuição imediata nem comete uma ofensa de derrota; no entanto, há uma ofensa grave (thullaccaya). Se nenhum outro estiver deitado ali, mas apenas o próprio carneiro, e ele o matar, ele se torna o assassino e comete uma ofensa que requer expiação (pācittiya). Se ele pensa 'matarei um entre minha mãe, meu pai ou um arahant' e mata um deles mesmos, ele se torna o assassino, incorre em uma ação de retribuição imediata e comete uma ofensa de derrota. Se ele pensa 'matarei um deles' e mata outro visitante, ou mata um yakkha, um peta ou um carneiro, isso deve ser compreendido de acordo com o método mencionado anteriormente. Mas aqui, deve-se compreender que a intenção é cruel.

---

อญฺญานิปิ เอตฺถ ปลาลปุญฺชาทิวตฺถูนิ เวทิตพฺพานิ. โย หิ ‘‘โลหิตกํ อสึ วา สตฺตึ วา ปุจฺฉิสฺสามี’’ติ ปลาลปุญฺเช ปเวเสนฺโต ตตฺถ นิปนฺนํ มาตรํ วา ปิตรํ วา อรหนฺตํ วา อาคนฺตุกปุริสํ วา ยกฺขํ วา เปตํ วา ติรจฺฉานคตํ วา มาเรติ, โวหารวเสน ‘‘ฆาตโก’’ติ วุจฺจติ, วธกเจตนาย ปน อภาวโต เนว กมฺมํ ผุสติ, น อาปตฺตึ อาปชฺชติ. โย ปน เอวํ ปเวเสนฺโต สรีรสมฺผสฺสํ สลฺลกฺเขตฺวา ‘‘สตฺโต มญฺเญ อพฺภนฺตรคโต มรตู’’ติ ปเวเสตฺวา มาเรติ, ตสฺส เตสํ วตฺถูนํ อนุรูเปน กมฺมพทฺโธ จ อาปตฺติ จ เวทิตพฺพา. เอส นโย ตตฺถ นิทหนตฺถํ ปเวเสนฺตสฺสาปิ วนปฺปคุมฺพาทีสุ ขิปนฺตสฺสาปิ.

Outros casos também, como pilhas de palha e afins, devem ser compreendidos aqui. Pois se um monge, pensando 'vou limpar a espada ou a lança manchada de sangue', a introduz em uma pilha de palha e, ao fazê-lo, mata sua mãe, seu pai, um arahant, um homem visitante, um yakkha, um peta ou um animal que estava deitado ali, ele é chamado de 'assassino' por meio da linguagem convencional (vohāravasena); no entanto, devido à ausência de intenção de matar (vadhakacetanā), ele não incorre em ação (kamma) nem comete ofensa (āpatti). Mas se ele, ao introduzi-la, percebe o contato com um corpo e, pensando 'parece que há um ser lá dentro, que ele morra!', a introduz e o mata, a sua vinculação à ação (kammabaddha) e a ofensa correspondente àqueles seres devem ser compreendidas. Este mesmo método se aplica também àquele que a introduz para guardá-la ali, ou àquele que a joga em arbustos na floresta e afins.

---

โยปิ ‘‘โจรํ มาเรมี’’ติ โจรเวเสน คจฺฉนฺตํ ปิตรํ มาเรติ, อานนฺตริยญฺจ ผุสติ, ปาราชิโก จ โหติ. โย ปน ปรเสนาย อญฺญญฺจ โยธํ ปิตรญฺจ กมฺมํ กโรนฺเต ทิสฺวา โยธสฺส อุสุํ ขิปติ, ‘‘เอตํ วิชฺฌิตฺวา มม ปิตรํ วิชฺฌิสฺสตี’’ติ ยถาธิปฺปายํ คเต ปิตุฆาตโก โหติ. ‘‘โยเธ วิทฺเธ มม ปิตา ปลายิสฺสตี’’ติ ขิปติ, อุสุ อยถาธิปฺปายํ คนฺตฺวา ปิตรํ มาเรติ, โวหารวเสน ‘‘ปิตุฆาตโก’’ติ วุจฺจติ; อานนฺตริยํ ปน นตฺถีติ.

Também aquele que, pensando 'vou matar o ladrão', mata seu pai que caminha disfarçado de ladrão, incorre em uma ação de retribuição imediata e comete uma ofensa de derrota (pārājika). Mas se um monge, vendo no exército inimigo outro soldado e seu pai engajados em combate, atira uma flecha contra o soldado pensando: 'Depois de perfurar este, ela perfurará meu pai', se a flecha seguir conforme a sua intenção, ele se torna o assassino do pai (pitughātako). Se ele atira pensando 'quando o soldado for atingido, meu pai fugirá', mas a flecha, não seguindo a sua intenção, vai e mata seu pai, ele é chamado de 'assassino do pai' por meio da linguagem convencional; no entanto, deve-se compreender que não há ação de retribuição imediata (ānantariya).

---

อธิฏฺฐหิตฺวาติ สมีเป ฐตฺวา. อาณาเปตีติ อุทฺทิสฺส วา อนุทฺทิสฺส วา อาณาเปติ. ตตฺถ ปรเสนาย ปจฺจุปฏฺฐิตาย อนุทฺทิสฺเสว ‘‘เอวํ วิชฺฌ[Pg.45], เอวํ ปหร, เอวํ ฆาเตหี’’ติ อาณตฺเต ยตฺตเก อาณตฺโต ฆาเตติ, ตตฺตกา อุภินฺนํ ปาณาติปาตา. สเจ ตตฺถ อาณาปกสฺส มาตาปิตโร โหนฺติ, อานนฺตริยมฺปิ ผุสติ. สเจ อาณตฺตสฺเสว มาตาปิตโร, โสว อานนฺตริยํ ผุสติ. สเจ อรหา โหติ, อุโภปิ อานนฺตริยํ ผุสนฺติ. อุทฺทิสิตฺวา ปน ‘‘เอตํ ทีฆํ รสฺสํ รตฺตกญฺจุกํ นีลกญฺจุกํ หตฺถิกฺขนฺเธ นิสินฺนํ มชฺเฌ นิสินฺนํ วิชฺฌ ปหร ฆาเตหี’’ติ อาณตฺเต สเจ โส ตเมว ฆาเตติ, อุภินฺนมฺปิ ปาณาติปาโต; อานนฺตริยวตฺถุมฺหิ จ อานนฺตริยํ. สเจ อญฺญํ มาเรติ, อาณาปกสฺส นตฺถิ ปาณาติปาโต. เอเตน อาณตฺติโก ปโยโค วุตฺโต โหติ. ตตฺถ –

'Tendo supervisionado' (adhiṭṭhahitvā) significa estando de pé por perto. 'Ordena' (āṇāpeti) significa que ele ordena especificando ou sem especificar. Nesse caso, quando o exército inimigo está posicionado, se ele ordena sem especificar: 'Atire assim, golpeie assim, mate assim', e o ordenado mata tantos quantos forem, há destruição de vida (pāṇātipāta) para ambos em igual número de mortes. Se entre eles estiverem a mãe ou o pai daquele que ordena, ele também incorre em ação de retribuição imediata. Se forem a mãe ou o pai apenas daquele que foi ordenado, somente este incorre em ação de retribuição imediata. Se for um arahant, ambos incorrem em ação de retribuição imediata. Mas se ele ordena especificando: 'Atire, golpeie, mate aquele que é alto, aquele que é baixo, aquele com armadura vermelha, aquele com armadura azul, aquele montado no pescoço do elefante, aquele montado no meio do elefante', e o ordenado mata exatamente aquele, há destruição de vida para ambos; e se for um objeto de retribuição imediata, há também ação de retribuição imediata. Se ele matar outro, não há destruição de vida para aquele que ordena. Com isso, o esforço por comando (āṇattiko payogo) é declarado. Nesse contexto:

---

วตฺถุํ กาลญฺจ โอกาสํ, อาวุธํ อิริยาปถํ;

ตุลยิตฺวา ปญฺจ ฐานานิ, ธาเรยฺยตฺถํ วิจกฺขโณ.

O objeto, o tempo, o lugar, a arma e a postura; tendo ponderado estes cinco fatores, o sábio deve compreender o significado.

---

อปโร นโย –

Outro método:

---

วตฺถุ กาโล จ โอกาโส, อาวุธํ อิริยาปโถ;

กิริยาวิเสโสติ อิเม, ฉ อาณตฺตินิยามกา.

O objeto, o tempo, o lugar, a arma, a postura e a particularidade da ação; estes seis são os determinantes do comando.

---

ตตฺถ ‘‘วตฺถู’’ติ มาเรตพฺโพ สตฺโต. ‘‘กาโล’’ติ ปุพฺพณฺหสายนฺหาทิกาโล จ โยพฺพนถาวริยาทิกาโล จ. ‘‘โอกาโส’’ติ คาโม วา วนํ วา เคหทฺวารํ วา เคหมชฺฌํ วา รถิกา วา สิงฺฆาฏกํ วาติ เอวมาทิ. ‘‘อาวุธ’’นฺติ อสิ วา อุสุ วา สตฺติ วาติ เอวมาทิ. ‘‘อิริยาปโถ’’ติ มาเรตพฺพสฺส คมนํ วา นิสชฺชา วาติ เอวมาทิ. ‘‘กิริยาวิเสโส’’ติ วิชฺฌนํ วา เฉทนํ วา เภทนํ วา สงฺขมุณฺฑกํ วาติ เอวมาทิ.

Entre estes, 'objeto' (vatthu) é o ser a ser morto. 'Tempo' (kālo) é o período da manhã, da tarde, etc., bem como o período da juventude, da velhice, etc. 'Lugar' (okāso) é a aldeia, a floresta, a porta da casa, o interior da casa, a rua, o cruzamento de caminhos, e assim por diante. 'Arma' (āvudha) é a espada, a flecha, a lança, e assim por diante. 'Postura' (iriyāpatho) é o andar, o sentar, etc., daquele que deve ser morto. 'Particularidade da ação' (kiriyāviseso) é o perfurar, o cortar, o fender, o raspar a cabeça como uma concha (saṅkhamuṇḍaka), e assim por diante.

---

ยทิ หิ วตฺถุํ วิสํวาเทตฺวา ‘‘ยํ มาเรหี’’ติ อาณตฺโต ตโต อญฺญํ มาเรติ, ‘‘ปุรโต ปหริตฺวา มาเรหี’’ติ วา อาณตฺโต ปจฺฉโต วา ปสฺสโต วา อญฺญสฺมึ วา ปเทเส ปหริตฺวา มาเรติ. อาณาปกสฺส นตฺถิ กมฺมพนฺโธ; อาณตฺตสฺเสว กมฺมพนฺโธ. อถ วตฺถุํ อวิสํวาเทตฺวา ยถาณตฺติยา มาเรติ, อาณาปกสฺส อาณตฺติกฺขเณ อาณตฺตสฺส จ มารณกฺขเณติ อุภเยสมฺปิ กมฺมพนฺโธ. วตฺถุวิเสเสน ปเนตฺถ กมฺมวิเสโส จ อาปตฺติวิเสโส จ โหตีติ. เอวํ ตาว วตฺถุมฺหิ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา.

Pois se, desviando-se do objeto, aquele que foi ordenado 'mate tal pessoa' mata outra pessoa; ou se, tendo sido ordenado 'mate golpeando pela frente', ele mata golpeando por trás, pelo lado ou em outra parte do corpo, não há vinculação à ação (kammabandha) para aquele que ordena; a vinculação à ação é apenas para aquele que foi ordenado. Mas se, sem se desviar do objeto, ele mata conforme ordenado, há vinculação à ação para ambos: para aquele que ordena no momento do comando, e para aquele que foi ordenado no momento da matança. E aqui, de acordo com a particularidade do objeto, há também uma particularidade de ação (kamma) e uma particularidade de ofensa (āpatti). Assim, primeiramente, a conformidade (saṅketa) e a não conformidade (visaṅketa) em relação ao objeto devem ser compreendidas.

---

กาเล [Pg.46] ปน โย ‘‘อชฺช สฺเว’’ติ อนิยเมตฺวา ‘‘ปุพฺพณฺเห มาเรหี’’ติ อาณตฺโต ยทา กทาจิ ปุพฺพณฺเห มาเรติ, นตฺถิ วิสงฺเกโต. โย ปน ‘‘อชฺช ปุพฺพณฺเห’’ติ วุตฺโต มชฺฌนฺเห วา สายนฺเห วา สฺเว วา ปุพฺพณฺเห มาเรติ. วิสงฺเกโต โหติ, อาณาปกสฺส นตฺถิ กมฺมพนฺโธ. ปุพฺพณฺเห มาเรตุํ วายมนฺตสฺส มชฺฌนฺเห ชาเตปิ เอเสว นโย. เอเตน นเยน สพฺพกาลปฺปเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา.

Quanto ao tempo, se alguém é ordenado 'mate pela manhã', sem que se especifique 'hoje ou amanhã', e ele mata pela manhã in qualquer dia, não há não conformidade (visaṅketo). Mas se alguém a quem foi dito 'hoje pela manhã' mata ao meio-dia, à tarde ou na manhã do dia seguinte, há não conformidade, e não há vinculação à ação para aquele que ordena. O mesmo método se aplica se, enquanto ele se esforça para matar pela manhã, o meio-dia chega. Por este método, a conformidade e a não conformidade em todas as divisões de tempo devem ser compreendidas.

---

โอกาเสปิ โย ‘‘เอตํ คาเม ฐิตํ มาเรหี’’ติ อนิยเมตฺวา อาณตฺโต ตํ ยตฺถ กตฺถจิ มาเรติ, นตฺถิ วิสงฺเกโต. โย ปน ‘‘คาเมเยวา’’ติ นิยเมตฺวา อาณตฺโต วเน มาเรติ, ตถา ‘‘วเน’’ติ อาณตฺโต คาเม มาเรติ. ‘‘อนฺโตเคหทฺวาเร’’ติ อาณตฺโต เคหมชฺเฌ มาเรติ, วิสงฺเกโต. เอเตน นเยน สพฺโพกาสเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา.

Quanto ao lugar também, se alguém é ordenado 'mate esta pessoa que está na aldeia', sem que se especifique o local exato, e ele a mata em qualquer lugar da aldeia, não há não conformidade. Mas se alguém é ordenado especificando 'apenas na aldeia' e mata na floresta, ou se é ordenado 'na floresta' e mata na aldeia; ou se é ordenado 'dentro do portal da casa' e mata no meio da casa, há não conformidade. Por este método, a conformidade e a não conformidade em todas as divisões de lugar devem ser compreendidas.

---

อาวุเธปิ โย ‘‘อสินา วา อุสุนา วา’’ติ อนิยเมตฺวา ‘‘อาวุเธน มาเรหี’’ติ อาณตฺโต เยน เกนจิ อาวุเธน มาเรติ, นตฺถิ วิสงฺเกโต. โย ปน ‘‘อสินา’’ติ วุตฺโต อุสุนา, ‘‘อิมินา วา อสินา’’ติ วุตฺโต อญฺเญน อสินา มาเรติ. เอตสฺเสว วา อสิสฺส ‘‘อิมาย ธาราย มาเรหี’’ติ วุตฺโต อิตราย วา ธาราย ตเลน วา ตุณฺเฑน วา ถรุนา วา มาเรติ, วิสงฺเกโต. เอเตน นเยน สพฺพอาวุธเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา.

Quanto à arma também, se alguém é ordenado 'mate com uma arma', sem que se especifique 'com uma espada ou com uma flecha', e ele mata com qualquer arma, não há não conformidade. Mas se a quem foi dito 'com uma espada' mata com uma flecha, ou a quem foi dito 'com esta espada' mata com outra espada; ou se, em relação a esta mesma espada, a quem foi dito 'mate com este gume' mata com o outro gume, com a parte plana, com a ponta ou com o cabo, há não conformidade. Por este método, a conformidade e a não conformidade em todas as divisões de armas devem ser compreendidas.

---

อิริยาปเถ ปน โย ‘‘เอตํ คจฺฉนฺตํ มาเรหี’’ติ วทติ, อาณตฺโต จ นํ สเจ คจฺฉนฺตํ มาเรติ, นตฺถิ วิสงฺเกโต. ‘‘คจฺฉนฺตเมว มาเรหี’’ติ วุตฺโต ปน สเจ นิสินฺนํ มาเรติ. ‘‘นิสินฺนเมว วา มาเรหี’’ติ วุตฺโต คจฺฉนฺตํ มาเรติ, วิสงฺเกโต โหติ. เอเตน นเยน สพฺพอิริยาปถเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา.

Quanto à postura, se alguém diz 'mate esta pessoa que está caminhando', e o ordenado a mata enquanto ela está caminhando, não há não conformidade. Mas se a quem foi dito 'mate-a somente enquanto caminha' a mata enquanto ela está sentada; ou se a quem foi dito 'mate-a somente enquanto está sentada' a mata enquanto ela está caminhando, há não conformidade. Por este método, a conformidade e a não conformidade em todas as divisões de postura devem ser compreendidas.

---

กิริยาวิเสเสปิ โย ‘‘วิชฺฌิตฺวา มาเรหี’’ติ วุตฺโต วิชฺฌิตฺวาว มาเรติ, นตฺถิ วิสงฺเกโต. โย ปน ‘‘วิชฺฌิตฺวา มาเรหี’’ติ วุตฺโต ฉินฺทิตฺวา มาเรติ, วิสงฺเกโต. เอเตน นเยน สพฺพกิริยาวิเสสเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา.

Quanto à particularidade da ação também, se a quem foi dito 'mate perfurando' mata perfurando, não há não conformidade. Mas se a quem foi dito 'mate perfurando' mata cortando, há não conformidade. Por este método, a conformidade e a não conformidade em todas as divisões de particularidade da ação devem ser compreendidas.

---

โย ปน ลิงฺควเสน ‘‘ทีฆํ รสฺสํ กาฬํ โอทาตํ กิสํ ถูลํ มาเรหี’’ติ อนิยเมตฺวา อาณาเปติ, อาณตฺโต จ ยํกิญฺจิ ตาทิสํ [Pg.47] มาเรติ, นตฺถิ วิสงฺเกโต อุภินฺนํ ปาราชิกํ. อถ ปน โส อตฺตานํ สนฺธาย อาณาเปติ, อาณตฺโต จ ‘‘อยเมว อีทิโส’’ติ อาณาปกเมว มาเรติ, อาณาปกสฺส ทุกฺกฏํ, วธกสฺส ปาราชิกํ. อาณาปโก อตฺตานํ สนฺธาย อาณาเปติ, อิตโร อญฺญํ ตาทิสํ มาเรติ, อาณาปโก มุจฺจติ, วธกสฺเสว ปาราชิกํ. กสฺมา? โอกาสสฺส อนิยมิตตฺตา. สเจ ปน อตฺตานํ สนฺธาย อาณาเปนฺโตปิ โอกาสํ นิยเมติ, ‘‘อสุกสฺมึ นาม รตฺติฏฺฐาเน วา ทิวาฏฺฐาเน วา เถราสเน วา นวาสเน วา มชฺฌิมาสเน วา นิสินฺนํ เอวรูปํ นาม มาเรหี’’ติ. ตตฺถ จ อญฺโญ นิสินฺโน โหติ, สเจ อาณตฺโต ตํ มาเรติ, เนว วธโก มุจฺจติ น อาณาปโก. กสฺมา? โอกาสสฺส นิยมิตตฺตา. สเจ ปน นิยมิโตกาสโต อญฺญตฺร มาเรติ, อาณาปโก มุจฺจตีติ อยํ นโย มหาอฏฺฐกถายํ สุฏฺฐุ ทฬฺหํ กตฺวา วุตฺโต. ตสฺมา เอตฺถ น อนาทริยํ กาตพฺพนฺติ.

Mas se alguém ordena de acordo com as características físicas, sem especificar: 'mate um homem alto, um baixo, um escuro, um claro, um magro, um gordo', e o ordenado mata qualquer um que corresponda a essa descrição, não há não conformidade, e há ofensa de derrota (pārājika) para ambos. Mas se ele ordena referindo-se a si mesmo, e o ordenado, pensando 'este mesmo é quem corresponde à descrição', mata o próprio ordenador, há uma ofensa de conduta imprópria (dukkaṭa) para o ordenador e uma ofensa de derrota (pārājika) para o executor. Se o ordenador ordena referindo-se a si mesmo, mas o outro mata outra pessoa que corresponde à descrição, o ordenador está livre (muccati) da ofensa de derrota, e a ofensa de derrota é apenas para o executor. Por quê? Devido ao fato de o lugar não ter sido especificado. Mas se, mesmo ordenando com referência a si mesmo, ele especifica o lugar: 'mate tal pessoa sentada em tal lugar de repouso noturno, ou em tal lugar de repouso diurno, ou no assento do monge sênior (therāsane), ou no assento do monge júnior (navāsane), ou no assento do monge de meia-idade (majjhimāsane)'. E se outra pessoa estiver sentada ali, e o ordenado a matar, nem o executor nem o ordenador estão livres da ofensa de derrota. Por quê? Devido ao fato de o lugar ter sido especificado. Mas se ele matar em um lugar diferente do especificado, o ordenador está livre da ofensa; este método foi exposto de forma muito firme e clara no Grande Comentário (Mahāaṭṭhakathā). Portanto, não se deve demonstrar desrespeito (anādariya) em relação a isso.

---

อธิฏฺฐายาติ มาติกาวเสน อาณตฺติกปโยคกถา นิฏฺฐิตา.

A explicação sobre o esforço por comando (āṇattikapayogakathā) sob o título 'tendo supervisionado' (adhiṭṭhāya) está concluída.

---

อิทานิ เย ทูเตนาติ อิมสฺส มาติกาปทสฺส นิทฺเทสทสฺสนตฺถํ ‘‘ภิกฺขุ ภิกฺขุํ อาณาเปตี’’ติอาทโย จตฺตาโร วารา วุตฺตา. เตสุ โส ตํ มญฺญมาโนติ โส อาณตฺโต โย อาณาปเกน ‘‘อิตฺถนฺนาโม’’ติ อกฺขาโต, ตํ มญฺญมาโน ตเมว ชีวิตา โวโรเปติ, อุภินฺนํ ปาราชิกํ. ตํ มญฺญมาโน อญฺญนฺติ ‘‘ยํ ชีวิตา โวโรเปหี’’ติ วุตฺโต ตํ มญฺญมาโน อญฺญํ ตาทิสํ ชีวิตา โวโรเปติ, มูลฏฺฐสฺส อนาปตฺติ. อญฺญํ มญฺญมาโน ตนฺติ โย อาณาปเกน วุตฺโต, ตสฺส พลวสหายํ สมีเป ฐิตํ ทิสฺวา ‘‘อิมสฺส พเลนายํ คชฺชติ, อิมํ ตาว ชีวิตา โวโรเปมี’’ติ ปหรนฺโต อิตรเมว ปริวตฺติตฺวา ตสฺมึ ฐาเน ฐิตํ ‘‘สหาโย’’ติ มญฺญมาโน ชีวิตา โวโรเปติ, อุภินฺนํ ปาราชิกํ. อญฺญํ มญฺญมาโน อญฺญนฺติ ปุริมนเยเนว ‘‘อิมํ ตาวสฺส สหายํ ชีวิตา โวโรเปมี’’ติ สหายเมว โวโรเปติ, ตสฺเสว ปาราชิกํ.

Agora, para mostrar a explicação detalhada do termo do cabeçalho 'por meio de um mensageiro' (dūtena), as quatro seções que começam com 'um monge ordena a outro monge' são declaradas. Entre estas, 'pensando que ele é aquele' (so taṃ maññamāno) significa que o ordenado, pensando que a pessoa é aquela que foi designada pelo ordenador como 'fulano de tal', tira a vida exatamente daquela pessoa; há ofensa de derrota (pārājika) para ambos. 'Pensando que ele é aquele, mas matando outro' (taṃ maññamāno aññaṃ) significa que, tendo sido dito 'tire a vida de fulano', ele, pensando que a pessoa é aquela, tira a vida de outra pessoa semelhante; não há ofensa para o ordenador original (mūlaṭṭhassa). 'Pensando que ele é outro, mas matando aquele' (aññaṃ maññamāno taṃ) significa que, vendo o companheiro forte de pé perto daquele que foi designado pelo ordenador, ele pensa: 'Este homem se vangloria devido à força deste companheiro; primeiro tirarei a vida deste companheiro'. Ao desferir o golpe, ele tira a vida da própria pessoa originalmente designada, que havia mudado de posição e estava de pé no lugar do companheiro, pensando que ela era o 'companheiro'; há ofensa de derrota para ambos. 'Pensando que ele é outro, e matando outro' (aññaṃ maññamāno aññaṃ) significa que, de acordo com o método anterior, pensando 'primeiro tirarei a vida do companheiro dele', ele tira a vida do próprio companheiro; a ofensa de derrota é apenas para ele (o executor).

---

ทูตปรมฺปราปทสฺส นิทฺเทสวาเร อิตฺถนฺนามสฺส ปาวทาติอาทีสุ เอโก อาจริโย ตโย พุทฺธรกฺขิตธมฺมรกฺขิตสงฺฆรกฺขิตนามกา อนฺเตวาสิกา [Pg.48] ทฏฺฐพฺพา. ตตฺถ ภิกฺขุ ภิกฺขุํ อาณาเปตีติ อาจริโย กญฺจิ ปุคฺคลํ มาราเปตุกาโม ตมตฺถํ อาจิกฺขิตฺวา พุทฺธรกฺขิตํ อาณาเปติ. อิตฺถนฺนามสฺส ปาวทาติ คจฺฉ ตฺวํ, พุทฺธรกฺขิต, เอตมตฺถํ ธมฺมรกฺขิตสฺส ปาวท. อิตฺถนฺนาโม อิตฺถนฺนามสฺส ปาวทตูติ ธมฺมรกฺขิโตปิ สงฺฆรกฺขิตสฺส ปาวทตุ. อิตฺถนฺนาโม อิตฺถนฺนามํ ชีวิตา โวโรเปตูติ เอวํ ตยา อาณตฺเตน ธมฺมรกฺขิเตน อาณตฺโต สงฺฆรกฺขิโต อิตฺถนฺนามํ ปุคฺคลํ ชีวิตา โวโรเปตุ; โส หิ อมฺเหสุ วีรชาติโก ปฏิพโล อิมสฺมึ กมฺเมติ. อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอวํ อาณาเปนฺตสฺส อาจริยสฺส ตาว ทุกฺกฏํ. โส อิตรสฺส อาโรเจตีติ พุทฺธรกฺขิโต ธมฺมรกฺขิตสฺส, ธมฺมรกฺขิโต จ สงฺฆรกฺขิตสฺส ‘‘อมฺหากํ อาจริโย เอวํ วทติ – ‘อิตฺถนฺนามํ กิร ชีวิตา โวโรเปหี’ติ. ตฺวํ กิร อมฺเหสุ วีรปุริโส’’ติ อาโรเจติ; เอวํ เตสมฺปิ ทุกฺกฏํ. วธโก ปฏิคฺคณฺหาตีติ ‘‘สาธุ โวโรเปสฺสามี’’ติ สงฺฆรกฺขิโต สมฺปฏิจฺฉติ. มูลฏฺฐสฺส อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสาติ สงฺฆรกฺขิเตน ปฏิคฺคหิตมตฺเต อาจริยสฺส ถุลฺลจฺจยํ. มหาชโน หิ เตน ปาเป นิโยชิโตติ. โส ตนฺติ โส เจ สงฺฆรกฺขิโต ตํ ปุคฺคลํ ชีวิตา โวโรเปติ, สพฺเพสํ จตุนฺนมฺปิ ชนานํ ปาราชิกํ. น เกวลญฺจ จตุนฺนํ, เอเตนูปาเยน วิสงฺเกตํ อกตฺวา ปรมฺปราย อาณาเปนฺตํ สมณสตํ สมณสหสฺสํ วา โหตุ สพฺเพสํ ปาราชิกเมว.

Na seção explicativa sobre a expressão 'sucessão de mensageiros' (dūtaparamparā), nas passagens que começam com 'diga a fulano', etc., deve-se entender que há um professor (ācariyo) e três discípulos residentes (antevāsikā) chamados Buddharakkhita, Dhammarakkhita e Saṅgharakkhita. Ali, na frase 'um bhikkhu ordena a outro bhikkhu': o professor, desejando que certa pessoa seja morta, explica o assunto e ordena a Buddharakkhita. 'Diga a fulano' significa: 'Vá, Buddharakkhita, e diga este assunto a Dhammarakkhita.' 'Que fulano diga a fulano' significa: 'Que Dhammarakkhita também diga a Saṅgharakkhita.' 'Que fulano tire a vida de fulano' significa: 'Assim, que Saṅgharakkhita, ordenado por Dhammarakkhita (que por sua vez foi ordenado por ti), tire a vida de fulano; pois, entre nós, ele é de natureza corajosa e capaz de realizar esta ação.' 'Há uma ofensa de transgressão leve (dukkaṭa)' significa: para o professor que ordena dessa maneira, há primeiramente uma transgressão leve (dukkaṭa). 'Ele informa ao outro' significa: Buddharakkhita informa a Dhammarakkhita, e Dhammarakkhita informa a Saṅgharakkhita: 'Nosso professor diz assim: "Tire a vida de fulano". Dizem que você é o homem corajoso entre nós.' Assim, para eles também há uma transgressão leve (dukkaṭa). 'O executor aceita' significa: Saṅgharakkhita aceita dizendo: 'Muito bem, tirarei a vida dele.' 'Para o instigador original, há uma ofensa grave (thullaccaya)' significa: no momento em que Saṅgharakkhita aceita, há uma ofensa grave (thullaccaya) para o professor. Pois um grande grupo de pessoas foi por ele engajado no mal. 'Se ele...' significa: se Saṅgharakkhita de fato tirar a vida daquela pessoa, há uma ofensa de derrota (pārājika) para todas as quatro pessoas. E não apenas para as quatro; por este método, sem que haja desvio de instrução (visaṅketa), se a ordem for transmitida em sucessão a cem ou mil monges, todos eles incorrem em derrota (pārājika).

---

วิสกฺกิยทูตปทนิทฺเทเส โส อญฺญํ อาณาเปตีติ โส อาจริเยน อาณตฺโต พุทฺธรกฺขิโต ธมฺมรกฺขิตํ อทิสฺวา วา อวตฺตุกาโม วา หุตฺวา สงฺฆรกฺขิตเมว อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อมฺหากํ อาจริโย เอวมาห – ‘อิตฺถนฺนามํ กิร ชีวิตา โวโรเปหี’’ติ วิสงฺเกตํ กโรนฺโต อาณาเปติ. วิสงฺเกตกรเณเนว หิ เอส ‘‘วิสกฺกิยทูโต’’ติ วุจฺจติ. อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ อาณตฺติยา ตาว พุทฺธรกฺขิตสฺส ทุกฺกฏํ. ปฏิคฺคณฺหาติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ สงฺฆรกฺขิเตน สมฺปฏิจฺฉิเต มูลฏฺฐสฺเสว ทุกฺกฏนฺติ เวทิตพฺพํ. เอวํ สนฺเต ปฏิคฺคหเณ อาปตฺติเยว น สิยา, สญฺจริตฺต ปฏิคฺคหณมรณาภินนฺทเนสุปิ จ อาปตฺติ โหติ, มรณปฏิคฺคหเณ กถํ น สิยา ตสฺมา ปฏิคฺคณฺหนฺตสฺเสเวตํ ทุกฺกฏํ. เตเนเวตฺถ ‘‘มูลฏฺฐสฺสา’’ติ น วุตฺตํ. ปุริมนเยปิ เจตํ ปฏิคฺคณฺหนฺตสฺส เวทิตพฺพเมว; โอกาสาภาเวน ปน น วุตฺตํ. ตสฺมา โย โย [Pg.49] ปฏิคฺคณฺหาติ, ตสฺส ตสฺส ตปฺปจฺจยา อาปตฺติเยวาติ อยเมตฺถ อมฺหากํ ขนฺติ. ยถา เจตฺถ เอวํ อทินฺนาทาเนปีติ.

Na explicação sobre o termo 'mensageiro que se desvia' (visakkiyadūta), na frase 'ele ordena a outro': Buddharakkhita, ordenado pelo professor, ou por não encontrar Dhammarakkhita ou por não querer falar com ele, aproxima-se diretamente de Saṅgharakkhita e ordena, cometendo um desvio de instrução (visaṅketa): 'Nosso professor disse assim: "Tire a vida de fulano".' Pois, precisamente por cometer esse desvio de instrução, ele é chamado de 'mensageiro que se desvia' (visakkiyadūta). 'Há uma ofensa de transgressão leve (dukkaṭa)' significa: devido à ordenação, há primeiramente uma transgressão leve (dukkaṭa) para Buddharakkhita. 'Ele aceita, há uma ofensa de transgressão leve (dukkaṭa)' significa: deve-se entender que, quando Saṅgharakkhita aceita, há uma transgressão leve (dukkaṭa) apenas para o instigador original (mūlaṭṭha). Se for assim, não haveria ofensa pelo mero ato de aceitar. No entanto, mesmo no caso de aceitar a mediação (sañcaritta) ou de se alegrar com a morte, há uma ofensa; como não haveria no caso de aceitar a morte? Portanto, essa transgressão leve (dukkaṭa) é de quem aceita. É por isso que aqui o Abençoado não disse 'do instigador original' (mūlaṭṭhassa). Mesmo no método anterior, deve-se entender que isso se aplica a quem aceita; no entanto, por falta de oportunidade, não foi dito. Portanto, quem quer que aceite, para ele há uma ofensa devido a essa aceitação; esta é a nossa opinião aqui. E assim como é aqui, também o é no caso de roubo (adinnādāna).

---

สเจ ปน โส ตํ ชีวิตา โวโรเปติ, อาณาปกสฺส จ พุทฺธรกฺขิตสฺส โวโรปกสฺส จ สงฺฆรกฺขิตสฺสาติ อุภินฺนมฺปิ ปาราชิกํ. มูลฏฺฐสฺส ปน อาจริยสฺส วิสงฺเกตตฺตา ปาราชิเกน อนาปตฺติ. ธมฺมรกฺขิตสฺส อชานนตาย สพฺเพน สพฺพํ อนาปตฺติ. พุทฺธรกฺขิโต ปน ทฺวินฺนํ โสตฺถิภาวํ กตฺวา อตฺตนา นฏฺโฐติ.

Se, contudo, ele tirar a vida daquela pessoa, há derrota (pārājika) para ambos: para o mandante Buddharakkhita e para o executor Saṅgharakkhita. Mas para o professor (o instigador original), por ter havido desvio de instrução (visaṅketa), não há ofensa de derrota (pārājika). Para Dhammarakkhita, por desconhecer completamente o fato, não há qualquer ofensa. Buddharakkhita, porém, tendo assegurado a segurança dos outros dois, arruinou a si mesmo.

---

คตปจฺจาคตทูตนิทฺเทเส – โส คนฺตฺวา ปุน ปจฺจาคจฺฉตีติ ตสฺส ชีวิตา โวโรเปตพฺพสฺส สมีปํ คนฺตฺวา สุสํวิหิตารกฺขตฺตา ตํ ชีวิตา โวโรเปตุํ อสกฺโกนฺโต อาคจฺฉติ. ยทา สกฺโกสิ ตทาติ กึ อชฺเชว มาริโต มาริโต โหติ, คจฺฉ ยทา สกฺโกสิ, ตทา นํ ชีวิตา โวโรเปหีติ. อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอวํ ปุน อาณตฺติยาปิ ทุกฺกฏเมว โหติ. สเจ ปน โส อวสฺสํ ชีวิตา โวโรเปตพฺโพ โหติ, อตฺถสาธกเจตนา มคฺคานนฺตรผลสทิสา, ตสฺมา อยํ อาณตฺติกฺขเณเยว ปาราชิโก. สเจปิ วธโก สฏฺฐิวสฺสาติกฺกเมน ตํ วธติ, อาณาปโก จ อนฺตราว กาลงฺกโรติ, หีนาย วา อาวตฺตติ, อสฺสมโณว หุตฺวา กาลญฺจ กริสฺสติ, หีนาย วา อาวตฺติสฺสติ. สเจ อาณาปโก คิหิกาเล มาตรํ วา ปิตรํ วา อรหนฺตํ วา สนฺธาย เอวํ อาณาเปตฺวา ปพฺพชติ, ตสฺมึ ปพฺพชิเต อาณตฺโต ตํ มาเรติ, อาณาปโก คิหิกาเลเยว มาตุฆาตโก ปิตุฆาตโก อรหนฺตฆาตโก วา โหติ, ตสฺมา เนวสฺส ปพฺพชฺชา, น อุปสมฺปทา รุหติ. สเจปิ มาเรตพฺพปุคฺคโล อาณตฺติกฺขเณ ปุถุชฺชโน, ยทา ปน นํ อาณตฺโต มาเรติ ตทา อรหา โหติ, อาณตฺตโต วา ปหารํ ลภิตฺวา ทุกฺขมูลิกํ สทฺธํ นิสฺสาย วิปสฺสนฺโต อรหตฺตํ ปตฺวา เตเนวาพาเธน กาลํกโรติ, อาณาปโก อาณตฺติกฺขเณเยว อรหนฺตฆาตโก. วธโก ปน สพฺพตฺถ อุปกฺกมกรณกฺขเณเยว ปาราชิโกติ.

Na explicação sobre o 'mensageiro que vai e volta' (gatapaccāgatadūta): 'ele vai e volta' significa que ele vai até perto da pessoa cuja vida deve ser tirada, mas, por ela estar bem guardada e protegida, ele retorna sem conseguir tirar-lhe a vida. 'Quando fores capaz, então...' significa: 'Acaso ele deve ser morto apenas hoje? Vá, e quando fores capaz, tire a vida dele.' 'Há uma ofensa de transgressão leve (dukkaṭa)' significa: por ordenar novamente dessa forma, há também uma transgressão leve (dukkaṭa). Mas se aquela pessoa deve inevitavelmente ter a vida tirada, a intenção que realiza o propósito é semelhante ao fruto que se segue imediatamente ao caminho (maggānantaraphala); portanto, este mandante incorre em derrota (pārājika) no próprio momento da ordem. Mesmo que o executor o mate após sessenta anos, e o mandante morra nesse intervalo, ou retorne à vida leiga, ele morrerá como um não-monge ou retornará à vida leiga. Se o mandante, quando ainda era leigo, ordenar a morte de sua mãe, de seu pai ou de um arahant, e depois se ordenar monge, e, após sua ordenação, o executor matar a vítima, o mandante torna-se um assassino de mãe, assassino de pai ou assassino de arahant desde o tempo em que era leigo; portanto, nem a sua ordenação inicial (pabbajjā) nem a sua ordenação completa (upasampadā) são válidas. Mesmo que a pessoa a ser morta seja uma pessoa comum (puthujjana) no momento da ordem, mas quando o executor a mata ela é um arahant — ou se, tendo recebido o golpe do executor, baseando-se em uma fé enraizada no sofrimento, ela pratica a meditação de introspecção (vipassanā), alcança o estado de arahant e morre devido àquela mesma agressão —, o mandante torna-se um assassino de arahant no próprio momento da ordem. O executor, porém, em todos os casos, incorre em derrota (pārājika) no próprio momento em que realiza o esforço (upakkama).

---

อิทานิ เย สพฺเพสุเยว อิเมสุ ทูตวเสน วุตฺตมาติกาปเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตทสฺสนตฺถํ

Agora, para mostrar a concordância (saṅketa) e o desvio (visaṅketa) em todas estas seções da matriz (mātikā) expostas por meio de mensageiros,

---

วุตฺตา ตโย วารา, เตสุ ปฐมวาเร ตาว – ยสฺมา ตํ สณิกํ วา ภณนฺโต ตสฺส วา พธิรตาย ‘‘มา ฆาเตหี’’ติ [Pg.50] เอตํ วจนํ น สาเวติ, ตสฺมา มูลฏฺโฐ น มุตฺโต. ทุติยวาเร – สาวิตตฺตา มุตฺโต. ตติยวาเร ปน เตน จ สาวิตตฺตา อิตเรน จ ‘‘สาธู’’ติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา โอรตตฺตา อุโภปิ มุตฺตาติ.

foram expostos três turnos (vārā). Entre eles, primeiramente no primeiro turno: como ele fala baixo ou, devido à surdez do outro, não consegue fazer ouvir a frase 'não o mate', o instigador original (mūlaṭṭha) não está livre da ofensa. No segundo turno, por ter feito ouvir, ele está livre. No terceiro turno, porém, por ter feito ouvir e pelo outro ter aceitado dizendo 'muito bem' e depois se abstido, ambos estão livres.

---

ทูตกถา นิฏฺฐิตา.

Fim da discussão sobre mensageiros.

---

๑๗๕. อรโห รโหสญฺญีนิทฺเทสาทีสุ อรโหติ สมฺมุเข. รโหติ ปรมฺมุเข. ตตฺถ โย อุปฏฺฐานกาเล เวริภิกฺขุมฺหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ อาคนฺตฺวา ปุรโต นิสินฺเนเยว อนฺธการโทเสน ตสฺส อาคตภาวํ อชานนฺโต ‘‘อโห วต อิตฺถนฺนาโม หโต อสฺส, โจราปิ นาม ตํ น หนนฺติ, สปฺโป วา น ฑํสติ, น สตฺถํ วา วิสํ วา อาหรตี’’ติ ตสฺส มรณํ อภินนฺทนฺโต อีทิสานิ วจนานิ อุลฺลปติ, อยํ อรโห รโหสญฺญี อุลฺลปติ นาม. สมฺมุเขว ตสฺมึ ปรมฺมุขสญฺญีติ อตฺโถ. โย ปน ตํ ปุรโต นิสินฺนํ ทิสฺวา ปุน อุปฏฺฐานํ กตฺวา คเตหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ คเตปิ ตสฺมึ ‘‘อิเธว โส นิสินฺโน’’ติ สญฺญี หุตฺวา ปุริมนเยเนว อุลฺลปติ, อยํ รโห อรโหสญฺญี อุลฺลปติ นาม. เอเตเนวุปาเยน อรโห อรโหสญฺญี จ รโห รโหสญฺญี จ เวทิตพฺโพ. จตุนฺนมฺปิ จ เอเตสํ วาจาย วาจาย ทุกฺกฏนฺติ เวทิตพฺพํ.

175. Na seção explicativa que começa com 'na presença de alguém, com a percepção de que está ausente' (araho rahosaññī), etc.: 'araho' significa na presença. 'Raho' significa na ausência. Ali, se um monge inimigo chega junto com outros monges no momento do serviço e se senta diante dele, e ele, devido à escuridão, não sabendo da chegada do inimigo, alegra-se com a morte dele e profere tais palavras: 'Ah, se fulano fosse morto! Como é que os ladrões não o matam, ou uma cobra não o pica, ou ele não toma uma arma ou veneno?', este é chamado de 'aquele que profere na presença com a percepção de ausência' (araho rahosaññī ullapati). O significado é: estando ele na presença, tem a percepção de que está ausente. Mas aquele que, tendo-o visto sentado diante de si, mesmo depois que ele se retirou junto com os monges que prestaram o serviço, proferir palavras da mesma maneira anterior, tendo a percepção de que 'ele ainda está sentado aqui', este é chamado de 'aquele que profere na ausência com a percepção de presença' (raho arahosaññī ullapati). Por este método, deve-se compreender também 'na presença com a percepção de presença' (araho arahosaññī) e 'na ausência com a percepção de ausência' (raho rahosaññī). E deve-se entender que, para todos estes quatro, há uma transgressão leve (dukkaṭa) para cada palavra proferida.

---

อิทานิ มรณวณฺณสํวณฺณนาย วิภาคทสฺสนตฺถํ วุตฺเตสุ ปญฺจสุ กาเยน สํวณฺณนาทิมาติกานิทฺเทเสสุ – กาเยน วิการํ กโรตีติ ยถา โส ชานาติ ‘‘สตฺถํ วา อาหริตฺวา วิสํ วา ขาทิตฺวา รชฺชุยา วา อุพฺพนฺธิตฺวา โสพฺภาทีสุ วา ปปติตฺวา โย มรติ โส กิร ธนํ วา ลภติ, ยสํ วา ลภติ, สคฺคํ วา คจฺฉตีติ อยมตฺโถ เอเตน วุตฺโต’’ติ ตถา หตฺถมุทฺทาทีหิ ทสฺเสติ. วาจาย ภณตีติ ตเมวตฺถํ วากฺยเภทํ กตฺวา ภณติ. ตติยวาโร อุภยวเสน วุตฺโต. สพฺพตฺถ สํวณฺณนาย ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. ตสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยํ สํวณฺณกสฺส ถุลฺลจฺจยํ. ยํ อุทฺทิสฺส สํวณฺณนา กตา, ตสฺมึ มเต สํวณฺณนกฺขเณเยว สํวณฺณกสฺส ปาราชิกํ. โส ตํ น ชานาติ อญฺโญ ญตฺวา ‘‘ลทฺโธ วต เม สุขุปฺปตฺติอุปาโย’’ติ ตาย สํวณฺณนาย มรติ, อนาปตฺติ. ทฺวินฺนํ อุทฺทิสฺส สํวณฺณนาย กตาย เอโก ญตฺวา มรติ, ปาราชิกํ. ทฺเวปิ มรนฺติ, ปาราชิกญฺจ อกุสลราสิ จ. เอส นโย สมฺพหุเลสุ. อนุทฺทิสฺส [Pg.51] มรณํ สํวณฺเณนฺโต อาหิณฺฑติ, โย โย ตํ สํวณฺณนํ ญตฺวา มรติ, สพฺโพ เตน มาริโต โหติ.

Agora, entre as cinco seções explicativas da matriz que começam com 'elogio por meio do corpo' (kāyena saṃvaṇṇanā), expostas para mostrar a classificação do elogio à morte: 'faz um gesto com o corpo' significa que ele mostra por meio de gestos com as mãos, etc., de modo que o outro compreenda: 'Aquele que morre trazendo uma arma, ou consumindo veneno, ou enforcando-se com uma corda, ou jogando-se em um abismo, etc., dizem que obtém riqueza, obtém fama ou vai para o céu; este é o significado expresso por ele.' 'Fala com a voz' significa que ele expressa esse mesmo significado dividindo as palavras em frases. O terceiro turno é exposto por meio de ambos. Em todos os casos, para cada esforço de elogio, há uma transgressão leve (dukkaṭa). Se a pessoa sofrer dor física, há uma ofensa grave (thullaccaya) para quem elogiou. Se a pessoa a quem o elogio foi direcionado morrer, há derrota (pārājika) para quem elogiou no próprio momento do elogio. Se aquela pessoa não compreender, mas outra pessoa compreender e, pensando 'encontrei o meio para obter a felicidade', morrer devido àquele elogio, não há ofensa. Se o elogio for feito direcionado a duas pessoas, e uma delas compreender e morrer, há derrota (pārājika). Se ambas morrerem, há derrota (pārājika) e um acúmulo de carma prejudicial (akusalarāsi). Este mesmo princípio se aplica a muitas pessoas. Se ele anda por aí elogiando a morte sem direcioná-la a ninguém específico, quem quer que compreenda esse elogio e morra é considerado como tendo sido morto por ele.

---

ทูเตน สํวณฺณนายํ ‘‘อสุกํ นาม เคหํ วา คามํ วา คนฺตฺวา อิตฺถนฺนามสฺส เอวํ มรณวณฺณํ สํวณฺเณหี’’ติ สาสเน อาโรจิตมตฺเต ทุกฺกฏํ. ยสฺสตฺถาย ปหิโต ตสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยา มูลฏฺฐสฺส ถุลฺลจฺจยํ, มรเณน ปาราชิกํ. ทูโต ‘‘ญาโต ทานิ อยํ สคฺคมคฺโค’’ติ ตสฺส อนาโรเจตฺวา อตฺตโน ญาติสฺส วา สาโลหิตสฺส วา อาโรเจติ, ตสฺมึ มเต วิสงฺเกโต โหติ, มูลฏฺโฐ มุจฺจติ. ทูโต ตเถว จินฺเตตฺวา สยํ สํวณฺณนาย วุตฺตํ กตฺวา มรติ, วิสงฺเกโตว. อนุทฺทิสฺส ปน สาสเน อาโรจิเต ยตฺตกา ทูตสฺส สํวณฺณนาย มรนฺติ, ตตฺตกา ปาณาติปาตา. สเจ มาตาปิตโร มรนฺติ, อานนฺตริยมฺปิ โหติ.

No elogio feito por meio de um mensageiro: se ele disser: 'Vá a tal casa ou a tal aldeia e elogie as vantagens da morte para fulano desta maneira', no mero momento em que a mensagem é transmitida, há uma transgressão leve (dukkaṭa). Se a pessoa para quem a mensagem foi enviada sofrer dor física, há uma ofensa grave (thullaccaya) para o instigador original; se ela morrer, há derrota (pārājika). Se o mensageiro pensar 'agora conheço este caminho para o céu' e, sem informar a pessoa designada, informar seu próprio parente ou consanguíneo, e este morrer, há um desvio de instrução (visaṅketa), e o instigador original está livre da ofensa. Se o próprio mensageiro pensar da mesma forma e morrer após fazer o que foi dito no elogio, trata-se também de um desvio de instrução (visaṅketa). Mas se a mensagem for transmitida sem direcionamento específico, tantas quantas forem as pessoas que morrerem devido ao elogio do mensageiro, tantos serão os atos de destruição de vida (pāṇātipāta). Se os pais morrerem, há também uma ofensa de retribuição imediata (ānantariya).

---

๑๗๖. เลขาสํวณฺณนาย – เลขํ ฉินฺทตีติ ปณฺเณ วา โปตฺถเก วา อกฺขรานิ ลิขติ – ‘‘โย สตฺถํ วา อาหริตฺวา ปปาเต วา ปปติตฺวา อญฺเญหิ วา อคฺคิปฺปเวสนอุทกปฺปเวสนาทีหิ อุปาเยหิ มรติ, โส อิทญฺจิทญฺจ ลภตี’’ติ วา ‘‘ตสฺส ธมฺโม โหตี’’ติ วาติ. เอตฺถาปิ ทุกฺกฏถุลฺลจฺจยา วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพา. อุทฺทิสฺส ลิขิเต ปน ยํ อุทฺทิสฺส ลิขิตํ ตสฺเสว มรเณน ปาราชิกํ. พหู อุทฺทิสฺส ลิขิเต ยตฺตกา มรนฺติ, ตตฺตกา ปาณาติปาตา. มาตาปิตูนํ มรเณน อานนฺตริยํ. อนุทฺทิสฺส ลิขิเตปิ เอเสว นโย. ‘‘พหู มรนฺตี’’ติ วิปฺปฏิสาเร อุปฺปนฺเน ตํ โปตฺถกํ ฌาเปตฺวา วา ยถา วา อกฺขรานิ น ปญฺญายนฺติ ตถา กตฺวา มุจฺจติ. สเจ โส ปรสฺส โปตฺถโก โหติ, อุทฺทิสฺส ลิขิโต วา โหติ อนุทฺทิสฺส ลิขิโต วา, คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา มุจฺจติ. สเจ มูเลน กีโต โหติ, โปตฺถกสฺสามิกานํ โปตฺถกํ, เยสํ หตฺถโต มูลํ คหิตํ, เตสํ มูลํ ทตฺวา มุจฺจติ. สเจ สมฺพหุลา ‘‘มรณวณฺณํ ลิขิสฺสามา’’ติ เอกชฺฌาสยา หุตฺวา เอโก ตาลรุกฺขํ อาโรหิตฺวา ปณฺณํ ฉินฺทติ, เอโก อาหรติ, เอโก โปตฺถกํ กโรติ, เอโก ลิขติ, เอโก สเจ กณฺฏกเลขา โหติ, มสึ มกฺเขติ, มสึ มกฺเขตฺวา ตํ โปตฺถกํ สชฺเชตฺวา สพฺเพว [Pg.52] สภายํ วา อาปเณ วา ยตฺถ วา ปน เลขาทสฺสนโกตูหลกา พหู สนฺนิปตนฺติ, ตตฺถ ฐเปนฺติ. ตํ วาเจตฺวา สเจปิ เอโก มรติ, สพฺเพสํ ปาราชิกํ. สเจ พหุกา มรนฺติ, วุตฺตสทิโสว นโย. วิปฺปฏิสาเร ปน อุปฺปนฺเน ตํ โปตฺถกํ สเจปิ มญฺชูสายํ โคเปนฺติ, อญฺโญ จ ตํ ทิสฺวา นีหริตฺวา ปุน พหูนํ ทสฺเสติ, เนว มุจฺจนฺติ. ติฏฺฐตุ มญฺชูสา, สเจปิ ตํ โปตฺถกํ นทิยํ วา สมุทฺเท วา ขิปนฺติ วา โธวนฺติ วา ขณฺฑาขณฺฑํ วา ฉินฺทนฺติ, อคฺคิมฺหิ วา ฌาเปนฺติ, ยาว สงฺฆฏฺฏิเตปิ ทุทฺโธเต วา ทุชฺฌาปิเต วา ปตฺเต อกฺขรานิ ปญฺญายนฺติ, ตาว น มุจฺจนฺติ. ยถา ปน อกฺขรานิ น ปญฺญายนฺติ ตเถว กเต มุจฺจนฺตีติ.

176. Na explicação sobre a escrita (lekhāsaṃvaṇṇanā) — a expressão 'ele corta a escrita' significa que ele escreve letras em uma folha de palmeira ou em um livro, dizendo: 'Aquele que, usando uma arma, ou saltando em um abismo, ou por outros meios como entrar no fogo ou na água, morrer, obterá tal e tal benefício', ou 'para ele haverá o Dhamma (o caminho correto)'. Aqui também, as ofensas dukkaṭa e thullaccaya devem ser entendidas da mesma maneira já explicada. No entanto, se for escrito direcionado a alguém específico, há pārājika apenas com a morte daquele a quem foi direcionado. Se for escrito direcionado a muitos, tantos quantos morrerem, haverá tantos atos de destruição da vida (pāṇātipāta). Com a morte de mãe ou pai, há um kamma imediato (ānantariya). Mesmo se for escrito sem direcionamento específico, o princípio é o mesmo. Se surgir remorso pensando 'Muitos estão morrendo', ele se liberta queimando o livro ou agindo de modo que as letras não sejam mais visíveis. Se o livro pertencer a outrem, seja escrito de forma direcionada ou não direcionada, ele se liberta devolvendo-o ao local de onde o pegou. Se tiver sido comprado, ele se liberta devolvendo o livro aos seus donos ou devolvendo o dinheiro àqueles de quem o recebeu. Se muitos monges, compartilhando a mesma intenção, decidirem 'Escreveremos o elogio da morte', e um deles sobe em uma palmeira e corta a folha, outro a traz, outro faz o livro, outro escreve, outro (se for escrita gravada) aplica a tinta, e tendo aplicado a tinta e preparado o livro, todos eles o colocam em uma assembleia, em um mercado ou onde quer que muitas pessoas curiosas para ver a escrita se reúnam; se, tendo lido aquilo, mesmo que apenas uma pessoa morra, há pārājika para todos. Se muitos morrerem, o princípio é exatamente o mesmo já mencionado. Mas se, tendo surgido o remorso, eles guardarem o livro em um baú, e outra pessoa, vendo-o, o retirar e o mostrar novamente a muitos, eles não se libertam. Deixemos de lado o baú; mesmo que joguem o livro em um rio ou no oceano, ou o lavem, ou o cortem em pedaços, ou o queimem no fogo, enquanto as letras ainda forem visíveis na folha, mesmo que esta esteja danificada, mal lavada ou mal queimada, eles não se libertam. Mas quando se faz de tal modo que as letras não sejam mais visíveis, eles se libertam.

---

อิทานิ ถาวรปโยคสฺส วิภาคทสฺสนตฺถํ วุตฺเตสุ โอปาตาทิมาติกานิทฺเทเสสุ มนุสฺสํ อุทฺทิสฺส โอปาตํ ขนตีติ ‘‘อิตฺถนฺนาโม ปติตฺวา มริสฺสตี’’ติ กญฺจิ มนุสฺสํ อุทฺทิสิตฺวา ยตฺถ โส เอกโต วิจรติ, ตตฺถ อาวาฏํ ขนติ, ขนนฺตสฺส ตาว สเจปิ ชาตปถวิยา ขนติ, ปาณาติปาตสฺส ปโยคตฺตา ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. ยํ อุทฺทิสฺส ขนติ, ตสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ, มรเณน ปาราชิกํ. อญฺญสฺมึ ปติตฺวา มเต อนาปตฺติ. สเจ อนุทฺทิสฺส ‘‘โย โกจิ มริสฺสตี’’ติ ขโต โหติ, ยตฺตกา ปติตฺวา มรนฺติ, ตตฺตกา ปาณาติปาตา. อานนฺตริยวตฺถูสุ จ อานนฺตริยํ ถุลฺลจฺจยปาจิตฺติยวตฺถูสุ ถุลฺลจฺจยปาจิตฺติยานิ.

Agora, para mostrar a divisão do esforço permanente (thāvarapayoga), entre as exposições dos tópicos como fossas (opāta), etc., a frase 'cava uma fossa direcionada a um ser humano' significa: pensando 'Fulano cairá e morrerá', ele cava um buraco direcionado a um certo ser humano no local onde este costuma andar sozinho. Para quem está cavando, mesmo que cave em terra natural (jātapathavī), devido ao esforço para a destruição da vida, há uma ofensa dukkaṭa a cada esforço. Para aquele a quem foi direcionado, se houver a ocorrência de dor física, há uma ofensa thullaccaya; com a morte dele, há pārājika. Se outra pessoa cair e morrer, não há ofensa. Se for cavado sem direcionamento específico, pensando 'Quem quer que seja morrerá', tantos quantos caírem e morrerem, haverá tantos atos de destruição da vida. E se forem objetos de kamma imediato (ānantariya), há kamma imediato; se forem objetos de thullaccaya ou pācittiya, há ofensas thullaccaya ou pācittiya.

---

พหู ตตฺถ เจตนา; กตมาย ปาราชิกํ โหตีติ? มหาอฏฺฐกถายํ ตาว วุตฺตํ – ‘‘อาวาฏํ คมฺภีรโต จ อายามวิตฺถารโต จ ขนิตฺวา ปมาเณ ฐเปตฺวา ตจฺเฉตฺวา ปุญฺฉิตฺวา ปํสุปจฺฉึ อุทฺธรนฺตสฺส สนฺนิฏฺฐาปิกา อตฺถสาธกเจตนา มคฺคานนฺตรผลสทิสา. สเจปิ วสฺสสตสฺส อจฺจเยน ปติตฺวา อวสฺสํ มรณกสตฺโต โหติ, สนฺนิฏฺฐาปกเจตนายเมว ปาราชิก’’นฺติ. มหาปจฺจริยํ ปน สงฺเขปฏฺฐกถายญฺจ – ‘‘อิมสฺมึ อาวาเฏ ปติตฺวา มริสฺสตีติ เอกสฺมิมฺปิ กุทฺทาลปฺปหาเร ทินฺเน สเจ โกจิ ตตฺถ ปกฺขลิโต ปติตฺวา มรติ, ปาราชิกเมว. สุตฺตนฺติกตฺเถรา ปน สนฺนิฏฺฐาปกเจตนํ คณฺหนฺตี’’ติ วุตฺตํ.

Há muitas intenções envolvidas nisso; por qual delas ocorre o pārājika? Primeiramente, no Grande Comentário (Mahāaṭṭhakathā) é dito: 'Tendo cavado o buraco em profundidade, comprimento e largura, deixando-o na medida desejada, raspando-o, limpando-o e retirando a última cesta de terra, a intenção final e realizadora do objetivo (sanniṭṭhāpikā atthasādhakacetanā) é semelhante ao fruto que se segue imediatamente ao caminho (maggānantaraphala). Mesmo que um ser destinado a morrer caia ali e morra inevitavelmente após a passagem de cem anos, o pārājika ocorre precisamente devido a essa intenção final'. Mas no Mahāpaccarī e no Saṅkhepaṭṭhakathā é dito: 'Pensando "Ele cairá neste buraco e morrerá", mesmo que apenas um golpe de enxada tenha sido dado, se alguém escorregar ali, cair e morrer, há de fato pārājika. No entanto, os anciãos que dominam os Suttas (suttantikattherā) adotam a intenção final'.

---

เอโก [Pg.53] ‘‘โอปาตํ ขนิตฺวา อสุกํ นาม อาเนตฺวา อิธ ปาเตตฺวา มาเรหี’’ติ อญฺญํ อาณาเปติ, โส ตํ ปาเตตฺวา มาเรติ, อุภินฺนํ ปาราชิกํ. อญฺญํ ปาเตตฺวา มาเรติ, สยํ ปติตฺวา มรติ, อญฺโญ อตฺตโน ธมฺมตาย ปติตฺวา มรติ, สพฺพตฺถ วิสงฺเกโต โหติ, มูลฏฺโฐ มุจฺจติ. ‘‘อสุโก อสุกํ อาเนตฺวา อิธ มาเรสฺสตี’’ติ ขเตปิ เอเสว นโย. มริตุกามา อิธ มริสฺสนฺตีติ ขนติ, เอกสฺส มรเณ ปาราชิกํ. พหุนฺนํ มรเณ อกุสลราสิ, มาตาปิตูนํ มรเณ อานนฺตริยํ, ถุลฺลจฺจยปาจิตฺติยวตฺถูสุ ถุลฺลจฺจยปาจิตฺติยานิ.

Se um monge ordena a outro: 'Cava uma fossa, traz Fulano, faz com que ele caia aqui e mata-o', e este o faz cair e o mata, há pārājika para ambos. Se ele fizer cair e matar outra pessoa, ou se a própria pessoa cair e morrer por conta própria, ou se um terceiro cair e morrer por sua própria natureza, em todos esses casos há um desvio do plano (visaṅketo), e o autor original (mūlaṭṭha) se liberta. O mesmo princípio se aplica se o buraco for cavado pensando: 'Fulano trará Sicrano e o matará aqui'. Se ele cava pensando: 'Aqueles que desejam morrer morrerão aqui', com a morte de uma pessoa há pārājika. Com a morte de muitos, há um acúmulo de ações prejudiciais (akusalarāsi); com a morte de mãe ou pai, há kamma imediato (ānantariya); se forem objetos de thullaccaya ou pācittiya, há ofensas thullaccaya ou pācittiya.

---

‘‘เย เกจิ มาเรตุกามา, เต อิธ ปาเตตฺวา มาเรสฺสนฺตี’’ติ ขนติ, ตตฺถ ปาเตตฺวา มาเรนฺติ, เอกสฺมึ มเต ปาราชิกํ, พหูสุ อกุสลราสิ, อานนฺตริยาทิวตฺถูสุ อานนฺตริยาทีนิ. อิเธว อรหนฺตาปิ สงฺคหํ คจฺฉนฺติ. ปุริมนเย ปน ‘‘เตสํ มริตุกามตาย ปตนํ นตฺถี’’ติ เต น สงฺคยฺหนฺติ. ทฺวีสุปิ นเยสุ อตฺตโน ธมฺมตาย ปติตฺวา มเต วิสงฺเกโต. ‘‘เย เกจิ อตฺตโน เวริเก เอตฺถ ปาเตตฺวา มาเรสฺสนฺตี’’ติ ขนติ, ตตฺถ จ เวริกา เวริเก ปาเตตฺวา มาเรนฺติ, เอกสฺมึ มาริเต ปาราชิกํ, พหูสุ อกุสลราสิ, มาตริ วา ปิตริ วา อรหนฺเต วา เวริเกหิ อาเนตฺวา ตตฺถ มาริเต อานนฺตริยํ. อตฺตโน ธมฺมตาย ปติตฺวา มเตสุ วิสงฺเกโต.

Se ele cava pensando: 'Quaisquer pessoas que queiram matar farão outros cair aqui e os matarão', e ali eles os fazem cair e os matam; com a morte de um, há pārājika; com a de muitos, há um acúmulo de ações prejudiciais; se forem objetos de kamma imediato, etc., há kamma imediato, etc. Neste caso específico, os arahants também estão incluídos. Mas no método anterior, como os arahants não têm o desejo de morrer, eles não saltariam, por isso não estão incluídos ali. Em ambos os métodos, se alguém cair e morrer por sua própria natureza, há um desvio do plano (visaṅketo). Se ele cava pensando: 'Quaisquer pessoas farão seus inimigos cair aqui e os matarão', e ali inimigos fazem seus inimigos cair e os matam; com a morte de um, há pārājika; com a de muitos, há um acúmulo de ações prejudiciais. Se mãe, pai ou um arahant for trazido por inimigos e morto ali, há kamma imediato (ānantariya). Se caírem e morrerem por sua própria natureza, há um desvio do plano (visaṅketo).

---

โย ปน ‘‘มริตุกามา วา อมริตุกามา วา มาเรตุกามา วา อมาเรตุกามา วา เย เกจิ เอตฺถ ปติตา วา ปาติตา วา มริสฺสนฺตี’’ติ สพฺพถาปิ อนุทฺทิสฺเสว ขนติ. โย โย มรติ ตสฺส ตสฺส มรเณน ยถานุรูปํ กมฺมญฺจ ผุสติ, อาปตฺติญฺจ อาปชฺชติ. สเจ คพฺภินี ปติตฺวา สคพฺภา มรติ, ทฺเว ปาณาติปาตา. คพฺโภเยว วินสฺสติ, เอโก. คพฺโภ น วินสฺสติ, มาตา มรติ, เอโกเยว. โจเรหิ อนุพทฺโธ ปติตฺวา มรติ, โอปาตขนกสฺเสว ปาราชิกํ. โจรา ตตฺถ ปาเตตฺวา มาเรนฺติ, ปาราชิกเมว. ตตฺถ ปติตํ พหิ นีหริตฺวา มาเรนฺติ, ปาราชิกเมว. กสฺมา? โอปาเต ปติตปฺปโยเคน คหิตตฺตา. โอปาตโต นิกฺขมิตฺวา เตเนว อาพาเธน มรติ, ปาราชิกเมว. พหูนิ วสฺสานิ อติกฺกมิตฺวา ปุน กุปิเตน เตเนวาพาเธน มรติ, ปาราชิกเมว. โอปาเต ปตนปฺปจฺจยา อุปฺปนฺนโรเคน คิลานสฺเสว อญฺโญ โรโค อุปฺปชฺชติ, โอปาตโรโค พลวตโร [Pg.54] โหติ, เตน มเตปิ โอปาตขณโก น มุจฺจติ. สเจ ปจฺฉา อุปฺปนฺนโรโค พลวา โหติ, เตน มเต มุจฺจติ. อุโภหิ มเต น มุจฺจติ. โอปาเต โอปปาติกมนุสฺโส นิพฺพตฺติตฺวา อุตฺตริตุํ อสกฺโกนฺโต มรติ, ปาราชิกเมว. มนุสฺสํ อุทฺทิสฺส ขเต ยกฺขาทีสุ ปติตฺวา มเตสุ อนาปตฺติ. ยกฺขาทโย อุทฺทิสฺส ขเต มนุสฺสาทีสุ มรนฺเตสุปิ เอเสว นโย. ยกฺขาทโย อุทฺทิสฺส ขนนฺตสฺส ปน ขนเนปิ เตสํ ทุกฺขุปฺปตฺติยมฺปิ ทุกฺกฏเมว. มรเณ วตฺถุวเสน ถุลฺลจฺจยํ วา ปาจิตฺติยํ วา. อนุทฺทิสฺส ขเต โอปาเต ยกฺขรูเปน วา เปตรูเปน วา ปตติ, ติรจฺฉานรูเปน มรติ, ปตนรูปํ ปมาณํ, ตสฺมา ถุลฺลจฺจยนฺติ อุปติสฺสตฺเถโร. มรณรูปํ ปมาณํ, ตสฺมา ปาจิตฺติยนฺติ ผุสฺสเทวตฺเถโร. ติรจฺฉานรูเปน ปติตฺวา ยกฺขเปตรูเปน มเตปิ เอเสว นโย.

Mas se alguém cava sem qualquer direcionamento, pensando: 'Quer queiram morrer ou não, quer queiram matar ou não, quaisquer pessoas que caírem ou forem jogadas aqui morrerão', quem quer que morra, com a morte de cada um ele incorre no kamma correspondente e comete a ofensa correspondente. Se uma mulher grávida cair e morrer junto com o feto, há dois atos de destruição da vida (pāṇātipāta). Se apenas o feto perecer, há um. Se o feto não perecer, mas a mãe morrer, há apenas um. Se alguém, sendo perseguido por ladrões, cair ali e morrer, há pārājika para o cavador da fossa. Se os ladrões o jogarem ali e o matarem, há de fato pārājika. Se eles retirarem do buraco quem caiu ali e o matarem, há de fato pārājika. Por quê? Porque ele foi capturado devido ao esforço de ter caído na fossa. Se ele sair da fossa e morrer devido àquela mesma lesão, há de fato pārājika. Mesmo que muitos anos se passem, se ele morrer devido àquela mesma lesão que se agravou novamente, há de fato pārājika. Se, para o enfermo com uma doença surgida devido à queda na fossa, surgir outra doença, e a doença da queda for mais forte, mesmo que ele morra por causa disso, o cavador da fossa não se liberta. Se a doença surgida posteriormente for mais forte, e ele morrer por causa dela, ele se liberta. Se morrer por causa de ambas, não se liberta. Se um ser humano de nascimento espontâneo (opapātika) surgir na fossa e, incapaz de subir, morrer, há de fato pārājika. Se, em uma fossa cavada direcionada a um ser humano, yakkhas ou outros seres caírem e morrerem, não há ofensa. Se, em uma fossa cavada direcionada a yakkhas, etc., seres humanos ou outros morrerem, o princípio é o mesmo. No entanto, para quem cava direcionado a yakkhas, etc., tanto no ato de cavar quanto na ocorrência de dor para eles, há apenas uma ofensa dukkaṭa. Com a morte deles, dependendo do objeto, há uma ofensa thullaccaya ou pācittiya. Se, em uma fossa cavada sem direcionamento, um ser cai na forma de yakkha ou peta, mas morre na forma de animal: o Élder Upatissa diz que a forma no momento da queda é o padrão, portanto há thullaccaya. O Élder Phussadeva diz que a forma no momento da morte é o padrão, portanto há pācittiya. O mesmo princípio se aplica se ele cair na forma de animal e morrer na forma de yakkha ou peta.

---

โอปาตขนโก โอปาตํ อญฺญสฺส วิกฺกิณาติ วา มุธา วา เทติ, โย โย ปติตฺวา มรติ, ตปฺปจฺจยา ตสฺเสว อาปตฺติ จ กมฺมพนฺโธ จ. เยน ลทฺโธ โส นิทฺโทโส. อถ โสปิ ‘‘เอวํ ปติตา อุตฺตริตุํ อสกฺโกนฺตา นสฺสิสฺสนฺติ, สุอุทฺธรา วา น ภวิสฺสนฺตี’’ติ ตํ โอปาตํ คมฺภีรตรํ วา อุตฺตานตรํ วา ทีฆตรํ วา รสฺสตรํ วา วิตฺถตตรํ วา สมฺพาธตรํ วา กโรติ, อุภินฺนมฺปิ อาปตฺติ จ กมฺมพนฺโธ จ. พหู มรนฺตีติ วิปฺปฏิสาเร อุปฺปนฺเน โอปาตํ ปํสุนา ปูเรติ, สเจ โกจิ ปํสุมฺหิ ปติตฺวา มรติ, ปูเรตฺวาปิ มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ. เทเว วสฺสนฺเต กทฺทโม โหติ, ตตฺถ ลคฺคิตฺวา มเตปิ. รุกฺโข วา ปตนฺโต วาโต วา วสฺโสทกํ วา ปํสุํ หรติ, กนฺทมูลตฺถํ วา ปถวึ ขนนฺตา ตตฺถ อาวาฏํ กโรนฺติ. ตตฺถ สเจ โกจิ ลคฺคิตฺวา วา ปติตฺวา วา มรติ, มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ. ตสฺมึ ปน โอกาเส มหนฺตํ ตฬากํ วา โปกฺขรณึ วา กาเรตฺวา เจติยํ วา ปติฏฺฐาเปตฺวา โพธึ วา โรเปตฺวา อาวาสํ วา สกฏมคฺคํ วา กาเรตฺวา มุจฺจติ. ยทาปิ ถิรํ กตฺวา ปูริเต โอปาเต รุกฺขาทีนํ มูลานิ มูเลหิ สํสิพฺพิตานิ โหนฺติ, ชาตปถวี ชาตา, ตทาปิ มุจฺจติ. สเจปิ นที อาคนฺตฺวา โอปาตํ หรติ, เอวมฺปิ มุจฺจตีติ. อยํ ตาว โอปาตกถา.

Se o cavador da fossa a vende para outrem ou a dá de graça, quem quer que caia e morra ali, devido a essa causa, a ofensa e o vínculo do kamma recaem sobre ele (o cavador original). Aquele que a recebeu é isento de culpa. No entanto, se este também, pensando 'Aqueles que caírem assim, sendo incapazes de subir, perecerão, ou não serão facilmente resgatados', tornar aquela fossa mais profunda, mais rasa, mais longa, mais curta, mais larga ou mais estreita, a ofensa e o vínculo do kamma recaem sobre ambos. Se, surgindo o remorso ao pensar 'Muitos estão morrendo', ele encher a fossa com terra, mesmo que alguém caia na terra e morra, mesmo tendo-a enchido, o cavador original não se liberta. Se, quando chove, houver lama ali, e alguém morrer ao ficar preso nela, ele também não se liberta. Se uma árvore ao cair, o vento ou a água da chuva remover a terra, ou se pessoas cavando a terra em busca de raízes fizerem um buraco ali, e se alguém morrer ao ficar preso ou cair ali, o cavador original não se liberta. Mas se, naquele local, ele mandar construir um grande reservatório ou um tanque de água, ou erigir um cetiya, ou plantar uma árvore Bodhi, ou construir um mosteiro, ou fazer uma estrada para carroças, ele se liberta. E também quando, tendo enchido a fossa firmemente, as raízes de árvores e outras plantas se entrelaçarem com as raízes e a terra natural se restabelecer, então ele também se liberta. Mesmo que um rio venha e leve a fossa embora, assim também ele se liberta. Esta é a explicação sobre as fossas.

---

โอปาตสฺเสว ปน อนุโลเมสุ ปาสาทีสุปิ โย ตาว ปาสํ โอฑฺเฑติ ‘‘เอตฺถ พชฺฌิตฺวา สตฺตา มริสฺสนฺตี’’ติ อวสฺสํ พชฺฌนกสตฺตานํ วเสน [Pg.55] หตฺถา มุตฺตมตฺเต ปาราชิกานนฺตริยถุลฺลจฺจยปาจิตฺติยานิ เวทิตพฺพานิ. อุทฺทิสฺส กเต ยํ อุทฺทิสฺส โอฑฺฑิโต, ตโต อญฺเญสํ พนฺธเน อนาปตฺติ. ปาเส มูเลน วา มุธา วา ทินฺเนปิ มูลฏฺฐสฺเสว กมฺมพนฺโธ. สเจ เยน ลทฺโธ โส อุคฺคลิตํ วา ปาสํ สณฺฐเปติ, ปสฺเสน วา คจฺฉนฺเต ทิสฺวา วตึ กตฺวา สมฺมุเข ปเวเสติ, ถทฺธตรํ วา ปาสยฏฺฐึ ฐเปติ, ทฬฺหตรํ วา ปาสรชฺชุํ พนฺธติ, ถิรตรํ วา ขาณุกํ วา อาโกเฏติ, อุโภปิ น มุจฺจนฺติ. สเจ วิปฺปฏิสาเร อุปฺปนฺเน ปาสํ อุคฺคลาเปตฺวา คจฺฉติ, ตํ ทิสฺวา ปุน อญฺเญ สณฺฐเปนฺติ, พทฺธา พทฺธา มรนฺติ, มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ.

Mas em relação às coisas análogas às fossas, como armadilhas (pāsa), etc., aquele que arma uma armadilha pensando: 'Tendo ficado presos aqui, os seres morrerão', em relação aos seres que inevitavelmente ficarão presos, no momento exato em que a armadilha deixa sua mão, as ofensas pārājika, ānantariya, thullaccaya e pācittiya devem ser entendidas. Se for feita de forma direcionada, para aquele a quem foi armada, se outros ficarem presos nela, não há ofensa. Mesmo que a armadilha seja dada por um preço ou de graça, o vínculo do kamma recai apenas sobre o criador original. Se aquele que a recebeu rearmar a armadilha que havia disparado, ou, vendo seres passando pelo lado, fizer uma cerca para direcioná-los para a frente dela, ou colocar uma haste de armadilha mais rígida, ou amarrar uma corda de armadilha mais forte, ou cravar uma estaca mais firme, ambos não se libertam. Se, surgindo o remorso, ele desarmar a armadilha e for embora, mas outros, vendo-a, a rearmarem, e os seres que ficarem presos nela morrerem, o criador original não se liberta.

---

สเจ ปน เตน ปาสยฏฺฐิ สยํ อกตา โหติ, คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา มุจฺจติ. ตตฺถชาตกยฏฺฐึ ฉินฺทิตฺวา มุจฺจติ. สยํ กตยฏฺฐึ ปน โคเปนฺโตปิ น มุจฺจติ. ยทิ หิ ตํ อญฺโญ คณฺหิตฺวา ปาสํ สณฺฐเปติ, ตปฺปจฺจยา มรนฺเตสุ มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ. สเจ ตํ ฌาเปตฺวา อลาตํ กตฺวา ฉฑฺเฑติ, เตน อลาเตน ปหารํ ลทฺธา มรนฺเตสุปิ น มุจฺจติ. สพฺพโส ปน ฌาเปตฺวา วา นาเสตฺวา วา มุจฺจติ, ปาสรชฺชุมฺปิ อญฺเญหิ จ วฏฺฏิตํ คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา มุจฺจติ. รชฺชุเก ลภิตฺวา สยํ วฏฺฏิตํ อุพฺพฏฺเฏตฺวา วาเก ลภิตฺวา วฏฺฏิตํ หีรํ หีรํ กตฺวา มุจฺจติ. อรญฺญโต ปน สยํ วาเก อาหริตฺวา วฏฺฏิตํ โคเปนฺโตปิ น มุจฺจติ. สพฺพโส ปน ฌาเปตฺวา วา นาเสตฺวา วา มุจฺจติ.

Mas se a haste da armadilha não tiver sido feita por ele mesmo, ele se liberta devolvendo-a ao local de onde a pegou. Ele se liberta cortando a haste que cresceu naquele mesmo local. Mas se ele guardar a haste feita por ele mesmo, ele não se liberta. Pois se outrem a pegar e armar a armadilha, e seres morrerem devido a isso, o criador original não se liberta. Se ele a queimar, transformando-a em um tição, e a jogar fora, mesmo que seres morram ao serem atingidos por aquele tição, ele não se liberta. Mas ele se liberta queimando-a ou destruindo-a completamente. E quanto à corda da armadilha, se tiver sido trançada por outros, ele se liberta devolvendo-a ao local de onde a pegou. Se ele mesmo a trançou a partir de cordas menores, ele se liberta destrançando-a; se a trançou a partir de fibras de casca de árvore, ele se liberta desfazendo-a fibra por fibra. Mas se ele mesmo trouxe as fibras da floresta e as trançou, mesmo que as guarde, ele não se liberta. Mas ele se liberta queimando-as ou destruindo-as completamente.

---

อทูหลํ สชฺเชนฺโต จตูสุ ปาเทสุ อทูหลมญฺจํ ฐเปตฺวา ปาสาเณ อาโรเปติ, ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. สพฺพสชฺชํ กตฺวา หตฺถโต มุตฺตมตฺเต อวสฺสํ อชฺโฌตฺถริตพฺพกสตฺตานํ วเสน อุทฺทิสฺสกานุทฺทิสฺสกานุรูเปน ปาราชิกาทีนิ เวทิตพฺพานิ. อทูหเล มูเลน วา มุธา วา ทินฺเนปิ มูลฏฺฐสฺเสว กมฺมพทฺโธ. สเจ เยน ลทฺธํ โส ปติตํ วา อุกฺขิปติ, อญฺเญปิ ปาสาเณ อาโรเปตฺวา ครุกตรํ วา กโรติ, ปสฺเสน วา คจฺฉนฺเต ทิสฺวา วตึ กตฺวา อทูหเล ปเวเสติ, อุโภปิ น มุจฺจนฺติ. สเจปิ วิปฺปฏิสาเร อุปฺปนฺเน อทูหลํ ปาเตตฺวา คจฺฉติ, ตํ ทิสฺวา อญฺโญ สณฺฐเปติ, มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ. ปาสาเณ ปน คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา อทูหลปาเท จ ปาสยฏฺฐิยํ วุตฺตนเยน คหิตฏฺฐาเน วา ฐเปตฺวา ฌาเปตฺวา วา มุจฺจติ.

Ao preparar uma armadilha de esmagamento (adūhala), se alguém colocar a plataforma de esmagamento sobre quatro pés e colocar pedras sobre ela, a cada esforço há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Tendo feito toda a preparação, no momento em que ela é solta da mão, as ofensas de derrota (pārājika) e outras devem ser compreendidas de acordo com o fato de os seres que inevitavelmente serão esmagados serem visados ou não visados. Mesmo se a armadilha de esmagamento for dada por um preço ou de graça, o vínculo cármico pertence apenas ao autor original. Se aquele que a recebeu levantar a armadilha caída, ou colocar outras pedras sobre ela tornando-a mais pesada, ou, vendo seres passando ao lado, fizer uma cerca e os direcionar para a armadilha, ambos não estão livres da culpa. Mesmo se, surgindo o remorso, ele derrubar a armadilha e for embora, e outro, vendo-a, a reerguer, o autor original não está livre. No entanto, se ele colocar as pedras de volta no lugar de onde foram tiradas, e colocar os pés da armadilha de esmagamento de volta no lugar de onde foram tirados, conforme o método dito para a armadilha de laço, ou se os queimar, ele estará livre.

---

สูลํ โรเปนฺตสฺสาปิ สพฺพสชฺชํ กตฺวา หตฺถโต มุตฺตมตฺเต สูลมุเข ปติตฺวา อวสฺสํ มรณกสตฺตานํ วเสน อุทฺทิสฺสานุทฺทิสฺสานุรูปโต ปาราชิกาทีนิ [Pg.56] เวทิตพฺพานิ. สูเล มูเลน วา มุธา วา ทินฺเนปิ มูลฏฺฐสฺเสว กมฺมพทฺโธ. สเจ เยน ลทฺธํ โส ‘‘เอกปฺปหาเรเนว มริสฺสนฺตี’’ติ ติขิณตรํ วา กโรติ, ‘‘ทุกฺขํ มริสฺสนฺตี’’ติ กุณฺฐตรํ วา กโรติ, ‘‘อุจฺจ’’นฺติ สลฺลกฺเขตฺวา นีจตรํ วา ‘‘นีจ’’นฺติ สลฺลกฺเขตฺวา อุจฺจตรํ วา ปุน โรเปติ, วงฺกํ วา อุชุกํ อติอุชุกํ วา อีสกํ โปณํ กโรติ, อุโภปิ น มุจฺจนฺติ. สเจ ปน ‘‘อฏฺฐาเน ฐิต’’นฺติ อญฺญสฺมึ ฐาเน ฐเปติ, ตํ เจ มารณตฺถาย อาทิโต ปภุติ ปริเยสิตฺวา กตํ โหติ, มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ. อปริเยสิตฺวา ปน กตเมว ลภิตฺวา โรปิเต มูลฏฺโฐ มุจฺจติ. วิปฺปฏิสาเร อุปฺปนฺเน ปาสยฏฺฐิยํ วุตฺตนเยน คหิตฏฺฐาเน วา ฐเปตฺวา ฌาเปตฺวา วา มุจฺจติ.

Também para aquele que finca uma estaca (sūla), tendo feito toda a preparação, no momento em que ela é solta da mão, as ofensas de derrota (pārājika) e outras devem ser compreendidas de acordo com o fato de os seres que inevitavelmente morrerão ao cair na ponta da estaca serem visados ou não visados. Mesmo se a estaca for dada por um preço ou de graça, o vínculo cármico pertence apenas ao autor original. Se aquele que a recebeu, pensando 'eles morrerão com um único golpe', a tornar mais afiada, ou, pensando 'eles morrerão dolorosamente', a tornar mais cega, ou, percebendo que está 'alta', a fincar mais baixa, ou percebendo que está 'baixa', a fincar mais alta, ou tornar uma estaca torta em reta, ou uma muito reta em ligeiramente inclinada, ambos não estão livres. Se, no entanto, pensando 'está colocada no lugar errado', ele a colocar em outro lugar, se ela foi feita desde o início tendo sido procurada com o propósito de matar, o autor original não está livre. Mas se ele simplesmente obteve uma estaca já feita sem procurá-la especificamente e a fincou, o autor original está livre. Se surgir o remorso, ele estará livre se a colocar de volta no lugar de onde foi tirada, conforme o método dito para a armadilha de laço, ou se a queimar.

---

๑๗๗. อปสฺเสเน สตฺถํ วาติ เอตฺถ อปสฺเสนํ นาม นิจฺจปริโภโค มญฺโจ วา ปีฐํ วา อปสฺเสนผลกํ วา ทิวาฏฺฐาเน นิสีทนฺตสฺส อปสฺเสนกตฺถมฺโภ วา ตตฺถชาตกรุกฺโข วา จงฺกเม อปสฺสาย ติฏฺฐนฺตสฺส อาลมฺพนรุกฺโข วา อาลมฺพนผลกํ วา สพฺพมฺเปตํ อปสฺสยนียฏฺเฐน อปสฺเสนํ นาม; ตสฺมึ อปสฺเสเน ยถา อปสฺสยนฺตํ วิชฺฌติ วา ฉินฺทติ วา ตถา กตฺวา วาสิผรสุสตฺติอารกณฺฏกาทีนํ อญฺญตรํ สตฺถํ ฐเปติ, ทุกฺกฏํ. ธุวปริโภคฏฺฐาเน นิราสงฺกสฺส นิสีทโต วา นิปชฺชโต วา อปสฺสยนฺตสฺส วา สตฺถสมฺผสฺสปจฺจยา ทุกฺขุปฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ, มรเณน ปาราชิกํ. ตํ เจ อญฺโญปิ ตสฺส เวริภิกฺขุ วิหารจาริกํ จรนฺโต ทิสฺวา ‘‘อิมสฺส มญฺเญ มรณตฺถาย อิทํ นิขิตฺตํ, สาธุ สุฏฺฐุ มรตู’’ติ อภินนฺทนฺโต คจฺฉติ, ทุกฺกฏํ. สเจ ปน โสปิ ตตฺถ ‘‘เอวํ กเต สุกตํ ภวิสฺสตี’’ติ ติขิณตราทิกรเณน กิญฺจิ กมฺมํ กโรติ, ตสฺสาปิ ปาราชิกํ. สเจ ปน ‘‘อฏฺฐาเน ฐิต’’นฺติ อุทฺธริตฺวา อญฺญสฺมึ ฐาเน ฐเปติ ตทตฺถเมว กตฺวา ฐปิเต มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ. ปากติกํ ลภิตฺวา ฐปิตํ โหติ, มุจฺจติ. ตํ อปเนตฺวา อญฺญํ ติขิณตรํ ฐเปติ มูลฏฺโฐ มุจฺจเตว.

177. Na frase 'uma arma em um encosto' (apassene satthaṃ vā), o que se chama 'encosto' (apassena) é um leito ou assento de uso constante, ou uma tábua de encosto, ou um pilar de encosto para quem se senta no local de repouso diurno, ou uma árvore que cresce ali, ou uma árvore de apoio ou tábua de apoio para quem fica de pé apoiando-se no caminho de caminhada meditativa (caṅkama); tudo isso é chamado de 'encosto' no sentido de ser algo em que se apoiar. Se naquele encosto, agindo de tal forma que fure ou corte quem se apoia, ele colocar qualquer arma (sattha) como uma enxó, machado, lança, furador, espinho, etc., há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Para quem se senta, deita ou se apoia sem suspeitas em um local de uso constante, se surgir sofrimento devido ao contato com a arma, há uma ofensa grave (thullaccaya); com a morte, há uma ofensa de derrota (pārājika). Se outro monge, que é inimigo dele, ao fazer a ronda pelo mosteiro, vir aquilo e, regozijando-se, for embora pensando: 'Acho que isto foi colocado para a morte deste monge. Que bom, que ele morra bem!', há uma ofensa de má conduta. Se, no entanto, ele também fizer algum trabalho ali, como tornar a arma mais afiada, pensando 'se feito assim, será bem feito', para ele também há uma ofensa de derrota. Se, no entanto, pensando 'está colocada no lugar errado', ele a remover e colocar em outro lugar, se ela foi colocada tendo sido feita exatamente com esse propósito, o autor original não está livre. Se ele simplesmente obteve uma arma comum e a colocou, ele está livre. Se ele remover aquela arma e colocar outra mais afiada, o autor original certamente está livre.

---

วิสมกฺขเนปิ ยาว มรณาภินนฺทเน ทุกฺกฏํ ตาว เอเสว นโย. สเจ ปน โสปิ ขุทฺทกํ วิสมณฺฑลนฺติ สลฺลกฺเขตฺวา มหนฺตตรํ วา กโรติ[Pg.57], มหนฺตํ วา ‘‘อติเรกํ โหตี’’ติ ขุทฺทกํ กโรติ, ตนุกํ วา พหลํ; พหลํ วา ตนุกํ กโรติ, อคฺคินา ตาเปตฺวา เหฏฺฐา วา อุปริ วา สญฺจาเรติ, ตสฺสาปิ ปาราชิกํ. ‘‘อิทํ อฐาเน ฐิต’’นฺติ สพฺพเมว ตจฺเฉตฺวา ปุญฺฉิตฺวา อญฺญสฺมึ ฐาเน ฐเปติ, อตฺตนา เภสชฺชานิ โยเชตฺวา กเต มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ, อตฺตนา อกเต มุจฺจติ. สเจ ปน โส ‘‘อิทํ วิสํ อติปริตฺต’’นฺติ อญฺญมฺปิ อาเนตฺวา ปกฺขิปติ, ยสฺส วิเสน มรติ, ตสฺส ปาราชิกํ. สเจ อุภินฺนมฺปิ สนฺตเกน มรติ, อุภินฺนมฺปิ ปาราชิกํ. ‘‘อิทํ วิสํ นิพฺพิส’’นฺติ ตํ อปเนตฺวา อตฺตโน วิสเมว ฐเปติ, ตสฺเสว ปาราชิกํ มูลฏฺโฐ มุจฺจติ.

Também na aplicação de veneno (visamakkhana), até a ofensa de má conduta por regozijar-se com a morte, o método é o mesmo. Se, no entanto, ele também, percebendo que a área com veneno é pequena, a tornar maior, ou, percebendo que uma área grande é 'excessiva', a tornar menor, ou tornar uma camada fina em espessa, ou uma espessa em fina, ou, aquecendo-a com fogo, a mover para baixo ou para cima, para ele também há uma ofensa de derrota. Se, pensando 'isto está no lugar errado', ele raspar e limpar tudo e colocar em outro lugar, se foi feito pelo próprio autor original misturando os venenos, o autor original não está livre; se não foi feito por ele mesmo, ele está livre. Se, no entanto, he, pensando 'este veneno é muito pouco', trouxer e adicionar mais veneno, aquele por cujo veneno a pessoa morre incorre em derrota. Se a pessoa morrer devido ao veneno pertencente a ambos, ambos incorrem em derrota. Se, pensando 'este veneno não tem efeito', ele o remover e colocar o seu próprio veneno, apenas ele incorre em derrota, e o autor original está livre.

---

ทุพฺพลํ วา กโรตีติ มญฺจปีฐํ อฏนิยา เหฏฺฐาภาเค ฉินฺทิตฺวา วิทเลหิ วา รชฺชุเกหิ วา เยหิ วีตํ โหติ, เต วา ฉินฺทิตฺวา อปฺปาวเสสเมว กตฺวา เหฏฺฐา อาวุธํ นิกฺขิปติ ‘‘เอตฺถ ปติตฺวา มริสฺสตี’’ติ. อปสฺเสนผลกาทีนมฺปิ จงฺกเม อาลมฺพนรุกฺขผลกปริโยสานานํ ปรภาคํ ฉินฺทิตฺวา เหฏฺฐา อาวุธํ นิกฺขิปติ, โสพฺภาทีสุ มญฺจํ วา ปีฐํ วา อปสฺเสนผลกํ วา อาเนตฺวา ฐเปติ, ยถา ตตฺถ นิสินฺนมตฺโต วา อปสฺสิตมตฺโต วา ปตติ, โสพฺภาทีสุ วา สญฺจรณเสตุ โหติ, ตํ ทุพฺพลํ กโรติ; เอวํ กโรนฺตสฺส กรเณ ทุกฺกฏํ. อิตรสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ, มรเณ ปาราชิกํ. ภิกฺขุํ อาเนตฺวา โสพฺภาทีนํ ตเฏ ฐเปติ ‘‘ทิสฺวา ภเยน กมฺเปนฺโต ปติตฺวา มริสฺสตี’’ติ ทุกฺกฏํ. โส ตตฺเถว ปตติ, ทุกฺขุปฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ, มรเณ ปาราชิกํ. สยํ วา ปาเตติ, อญฺเญน วา ปาตาเปติ, อญฺโญ อวุตฺโต วา อตฺตโน ธมฺมตาย ปาเตติ, อมนุสฺโส ปาเตติ, วาตปฺปหาเรน ปตติ, อตฺตโน ธมฺมตาย ปตตฺติ, สพฺพตฺถ มรเณ ปาราชิกํ. กสฺมา? ตสฺส ปโยเคน โสพฺภาทิตเฏ ฐิตตฺตา.

Na frase 'ou o torna fraco' (dubbalaṃ vā karoti), isso significa cortar a parte inferior da moldura de um leito ou assento, ou cortar as tiras de vime ou cordas com as quais ele é tecido, deixando apenas uma pequena parte intacta, e colocar uma arma por baixo, pensando: 'ele cairá aqui e morrerá'. Também no caso de tábuas de encosto, etc., ou árvores e tábuas de apoio no caminho de caminhada meditativa, cortando a parte de trás delas e colocando uma arma por baixo. Ou trazendo e colocando um leito, assento ou tábua de encosto sobre um fosso, etc., de modo que, assim que alguém se sentar ou se apoiar ali, caia; ou se houver uma ponte de passagem sobre fossos, etc., e ele a tornar fraca. Para quem faz isso, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) pelo ato de fazer. Se o outro sofrer ferimentos, há uma ofensa grave (thullaccaya); se morrer, há uma ofensa de derrota (pārājika). Se ele trouxer um monge e o colocar à beira de um fosso, etc., pensando: 'ao ver o abismo, ele tremerá de medo, cairá e morrerá', há uma ofensa de má conduta. Se ele cair exatamente ali, há uma ofensa grave pelo ferimento, e derrota se morrer. Quer ele mesmo o empurre para cair, quer faça outro empurrá-lo, ou se outro, sem ser solicitado, o empurrar por sua própria natureza, ou se um ser não humano o empurrar, ou se ele cair devido a uma rajada de vento, ou se ele cair por sua própria natureza, em todos os casos de morte, há uma ofensa de derrota. Por quê? Porque, devido à ação daquele monge, ele foi colocado à beira do fosso.

---

อุปนิกฺขิปนํ นาม สมีเป นิกฺขิปนํ. ตตฺถ ‘‘โย อิมินา อสินา มโต โส ธนํ วา ลภตี’’ติอาทินา นเยน มรณวณฺณํ วา สํวณฺเณตฺวา ‘‘อิมินา มรณตฺถิกา มรนฺตุ, มารณตฺถิกา มาเรนฺตู’’ติ วา วตฺวา อสึ อุปนิกฺขิปติ, ตสฺส อุปนิกฺขิปเน ทุกฺกฏํ. มริตุกาโม วา เตน อตฺตานํ ปหรตุ[Pg.58], มาเรตุกาโม วา อญฺญํ ปหรตุ, อุภยถาปิ ปรสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยา อุปนิกฺเขปกสฺส ถุลฺลจฺจยํ, มรเณ ปาราชิกํ. อนุทฺทิสฺส นิกฺขิตฺเต พหูนํ มรเณ อกุสลราสิ. ปาราชิกาทิวตฺถูสุ ปาราชิกาทีนิ. วิปฺปฏิสาเร อุปฺปนฺเน อสึ คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา มุจฺจติ. กิณิตฺวา คหิโต โหติ, อสิสฺสามิกานํ อสึ, เยสํ หตฺถโต มูลํ คหิตํ, เตสํ มูลํ ทตฺวา มุจฺจติ. สเจ โลหปิณฺฑึ วา ผาลํ วา กุทาลํ วา คเหตฺวา อสิ การาปิโต โหติ, ยํ ภณฺฑํ คเหตฺวา การิโต, ตเทว กตฺวา มุจฺจติ. สเจ กุทาลํ คเหตฺวา การิตํ วินาเสตฺวา ผาลํ กโรติ, ผาเลน ปหารํ ลภิตฺวา มรนฺเตสุปิ ปาณาติปาตโต น มุจฺจติ. สเจ ปน โลหํ สมุฏฺฐาเปตฺวา อุปนิกฺขิปนตฺถเมว การิโต โหติ, อเรน ฆํสิตฺวา จุณฺณวิจุณฺณํ กตฺวา วิปฺปกิณฺเณ มุจฺจติ. สเจปิ สํวณฺณนาโปตฺถโก วิย พหูหิ เอกชฺฌาสเยหิ กโต โหติ, โปตฺถเก วุตฺตนเยเนว กมฺมพนฺธวินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. เอส นโย สตฺติเภณฺฑีสุ. ลคุเฬ ปาสยฏฺฐิสทิโส วินิจฺฉโย. ตถา ปาสาเณ. สตฺเถ อสิสทิโสว. วิสํ วาติ วิสํ อุปนิกฺขิปนฺตสฺส วตฺถุวเสน อุทฺทิสฺสานุทฺทิสฺสานุรูปโต ปาราชิกาทิวตฺถูสุ ปาราชิกาทีนิ เวทิตพฺพานิ. กิณิตฺวา ฐปิเต ปุริมนเยน ปฏิปากติกํ กตฺวา มุจฺจติ. สยํ เภสชฺเชหิ โยชิเต อวิสํ กตฺวา มุจฺจติ. รชฺชุยา ปาสรชฺชุสทิโสว วินิจฺฉโย.

O termo 'colocar perto' (upanikkhipana) significa colocar nas proximidades. Nisso, se ele elogiar as qualidades da morte, dizendo: 'Aquele que morre por esta espada obterá riqueza', etc., ou se ele colocar uma espada perto, dizendo: 'Que aqueles que desejam a morte morram por meio disto, e que aqueles que desejam matar matem por meio disto', há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) por colocá-la perto. Quer aquele que deseja morrer golpeie a si mesmo com ela, quer aquele que deseja matar golpeie outro, em ambos os casos, se houver ferimento em outrem, há uma ofensa grave (thullaccaya) para quem a colocou perto; se houver morte, há uma ofensa de derrota (pārājika). Se for colocada sem especificar ninguém, e muitos morrerem, há um acúmulo de carma prejudicial (akusalarāsi). Nos casos de derrota, etc., aplicam-se as ofensas de derrota e outras. Se surgir o remorso, ele estará livre se colocar a espada de volta no lugar de onde foi tirada. Se ela foi comprada, ele estará livre se devolver a espada aos seus donos, ou se devolver o dinheiro àqueles de quem o dinheiro foi recebido. Se ele pegou um pedaço de ferro, uma relha de arado ou uma enxada e mandou fazer uma espada, ele estará livre se refizer exatamente o mesmo objeto que pegou para fazê-la. Se ele destruir a espada que foi feita a partir de uma enxada e fizer uma relha de arado, mesmo se pessoas morrerem ao serem golpeadas por essa relha de arado, ele não estará livre da destruição da vida (pāṇātipāta). Mas se ele obteve o ferro e mandou fazê-la apenas com o propósito de colocá-la perto, ele estará livre se a lixar com uma lima, reduzindo-a a pó fino, e o espalhar. Mesmo se ela tiver sido feita por muitos monges com a mesma intenção, como no caso de um livro de elogios à morte, a decisão sobre o vínculo cármico deve ser compreendida conforme o método dito para o livro. Este método também se aplica a lanças e dardos. No caso de um porrete, a decisão é semelhante à da armadilha de laço. O mesmo se aplica a pedras. Para outras armas, a decisão é exatamente igual à da espada. Quanto ao veneno (visa), para quem o coloca perto, as ofensas de derrota e outras devem ser compreendidas de acordo com o objeto e se é visado ou não visado. Se foi comprado e colocado, ele estará livre se o restaurar ao seu estado original conforme o método anterior. Se foi preparado por ele mesmo com medicamentos, ele estará livre se o tornar não venenoso. No caso de uma corda, a decisão é exatamente igual à da corda de laço.

---

เภสชฺเช – โย ภิกฺขุ เวริภิกฺขุสฺส ปชฺชรเก วา วิสภาคโรเค วา อุปฺปนฺเน อสปฺปายานิปิ สปฺปิอาทีนิ สปฺปายานีติ มรณาธิปฺปาโย เทติ, อญฺญํ วา กิญฺจิ กนฺทมูลผลํ ตสฺส เอวํ เภสชฺชทาเน ทุกฺกฏํ. ปรสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยํ มรเณ จ ถุลฺลจฺจยปาราชิกานิ, อานนฺตริยวตฺถุมฺหิ อานนฺตริยนฺติ เวทิตพฺพํ.

Quanto aos medicamentos (bhesajja) — se um monge, quando um monge inimigo contrai uma febre severa ou uma doença incompatível, dizendo que coisas inadequadas como manteiga clarificada, etc., são adequadas, as dá com a intenção de causar a morte, ou dá qualquer outro tubérculo, raiz ou fruto, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) por dar o medicamento dessa forma. Se houver sofrimento ou morte do outro, há uma ofensa grave (thullaccaya) ou de derrota (pārājika), respectivamente; deve-se compreender que, se o objeto for um dos que acarretam retribuição imediata (ānantariya), haverá uma ofensa de carma de retribuição imediata (ānantariya).

---

๑๗๘. รูปูปหาเร – อุปสํหรตีติ ปรํ วา อมนาปรูปํ ตสฺส สมีเป ฐเปติ, อตฺตนา วา ยกฺขเปตาทิเวสํ คเหตฺวา ติฏฺฐติ, ตสฺส อุปสํหารมตฺเต ทุกฺกฏํ. ปรสฺส ตํ รูปํ ทิสฺวา ภยุปฺปตฺติยํ ถุลฺลจฺจยํ, มรเณ ปาราชิกํ. สเจ ปน ตเทว รูปํ เอกจฺจสฺส มนาปํ โหติ, อลาภเกน จ สุสฺสิตฺวา มรติ, วิสงฺเกโต. มนาปิเยปิ เอเสว นโย. ตตฺถ ปน วิเสเสน [Pg.59] อิตฺถีนํ ปุริสรูปํ ปุริสานญฺจ อิตฺถิรูปํ มนาปํ ตํ อลงฺกริตฺวา อุปสํหรติ, ทิฏฺฐมตฺตกเมว กโรติ, อติจิรํ ปสฺสิตุมฺปิ น เทติ, อิตโร อลาภเกน สุสฺสิตฺวา มรติ, ปาราชิกํ. สเจ อุตฺตสิตฺวา มรติ, วิสงฺเกโต. อถ ปน อุตฺตสิตฺวา วา อลาภเกน วาติ อวิจาเรตฺวา ‘‘เกวลํ ปสฺสิตฺวา มริสฺสตี’’ติ อุปสํหรติ, อุตฺตสิตฺวา วา สุสฺสิตฺวา วา มเต ปาราชิกเมว. เอเตเนวูปาเยน สทฺทูปหาราทโยปิ เวทิตพฺพา. เกวลญฺเหตฺถ อมนุสฺสสทฺทาทโย อุตฺราสชนกา อมนาปสทฺทา, ปุริสานํ อิตฺถิสทฺทมธุรคนฺธพฺพสทฺทาทโย จิตฺตสฺสาทกรา มนาปสทฺทา. หิมวนฺเต วิสรุกฺขานํ มูลาทิคนฺธา กุณปคนฺธา จ อมนาปคนฺธา, กาฬานุสารีมูลคนฺธาทโย มนาปคนฺธา. ปฏิกูลมูลรสาทโย อมนาปรสา, อปฺปฏิกูลมูลรสาทโย มนาปรสา. วิสผสฺสมหากจฺฉุผสฺสาทโย อมนาปโผฏฺฐพฺพา, จีนปฏหํสปุปฺผตูลิกผสฺสาทโย มนาปโผฏฺฐพฺพาติ เวทิตพฺพา.

178. Quanto à apresentação de formas (rūpūpahāra) — 'apresenta' significa que ele coloca uma forma desagradável perto do outro, ou ele mesmo fica de pé assumindo a aparência de um yakkha, peta, etc. Pelo mero ato de apresentar, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Se o outro, ao ver aquela forma, sentir medo, há uma ofensa grave (thullaccaya); se morrer, há uma ofensa de derrota (pārājika). Mas se essa mesma forma for agradável para alguém, e, por não poder obtê-la, ele definhar e morrer, não há ofensa de derrota (visaṅketa). O mesmo método se aplica a formas agradáveis. Nisso, especialmente, a forma de um homem é agradável para as mulheres, e a forma de uma mulher é agradável para os homens. Se ele a adorna e a apresenta, permitindo apenas um vislumbre e não permitindo que a veja por muito tempo, e o outro definha e morre por não poder obtê-la, há uma ofensa de derrota. Se ele morrer de susto, não há ofensa de derrota. Mas se, sem fazer distinção se morrerá de susto ou por não obter, ele a apresenta pensando: 'ele morrerá simplesmente ao vê-la', se ele morrer de susto ou por definhar, há certamente uma ofensa de derrota. Por este mesmo método, a apresentação de sons, etc., também deve ser compreendida. Pois aqui, apenas os sons de seres não humanos, etc., que geram terror, são sons desagradáveis. Para os homens, a voz de uma mulher, o som doce de música, etc., que deliciam a mente, são sons agradáveis. No Himalaia, os odores das raízes, etc., de árvores venenosas e o cheiro de carcaças podres são odores desagradáveis; o odor da raiz de sândalo preto, etc., são odores agradáveis. Os sabores de raízes repulsivas, etc., são sabores desagradáveis; os sabores de raízes não repulsivas, etc., são sabores agradáveis. O toque de veneno, o toque de sarna severa, etc., são objetos táteis desagradáveis; o toque de seda chinesa, penas de ganso, colchões de algodão, etc., devem ser compreendidos como objetos táteis agradáveis.

---

ธมฺมูปหาเร – ธมฺโมติ เทสนาธมฺโม เวทิตพฺโพ. เทสนาวเสน วา นิรเย จ สคฺเค จ วิปตฺติสมฺปตฺติเภทํ ธมฺมารมฺมณเมว. เนรยิกสฺสาติ ภินฺนสํวรสฺส กตปาปสฺส นิรเย นิพฺพตฺตนารหสฺส สตฺตสฺส ปญฺจวิธพนฺธนกมฺมกรณาทินิรยกถํ กเถติ. ตํ เจ สุตฺวา โส อุตฺตสิตฺวา มรติ, กถิกสฺส ปาราชิกํ. สเจ ปน โส สุตฺวาปิ อตฺตโน ธมฺมตาย มรติ, อนาปตฺติ. ‘‘อิทํ สุตฺวา เอวรูปํ ปาปํ น กริสฺสติ โอรมิสฺสติ วิรมิสฺสตี’’ติ นิรยกถํ กเถติ, ตํ สุตฺวา อิตโร อุตฺตสิตฺวา มรติ, อนาปตฺติ. สคฺคกถนฺติ เทวนาฏกาทีนํ นนฺทนวนาทีนญฺจ สมฺปตฺติกถํ; ตํ สุตฺวา อิตโร สคฺคาธิมุตฺโต สีฆํ ตํ สมฺปตฺตึ ปาปุณิตุกาโม สตฺถาหรณวิสขาทนอาหารุปจฺเฉท-อสฺสาสปสฺสาสสนฺนิรุนฺธนาทีหิ ทุกฺขํ อุปฺปาเทติ, กถิกสฺส ถุลฺลจฺจยํ, มรติ ปาราชิกํ. สเจ ปน โส สุตฺวาปิ ยาวตายุกํ ฐตฺวา อตฺตโน ธมฺมตาย มรติ, อนาปตฺติ. ‘‘อิมํ สุตฺวา ปุญฺญานิ กริสฺสตี’’ติ กเถติ, ตํ สุตฺวา อิตโร อธิมุตฺโต กาลํกโรติ, อนาปตฺติ.

No oferecimento do Dhamma (dhammūpahāra) – o termo 'Dhamma' deve ser entendido como o Dhamma do ensinamento (desanādhammo). Ou, por meio do ensinamento, refere-se ao próprio objeto mental (dhammārammaṇa) que consiste na ruína no inferno e na prosperidade no céu. 'Para um ser destinado ao inferno' (nerayikassa) refere-se a um ser que quebrou seus votos, cometeu o mal e é digno de renascer no inferno; se alguém lhe fala sobre o inferno, como as torturas dos cinco tipos de aprisionamento, etc., e se, ao ouvir isso, ele ficar aterrorizado e morrer, há uma ofensa Pārājika para o orador. Mas se, mesmo tendo ouvido, ele morrer por sua própria natureza, não há ofensa. Se alguém fala sobre o inferno pensando: 'Ao ouvir isso, ele não cometerá tal mal, ele se absterá, ele cessará', e o outro, ao ouvir isso, fica aterrorizado e morre, não há ofensa. 'Conversa sobre o céu' (saggakathā) significa falar sobre o esplendor dos teatros celestiais, do jardim Nandana, etc.; se, ao ouvir isso, o outro, inclinado ao céu, desejando alcançar rapidamente essa prosperidade, causar sofrimento a si mesmo por meio de trazer uma arma, ingerir veneno, privar-se de comida, reter a respiração, etc., há uma ofensa grave (thullaccaya) para o orador; se ele morrer, há uma Pārājika. Mas se, mesmo tendo ouvido, ele viver até o fim de sua vida útil e morrer por sua própria natureza, não há ofensa. Se alguém fala pensando: 'Ao ouvir isso, ele fará méritos', e o outro, ao ouvir isso, apegado ao céu, morre, não há ofensa.

---

๑๗๙. อาจิกฺขนายํ – ปุฏฺโฐ ภณตีติ ‘‘ภนฺเต กถํ มโต ธนํ วา ลภติ สคฺเค วา อุปปชฺชตี’’ติ เอวํ ปุจฺฉิโต ภณติ.

179. Na explicação (ācikkhana) – 'quando perguntado, ele fala' significa que, sendo perguntado: 'Venerável Senhor, como alguém que morreu obtém riqueza ou renasce no céu?', ele fala.

---

อนุสาสนิยํ – อปุฏฺโฐติ เอวํ อปุจฺฉิโต สามญฺเญว ภณติ.

Na instrução (anusāsani) – 'sem ser perguntado' significa que, sem ser perguntado dessa maneira, ele fala por iniciativa própria.

---

สงฺเกตกมฺมนิมิตฺตกมฺมานิ [Pg.60] อทินฺนาทานกถายํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพานิ.

As ações relativas a acordos (de tempo e lugar) e as ações relativas a sinais devem ser entendidas exatamente da mesma maneira que foi dita na explicação sobre o tomar o que não foi dado (Adinnādāna).

---

เอวํ นานปฺปการโต อาปตฺติเภทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ อนาปตฺติเภทํ ทสฺเสนฺโต ‘‘อนาปตฺติ อสญฺจิจฺจา’’ติอาทิมาห. ตตฺถ อสญฺจิจฺจาติ ‘‘อิมินา อุปกฺกเมน อิมํ มาเรมี’’ติ อเจเตตฺวา. เอวญฺหิ อเจเตตฺวา กเตน อุปกฺกเมน ปเร มเตปิ อนาปตฺติ, วกฺขติ จ ‘‘อนาปตฺติ ภิกฺขุ อสญฺจิจฺจา’’ติ. อชานนฺตสฺสาติ ‘‘อิมินา อยํ มริสฺสตี’’ติ อชานนฺตสฺส อุปกฺกเมน ปเร มเตปิ อนาปตฺติ, วกฺขติ จ วิสคตปิณฺฑปาตวตฺถุสฺมึ ‘‘อนาปตฺติ ภิกฺขุ อชานนฺตสฺสา’’ติ. นมรณาธิปฺปายสฺสาติ มรณํ อนิจฺฉนฺตสฺส. เยน หิ อุปกฺกเมน ปโร มรติ, เตน อุปกฺกเมน ตสฺมึ มาริเตปิ นมรณาธิปฺปายสฺส อนาปตฺติ. วกฺขติ จ ‘‘อนาปตฺติ ภิกฺขุ นมรณาธิปฺปายสฺสา’’ติ. อุมฺมตฺตกาทโย ปุพฺเพ วุตฺตนยา เอว. อิธ ปน อาทิกมฺมิกา อญฺญมญฺญํ ชีวิตา โวโรปิตภิกฺขู, เตสํ อนาปตฺติ. อวเสสานํ มรณวณฺณสํวณฺณนกาทีนํ อาปตฺติเยวาติ.

Tendo assim mostrado as divisões de ofensas de várias maneiras, agora, mostrando as divisões de não-ofensa, ele disse: 'Não há ofensa se for não-intencional', etc. Ali, 'não-intencional' (asañcicca) significa sem a intenção de: 'Com este esforço, matarei esta pessoa'. Pois, se o outro morrer devido a um esforço feito sem tal intenção, não há ofensa, e ele dirá mais adiante: 'Não há ofensa para um monge se for não-intencional'. 'Para quem não sabe' (ajānantassa) significa para aquele que não sabe: 'Por meio disso, este morrerá'; se o outro morrer devido ao seu esforço, não há ofensa, e ele dirá no caso da esmola de comida envenenada: 'Não há ofensa para um monge que não sabe'. 'Para quem não tem a intenção de matar' (namaraṇādhippāyassa) significa para aquele que não deseja a morte. Pois, mesmo que o outro seja morto por um esforço pelo qual ele morre, não há ofensa para quem não tem a intenção de matar. E ele dirá: 'Não há ofensa para um monge que não tem a intenção de matar'. Os casos de loucos, etc., são exatamente como explicados anteriormente. Mas aqui, os transgressores originais são os monges que privaram uns aos outros da vida; para eles não há ofensa. Para os demais, que elogiaram a beleza da morte, etc., há de fato ofensa.

---

ปทภาชนียวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da análise das palavras (Padabhājanīya) está concluída.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ – อิทํ สิกฺขาปทํ ติสมุฏฺฐานํ; กายจิตฺตโต จ วาจาจิตฺตโต จ กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ. กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทุกฺขเวทนํ. สเจปิ หิ สิริสยนํ อารูฬฺโห รชฺชสมฺปตฺติสุขํ อนุภวนฺโต ราชา ‘‘โจโร เทว อานีโต’’ติ วุตฺเต ‘‘คจฺฉถ นํ มาเรถา’’ติ หสมาโนว ภณติ, โทมนสฺสจิตฺเตเนว ภณตีติ เวทิตพฺโพ. สุขโวกิณฺณตฺตา ปน อนุปฺปพนฺธาภาวา จ ทุชฺชานเมตํ ปุถุชฺชเนหีติ.

Quanto às origens, etc. – esta regra de treinamento tem três origens; ela se origina do corpo e da mente, da fala e da mente, e do corpo, da fala e da mente. É uma ação (de transgressão), há liberação por falta de percepção da transgressão, envolve intenção mental, é censurável pelo mundo, é uma ação corporal, é uma ação verbal, envolve mente insalubre e é acompanhada de sensação dolorosa. Pois, mesmo que um rei, tendo subido ao seu leito real e desfrutando da felicidade da soberania real, quando lhe é dito: 'Majestade, o ladrão foi trazido', fale rindo: 'Ide e matai-o', deve ser entendido que ele fala com uma mente de aversão (domanassa). No entanto, por estar misturada com felicidade e devido à falta de continuidade (da mente de aversão), isso é difícil de ser conhecido pelas pessoas comuns (puthujjana).

---

วินีตวตฺถุวณฺณนา

A Explicação dos Casos Decididos (Vinītavatthu)

---

๑๘๐. วินีตวตฺถุกถาสุ ปฐมวตฺถุสฺมึ – การุญฺเญนาติ เต ภิกฺขู ตสฺส มหนฺตํ เคลญฺญทุกฺขํ ทิสฺวา การุญฺญํ อุปฺปาเทตฺวา ‘‘สีลวา ตฺวํ กตกุสโล, กสฺมา มียมาโน ภายสิ, นนุ สีลวโต สคฺโค นาม มรณมตฺตปฏิพทฺโธเยวา’’ติ เอวํ มรณตฺถิกาว หุตฺวา มรณตฺถิกภาวํ อชานนฺตา มรณวณฺณํ สํวณฺเณสุํ. โสปิ ภิกฺขุ เตสํ สํวณฺณนาย [Pg.61] อาหารุปจฺเฉทํ กตฺวา อนฺตราว กาลมกาสิ. ตสฺมา อาปตฺตึ อาปนฺนา. โวหารวเสน ปน วุตฺตํ ‘‘การุญฺเญน มรณวณฺณํ สํวณฺเณสุ’’นฺติ. ตสฺมา อิทานิปิ ปณฺฑิเตน ภิกฺขุนา คิลานสฺส ภิกฺขุโน เอวํ มรณวณฺโณ น สํวณฺเณตพฺโพ. สเจ หิ ตสฺส สํวณฺณนํ สุตฺวา อาหารูปจฺเฉทาทินา อุปกฺกเมน เอกชวนวาราวเสเสปิ อายุสฺมึ อนฺตรา กาลํกโรติ, อิมินาว มาริโต โหติ. อิมินา ปน นเยน อนุสิฏฺฐิ ทาตพฺพา – ‘‘สีลวโต นาม อนจฺฉริยา มคฺคผลุปฺปตฺติ, ตสฺมา วิหาราทีสุ อาสตฺตึ อกตฺวา พุทฺธคตํ ธมฺมคตํ สงฺฆคตํ กายคตญฺจ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา มนสิกาเร อปฺปมาโท กาตพฺโพ’’ติ. มรณวณฺเณ จ สํวณฺณิเตปิ โย ตาย สํวณฺณนาย กญฺจิ อุปกฺกมํ อกตฺวา อตฺตโน ธมฺมตาย ยถายุนา ยถานุสนฺธินาว มรติ, ตปฺปจฺจยา สํวณฺณโก อาปตฺติยา น กาเรตพฺโพติ.

180. Nas histórias dos casos decididos, no primeiro caso – 'por compaixão' (kāruññena) significa que aqueles monges, vendo o grande sofrimento de sua doença, tendo gerado compaixão, pensaram: 'Você é virtuoso, realizou méritos; por que teme a morte? Certamente, para quem é virtuoso, o céu está ligado apenas à própria morte'. Tornando-se assim desejosos de sua morte, embora não percebessem que estavam desejando a morte dele, elogiaram a beleza da morte. E aquele monge, devido ao elogio deles, tendo interrompido a alimentação, faleceu prematuramente. Portanto, eles incorreram em ofensa. No entanto, foi dito de modo figurado: 'Eles elogiaram a beleza da morte por compaixão'. Portanto, mesmo agora, um monge sábio não deve elogiar a beleza da morte para um monge doente. Pois se, ao ouvir o seu elogio, por meio de um esforço como a interrupção da alimentação, etc., mesmo restando apenas um único momento de processo mental de vida, ele morrer prematuramente, ele terá sido morto por este monge. No entanto, a instrução deve ser dada desta maneira: 'Para quem é virtuoso, o surgimento dos Caminhos e Frutos não é surpreendente; portanto, sem ter apego ao mosteiro, etc., deve-se estabelecer a atenção plena direcionada ao Buda, ao Dhamma, ao Sangha e ao corpo, e aplicar a atenção com diligência'. E mesmo que a beleza da morte tenha sido elogiada, aquele que, sem fazer nenhum esforço devido a esse elogio, morre por sua própria natureza, de acordo com seu tempo de vida e conexões naturais, por essa razão, aquele que elogiou não deve ser considerado culpado de ofensa.

---

ทุติยวตฺถุสฺมึ – น จ ภิกฺขเว อปฺปฏิเวกฺขิตฺวาติ เอตฺถ กีทิสํ อาสนํ ปฏิเวกฺขิตพฺพํ, กีทิสํ น ปฏิเวกฺขิตพฺพํ? ยํ สุทฺธํ อาสนเมว โหติ อปจฺจตฺถรณกํ, ยญฺจ อาคนฺตฺวา ฐิตานํ ปสฺสตํเยว อตฺถรียติ, ตํ นปจฺจเวกฺขิตพฺพํ, นิสีทิตุํ วฏฺฏติ. ยมฺปิ มนุสฺสา สยํ หตฺเถน อกฺกมิตฺวา ‘‘อิธ ภนฺเต นิสีทถา’’ติ เทนฺติ, ตสฺมิมฺปิ วฏฺฏติ. สเจปิ ปฐมเมวาคนฺตฺวา นิสินฺนา ปจฺฉา อุทฺธํ วา อโธ วา สงฺกมนฺติ, ปจฺจเวกฺขณกิจฺจํ นตฺถิ. ยมฺปิ ตนุเกน วตฺเถน ยถา ตลํ ทิสฺสติ, เอวํ ปฏิจฺฉนฺนํ โหติ, ตสฺมิมฺปิ ปจฺจเวกฺขณกิจฺจํ นตฺถิ. ยํ ปน ปฏิกจฺเจว ปาวารโกชวาทีหิ อตฺถตํ โหติ, ตํ หตฺเถน ปรามสิตฺวา สลฺลกฺเขตฺวา นิสีทิตพฺพํ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘ฆนสาฏเกนาปิ อตฺถเต ยสฺมึ วลิ น ปญฺญายติ, ตํ นปฺปฏิเวกฺขิตพฺพนฺติ วุตฺตํ.

No segundo caso – 'E, monges, sem examinar...' (na ca bhikkhave appaṭivekkhitvā), aqui, que tipo de assento deve ser examinado e que tipo não deve ser examinado? Aquele que é um assento limpo, sem cobertura, e aquele que é estendido diante dos próprios olhos daqueles que chegaram e estão de pé, esse não precisa ser examinado; é permitido sentar-se. E também quando as pessoas, pressionando-o com as próprias mãos, o oferecem dizendo: 'Sente-se aqui, Venerável Senhor', nesse também é permitido sentar-se. Mesmo se aqueles que chegaram primeiro e se sentaram depois se moverem para cima ou para baixo (para dar espaço), não há necessidade de exame. E também aquele que está coberto com um pano fino de tal forma que a superfície inferior pode ser vista, nesse também não há necessidade de exame. Mas aquele que foi estendido previamente com mantas, tapetes, etc., esse deve ser examinado tocando-o com a mão e verificando antes de se sentar. No entanto, no Mahāpaccarī foi dito: 'Mesmo quando coberto com um pano grosso, se nenhuma dobra for visível, esse não precisa ser examinado'.

---

มุสลวตฺถุสฺมึ – อสญฺจิจฺโจติ อวธกเจตโน วิรทฺธปโยโค หิ โส. เตนาห ‘‘อสญฺจิจฺโจ อห’’นฺติ. อุทุกฺขลวตฺถุ อุตฺตานเมว. วุฑฺฒปพฺพชิตวตฺถูสุปฐมวตฺถุสฺมึ ‘‘ภิกฺขุสงฺฆสฺส ปฏิพนฺธํ มา อกาสี’’ติ ปณาเมสิ. ทุติยวตฺถุสฺมึ – สงฺฆมชฺเฌปิ คณมชฺเฌปิ ‘‘มหลฺลกตฺเถรสฺส ปุตฺโต’’ติ วุจฺจมาโน เตน วจเนน อฏฺฏียมาโน ‘‘มรตุ อย’’นฺติ ปณาเมสิ. ตติยวตฺถุสฺมึ – ตสฺส ทุกฺขุปฺปาทเนน ถุลฺลจฺจยํ.

No caso do pilão – 'não-intencional' (asañcicca) significa que ele não tinha a intenção de matar e seu esforço foi acidental. Por isso ele disse: 'Fui sem intenção'. O caso do almofariz é claro por si mesmo. Nos casos dos monges idosos ordenados, no primeiro caso: ele o empurrou dizendo: 'Não cause obstáculo à comunidade de monges'. No segundo caso: sendo chamado de 'filho do velho ancião' no meio da comunidade ou do grupo, sentindo-se incomodado por essas palavras, ele o empurrou pensando: 'Que este morra'. No terceiro caso: por causar sofrimento a ele, há uma ofensa grave (thullaccaya).

---

๑๘๑. ตโต [Pg.62] ปรานิ ตีณิ วตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว. วิสคตปิณฺฑปาตวตฺถุสฺมึ – สาราณียธมฺมปูรโก โส ภิกฺขุ อคฺคปิณฺฑํ สพฺรหฺมจารีนํ ทตฺวาว ภุญฺชติ. เตน วุตฺตํ ‘‘อคฺคการิกํ อทาสี’’ติ. อคฺคการิกนฺติ อคฺคกิริยํ; ปฐมํ ลทฺธปิณฺฑปาตํ อคฺคคฺคํ วา ปณีตปณีตํ ปิณฺฑปาตนฺติ อตฺโถ. ยา ปน ตสฺส ทานสงฺขาตา อคฺคกิริยา, สา น สกฺกา ทาตุํ, ปิณฺฑปาตญฺหิ โส เถราสนโต ปฏฺฐาย อทาสิ. เต ภิกฺขูติ เต เถราสนโต ปฏฺฐาย ปริภุตฺตปิณฺฑปาตา ภิกฺขู; เต กิร สพฺเพปิ กาลมกํสุ. เสสเมตฺถ อุตฺตานเมว. อสฺสทฺเธสุ ปน มิจฺฉาทิฏฺฐิเกสุ กุเลสุ สกฺกจฺจํ ปณีตโภชนํ ลภิตฺวา อนุปปริกฺขิตฺวา เนว อตฺตนา ปริภุญฺชิตพฺพํ, น ปเรสํ ทาตพฺพํ. ยมฺปิ อาภิโทสิกํ ภตฺตํ วา ขชฺชกํ วา ตโต ลภติ, ตมฺปิ น ปริภุญฺชิตพฺพํ. อปิหิตวตฺถุมฺปิ หิ สปฺปวิจฺฉิกาทีหิ อธิสยิตํ ฉฑฺฑนียธมฺมํ ตานิ กุลานิ เทนฺติ. คนฺธหลิทฺทาทิมกฺขิโตปิ ตโต ปิณฺฑปาโต น คเหตพฺโพ. สรีเร โรคฏฺฐานานิ ปุญฺฉิตฺวา ฐปิตภตฺตมฺปิ หิ ตานิ ทาตพฺพํ มญฺญนฺตีติ.

181. Os três casos seguintes a esse são claros por si mesmos. No caso da esmola de comida envenenada – aquele monge, que cumpria os deveres de cortesia, comia somente após dar a primeira porção aos seus companheiros de vida santa. Por isso foi dito: 'Ele deu a primeira porção' (aggakārika). 'Primeira porção' (aggakārika) significa a primeira ação; o significado é a esmola de comida recebida primeiro, ou a porção mais excelente e refinada. No entanto, aquela primeira ação dele, conhecida como doação, não pode ser dada (como ofensa), pois ele distribuiu a esmola de comida começando do assento do ancião. 'Aqueles monges' refere-se àqueles monges que consumiram a esmola de comida começando do assento do ancião; diz-se que todos eles faleceram. O restante aqui é claro por si mesmo. No entanto, em famílias sem fé e de visões incorretas, tendo recebido comida refinada preparada com cuidado, sem antes examinar, não se deve consumi-la por si mesmo, nem dá-la a outros. Qualquer arroz ou comida mastigável amanhecida que se receba dali, isso também não deve ser consumido. Pois aquelas famílias dão coisas que deveriam ser descartadas, que não foram cobertas e sobre as quais rastejaram cobras, escorpiões, etc. Mesmo a esmola de comida untada com perfumes, açafrão-da-terra, etc., vinda dali, não deve ser aceita. Pois eles acham que até mesmo o arroz usado para limpar as partes doentes do corpo deve ser dado aos monges.

---

วีมํสนวตฺถุสฺมึ – วีมํสมาโน ทฺเว วีมํสติ – ‘‘สกฺโกติ นุ โข อิมํ มาเรตุํ โน’’ติ วิสํ วา วีมํสติ, ‘‘มเรยฺย นุ โข อยํ อิมํ วิสํ ขาทิตฺวา โน’’ติ ปุคฺคลํ วา. อุภยถาปิ วีมํสาธิปฺปาเยน ทินฺเน มรตุ วา มา วา ถุลฺลจฺจยํ. ‘‘อิทํ วิสํ เอตํ มาเรตู’’ติ วา ‘‘อิทํ วิสํ ขาทิตฺวา อยํ มรตู’’ติ วา เอวํ ทินฺเน ปน สเจ มรติ, ปาราชิกํ; โน เจ, ถุลฺลจฺจยํ.

No caso do teste – aquele que testa, testa duas coisas: ele testa o veneno, pensando: 'Será que este veneno é capaz de matar ou não?', ou ele testa a pessoa, pensando: 'Será que esta pessoa morreria ao ingerir este veneno ou não?'. Em ambos os casos, se for dado com a intenção de testar, quer a pessoa morra ou não, há uma ofensa grave (thullaccaya). No entanto, se for dado pensando: 'Que este veneno o mate', ou: 'Que este morra ao ingerir este veneno', se for dado assim e a pessoa morrer, há uma Pārājika; se não morrer, há uma ofensa grave (thullaccaya).

---

๑๘๒-๓. อิโต ปรานิ ตีณิ สิลาวตฺถูนิ ตีณิ อิฏฺฐกวาสิโคปานสีวตฺถูนิ จ อุตฺตานตฺถาเนว. น เกวลญฺจ สิลาทีนํเยว วเสน อยํ อาปตฺตานาปตฺติเภโท โหติ, ทณฺฑมุคฺครนิขาทนเวมาทีนมฺปิ วเสน โหติเยว, ตสฺมา ปาฬิยํ อนาคตมฺปิ อาคตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

182-3. A partir daqui, os seguintes três casos de pedras, e os três casos de tijolos, machados e caibros, são claros em seu significado. E esta distinção entre ofensa e não-ofensa não ocorre apenas por meio de pedras, etc., mas também ocorre por meio de bastões, porretes, cinzeis, teares, etc. Portanto, mesmo o que não é mencionado no texto em Pali deve ser entendido de acordo com o método daqueles que são mencionados.

---

อฏฺฏกวตฺถูสุ – อฏฺฏโกติ เวหาสมญฺโจ วุจฺจติ; ยํ เสตกมฺมมาลากมฺมลตากมฺมาทีนํ อตฺถาย พนฺธนฺติ. ตตฺถ อาวุโส อตฺรฏฺฐิโต พนฺธาหีติ มรณาธิปฺปาโย ยตฺร ฐิโต ปติตฺวา ขาณุนา วา ภิชฺเชยฺย, โสพฺภปปาตาทีสุ วา มเรยฺย, ตาทิสํ ฐานํ สนฺธายาห. เอตฺถ จ โกจิ อุปริฐานํ นิยาเมติ ‘‘อิโต ปติตฺวา มริสฺสตี’’ติ, โกจิ เหฏฺฐา ฐานํ ‘‘อิธ ปติตฺวา มริสฺสตี’’ติ, โกจิ อุภยมฺปิ ‘‘อิโต อิธ ปติตฺวา [Pg.63] มริสฺสตี’’ติ. ตตฺร โย อุปริ นิยมิตฏฺฐานา อปติตฺวา อญฺญโต ปตติ, เหฏฺฐา นิยมิตฏฺฐาเน วา อปติตฺวา อญฺญตฺถ ปตติ, อุภยนิยาเม วา ยํกิญฺจิ เอกํ วิราเธตฺวา ปตติ, ตสฺมึ มเต วิสงฺเกตตฺตา อนาปตฺติ. วิหารจฺฉาทนวตฺถุสฺมิมฺปิ เอเสว นโย.

Nos casos de andaimes – 'andaime' (aṭṭaka) refere-se a uma plataforma elevada; que eles constroem para fins de caiação, pintura de guirlandas, desenhos de trepadeiras, etc. Ali, 'Amigo, amarre de pé aqui' significa que, tendo a intenção de matar, referindo-se a um lugar tal que, se ele ficasse ali e caísse, seria empalado por um toco de madeira ou morreria em um poço, abismo, etc., ele disse isso referindo-se a tal lugar. E aqui, alguém determina o lugar acima, pensando: 'Caindo daqui, ele morrerá'; outro determina o lugar abaixo, pensando: 'Caindo aqui, ele morrerá'; outro determina ambos, pensando: 'Caindo daqui para cá, ele morrerá'. Nisso, aquele que, não caindo do lugar determinado acima, cai de outro lugar; ou, não caindo no lugar determinado abaixo, cai em outro lugar; ou, no caso de determinação dupla, cai falhando em qualquer um dos dois; se ele morrer, devido ao erro de especificação, não há ofensa. No caso da cobertura de um mosteiro, o método é exatamente o mesmo.

---

อนภิรติวตฺถุสฺมึ – โส กิร ภิกฺขุ กามวิตกฺกาทีนํ สมุทาจารํ ทิสฺวา นิวาเรตุํ อสกฺโกนฺโต สาสเน อนภิรโต คิหิภาวาภิมุโข ชาโต. ตโต จินฺเตสิ – ‘‘ยาว สีลเภทํ น ปาปุณามิ ตาว มริสฺสามี’’ติ. อถ ตํ ปพฺพตํ อภิรุหิตฺวา ปปาเต ปปตนฺโต อญฺญตรํ วิลีวการํ โอตฺถริตฺวา มาเรสิ. วิลีวการนฺติ เวณุการํ. น จ ภิกฺขเว อตฺตานํ ปาเตตพฺพนฺติ น อตฺตา ปาเตตพฺโพ. วิภตฺติพฺยตฺตเยน ปเนตํ วุตฺตํ. เอตฺถ จ น เกวลํ น ปาเตตพฺพํ, อญฺเญนปิ เยน เกนจิ อุปกฺกเมน อนฺตมโส อาหารุปจฺเฉเทนปิ น มาเรตพฺโพ. โยปิ หิ คิลาโน วิชฺชมาเน เภสชฺเช จ อุปฏฺฐาเกสุ จ มริตุกาโม อาหารํ อุปจฺฉินฺทติ, ทุกฺกฏเมว. ยสฺส ปน มหาอาพาโธ จิรานุพทฺโธ, ภิกฺขู อุปฏฺฐหนฺตา กิลมนฺติ ชิคุจฺฉนฺติ ‘‘กทา นุ โข คิลานโต มุจฺจิสฺสามา’’ติ อฏฺฏียนฺติ. สเจ โส ‘‘อยํ อตฺตภาโว ปฏิชคฺคิยมาโนปิ น ติฏฺฐติ, ภิกฺขู จ กิลมนฺตี’’ติ อาหารํ อุปจฺฉินฺทติ, เภสชฺชํ น เสวติ วฏฺฏติ. โย ปน ‘‘อยํ โรโค ขโร, อายุสงฺขารา น ติฏฺฐนฺติ, อยญฺจ เม วิเสสาธิคโม หตฺถปฺปตฺโต วิย ทิสฺสตี’’ติ อุปจฺฉินฺทติ วฏฺฏติเยว. อคิลานสฺสาปิ อุปฺปนฺนสํเวคสฺส ‘‘อาหารปริเยสนํ นาม ปปญฺโจ, กมฺมฏฺฐานเมว อนุยุญฺชิสฺสามี’’ติ กมฺมฏฺฐานสีเสน อุปจฺฉินฺทนฺตสฺส วฏฺฏติ. วิเสสาธิคมํ พฺยากริตฺวา อาหารํ อุปจฺฉินฺทติ, น วฏฺฏติ. สภาคานญฺหิ ลชฺชีภิกฺขูนํ กเถตุํ วฏฺฏติ.

No caso daquele que estava descontente (Anabhirativatthu) — diz-se que aquele monge, vendo a manifestação contínua de pensamentos sensuais e outros, e sendo incapaz de contê-los, tornou-se descontente na Dispensação (Sāsana) e inclinado a retornar à vida leiga. Então ele pensou: "Antes que eu chegue a quebrar a minha virtude (sīla), eu morrerei". Então, tendo subido àquela montanha, ao saltar no precipício, caiu sobre um certo fabricante de cestos de bambu (vilīvakāra) e o matou. "Vilīvakāra" significa um trabalhador de bambu. E a frase "E não se deve, ó monges, deixar-se cair" significa que não se deve atirar a si mesmo; no entanto, isso foi dito com uma inversão de caso gramatical. E aqui, não apenas não se deve atirar a si mesmo, mas também por qualquer outro meio, até mesmo pela interrupção da alimentação, não se deve causar a própria morte. Pois mesmo se um monge doente, havendo remédio e cuidadores disponíveis, desejando morrer, interrompe a alimentação, comete uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Mas para aquele que tem uma grave enfermidade de longa duração, e os monges que o atendem ficam exaustos, enojados e aflitos, pensando: "Quando nos livraremos deste doente?", se ele, pensando: "Este corpo, mesmo sendo cuidado, não durará, e os monges estão exaustos", interrompe a alimentação ou não toma o remédio, isso é permitido. E aquele que interrompe a alimentação pensando: "Esta doença é grave, as forças vitais não durarão, e esta minha realização espiritual superior (visesādhigama) parece estar ao alcance da mão", isso certamente é permitido. Mesmo para quem não está doente, mas tendo surgido um senso de urgência espiritual (saṃvega), pensando: "A busca por comida é uma distração (papañca), eu me dedicarei apenas ao tema de meditação (kammaṭṭhāna)", se ele interrompe a alimentação com foco no tema de meditação, é permitido. Se ele interrompe a alimentação após declarar uma realização espiritual superior, não é permitido. Pois é permitido falar sobre isso a monges escrupulosos de mentalidade semelhante.

---

สิลาวตฺถุสฺมึ – ทวายาติ ทเวน หสฺเสน; ขิฑฺฑายาติ อตฺโถ. สิลาติ ปาสาโณ; น เกวลญฺจ ปาสาโณ, อญฺญมฺปิ ยํกิญฺจิ ทารุขณฺฑํ วา อิฏฺฐกาขณฺฑํ วา หตฺเถน วา ยนฺเตน วา ปวิชฺฌิตุํ น วฏฺฏติ. เจติยาทีนํ อตฺถาย ปาสาณาทโย หสนฺตา หสนฺตา ปวฏฺเฏนฺติปิ ขิปนฺติปิ อุกฺขิปนฺติปิ กมฺมสมโยติ วฏฺฏติ. อญฺญมฺปิ อีทิสํ นวกมฺมํ วา กโรนฺตา ภณฺฑกํ วา โธวนฺตา รุกฺขํ วา โธวนทณฺฑกํ วา อุกฺขิปิตฺวา ปวิชฺฌนฺติ, วฏฺฏติ. ภตฺตวิสฺสคฺคกาลาทีสุ กาเก วา โสเณ วา กฏฺฐํ วา กถลํ วา ขิปิตฺวา ปลาเปติ, วฏฺฏติ.

No caso da pedra (Silāvatthu) — "por diversão" (davāya) significa por brincadeira, por riso ou por jogo. "Silā" significa pedra. E não apenas uma pedra, mas também qualquer pedaço de madeira ou pedaço de tijolo, não é permitido arremessar com a mão ou com uma máquina. Para o propósito de um santuário (cetiya) ou similar, mesmo rindo, se eles rolam, atiram ou levantam pedras, etc., por ser o momento de trabalho, é permitido. Também ao realizar um trabalho de construção semelhante, ou ao lavar pertences, se eles levantam e arremessam um tronco ou um bastão de lavagem, é permitido. No momento de comer ou em ocasiões semelhantes, se eles atiram um pedaço de madeira ou um caco de cerâmica para afugentar corvos ou cães, é permitido.

---

๑๘๔. เสทนาทิวตฺถูนิ [Pg.64] สพฺพาเนว อุตฺตานตฺถานิ. เอตฺถ จ อหํ กุกฺกุจฺจโกติ น คิลานุปฏฺฐานํ น กาตพฺพํ, หิตกามตาย สพฺพํ คิลานสฺส พลาพลญฺจ รุจิญฺจ สปฺปายาสปฺปายญฺจ อุปลกฺเขตฺวา กาตพฺพํ.

184. Os casos de indução de suor e outros (Sedanādivatthu) são todos de significado claro. E aqui, pensando "eu sou escrupuloso", não se deve deixar de cuidar dos doentes; com o desejo de beneficiar, deve-se fazer tudo após observar a força ou fraqueza do doente, sua preferência, e o que é adequado ou inadequado.

---

๑๘๕. ชารคพฺภินิวตฺถุสฺมึ – ปวุตฺถปติกาติ ปวาสํ คตปติกา. คพฺภปาตนนฺติ เยน ปริภุตฺเตน คพฺโภ ปตติ, ตาทิสํ เภสชฺชํ. ทฺเว ปชาปติกวตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว. คพฺภมทฺทนวตฺถุสฺมึ – ‘‘มทฺทิตฺวา ปาเตหี’’ติ วุตฺเต อญฺเญน มทฺทาเปตฺวา ปาเตติ, วิสงฺเกตํ. ‘‘มทฺทาเปตฺวา ปาตาเปหี’’ติ วุตฺเตปิ สยํ มทฺทิตฺวา ปาเตติ, วิสงฺเกตเมว. มนุสฺสวิคฺคเห ปริยาโย นาม นตฺถิ. ตสฺมา ‘‘คพฺโภ นาม มทฺทิเต ปตตี’’ติ วุตฺเต สา สยํ วา มทฺทตุ, อญฺเญน วา มทฺทาเปตฺวา ปาเตตุ, วิสงฺเกโต นตฺถิ; ปาราชิกเมว ตาปนวตฺถุสฺมิมฺปิ เอเสว นโย.

185. No caso da mulher grávida de um amante (Jāragabbhinivatthu) — "aquela cujo marido está ausente" (pavutthapatikā) significa aquela cujo marido viajou para longe. "Abortivo" (gabbhapātana) refere-se ao tipo de remédio pelo qual, quando consumido, o feto cai. Os dois casos das duas esposas são de significado claro. No caso de pressionar o útero (Gabbhamaddanavatthu) — quando se diz "pressione e faça cair", se ele faz outra pessoa pressionar e o feto cai, há uma quebra de acordo (visaṅketa). Mesmo quando se diz "faça outra pessoa pressionar e fazer cair", se ele mesmo pressiona e faz cair, também há uma quebra de acordo. No que diz respeito a tirar a vida humana (manussaviggaha), não existe pretexto. Portanto, quando se diz "o feto cai quando pressionado", quer ela mesma pressione, quer faça outra pessoa pressionar para fazê-lo cair, não há quebra de acordo; é uma derrota (pārājika) de qualquer maneira. O mesmo princípio se aplica ao caso de aquecer (tāpanavatthu).

---

วญฺฌิตฺถิวตฺถุสฺมึ – วญฺฌิตฺถี นาม ยา คพฺภํ น คณฺหาติ. คพฺภํ อคณฺหนกอิตฺถี นาม นตฺถิ, ยสฺสา ปน คหิโตปิ คพฺโภ น สณฺฐาติ, ตํเยว สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. อุตุสมเย กิร สพฺพิตฺถิโย คพฺภํ คณฺหนฺติ. ยา ปนายํ ‘‘วญฺฌา’’ติ วุจฺจติ, ตสฺสา กุจฺฉิยํ นิพฺพตฺตสตฺตานํ อกุสลวิปาโก สมฺปาปุณาติ. เต ปริตฺตกุสลวิปาเกน คหิตปฏิสนฺธิกา อกุสลวิปาเกน อธิภูตา วินสฺสนฺติ. อภินวปฏิสนฺธิยํเยว หิ กมฺมานุภาเวน ทฺวีหากาเรหิ คพฺโภ น สณฺฐาติ – วาเตน วา ปาณเกหิ วา. วาโต โสเสตฺวา อนฺตรธาเปติ, ปาณกา ขาทิตฺวา. ตสฺส ปน วาตสฺส ปาณกานํ วา ปฏิฆาตาย เภสชฺเช กเต คพฺโภ สณฺฐเหยฺย; โส ภิกฺขุ ตํ อกตฺวา อญฺญํ ขรเภสชฺชํ อทาสิ. เตน สา กาลมกาสิ. ภควา เภสชฺชสฺส กฏตฺตา ทุกฺกฏํ ปญฺญาเปสิ.

No caso da mulher estéril (Vañjhitthivatthu) — uma "mulher estéril" (vañjhitthī) é aquela que não concebe. Na verdade, não existe mulher que seja incapaz de conceber; mas isso foi dito em referência àquela em quem o feto, mesmo concebido, não se estabelece. Diz-se que durante o período fértil todas as mulheres concebem. Mas para aquela que é chamada de "estéril", o resultado de ações prejudiciais (akusalavipāka) dos seres que nascem em seu ventre se manifesta. Tendo concebido devido a um pequeno resultado de ação benéfica, eles são dominados pelo resultado de ação prejudicial e perecem. Pois logo no início da concepção, devido ao poder do kamma, o feto não se estabelece por duas razões: pelo vento ou por pequenos vermes. O vento o seca e o faz desaparecer, ou os vermes o comem e o fazem desaparecer. Mas se um remédio fosse administrado para neutralizar aquele vento ou os vermes, o feto se estabeleceria; aquele monge, no entanto, sem fazer isso, deu outro remédio forte. Devido a isso, ela faleceu. O Abençoado prescreveu uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) por ele ter administrado o remédio.

---

ทุติยวตฺถุสฺมิมฺปิ เอเสว นโย. ตสฺมา อาคตาคตสฺส ปรชนสฺส เภสชฺชํ น กาตพฺพํ, กโรนฺโต ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ. ปญฺจนฺนํ ปน สหธมฺมิกานํ กาตพฺพํ ภิกฺขุสฺส ภิกฺขุนิยา สิกฺขมานาย สามเณรสฺส สามเณริยาติ. สมสีลสทฺธาปญฺญานญฺหิ เอเตสํ ตีสุ สิกฺขาสุ ยุตฺตานํ เภสชฺชํ อกาตุํ น ลพฺภติ, กโรนฺเตน จ สเจ เตสํ อตฺถิ, เตสํ สนฺตกํ คเหตฺวา โยเชตฺวา ทาตพฺพํ. สเจ นตฺถิ, อตฺตโน สนฺตกํ กาตพฺพํ. สเจ อตฺตโนปิ นตฺถิ, ภิกฺขาจารวตฺเตน วา ญาตกปวาริตฏฺฐานโต วา ปริเยสิตพฺพํ. อลภนฺเตน คิลานสฺส อตฺถาย อกตวิญฺญตฺติยาปิ อาหริตฺวา กาตพฺพํ.

No segundo caso também o princípio é o mesmo. Portanto, não se deve administrar remédio para qualquer pessoa de fora que venha; quem o faz incorre em uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Mas deve ser administrado para os cinco companheiros na vida santa: para um monge, uma monja, uma noviça em treinamento, um noviço e uma noviça. Pois para estes que possuem virtude, fé e sabedoria semelhantes, e que estão dedicados aos três treinamentos, não é permitido deixar de administrar remédio. E ao fazê-lo, se eles tiverem o remédio, deve-se pegar o que pertence a eles, prepará-lo e dá-lo. Se não tiverem, deve-se dar o que pertence a si mesmo. Se nem mesmo si próprio tiver, deve-se procurá-lo por meio da conduta de esmola ou de parentes e de quem fez um convite. Se não for possível obtê-lo, deve-se trazê-lo e prepará-lo para o doente, mesmo por meio de uma solicitação indireta.

---

อปเรสมฺปิ [Pg.65] ปญฺจนฺนํ กาตุํ วฏฺฏติ – มาตุ, ปิตุ, ตทุปฏฺฐากานํ, อตฺตโน เวยฺยาวจฺจกรสฺส, ปณฺฑุปลาสสฺสาติ. ปณฺฑุปลาโส นาม โย ปพฺพชฺชาเปกฺโข ยาว ปตฺตจีวรํ ปฏิยาทิยติ ตาว วิหาเร วสติ. เตสุ สเจ มาตาปิตโร อิสฺสรา โหนฺติ, น ปจฺจาสีสนฺติ, อกาตุํ วฏฺฏติ. สเจ ปน รชฺเชปิ ฐิตา ปจฺจาสีสนฺติ, อกาตุํ น วฏฺฏติ. เภสชฺชํ ปจฺจาสีสนฺตานํ เภสชฺชํ ทาตพฺพํ, โยเชตุํ อชานนฺตานํ โยเชตฺวา ทาตพฺพํ. สพฺเพสํ อตฺถาย สหธมฺมิเกสุ วุตฺตนเยเนว ปริเยสิตพฺพํ. สเจ ปน มาตรํ วิหาเร อาเนตฺวา ชคฺคติ, สพฺพํ ปริกมฺมํ อนามสนฺเตน กาตพฺพํ. ขาทนียํ โภชนียํ สหตฺถา ทาตพฺพํ. ปิตา ปน ยถา สามเณโร เอวํ สหตฺเถน นฺหาปนสมฺพาหนาทีนิ กตฺวา อุปฏฺฐาตพฺโพ. เย จ มาตาปิตโร อุปฏฺฐหนฺติ ปฏิชคฺคนฺติ, เตสมฺปิ เอวเมว กาตพฺพํ. เวยฺยาวจฺจกโร นาม โย เวตนํ คเหตฺวา อรญฺเญ ทารูนิ วา ฉินฺทติ, อญฺญํ วา กิญฺจิ กมฺมํ กโรติ, ตสฺส โรเค อุปฺปนฺเน ยาว ญาตกา น ปสฺสนฺติ ตาว เภสชฺชํ กาตพฺพํ. โย ปน ภิกฺขุนิสฺสิตโกว หุตฺวา สพฺพกมฺมานิ กโรติ, ตสฺส เภสชฺชํ กาตพฺพเมว. ปณฺฑุปลาเสปิ สามเณเร วิย ปฏิปชฺชิตพฺพํ.

Também é permitido administrar remédio para outros cinco: a mãe, o pai, os cuidadores deles, o próprio assistente (veyyāvaccakara) e o candidato à ordenação (paṇḍupalāsa). Um "candidato à ordenação" (paṇḍupalāsa) é aquele que deseja a ordenação e reside no mosteiro enquanto prepara a tigela e os mantos. Entre eles, se os pais forem ricos e não esperarem pelo remédio, é permitido não administrar. Mas se, mesmo sendo governantes, eles esperarem pelo remédio, não é permitido deixar de administrar. Para os pais que esperam o remédio, o remédio deve ser dado; para aqueles que não sabem como prepará-lo, deve-se prepará-lo e dá-lo. Para o benefício de todos eles, deve-se procurar o remédio da mesma maneira descrita para os companheiros na vida santa. Mas se ele traz a mãe ao mosteiro e cuida dela, todo o serviço físico deve ser feito sem tocá-la. Alimentos mastigáveis e consumíveis podem ser dados com as próprias mãos. O pai, no entanto, deve ser cuidado assim como um noviço, realizando com as próprias mãos o banho, a massagem e outros cuidados. E para aqueles que cuidam e sustentam os pais do monge, deve-se fazer exatamente o mesmo. Um "assistente" (veyyāvaccakara) é aquele que, recebendo salário, corta lenha na floresta ou faz qualquer outro trabalho; se ele adoecer, deve-se administrar remédio até que seus parentes venham vê-lo. Mas para aquele que, dependendo exclusivamente dos monges, realiza todos os trabalhos, deve-se certamente administrar remédio. Em relação ao candidato à ordenação, deve-se agir da mesma forma que com um noviço.

---

อปเรสมฺปิ ทสนฺนํ กาตุํ วฏฺฏติ – เชฏฺฐภาตุ, กนิฏฺฐภาตุ, เชฏฺฐภคินิยา, กนิฏฺฐภคินิยา, จูฬมาตุยา, มหามาตุยา, จูฬปิตุโน, มหาปิตุโน, ปิตุจฺฉาย, มาตุลสฺสาติ. เตสํ ปน สพฺเพสมฺปิ กโรนฺเตน เตสํเยว สนฺตกํ เภสชฺชํ คเหตฺวา เกวลํ โยเชตฺวา ทาตพฺพํ. สเจ ปน นปฺปโหนฺติ, ยาจนฺติ จ ‘‘เทถ โน, ภนฺเต, ตุมฺหากํ ปฏิทสฺสามา’’ติ ตาวกาลิกํ ทาตพฺพํ. สเจปิ น ยาจนฺติ, ‘‘อมฺหากํ เภสชฺชํ อตฺถิ, ตาวกาลิกํ คณฺหถา’’ติ วตฺวา วา ‘‘ยทา เนสํ ภวิสฺสติ ตทา ทสฺสนฺตี’’ติ อาโภคํ วา กตฺวา ทาตพฺพํ. สเจ ปฏิเทนฺติ, คเหตพฺพํ, โน เจ เทนฺติ, น โจเทตพฺพา. เอเต ทส ญาตเก ฐเปตฺวา อญฺเญสํ น กาตพฺพํ.

Também é permitido administrar remédio para outros dez parentes: o irmão mais velho, o irmão mais novo, a irmã mais velha, a irmã mais nova, a tia materna mais nova, a tia materna mais velha, o tio paterno mais novo, o tio paterno mais velho, a tia paterna e o tio materno. Mas ao fazê-lo para todos eles, deve-se pegar o remédio que pertence a eles mesmos, apenas prepará-lo e dá-lo. Mas se eles não tiverem recursos suficientes e pedirem: 'Dê-nos, venerável senhor, nós lhe devolveremos', deve-se dar como um empréstimo temporário. Mesmo se não pedirem, pode-se dar dizendo: 'Nós temos remédio, peguem temporariamente', ou tendo a intenção mental: 'Quando eles tiverem, eles devolverão'. Se eles devolverem, deve-se aceitar; se não devolverem, não devem ser cobrados. À exceção destes dez parentes, não se deve administrar remédio para outros.

---

เอเตสํ ปุตฺตปรมฺปราย ปน ยาว สตฺตโม กุลปริวฏฺโฏ ตาว จตฺตาโร ปจฺจเย อาหราเปนฺตสฺส อกตวิญฺญตฺติ วา เภสชฺชํ กโรนฺตสฺส เวชฺชกมฺมํ วา กุลทูสกาปตฺติ วา น โหติ. สเจ ภาตุชายา ภคินิสามิโก วา คิลานา โหนฺติ, ญาตกา เจ, เตสมฺปิ วฏฺฏติ. อญฺญาตกา เจ, ภาตุ จ ภคินิยา จ กตฺวา ทาตพฺพํ, ‘‘ตุมฺหากํ ชคฺคนฏฺฐาเน เทถา’’ติ. อถ วา เตสํ ปุตฺตานํ กตฺวา ทาตพฺพํ, ‘‘ตุมฺหากํ มาตาปิตูนํ [Pg.66] เทถา’’ติ. เอเตนุปาเยน สพฺพปเทสุปิ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.

Mas para a linhagem de filhos destes, até a sétima geração da linhagem familiar, para o monge que faz trazer os quatro requisitos, não há ofensa de solicitação inadequada, nem ofensa de prática médica ao administrar remédio, nem ofensa de corrupção de famílias. Se a esposa do irmão ou o marido da irmã estiverem doentes, se eles já forem parentes por si mesmos, também é permitido administrar para eles. Se não forem parentes, deve-se dar fazendo com que pertença ao irmão ou à irmã, dizendo: 'Entreguem no local onde vocês cuidam deles'. Ou então, deve-se dar fazendo com que pertença aos filhos deles, dizendo: 'Entreguem aos seus pais'. Por este método, a decisão deve ser compreendida em todos os casos.

---

เตสํ อตฺถาย จ สามเณเรหิ อรญฺญโต เภสชฺชํ อาหราเปนฺเตน ญาติสามเณเรหิ วา อาหราเปตพฺพํ. อตฺตโน อตฺถาย วา อาหราเปตฺวา ทาตพฺพํ. เตหิปิ ‘‘อุปชฺฌายสฺส อาหรามา’’ติ วตฺตสีเสน อาหริตพฺพํ. อุปชฺฌายสฺส มาตาปิตโร คิลานา วิหารํ อาคจฺฉนฺติ, อุปชฺฌาโย จ ทิสาปกฺกนฺโต โหติ, สทฺธิวิหาริเกน อุปชฺฌายสฺส สนฺตกํ เภสชฺชํ ทาตพฺพํ. โน เจ อตฺถิ, อตฺตโน เภสชฺชํ อุปชฺฌายสฺส ปริจฺจชิตฺวา ทาตพฺพํ. อตฺตโนปิ อสนฺเต วุตฺตนเยน ปริเยสิตฺวา อุปชฺฌายสฺส สนฺตกํ กตฺวา ทาตพฺพํ. อุปชฺฌาเยนปิ สทฺธิวิหาริกสฺส มาตาปิตูสุ เอวเมว ปฏิปชฺชิตพฺพํ. เอส นโย อาจริยนฺเตวาสิเกสุปิ. อญฺโญปิ โย อาคนฺตุโก วา โจโร วา ยุทฺธปราชิโต อิสฺสโร วา ญาตเกหิ ปริจฺจตฺโต กปโณ วา คมิยมนุสฺโส วา คิลาโน หุตฺวา วิหารํ ปวิสติ, สพฺเพสํ อปจฺจาสีสนฺเตน เภสชฺชํ กาตพฺพํ.

E para o benefício deles, ao fazer noviços trazerem remédio da floresta, deve-se fazer com que seja trazido por noviços que sejam parentes. Ou deve-se fazer trazer para si mesmo e depois dar. E por eles também deve ser trazido sob o pretexto de dever, dizendo: 'Estamos trazendo para o preceptor'. Se os pais do preceptor vierem doentes ao mosteiro, e o preceptor tiver viajado para outra região, o co-residente (saddhivihārika) deve dar o remédio que pertence ao preceptor. Se não houver, ele deve abrir mão de seu próprio remédio e dá-lo para o preceptor. Se ele próprio também não tiver, deve procurá-lo pelo método mencionado, fazer com que pertença ao preceptor e dá-lo. O preceptor também deve agir exatamente da mesma forma em relação aos pais do co-residente. Este princípio também se aplica entre o professor (ācariya) e o aluno (antevāsika). Qualquer outro que entre no mosteiro doente — seja um visitante, um ladrão, um governante derrotado na guerra, um necessitado abandonado por seus parentes ou um viajante — deve-se administrar remédio para todos eles sem esperar nada em troca.

---

สทฺธํ กุลํ โหติ จตูหิ ปจฺจเยหิ อุปฏฺฐายกํ ภิกฺขุสงฺฆสฺส มาตาปิตุฏฺฐานิยํ, ตตฺร เจ โกจิ คิลาโน โหติ, ตสฺสตฺถาย วิสฺสาเสน ‘‘เภสชฺชํ กตฺวา ภนฺเต เทถา’’ติ วทนฺติ, เนว ทาตพฺพํ น กาตพฺพํ. อถ ปน กปฺปิยํ ญตฺวา เอวํ ปุจฺฉนฺติ – ‘‘ภนฺเต, อสุกสฺส นาม โรคสฺส กึ เภสชฺชํ กโรนฺตี’’ติ? ‘‘อิทญฺจิทญฺจ คเหตฺวา กโรนฺตี’’ติ วตฺตุํ วฏฺฏติ. ‘‘ภนฺเต, มยฺหํ มาตา คิลานา, เภสชฺชํ ตาว อาจิกฺขถา’’ติ เอวํ ปุจฺฉิเต ปน น อาจิกฺขิตพฺพํ. อญฺญมญฺญํ ปน กถา กาตพฺพา – ‘‘อาวุโส, อสุกสฺส นาม ภิกฺขุโน อิมสฺมึ โรเค กึ เภสชฺชํ กรึสู’’ติ? ‘‘อิทญฺจิทญฺจ ภนฺเต’’ติ. ตํ สุตฺวา อิตโร มาตุ เภสชฺชํ กโรติ, วฏฺฏเตว.

Há uma família de fé que atende a Sangha de monges com os quatro requisitos, estando na posição de mãe e pai. Se alguém ali estiver doente, e eles disserem com confiança: 'Venerável senhor, prepare o remédio e nos dê', não se deve dar nem preparar. Mas se, sabendo o que é permitido, eles perguntarem assim: 'Venerável senhor, para tal doença, que remédio as pessoas usam?', é permitido dizer: 'Eles pegam isto e aquilo e usam'. Se eles perguntarem diretamente: 'Venerável senhor, minha mãe está doente, por favor, indique-me o remédio', não se deve indicar. No entanto, deve-se conversar entre si: 'Amigo, para tal monge, nesta doença, que remédio eles usaram?', 'Usaram isto e aquilo, venerável senhor'. Ouvindo isso, a outra pessoa prepara o remédio para a mãe; isso certamente é permitido.

---

มหาปทุมตฺเถโรปิ กิร วสภรญฺโญ เทวิยา โรเค อุปฺปนฺเน เอกาย อิตฺถิยา อาคนฺตฺวา ปุจฺฉิโต ‘‘น ชานามี’’ติ อวตฺวา เอวเมว ภิกฺขูหิ สทฺธึ สมุลฺลเปสิ. ตํ สุตฺวา ตสฺสา เภสชฺชมกํสุ. วูปสนฺเต จ โรเค ติจีวเรน ตีหิ จ กหาปณสเตหิ สทฺธึ เภสชฺชจงฺโกฏกํ ปูเรตฺวา อาหริตฺวา [Pg.67] เถรสฺส ปาทมูเล ฐเปตฺวา ‘‘ภนฺเต, ปุปฺผปูชํ กโรถา’’ติ อาหํสุ. เถโร ‘‘อาจริยภาโค นามาย’’นฺติ กปฺปิยวเสน คาหาเปตฺวา ปุปฺผปูชํ อกาสิ. เอวํ ตาว เภสชฺเช ปฏิปชฺชิตพฺพํ.

Diz-se que o Elder Mahāpaduma também, quando surgiu uma doença na rainha do rei Vasabha, tendo sido perguntado por uma mulher que veio, não disse 'eu não sei', mas conversou exatamente dessa maneira com os monges. Ouvindo isso, eles prepararam o remédio para ela. E quando a doença foi curada, tendo enchido uma cesta de remédios junto com o conjunto de três mantos e trezentas moedas (kahāpaṇas), trouxeram-na, colocaram-na aos pés do Elder e disseram: 'Venerável senhor, faça uma oferenda de flores'. O Elder, dizendo 'isto é chamado de a porção do professor', fez com que fosse aceito de maneira permitida (kappiya) e realizou a oferenda de flores. Assim, de fato, deve-se agir em relação ao remédio.

---

ปริตฺเต ปน ‘‘คิลานสฺส ปริตฺตํ กโรถ, ภนฺเต’’ติ วุตฺเต น กาตพฺพํ, ‘‘ภณถา’’ติ วุตฺเต ปน กาตพฺพํ. สเจ ปิสฺส เอวํ โหติ ‘‘มนุสฺสา นาม น ชานนฺติ, อกยิรมาเน วิปฺปฏิสาริโน ภวิสฺสนฺตี’’ติ กาตพฺพํ; ‘‘ปริตฺโตทกํ ปริตฺตสุตฺตํ กตฺวา เทถา’’ติ วุตฺเตน ปน เตสํเยว อุทกํ หตฺเถน จาเลตฺวา สุตฺตํ ปริมชฺเชตฺวา ทาตพฺพํ. สเจ วิหารโต อุทกํ อตฺตโน สนฺตกํ วา สุตฺตํ เทติ, ทุกฺกฏํ. มนุสฺสา อุทกญฺจ สุตฺตญฺจ คเหตฺวา นิสีทิตฺวา ‘‘ปริตฺตํ ภณถา’’ติ วทนฺติ, กาตพฺพํ. โน เจ ชานนฺติ, อาจิกฺขิตพฺพํ. ภิกฺขูนํ นิสินฺนานํ ปาเทสุ อุทกํ อากิริตฺวา สุตฺตญฺจ ฐเปตฺวา คจฺฉนฺติ ‘‘ปริตฺตํ กโรถ, ปริตฺตํ ภณถา’’ติ น ปาทา อปเนตพฺพา. มนุสฺสา หิ วิปฺปฏิสาริโน โหนฺติ. อนฺโตคาเม คิลานสฺสตฺถาย วิหารํ เปเสนฺติ, ‘‘ปริตฺตํ ภณนฺตู’’ติ ภณิตพฺพํ. อนฺโตคาเม ราชเคหาทีสุ โรเค วา อุปทฺทเว วา อุปฺปนฺเน ปกฺโกสาเปตฺวา ภณาเปนฺติ, อาฏานาฏิยสุตฺตาทีนิ ภณิตพฺพานิ. ‘‘อาคนฺตฺวา คิลานสฺส สิกฺขาปทานิ เทนฺตุ, ธมฺมํ กเถนฺตุ. ราชนฺเตปุเร วา อมจฺจเคเห วา อาคนฺตฺวา สิกฺขาปทานิ เทนฺตุ, ธมฺมํ กเถนฺตู’’ติ เปสิเตปิ คนฺตฺวา สิกฺขาปทานิ ทาตพฺพานิ, ธมฺโม กเถตพฺโพ. ‘‘มตานํ ปริวารตฺถํ อาคจฺฉนฺตู’’ติ ปกฺโกสนฺติ, น คนฺตพฺพํ. สีวถิกทสฺสเน อสุภทสฺสเน จ มรณสฺสตึ ปฏิลภิสฺสามีติ กมฺมฏฺฐานสีเสน คนฺตุํ วฏฺฏติ. เอวํ ปริตฺเต ปฏิปชฺชิตพฺพํ.

Quanto ao paritta, se disserem: 'Venerável, faça um paritta para o doente', não se deve fazer. Mas se disserem: 'Recite o paritta', deve-se fazer. Se o monge pensar: 'As pessoas não sabem como pedir, e se não for feito, elas ficarão preocupadas', então deve ser feito. Se lhe pedirem: 'Por favor, prepare e nos dê água de paritta e fio de paritta', ele deve agitar a água deles com a mão, esfregar o fio deles e entregá-los. Se ele der água do mosteiro ou seu próprio fio, comete uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Se as pessoas trouxerem água e fio, sentarem-se e disserem: 'Recite o paritta', deve-se fazer. Se elas não souberem como pedir, deve-se instruí-las. Se, enquanto os monges estão sentados, as pessoas derramarem água em seus pés, colocarem o fio neles e saírem dizendo: 'Façam o paritta, recitem o paritta', os monges não devem retirar os pés. Pois as pessoas ficariam desapontadas. Se enviarem um mensageiro ao mosteiro para um doente na aldeia, dizendo: 'Por favor, recitem o paritta', deve-se ir e recitar. Se na aldeia, no palácio real ou em outros lugares, surgir uma doença ou calamidade, e eles mandarem chamar os monges para recitar, devem ser recitados suttas como o Āṭānāṭiya Sutta. Se enviarem um convite dizendo: 'Venham dar os preceitos ao doente e pregar o Dhamma', ou 'Venham ao palácio real ou à casa do ministro para dar os preceitos e pregar o Dhamma', deve-se ir, dar os preceitos e pregar o Dhamma. Se chamarem dizendo: 'Venham para acompanhar os mortos', não se deve ir. No entanto, é apropriado ir com o propósito de meditação, pensando: 'Obterei a atenção plena na morte (maraṇassati) ao ver o cemitério e ao ver o cadáver (asubha)'. Assim se deve proceder em relação ao paritta.

---

ปิณฺฑปาเต ปน – อนามฏฺฐปิณฺฑปาโต กสฺส ทาตพฺโพ, กสฺส น ทาตพฺโพ? มาตาปิตุนํ ตาว ทาตพฺโพ. สเจปิ กหาปณคฺฆนโก โหติ, สทฺธาเทยฺยวินิปาตนํ นตฺถิ. มาตาปิตุอุปฏฺฐากานํ เวยฺยาวจฺจกรสฺส ปณฺฑุปลาสสฺสาติ เอเตสมฺปิ ทาตพฺโพ. ตตฺถ ปณฺฑุปลาสสฺส ถาลเก ปกฺขิปิตฺวาปิ ทาตุํ วฏฺฏติ. ตํ ฐเปตฺวา อญฺเญสํ อาคาริกานํ มาตาปิตุนมฺปิ น วฏฺฏติ. ปพฺพชิตปริโภโค หิ อาคาริกานํ เจติยฏฺฐานิโย. อปิจ อนามฏฺฐปิณฺฑปาโต นาเมส สมฺปตฺตสฺส ทามริกโจรสฺสาปิ อิสฺสรสฺสาปิ ทาตพฺโพ. กสฺมา? เต หิ อทียมาเนปิ ‘‘น เทนฺตี’’ติ อามสิตฺวา ทียมาเนปิ ‘‘อุจฺฉิฏฺฐกํ เทนฺตี’’ติ กุชฺฌนฺติ. กุทฺธา ชีวิตาปิ โวโรเปนฺติ, สาสนสฺสาปิ อนฺตรายํ กโรนฺติ. รชฺชํ [Pg.68] ปตฺถยมานสฺส วิจรโต โจรนาคสฺส วตฺถุ เจตฺถ กเถตพฺพํ. เอวํ ปิณฺฑปาเต ปฏิปชฺชิตพฺพํ.

Quanto à esmola de comida (piṇḍapāta) — a quem a comida intocada (anāmaṭṭhapiṇḍapāta) deve ser dada, e a quem não deve ser dada? Primeiramente, deve ser dada aos pais. Mesmo que valha um kahāpaṇa, não há perda de uma oferta de fé (saddhādeyya-vinipātana). Também deve ser dada aos cuidadores dos pais, ao assistente do monge (veyyāvaccakara) e ao candidato à ordenação (paṇḍupalāsa). Entre eles, para o candidato à ordenação, é apropriado dar colocando a comida até mesmo no prato do monge. Exceto para ele, não é apropriado colocar a comida no prato do monge para dar a outros leigos, nem mesmo aos pais. Pois o que é usado por um renunciante é como um santuário (cetiya) para os leigos. Além disso, essa comida intocada deve ser dada a um bandido violento ou a um governante poderoso que apareça. Por quê? Pois, se não for dada, eles ficam com raiva dizendo: 'Eles não dão'; e se for dada após ser tocada, eles ficam com raiva dizendo: 'Eles nos dão sobras'. Irados, eles podem tirar a vida do monge e causar danos à Dispensação (Sāsana). A história do rebelde Nāga, que vagava desejando o reino, deve ser contada aqui. Assim se deve proceder em relação à comida de esmola.

---

ปฏิสนฺถาโร ปน กสฺส กาตพฺโพ, กสฺส น กาตพฺโพ? ปฏิสนฺถาโร นาม วิหารํ สมฺปตฺตสฺส ยสฺส กสฺสจิ อาคนฺตุกสฺส วา ทลิทฺทสฺส วา โจรสฺส วา อิสฺสรสฺส วา กาตพฺโพเยว. กถํ? อาคนฺตุกํ ตาว ขีณปริพฺพยํ วิหารํ สมฺปตฺตํ ทิสฺวา ปานียํ ทาตพฺพํ, ปาทมกฺขนเตลํ ทาตพฺพํ. กาเล อาคตสฺส ยาคุภตฺตํ, วิกาเล อาคตสฺส สเจ ตณฺฑุลา อตฺถิ; ตณฺฑุลา ทาตพฺพา. อเวลายํ สมฺปตฺโต ‘‘คจฺฉาหี’’ติ น วตฺตพฺโพ. สยนฏฺฐานํ ทาตพฺพํ. สพฺพํ อปจฺจาสีสนฺเตเนว กาตพฺพํ. ‘‘มนุสฺสา นาม จตุปจฺจยทายกา เอวํ สงฺคเห กยิรมาเน ปุนปฺปุนํ ปสีทิตฺวา อุปการํ กริสฺสนฺตี’’ติ จิตฺตํ น อุปฺปาเทตพฺพํ. โจรานํ ปน สงฺฆิกมฺปิ ทาตพฺพํ.

Quanto à hospitalidade (paṭisanthāra) — a quem deve ser oferecida e a quem não deve? A hospitalidade deve ser oferecida a qualquer pessoa que chegue ao mosteiro, seja um visitante, um pobre, um ladrão ou um governante. Como? Primeiro, ao ver um visitante que chega ao mosteiro sem provisões, deve-se dar-lhe água para beber e óleo para os pés. Se ele chegar no momento apropriado, deve-se dar-lhe mingau e arroz. Se chegar fora do horário apropriado e houver arroz cru, deve-se dar-lhe o arroz cru. Se ele chegar em hora imprópria, não se deve dizer-lhe: 'Vá embora'. Deve-se dar-lhe um lugar para dormir. Tudo deve ser feito sem esperar nada em troca. Não se deve nutrir o pensamento: 'As pessoas são doadoras dos quatro requisitos; se eu lhes mostrar essa hospitalidade, elas ficarão inspiradas repetidas vezes e me ajudarão'. E para os ladrões, até mesmo os bens da Sangha (saṅghika) podem ser dados.

---

ปฏิสนฺถารานิสํสทีปนตฺถญฺจ โจรนาควตฺถุ, ภาตรา สทฺธึ ชมฺพุทีปคตสฺส มหานาครญฺโญ วตฺถุ, ปิตุราชสฺส รชฺเช จตุนฺนํ อมจฺจานํ วตฺถุ, อภยโจรวตฺถูติ เอวมาทีนิ พหูนิ วตฺถูนิ มหาอฏฺฐกถายํ วิตฺถารโต วุตฺตานิ.

E para ilustrar os benefícios da hospitalidade, a história do rebelde Nāga, a história do rei Mahānāga que foi para Jambudīpa com seu irmão, a história dos quatro ministros no reino do rei Piturāja, a história do ladrão Abhaya, entre outras, são contadas detalhadamente no Grande Comentário (Mahā-aṭṭhakathā).

---

ตตฺรายํ เอกวตฺถุทีปนา – สีหฬทีเป กิร อภโย นาม โจโร ปญฺจสตปริวาโร เอกสฺมึ ฐาเน ขนฺธาวารํ พนฺธิตฺวา สมนฺตา ติโยชนํ อุพฺพาเสตฺวา วสติ. อนุราธปุรวาสิโน กทมฺพนทึ น อุตฺตรนฺติ, เจติยคิริมคฺเค ชนสญฺจาโร อุปจฺฉินฺโน. อเถกทิวสํ โจโร ‘‘เจติยคิรึ วิลุมฺปิสฺสามี’’ติ อคมาสิ. อารามิกา ทิสฺวา ทีฆภาณกอภยตฺเถรสฺส อาโรเจสุํ. เถโร ‘‘สปฺปิผาณิตาทีนิ อตฺถี’’ติ ปุจฺฉิ. ‘‘อตฺถิ, ภนฺเต’’ติ. ‘‘โจรานํ เทถ, ตณฺฑุลา อตฺถี’’ติ? ‘‘อตฺถิ, ภนฺเต, สงฺฆสฺสตฺถาย อาหฏา ตณฺฑุลา จ ปตฺตสากญฺจ โครโส จา’’ติ. ‘‘ภตฺตํ สมฺปาเทตฺวา โจรานํ เทถา’’ติ. อารามิกา ตถา กรึสุ. โจรา ภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา ‘‘เกนายํ ปฏิสนฺถาโร กโต’’ติ ปุจฺฉึสุ. ‘‘อมฺหากํ อยฺเยน อภยตฺเถเรนา’’ติ. โจรา เถรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา อาหํสุ – ‘‘มยํ สงฺฆสฺส จ เจติยสฺส [Pg.69] จ สนฺตกํ อจฺฉินฺทิตฺวา คเหสฺสามาติ อาคตา, ตุมฺหากํ ปน อิมินา ปฏิสนฺถาเรนมฺห ปสนฺนา, อชฺช ปฏฺฐาย วิหาเร ธมฺมิกา รกฺขา อมฺหากํ อายตฺตา โหตุ, นาครา อาคนฺตฺวา ทานํ เทนฺตุ, เจติยํ วนฺทนฺตู’’ติ. ตโต ปฏฺฐาย จ นาคเร ทานํ ทาตุํ อาคจฺฉนฺเต นทีตีเรเยว ปจฺจุคฺคนฺตฺวา รกฺขนฺตา วิหารํ เนนฺติ, วิหาเรปิ ทานํ เทนฺตานํ รกฺขํ กตฺวา ติฏฺฐนฺติ. เตปิ ภิกฺขูนํ ภุตฺตาวเสสํ โจรานํ เทนฺติ. คมนกาเลปิ เต โจรา นทีตีรํ ปาเปตฺวา นิวตฺตนฺติ.

Entre elas, eis a ilustração de uma história: Diz-se que na ilha de Sīhaḷa (Sri Lanka), um ladrão chamado Abhaya, com um séquito de quinhentos homens, estabeleceu um acampamento fortificado em um lugar e vivia ali, tendo despovoado uma área de três yojanas ao redor. Os habitantes de Anurādhapura não ousavam cruzar o rio Kadamba, e o movimento de pessoas no caminho para Cetiyagiri foi interrompido. Então, um dia, o ladrão partiu pensando: 'Vou saquear Cetiyagiri'. Os guardas do mosteiro, ao vê-lo, informaram o Élder Abhaya, o recitador do Dīgha Nikāya (Dīghabhāṇaka Abhaya Thera). O Élder perguntou: 'Há manteiga clarificada, melaço e outras coisas?'. 'Sim, venerável', responderam. 'Deem aos ladrões. Há arroz?'. 'Sim, venerável, há arroz trazido para a Sangha, vegetais cozidos e laticínios'. 'Preparem a refeição e deem aos ladrões'. Os guardas do mosteiro assim fizeram. Os ladrões, após comerem a refeição, perguntaram: 'Quem nos ofereceu esta hospitalidade?'. 'Nosso nobre mestre, o Élder Abhaya'. Os ladrões foram até o Élder, prestaram-lhe homenagem e disseram: 'Viemos com a intenção de saquear e tomar os bens da Sangha e do santuário (cetiya), mas ficamos inspirados por esta sua hospitalidade. A partir de hoje, a proteção justa do mosteiro estará sob nossa responsabilidade. Que os cidadãos venham oferecer dāna e prestar homenagem ao cetiya'. A partir de então, quando os cidadãos vinham oferecer dāna, os ladrões os encontravam na margem do rio, protegiam-nos e os conduziam ao mosteiro; e no mosteiro, eles permaneciam protegendo aqueles que ofereciam dāna. E os cidadãos também davam aos ladrões as sobras da refeição dos monges. No momento do retorno, os ladrões os acompanhavam até a margem do rio e depois voltavam.

---

อเถกทิวสํ ภิกฺขุสงฺเฆ ขียนกกถา อุปฺปนฺนา ‘‘เถโร อิสฺสรวตาย สงฺฆสฺส สนฺตกํ โจรานํ อทาสี’’ติ. เถโร สนฺนิปาตํ การาเปตฺวา อาห – ‘‘โจรา สงฺฆสฺส ปกติวฏฺฏญฺจ เจติยสนฺตกญฺจ อจฺฉินฺทิตฺวา คณฺหิสฺสามา’’ติ อาคมึสุ. อถ เนสํ มยา เอวํ น หริสฺสนฺตีติ เอตฺตโก นาม ปฏิสนฺถาโร กโต, ตํ สพฺพมฺปิ เอกโต สมฺปิณฺเฑตฺวา อคฺฆาเปถ. เตน การเณน อวิลุตฺตํ ภณฺฑํ เอกโต สมฺปิณฺเฑตฺวา อคฺฆาเปถาติ. ตโต สพฺพมฺปิ เถเรน ทินฺนกํ เจติยฆเร เอกํ วรโปตฺถกจิตฺตตฺถรณํ น อคฺฆติ. ตโต อาหํสุ – ‘‘เถเรน กตปฏิสนฺถาโร สุกโต โจเทตุํ วา สาเรตุํ วา น ลพฺภา, คีวา วา อวหาโร วา นตฺถี’’ติ. เอวํ มหานิสํโส ปฏิสนฺถาโรติ สลฺลกฺเขตฺวา กตฺตพฺโพ ปณฺฑิเตน ภิกฺขุนาติ.

Então, um dia, surgiu uma conversa de crítica na Sangha dos monges: 'O Élder, agindo como se fosse o dono, deu os bens da Sangha aos ladrões'. O Élder convocou uma assembleia e disse: 'Os ladrões vieram com a intenção de saquear e tomar as provisões regulares da Sangha e os bens do cetiya. Então, para que eles não levassem nada, ofereci-lhes esta hospitalidade. Avaliem o valor total de tudo o que foi dado. E avaliem também o valor total dos bens que foram salvos de serem saqueados por causa disso'. Verificou-se então que tudo o que fora dado pelo Élder não equivalia sequer ao valor de uma única colcha pintada de alta qualidade guardada na casa do cetiya. Então os monges disseram: 'A hospitalidade oferecida pelo Élder foi muito bem feita. Ele não deve ser criticado nem admoestado; não há compensação a ser paga nem houve roubo'. Compreendendo que a hospitalidade brings tão grandes benefícios, ela deve ser praticada pelo monge sábio.

---

๑๘๗. องฺคุลิปโตทกวตฺถุสฺมึ – อุตฺตนฺโตติ กิลมนฺโต. อนสฺสาสโกติ นิรสฺสาโส. อิมสฺมึ ปน วตฺถุสฺมึ ยาย อาปตฺติยา ภวิตพฺพํ สา ‘‘ขุทฺทเกสุ นิทิฏฺฐา’’ติ อิธ น วุตฺตา.

187. No caso de cutucar com o dedo — 'uttasanto' significa cansado. 'Anassāsako' significa sem respiração. No entanto, a ofensa que deveria ser aplicada neste caso está indicada nas regras menores (khuddaka-sikkhāpada), por isso não foi mencionada aqui.

---

ตทนนฺตเร วตฺถุสฺมึ – โอตฺถริตฺวาติ อกฺกมิตฺวา. โส กิร เตหิ อากฑฺฒิยมาโน ปติโต. เอโก ตสฺส อุทรํ อภิรุหิตฺวา นิสีทิ. เสสาปิ ปนฺนรส ชนา ปถวิยํ อชฺโฌตฺถริตฺวา อทูหลปาสาณา วิย มิคํ มาเรสุํ. ยสฺมา ปน เต กมฺมาธิปฺปายา, น มรณาธิปฺปายา; ตสฺมา ปาราชิกํ น วุตฺตํ.

No caso seguinte — 'ottharitvā' significa pisando. Diz-se que ele caiu ao ser arrastado por eles. Um deles subiu e sentou-se em sua barriga. Os outros quinze homens também o pressionaram contra o chão e o mataram, como se esmagassem um animal selvagem com uma pedra pesada. No entanto, como a intenção deles era realizar um ato disciplinar e não causar a morte, a derrota (pārājika) não foi declarada.

---

ภูตเวชฺชกวตฺถุสฺมึ – ยกฺขํ มาเรสีติ ภูตวิชฺชากปาฐกา ยกฺขคหิตํ โมเจตุกามา ยกฺขํ อาวาเหตฺวา มุญฺจาติ วทนฺติ. โน เจ มุญฺจติ, ปิฏฺเฐน วา มตฺติกาย วา รูปํ กตฺวา หตฺถปาทาทีนิ ฉินฺทนฺติ, ยํ ยํ ตสฺส ฉิชฺชติ ตํ ตํ ยกฺขสฺส ฉินฺนเมว โหติ. สีเส ฉินฺเน ยกฺโขปิ มรติ[Pg.70]. เอวํ โสปิ มาเรสิ; ตสฺมา ถุลฺลจฺจยํ วุตฺตํ. น เกวลญฺจ ยกฺขเมว, โยปิ หิ สกฺกํ เทวราชํ มาเรยฺย, โสปิ ถุลฺลจฺจยเมว อาปชฺชติ.

No caso do exorcista — 'matou o yakkha' significa que os praticantes de exorcismo, querendo libertar alguém possuído por um yakkha, invocam o yakkha e dizem: 'Solte-o!'. Se ele não o soltar, eles fazem uma imagem de farinha ou argila e cortam as mãos, pés, etc. Qualquer parte que seja cortada na imagem é cortada no próprio yakkha. Se a cabeça for cortada, o yakkha também morre. Assim ele o matou; por isso, uma ofensa grave (thullaccaya) foi declarada. E não apenas no caso de um yakkha; mesmo aquele que matasse Sakka, o rei dos devas, incorreria em uma ofensa grave (thullaccaya).

---

วาฬยกฺขวตฺถุสฺมึ – วาฬยกฺขวิหารนฺติ ยสฺมึ วิหาเร วาโฬ จณฺโฑ ยกฺโข วสติ, ตํ วิหารํ. โย หิ เอวรูปํ วิหารํ อชานนฺโต เกวลํ วสนตฺถาย เปเสติ, อนาปตฺติ. โย มรณาธิปฺปาโย เปเสติ, โส อิตรสฺส มรเณน ปาราชิกํ, อมรเณน ถุลฺลจฺจยํ อาปชฺชติ. ยถา จ วาฬยกฺขวิหารํ; เอวํ ยตฺถ วาฬสีหพฺยคฺฆาทิมิคา วา อชครกณฺหสปฺปาทโย ทีฆชาติกา วา วสนฺติ, ตํ วาฬวิหารํ เปเสนฺตสฺสาปิ อาปตฺตานาปตฺติเภโท เวทิตพฺโพ. อยํ ปาฬิมุตฺตกนโย. ยถา จ ภิกฺขุํ วาฬยกฺขวิหารํ เปเสนฺตสฺส; เอวํ วาฬยกฺขมฺปิ ภิกฺขุสนฺติกํ เปเสนฺตสฺส อาปตฺตานาปตฺติเภโท เวทิตพฺโพ. เอเสว นโย วาฬกนฺตาราทิวตฺถูสุปิ. เกวลญฺเหตฺถ ยสฺมึ กนฺตาเร วาฬมิคา วา ทีฆชาติกา วา อตฺถิ, โส วาฬกนฺตาโร. ยสฺมึ โจรา อตฺถิ, โส โจรกนฺตาโรติ เอวํ ปทตฺถมตฺตเมว นานํ. มนุสฺสวิคฺคหปาราชิกญฺจ นาเมตํ สณฺหํ, ปริยายกถาย น มุจฺจติ; ตสฺมา โย วเทยฺย ‘‘อสุกสฺมึ นาม โอกาเส โจโร นิสินฺโน, โย ตสฺส สีสํ ฉินฺทิตฺวา อาหรติ, โส ราชโต สกฺการวิเสสํ ลภตี’’ติ. ตสฺส เจตํ วจนํ สุตฺวา โกจิ นํ คนฺตฺวา มาเรติ, อยํ ปาราชิโก โหตีติ.

No caso do yakkha feroz — 'um mosteiro com um yakkha feroz' refere-se a um mosteiro onde habita um yakkha feroz e violento. Aquele que, sem saber disso, envia alguém a tal mosteiro apenas para ali residir, não comete ofensa. Aquele que envia com a intenção de causar a morte incorre em derrota (pārājika) se o outro morrer, e em ofensa grave (thullaccaya) se ele não morrer. Assim como no caso do mosteiro com o yakkha feroz, a mesma distinção entre ofensa e não ofensa deve ser entendida para quem envia alguém a um mosteiro perigoso onde vivem animais ferozes como leões e tigres, ou criaturas longas (répteis) como pítons e cobras pretas. Este é o método não explicitado no texto canônico (pāḷimuttaka-naya). E assim como no caso de enviar um monge a um mosteiro com um yakkha feroz, a mesma distinção entre ofensa e não ofensa deve ser entendida para quem envia um yakkha feroz para perto de um monge. O mesmo método se aplica aos casos de desertos perigosos, etc. A única diferença aqui está no significado dos termos: o deserto onde há animais ferozes ou répteis é chamado de 'deserto feroz' (vāḷakantāra); aquele onde há ladrões é chamado de 'deserto de ladrões' (corakantāra). E esta derrota referente a um ser humano (manussaviggaha-pārājika) é sutil; não se está livre dela mesmo por meio de insinuação. Portanto, se alguém disser: 'Em tal lugar está um ladrão; quem cortar a cabeça dele e a trouxer receberá uma recompensa especial do rei', e alguém, ouvindo essas palavras, for lá e o matar, o monge que falou incorre em derrota (pārājika).

---

๑๘๘. ตํ มญฺญมาโนติ อาทีสุ โส กิร ภิกฺขุ อตฺตโน เวริภิกฺขุํ มาเรตุกาโม จินฺเตสิ – ‘‘อิมํ เม ทิวา มาเรนฺตสฺส น สุกรํ ภเวยฺย โสตฺถินา คนฺตุํ, รตฺตึ นํ มาเรสฺสามี’’ติ สลฺลกฺเขตฺวา รตฺตึ อาคมฺม พหูนํ สยิตฏฺฐาเน ตํ มญฺญมาโน ตเมว ชีวิตา โวโรเปสิ. อปโร ตํ มญฺญมาโน อญฺญํ, อปโร อญฺญํ ตสฺเสว สหายํ มญฺญมาโน ตํ, อปโร อญฺญํ ตสฺเสว สหายํ มญฺญมาโน อญฺญํ ตสฺส สหายเมว ชีวิตา โวโรเปสิ. สพฺเพสมฺปิ ปาราชิกเมว.

188. Nas passagens que começam com 'pensando ser ele' — diz-se que um monge, querendo matar um monge inimigo, pensou: 'Se eu o matar durante o dia, não será fácil escapar em segurança. Vou matá-lo à noite'. Tendo planejado isso, ele veio à noite ao local onde muitos dormiam e, pensando ser ele, tirou a vida daquele mesmo monge. Outro monge, pensando ser ele, tirou a vida de outro. Outro, pensando que outro monge era o companheiro daquele, tirou a vida dele. Outro, pensando que outro monge era o companheiro daquele, tirou a vida do próprio companheiro dele. Para todos eles, há apenas derrota (pārājika).

---

อมนุสฺสคหิตวตฺถูสุ ปฐเม วตฺถุสฺมึ ‘‘ยกฺขํ ปลาเปสฺสามี’’ติ ปหารํ อทาสิ, อิตโร ‘‘น ทานายํ วิรชฺฌิตุํ สมตฺโถ, มาเรสฺสามิ น’’นฺติ[Pg.71]. เอตฺถ จ นมรณาธิปฺปายสฺส อนาปตฺติ วุตฺตาติ. น เอตฺตเกเนว อมนุสฺสคหิตสฺส ปหาโร ทาตพฺโพ, ตาลปณฺณํ ปน ปริตฺตสุตฺตํ วา หตฺเถ วา ปาเท วา พนฺธิตพฺพํ, รตนสุตฺตาทีนิ ปริตฺตานิ ภณิตพฺพานิ, ‘‘มา สีลวนฺตํ ภิกฺขุํ วิเหเฐหี’’ติ ธมฺมกถา กาตพฺพาติ. สคฺคกถาทีนิ อุตฺตานตฺถานิ. ยญฺเหตฺถ วตฺตพฺพํ ตํ วุตฺตเมว.

Nos casos de possessão por seres não humanos, no primeiro caso, o monge desferiu um golpe pensando: 'Vou afugentar o yakkha'. O outro desferiu o golpe pensando: 'Agora este yakkha não é capaz de resistir, vou matá-lo'. E aqui foi declarado que não há ofensa para quem não tem a intenção de matar. No entanto, não se deve desferir golpes em alguém possuído por um ser não humano apenas por causa disso. Em vez disso, deve-se amarrar uma folha de palmeira ou um fio de paritta na mão ou no pé, devem ser recitados parittas como o Ratana Sutta, e deve-se fazer uma palestra sobre o Dhamma, dizendo: 'Não moleste um monge virtuoso'. As histórias sobre o céu, etc., têm significado claro. O que precisava ser dito sobre isso já foi dito.

---

๑๘๙. รุกฺขจฺเฉทนวตฺถุ อฏฺฏพนฺธนวตฺถุสทิสํ. อยํ ปน วิเสโส – โย รุกฺเขน โอตฺถโตปิ น มรติ, สกฺกา จ โหติ เอเกน ปสฺเสน รุกฺขํ เฉตฺวา ปถวึ วา ขนิตฺวา นิกฺขมิตุํ, หตฺเถ จสฺส วาสิ วา กุฐารี วา อตฺถิ, เตน อปิ ชีวิตํ ปริจฺจชิตพฺพํ, น จ รุกฺโข วา ฉินฺทิตพฺโพ, น ปถวี วา ขณิตพฺพา. กสฺมา? เอวํ กโรนฺโต หิ ปาจิตฺติยํ อาปชฺชติ, พุทฺธสฺส อาณํ ภญฺชติ, น ชีวิตปริยนฺตํ สีลํ กโรติ. ตสฺมา อปิ ชีวิตํ ปริจฺจชิตพฺพํ, น จ สีลนฺติ ปริคฺคเหตฺวา น เอวํ กาตพฺพํ. อญฺญสฺส ปน ภิกฺขุโน รุกฺขํ วา ฉินฺทิตฺวา ปถวึ วา ขนิตฺวา ตํ นีหริตุํ วฏฺฏติ. สเจ อุทุกฺขลยนฺตเกน รุกฺขํ ปวฏฺเฏตฺวา นีหริตพฺโพ โหติ, ตํเยว รุกฺขํ ฉินฺทิตฺวา อุทุกฺขลํ คเหตพฺพนฺติ มหาสุมตฺเถโร อาห. อญฺญมฺปิ ฉินฺทิตฺวา คเหตุํ วฏฺฏตีติ มหาปทุมตฺเถโร. โสพฺภาทีสุ ปติตสฺสาปิ นิสฺเสณึ พนฺธิตฺวา อุตฺตารเณ เอเสว นโย. อตฺตนา ภูตคามํ ฉินฺทิตฺวา นิสฺเสณี น กาตพฺพา, อญฺเญสํ กตฺวา อุทฺธริตุํ วฏฺฏตีติ.

189. O caso de cortar árvores é semelhante ao caso de amarrar à estaca. No entanto, esta é a diferença: se um monge, mesmo sendo esmagado por uma árvore, não morre, e é possível escapar cortando a árvore de um lado ou cavando a terra, e ele tem em sua mão uma faca ou um machado, ele deve sacrificar até mesmo a própria vida, mas não deve cortar a árvore nem cavar a terra. Por quê? Pois, agindo assim, ele comete uma ofensa pācittiya, viola a ordem do Buda e não mantém a virtude até o fim da vida. Portanto, compreendendo que 'até mesmo a vida deve ser sacrificada, mas não a virtude', ele não deve agir assim. No entanto, é apropriado que outro monge corte a árvore ou cave a terra para retirá-lo. Se for necessário rolar a árvore usando um mecanismo de almofariz para retirá-lo, deve-se cortar essa mesma árvore para fazer o almofariz, assim disse o Ancião Mahāsuma. O Ancião Mahāpaduma disse que também é apropriado cortar outra árvore para obtê-lo. O mesmo princípio se aplica para resgatar alguém que caiu em um poço ou buraco, construindo uma escada. Ele próprio não deve fazer uma escada cortando vegetação viva, mas é apropriado que outros a façam para resgatá-lo.

---

๑๙๐. ทายาลิมฺปนวตฺถูสุ – ทายํ อาลิมฺเปสุนฺติ วเน อคฺคึ อทํสุ. เอตฺถ ปน อุทฺทิสฺสานุทฺทิสฺสวเสน ปาราชิกานนฺตริยถุลฺลจฺจยปาจิตฺติวตฺถูนํ อนุรูปโต ปาราชิกาทีนิ อกุสลราสิภาโว จ ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. ‘‘อลฺลติณวนปฺปคุมฺพาทโย ฑยฺหนฺตู’’ติ อาลิมฺเปนฺตสฺส จ ปาจิตฺติยํ. ‘‘ทพฺพูปกรณานิ วินสฺสนฺตู’’ติ อาลิมฺเปนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. ขิฑฺฑาธิปฺปาเยนาปิ ทุกฺกฏนฺติ สงฺเขปฏฺฐกถายํ วุตฺตํ. ‘‘ยํกิญฺจิ อลฺลสุกฺขํ สอินฺทฺริยานินฺทฺริยํ ฑยฺหตู’’ติ อาลิมฺเปนฺตสฺส วตฺถุวเสน ปาราชิกถุลฺลจฺจยปาจิตฺติยทุกฺกฏานิ เวทิตพฺพานิ.

190. Nos casos de incendiar a floresta — 'atearam fogo à floresta' significa que colocaram fogo na mata. Aqui, no entanto, de acordo com visar ou não visar seres específicos, as ofensas de pārājika, etc., e o acúmulo de ações prejudiciais devem ser compreendidos da mesma maneira explicada anteriormente, em conformidade com os casos de pārājika, crimes de retribuição imediata, thullaccaya e pācittiya. Para quem ateia fogo pensando: 'Que a grama verde, a floresta, os arbustos, etc., sejam queimados', há uma ofensa pācittiya. Para quem ateia fogo pensando: 'Que os materiais de construção sejam destruídos', há uma ofensa dukkaṭa. Mesmo com a intenção de brincar, há uma ofensa dukkaṭa, conforme dito no Comentário Resumido. Para quem ateia fogo pensando: 'Que qualquer coisa, úmida ou seca, com faculdades vitais ou sem faculdades vitais, seja queimada', as ofensas de pārājika, thullaccaya, pācittiya e dukkaṭa devem ser compreendidas de acordo com o objeto.

---

ปฏคฺคิทานํ ปน ปริตฺตกรณญฺจ ภควตา อนุญฺญาตํ, ตสฺมา อรญฺเญ วนกมฺมิเกหิ วา ทินฺนํ สยํ วา อุฏฺฐิตํ อคฺคึ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา ‘‘ติณกุฏิโย มา [Pg.72] วินสฺสนฺตู’’ติ ตสฺส อคฺคิโน ปฏิอคฺคึ ทาตุํ วฏฺฏติ, เยน สทฺธึ อาคจฺฉนฺโต อคฺคิ เอกโต หุตฺวา นิรุปาทาโน นิพฺพาติ. ปริตฺตมฺปิ กาตุํ วฏฺฏติ ติณกุฏิกานํ สมนฺตา ภูมิตจฺฉนํ ปริขาขณนํ วา, ยถา อาคโต อคฺคิ อุปาทานํ อลภิตฺวา นิพฺพาติ. เอตญฺจ สพฺพํ อุฏฺฐิเตเยว อคฺคิสฺมึ กาตุํ วฏฺฏติ. อนุฏฺฐิเต อนุปสมฺปนฺเนหิ กปฺปิยโวหาเรน กาเรตพฺพํ. อุทเกน ปน นิพฺพาเปนฺเตหิ อปฺปาณกเมว อุทกํ อาสิญฺจิตพฺพํ.

No entanto, fazer um contra-fogo e criar uma barreira protetora foram permitidos pelo Abençoado. Portanto, na floresta, ao ver se aproximar um fogo ateado por trabalhadores florestais ou que surgiu por si mesmo, pensando: 'Que as cabanas de palha não sejam destruídas', é apropriado acender um contra-fogo contra aquele fogo, com o qual o fogo que se aproxima, unindo-se a ele, apaga-se por falta de combustível. Também é apropriado fazer uma barreira protetora raspando o solo ou cavando uma trincheira ao redor das cabanas de palha, de modo que o fogo que se aproxima, não encontrando combustível, apague-se. E tudo isso só é apropriado fazer quando o fogo já surgiu. Se o fogo ainda não surgiu, deve ser feito por não-ordenados usando linguagem apropriada. No entanto, ao apagar o fogo com água, deve-se despejar apenas água que não contenha seres vivos.

---

๑๙๑. อาฆาตนวตฺถุสฺมึ – ยถา เอกปฺปหารวจเน; เอวํ ‘‘ทฺวีหิ ปหาเรหี’’ติ อาทิวจเนสุปิ ปาราชิกํ เวทิตพฺพํ. ‘‘ทฺวีหี’’ติ วุตฺเต จ เอเกน ปหาเรน มาริเตปิ เขตฺตเมว โอติณฺณตฺตา ปาราชิกํ, ตีหิ มาริเต ปน วิสงฺเกตํ. อิติ ยถาปริจฺเฉเท วา ปริจฺเฉทพฺภนฺตเร วา อวิสงฺเกตํ, ปริจฺเฉทาติกฺกเม ปน สพฺพตฺถ วิสงฺเกตํ โหติ, อาณาปโก มุจฺจติ, วธกสฺเสว โทโส. ยถา จ ปหาเรสุ; เอวํ ปุริเสสุปิ ‘‘เอโก มาเรตู’’ติ วุตฺเต เอเกเนว มาริเต ปาราชิกํ, ทฺวีหิ มาริเต วิสงฺเกตํ. ‘‘ทฺเว มาเรนฺตู’’ติ วุตฺเต เอเกน วา ทฺวีหิ วา มาริเต ปาราชิกํ, ตีหิ มาริเต วิสงฺเกตนฺติ เวทิตพฺพํ. เอโก สงฺคาเม เวเคน ธาวโต ปุริสสฺส สีสํ อสินา ฉินฺทติ, อสีสกํ กพนฺธํ ธาวติ, ตมญฺโญ ปหริตฺวา ปาเตสิ, กสฺส ปาราชิกนฺติ วุตฺเต อุปฑฺฒา เถรา ‘‘คมนูปจฺเฉทกสฺสา’’ติ อาหํสุ. อาภิธมฺมิกโคทตฺตตฺเถโร ‘‘สีสจฺเฉทกสฺสา’’ติ. เอวรูปานิปิ วตฺถูนิ อิมสฺส วตฺถุสฺส อตฺถทีปเน วตฺตพฺพานีติ.

191. No caso do local de execução — assim como na instrução de 'matar com um único golpe', o mesmo se aplica a instruções como 'mate com dois golpes', nas quais a ofensa pārājika deve ser compreendida. E quando se diz 'com dois golpes', mesmo se a pessoa for morta com apenas um golpe, por ter entrado no campo da intenção de matar, há uma ofensa pārājika; no entanto, se for morta com três golpes, há um desvio da instrução. Assim, se a morte ocorrer de acordo com o limite estabelecido ou dentro dele, não há desvio; no entanto, se o limite for excedido, em todos os casos há desvio, o mandante fica livre da ofensa e a culpa é apenas do executor. E assim como ocorre com os golpes, o mesmo se aplica às pessoas: quando se diz 'que um homem o mate', se for morto por apenas um, há pārājika; se for morto por dois, há desvio. Quando se diz 'que dois homens o matem', se for morto por um ou por dois, há pārājika; se for morto por três, deve-se compreender que há desvio. Se um monge, em uma batalha, corta com uma espada a cabeça de um homem que corre velozmente, e o tronco sem cabeça continua correndo, e outro monge o golpeia e o faz cair, quando se pergunta: 'De quem é a ofensa pārājika?', metade dos Anciãos disse: 'É daquele que interrompeu o movimento do corpo'. O Ancião Godatta, o Abhidhammika, disse: 'É daquele que cortou a cabeça'. Casos dessa natureza também devem ser explicados na elucidação do significado deste caso.

---

๑๙๒. ตกฺกวตฺถุสฺมึ – อนิยเมตฺวา ‘‘ตกฺกํ ปาเยถา’’ติ วุตฺเต ยํ วา ตํ วา ตกฺกํ ปาเยตฺวา มาริเต ปาราชิกํ. นิยเมตฺวา ปน ‘‘โคตกฺกํ มหึสตกฺกํ อชิกาตกฺก’’นฺติ วา, ‘‘สีตํ อุณฺหํ ธูปิตํ อธูปิต’’นฺติ วา วุตฺเต ยํ วุตฺตํ, ตโต อญฺญํ ปาเยตฺวา มาริเต วิสงฺเกตํ.

192. No caso do soro de leite — quando se diz, sem especificar: 'Dê-lhe soro de leite para beber', se a pessoa for morta após beber qualquer tipo de soro de leite, há uma ofensa pārājika. No entanto, especificando — seja dizendo 'soro de leite de vaca', 'soro de leite de búfala' ou 'soro de leite de cabra', ou dizendo 'frio', 'quente', 'defumado' ou 'não defumado' —, se a pessoa for morta após beber um tipo diferente daquele que foi especificado, há desvio da instrução.

---

โลณโสวีรกวตฺถุสฺมึ – โลณโสวีรกํ นาม สพฺพรสาภิสงฺขตํ เอกํ เภสชฺชํ. ตํ กิร กโรนฺตา หรีตกามลกวิภีตกกสาเว สพฺพธญฺญานิ สพฺพอปรณฺณานิ สตฺตนฺนมฺปิ ธญฺญานํ โอทนํ กทลิผลาทีนิ สพฺพผลานิ เวตฺตเกตกขชฺชูริกฬีราทโย สพฺพกฬีเร มจฺฉมํสขณฺฑานิ อเนกานิ จ มธุผาณิตสินฺธวโลณนิกฏุกาทีนิ เภสชฺชานิ ปกฺขิปิตฺวา [Pg.73] กุมฺภิมุขํ ลิมฺปิตฺวา เอกํ วา ทฺเว วา ตีณิ วา สํวจฺฉรานิ ฐเปนฺติ, ตํ ปริปจฺจิตฺวา ชมฺพุรสวณฺณํ โหติ. วาตกาสกุฏฺฐปณฺฑุภคนฺทราทีนํ สินิทฺธโภชนํ ภุตฺตานญฺจ อุตฺตรปานํ ภตฺตชีรณกเภสชฺชํ ตาทิสํ นตฺถิ. ตํ ปเนตํ ภิกฺขูนํ ปจฺฉาภตฺตมฺปิ วฏฺฏติ, คิลานานํ ปากติกเมว, อคิลานานํ ปน อุทกสมฺภินฺนํ ปานปริโภเคนาติ.

No caso do medicamento loṇasovīraka — o chamado loṇasovīraka é um tipo de medicamento preparado com todos os sabores. Diz-se que aqueles que o preparam, em uma decocção de mirabolano-preto, mirabolano-emblico e mirabolano-belerico, colocam todos os tipos de grãos, todos os tipos de leguminosas, arroz cozido de todos os sete tipos de grãos, todas as frutas como bananas, etc., todos os tipos de brotos como brotos de vime, de ketaka e de tamareira, pedaços de peixe e carne, e diversos medicamentos como mel, melaço, sal de rocha, especiarias picantes, etc., e, após selarem a boca do pote, deixam-no descansar por um, dois ou três anos. Quando está totalmente maturado, adquire a cor do suco de jambo. Para doenças do vento, tosse, lepra, icterícia, fístula anal, etc., e como uma excelente bebida pós-refeição para aqueles que consumiram alimentos gordurosos, não existe medicamento digestivo igual a este. E este mesmo medicamento é apropriado para os monges mesmo após o meio-dia; para os doentes, em seu estado puro, mas para os que não estão doentes, misturado com água, consumido como bebida.

---

สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย

No Samantapāsādikā, o comentário do Vinaya,

---

ตติยปาราชิกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação do terceiro Pārājika está concluída.

---

๔. จตุตฺถปาราชิกํ

4. O quarto Pārājika

---

จตุสจฺจวิทู สตฺถา, จตุตฺถํ ยํ ปกาสยิ;

ปาราชิกํ ตสฺส ทานิ, ปตฺโต สํวณฺณนากฺกโม.

O Mestre, conhecedor das quatro verdades, proclamou o quarto Pārājika; chegou agora o momento de sua explicação sequencial.

---

ยสฺมา ตสฺมา สุวิญฺเญยฺยํ, ยํ ปุพฺเพ จ ปกาสิตํ;

ตํ วชฺชยิตฺวา อสฺสาปิ, โหติ สํวณฺณนา อยํ.

Portanto, evitando o que é fácil de compreender e o que já foi explicado anteriormente, esta explicação também será apresentada para este preceito.

---

วคฺคุมุทาตีริยภิกฺขุวตฺถุวณฺณนา

A explicação do caso dos monges das margens do rio Vaggumudā

---

๑๙๓. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ…เป… คิหีนํ กมฺมนฺตํ อธิฏฺเฐมาติ คิหีนํ เขตฺเตสุ เจว อารามาทีสุ จ กตฺตพฺพกิจฺจํ อธิฏฺฐาม; ‘‘เอวํ กาตพฺพํ, เอวํ น กาตพฺพ’’นฺติ อาจิกฺขาม เจว อนุสาสาม จาติ วุตฺตํ โหติ. ทูเตยฺยนฺติ ทูตกมฺมํ. อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺสาติ มนุสฺเส อุตฺติณฺณธมฺมสฺส; มนุสฺเส อติกฺกมิตฺวา พฺรหฺมตฺตํ วา นิพฺพานํ วา ปาปนกธมฺมสฺสาติ อตฺโถ. อุตฺตริมนุสฺสานํ วา เสฏฺฐปุริสานํ ฌายีนญฺจ อริยานญฺจ ธมฺมสฺส. อสุโก ภิกฺขูติอาทีสุ อตฺตนา เอวํ มนฺตยิตฺวา ปจฺฉา คิหีนํ ภาสนฺตา ‘‘พุทฺธรกฺขิโต นาม ภิกฺขุ ปฐมสฺส ฌานสฺส ลาภี, ธมฺมรกฺขิโต ทุติยสฺสา’’ติ เอวํ นามวเสเนว วณฺณํ ภาสึสูติ เวทิตพฺโพ. ตตฺถ เอโสเยว โข อาวุโส เสยฺโยติ กมฺมนฺตาธิฏฺฐานํ ทูเตยฺยหรณญฺจ พหุสปตฺตํ มหาสมารมฺภํ น จ สมณสารุปฺปํ. ตโต ปน อุภยโตปิ เอโส เอว เสยฺโย ปาสํสตโร สุนฺทรตโร โย อมฺหากํ คิหีนํ อญฺญมญฺญสฺส อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺโณ ภาสิโต. กึ วุตฺตํ โหติ? อิริยาปถํ สณฺฐเปตฺวา นิสินฺนํ วา จงฺกมนฺตํ วา ปุจฺฉนฺตานํ วา อปุจฺฉนฺตานํ วา คิหีนํ ‘‘อยํ [Pg.74] อสุโก นาม ภิกฺขุ ปฐมสฺส ฌานสฺส ลาภี’’ติ เอวมาทินา นเยน โย อมฺหากํ อญฺเญน อญฺญสฺส อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺโณ ภาสิโต ภวิสฺสติ, เอโส เอว เสยฺโยติ. อนาคตสมฺพนฺเธ ปน อสติ น เอเตหิ โส ตสฺมึ ขเณ ภาสิโตว ยสฺมา น ยุชฺชติ, ตสฺมา อนาคตสมฺพนฺธํ กตฺวา ‘‘โย เอวํ ภาสิโต ภวิสฺสติ, โส เอว เสยฺโย’’ติ เอวเมตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. ลกฺขณํ ปน สทฺทสตฺถโต ปริเยสิตพฺพํ.

193. Naquele tempo, o Buda, o Abençoado, estava residindo em Vesālī... 'Gerenciamos o trabalho dos leigos' significa: gerenciamos as tarefas a serem feitas nos campos e pomares dos leigos; significa que lhes dizemos e os instruímos: 'Isto deve ser feito assim, isto não deve ser feito assim'. 'Mensagens' significa o trabalho de mensageiro. 'Do estado humano superior' significa o estado que transcende os seres humanos comuns; o significado é: o estado que, superando os seres humanos comuns, conduz ao estado de Brahma ou ao Nibbāna. Ou o estado dos seres humanos superiores, dos homens excelentes, daqueles que praticam jhana e dos nobres. Nas passagens como 'Aquele monge...', etc., deve-se compreender que, tendo eles próprios conspirado assim e depois falando aos leigos, eles elogiaram uns aos outros usando especificamente os seus nomes: 'O monge chamado Buddharakkhita obteve o primeiro jhana, Dhammarakkhita obteve o segundo'. Nisso, 'Este, de fato, amigos, é o melhor' significa: gerenciar o trabalho e levar mensagens trazem muitos inimigos, exigem grande esforço e não são adequados para um asceta. Portanto, em comparação com ambos, este é muito melhor, mais louvável e mais excelente: o elogio que fizermos aos leigos sobre o estado humano superior uns dos outros. O que se quer dizer com isso? Aos leigos que perguntam ou não perguntam sobre um monge que está sentado ou caminhando com postura controlada, dizendo-lhes de tal maneira: 'Este monge chamado fulano obteve o primeiro jhana', etc., o elogio que for feito por um de nós sobre o estado humano superior de outro, este é o melhor. No entanto, se não houvesse conexão com o tempo futuro, uma vez que o elogio não havia sido realmente feito por eles naquele momento, isso não seria adequado; portanto, fazendo a conexão com o futuro: 'aquele elogio que for feito dessa maneira, esse mesmo é o melhor' — assim deve ser compreendido o significado aqui. No entanto, a regra gramatical deve ser buscada na ciência da gramática.

---

๑๙๔. วณฺณวา อเหสุนฺติ อญฺโญเยว เนสํ อภินโว สรีรวณฺโณ อุปฺปชฺชิ, เตน วณฺเณน วณฺณวนฺโต อเหสุํ. ปีณินฺทฺริยาติ ปญฺจหิ ปสาเทหิ อภินิวิฏฺโฐกาสสฺส ปริปุณฺณตฺตา มนจฺฉฏฺฐานํ อินฺทฺริยานํ อมิลาตภาเวน ปีณินฺทฺริยา. ปสนฺนมุขวณฺณาติ กิญฺจาปิ อวิเสเสน วณฺณวนฺโต สรีรวณฺณโต ปน เนสํ มุขวณฺโณ อธิกตรํ ปสนฺโน; อจฺโฉ อนาวิโล ปริสุทฺโธติ อตฺโถ. วิปฺปสนฺนฉวิวณฺณาติ เยน จ เต มหากณิการปุปฺผาทิสทิเสน วณฺเณน วณฺณวนฺโต, ตาทิโส อญฺเญสมฺปิ มนุสฺสานํ วณฺโณ อตฺถิ. ยถา ปน อิเมสํ; เอวํ น เตสํ ฉวิวณฺโณ วิปฺปสนฺโน. เตน วุตฺตํ – ‘‘วิปฺปสนฺนฉวิวณฺณา’’ติ. อิติห เต ภิกฺขู เนว อุทฺเทสํ น ปริปุจฺฉํ น กมฺมฏฺฐานํ อนุยุญฺชนฺตา. อถ โข กุหกตาย อภูตคุณสํวณฺณนาย ลทฺธานิ ปณีตโภชนานิ ภุญฺชิตฺวา ยถาสุขํ นิทฺทารามตํ สงฺคณิการามตญฺจ อนุยุญฺชนฺตา อิมํ สรีรโสภํ ปาปุณึสุ, ยถา ตํ พาลา ภนฺตมิคปฺปฏิภาคาติ.

194. 'Tornaram-se de bela aparência' significa que uma nova e diferente tez física surgiu neles, e com essa tez tornaram-se de bela aparência. 'De faculdades revigoradas' significa que, devido à plenitude das áreas ocupadas pelos cinco sentidos físicos e pelo fato de as faculdades sensoriais, tendo a mente como a sexta, não estarem murchas, eles eram de faculdades revigoradas. 'De feições faciais radiantes' significa que, embora fossem de bela aparência em geral, mais do que a tez do corpo, a tez facial deles era extremamente radiante; o significado é: límpida, sem mácula e puríssima. 'De pele extremamente brilhante' significa que, embora outras pessoas também possuam uma tez brilhante semelhante à flor de canicara, a pele daquelas outras pessoas não é tão extremamente brilhante quanto a destes monges. Por isso foi dito: 'de pele extremamente brilhante'. Assim, aqueles monges não se dedicaram à recitação dos textos, nem à inquirição, nem à meditação. Em vez disso, por meio de hipocrisia e pelo elogio mútuo de qualidades inexistentes, comendo alimentos finos obtidos e dedicando-se ao prazer de dormir e ao prazer de socializar conforme desejavam, alcançaram esta beleza física, assim como os tolos, que se assemelham a cervos assustados.

---

วคฺคุมุทาตีริยาติ วคฺคุมุทาตีรวาสิโน. กจฺจิ ภิกฺขเว ขมนียนฺติ ภิกฺขเว กจฺจิ ตุมฺหากํ อิทํ จตุจกฺกํ นวทฺวารํ สรีรยนฺตํ ขมนียํ สกฺกา ขมิตุํ สหิตุํ ปริหริตุํ น กิญฺจิ ทุกฺขํ อุปฺปาเทตีติ. กจฺจิ ยาปนียนฺติ กจฺจิ สพฺพกิจฺเจสุ ยาเปตุํ คเมตุํ สกฺกา, น กิญฺจิ อนฺตรายํ ทสฺเสตีติ. กุจฺฉิ ปริกนฺโตติ กุจฺฉิ ปริกนฺติโต วรํ ภเวยฺย; ‘‘ปริกตฺโต’’ติปิ ปาโฐ ยุชฺชติ. เอวํ วคฺคุมุทาตีริเย อเนกปริยาเยน วิครหิตฺวา อิทานิ ยสฺมา เตหิ กตกมฺมํ โจรกมฺมํ โหติ, ตสฺมา อายตึ อญฺเญสมฺปิ เอวรูปสฺส กมฺมสฺส อกรณตฺถํ อถ โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ.

'Das margens do rio Vaggumudā' significa os que habitam nas margens do rio Vaggumudā. 'É tolerável, monges?' significa: monges, será que esta máquina corporal de vocês, que possui quatro rodas e nove aberturas, é tolerável? É possível tolerá-la, suportá-la e mantê-la sem que ela cause nenhum sofrimento? 'É sustentável?' significa: será que é possível prosseguir e realizar todas as atividades sem que ela apresente nenhum obstáculo? 'Ter a barriga cortada' significa que seria melhor ter a barriga cortada ao redor; a leitura 'parikatto' também é adequada. Tendo assim repreendido os monges das margens do rio Vaggumudā de várias maneiras, agora, visto que a ação praticada por eles foi um ato de roubo, portanto, para que outros no futuro não pratiquem tal ação, o Abençoado dirigiu-se aos monges.

---

๑๙๕. อามนฺเตตฺวา [Pg.75] จ ปน ‘‘ปญฺจิเม ภิกฺขเว มหาโจรา’’ติอาทิมาห. ตตฺถ สนฺโต สํวิชฺชมานาติ อตฺถิ เจว อุปลพฺภนฺติ จาติ วุตฺตํ โหติ. อิธาติ อิมสฺมึ สตฺตโลเก. เอวํ โหตีติ เอวํ ปุพฺพภาเค อิจฺฉา อุปฺปชฺชติ. กุทาสฺสุ นามาหนฺติ เอตฺถ สุอิติ นิปาโต; กุทา นามาติ อตฺโถ. โส อปเรน สมเยนาติ โส ปุพฺพภาเค เอวํ จินฺเตตฺวา อนุกฺกเมน ปริสํ วฑฺเฒนฺโต ปนฺถทูหนกมฺมํ ปจฺจนฺติมคามวิโลปนฺติ เอวมาทีนิ กตฺวา เวปุลฺลปฺปตฺตปริโส หุตฺวา คาเมปิ อคาเม, ชนปเทปิ อชนปเท กโรนฺโต หนนฺโต ฆาเตนฺโต ฉินฺทนฺโต เฉทาเปนฺโต ปจนฺโต ปาเจนฺโต.

195. E tendo se dirigido a eles, ele disse: 'Monges, existem estes cinco grandes ladrões...', etc. Nisso, 'existentes e encontrados' significa que eles de fato existem e são conhecidos. 'Aqui' significa neste mundo de seres vivos. 'Assim acontece' significa que assim surge o desejo na fase inicial. Na expressão 'Kudāssu nāma ahaṃ', aqui 'su' é uma partícula expletiva; o significado é 'quando, de fato'. 'Ele, em outra ocasião' significa que ele, tendo pensado assim na fase inicial, gradualmente aumentando o seu bando, praticando o ato de salteador de estradas, saqueando vilas fronteiriças, etc., tendo obtido um bando numeroso, tornando as vilas em não-vilas e os distritos em não-distritos, matando e mandando matar, mutilando e mandando mutilar, torturando pelo fogo e mandando torturar pelo fogo.

---

อิติ พาหิรกมหาโจรํ ทสฺเสตฺวา เตน สทิเส สาสเน ปญฺจ มหาโจเร ทสฺเสตุํ ‘‘เอวเมว โข’’ติอาทิมาห. ตตฺถ ปาปภิกฺขุโนติ อญฺเญสุ ฐาเนสุ มูลจฺฉินฺโน ปาราชิกปฺปตฺโต ‘‘ปาปภิกฺขู’’ติ วุจฺจติ. อิธ ปน ปาราชิกํ อนาปนฺโน อิจฺฉาจาเร ฐิโต ขุทฺทานุขุทฺทกานิ สิกฺขาปทานิ มทฺทิตฺวา วิจรนฺโต ‘‘ปาปภิกฺขู’’ติ อธิปฺเปโต. ตสฺสาปิ พาหิรกโจรสฺส วิย ปุพฺพภาเค เอวํ โหติ – ‘‘กุทาสฺสุ นามาหํ…เป… ปริกฺขาราน’’นฺติ. ตตฺถ สกฺกโตติ สกฺการปฺปตฺโต. ครุกโตติ ครุการปฺปตฺโต. มานิโตติ มนสา ปิยายิโต. ปูชิโตติ จตุปจฺจยาภิหารปูชาย ปูชิโต. อปจิโตติ อปจิติปฺปตฺโต. ตตฺถ ยสฺส จตฺตาโร ปจฺจเย สกฺกริตฺวา สุฏฺฐุ อภิสงฺขเต ปณีตปณีเต กตฺวา เทนฺติ, โส สกฺกโต. ยสฺมึ ครุภาวํ ปจฺจุเปตฺวา เทนฺติ, โส ครุกโต. ยํ มนสา ปิยายนฺติ, โส มานิโต. ยสฺส สพฺพมฺเปตํ กโรนฺติ, โส ปูชิโต. ยสฺส อภิวาทนปจฺจุฏฺฐานอญฺชลิกมฺมาทิวเสน ปรมนิปจฺจการํ กโรนฺติ, โส อปจิโต. อิมสฺส จ ปน สพฺพมฺปิ อิมํ โลกามิสํ ปตฺถยมานสฺส เอวํ โหติ.

Assim, tendo mostrado o grande ladrão externo, para mostrar os cinco grandes ladrões na Dispensa que são semelhantes a ele, ele disse as palavras que começam com 'evameva kho' (assim também). Ali, 'um monge mau' (pāpabhikkhu) refere-se, em outros contextos, àquele que cortou suas raízes e cometeu uma ofensa de derrota (pārājika). Aqui, no entanto, refere-se àquele que, sem ter cometido uma ofensa de derrota, mas estabelecido em maus desejos, vaga transgredindo as regras de treinamento menores e secundárias. Para ele também, assim como para o ladrão externo, no início surge este pensamento: 'Quando será que eu... [serei cercado por cem ou mil, etc.] ...requisitos?'. Ali, 'honrado' (sakkato) significa aquele que alcançou honra. 'Respeitado' (garukato) significa aquele que alcançou respeito. 'Estimado' (mānito) significa aquele que é amado mentalmente. 'Venerado' (pūjito) significa aquele que é venerado por meio da oferta dos quatro requisitos. 'Reverenciado' (apacito) significa aquele que alcançou reverência. Entre eles, aquele a quem oferecem os quatro requisitos com honra, bem preparados e excelentes, é 'honrado'. Aquele a quem dão estabelecendo uma atitude de respeito é 'respeitado'. Aquele a quem amam mentalmente é 'estimado'. Aquele para quem fazem tudo isso é 'venerado'. Aquele para quem demonstram extrema humildade por meio de saudações, levantar-se para receber, fazer o gesto de reverência com as mãos unidas, etc., é 'reverenciado'. E para este que deseja todas as coisas materiais do mundo (lokāmisa), surge tal pensamento.

---

โส อปเรน สมเยนาติ โส ปุพฺพภาเค เอวํ จินฺเตตฺวา อนุกฺกเมน สิกฺขาย อติพฺพคารเว อุทฺธเต อุนฺนเฬ จปเล มุขเร วิกิณฺณวาเจ มุฏฺฐสฺสตี อสมฺปชาเน ปากตินฺทฺริเย อาจริยุปชฺฌาเยหิ ปริจฺจตฺตเก ลาภครุเก ปาปภิกฺขู สงฺคณฺหิตฺวา อิริยาปถสณฺฐปนาทีนิ กุหกวตฺตานิ สิกฺขาเปตฺวา ‘‘อยํ เถโร อสุกสฺมึ นาม เสนาสเน วสฺสํ อุปคมฺม วตฺตปฏิปตฺตึ ปูรยมาโน วสฺสํ วสิตฺวา นิคฺคโต’’ติ โลกสมฺมตเสนาสนสํวณฺณนาทีหิ [Pg.76] อุปาเยหิ โลกํ ปริปาเจตุํ ปฏิพเลหิ ชาตกาทีสุ กตปริจเยหิ สรสมฺปนฺเนหิ ปาปภิกฺขูหิ สํวณฺณิยมานคุโณ หุตฺวา สเตน วา สหสฺเสน วา ปริวุโต…เป… เภสชฺชปริกฺขารานํ. อยํ ภิกฺขเว ปฐโม มหาโจโรติ อยํ สนฺธิจฺเฉทาทิโจรโก วิย น เอกํ กุลํ น ทฺเว, อถ โข มหาชนํ วญฺเจตฺวา จตุปจฺจยคหณโต ‘‘ปฐโม มหาโจโร’’ติ เวทิตพฺโพ. เย ปน สุตฺตนฺติกา วา อาภิธมฺมิกา วา วินยธรา วา ภิกฺขู ภิกฺขาจาเร อสมฺปชฺชมาเน ปาฬึ วาเจนฺตา อฏฺฐกถํ กเถนฺตา อนุโมทนาย ธมฺมกถาย อิริยาปถสมฺปตฺติยา จ โลกํ ปสาเทนฺตา ชนปทจาริกํ จรนฺติ สกฺกตา ครุกตา มานิตา ปูชิตา อปจิตา, เต ‘‘ตนฺติปเวณิฆฏนกา สาสนโชตกา’’ติ เวทิตพฺพา.

'Ele, em um momento posterior...' (So aparena samayenāti): ele, tendo pensado assim inicialmente, gradualmente reúne monges maus que não têm profundo respeito pelo treinamento, que são agitados, orgulhosos, levianos, tagarelas, de fala dispersa, desatentos, sem clara compreensão, de sentidos descontrolados, abandonados por seus professores e preceptores e focados em ganhos. Ele os ensina práticas enganosas, como a postura corporal correta, e diz: 'Este ancião entrou no retiro de chuvas em tal habitação, cumprindo seus deveres e práticas, e agora, tendo completado o retiro, partiu'. Usando meios como elogiar habitações estimadas pelo mundo para influenciar as pessoas, e tendo suas qualidades exaltadas por monges maus que são capazes de persuadir o público, que são familiarizados com os Jātakas, etc., e dotados de vozes agradáveis, ele viaja cercado por cem ou mil... [até obter] ...requisitos de medicamentos. 'Este, monges, é o primeiro grande ladrão' (Ayaṃ bhikkhave paṭhamo mahācoroti): este, diferentemente de um ladrão comum que arromba casas e rouba uma ou duas famílias, engana o público em geral para obter os quatro requisitos; por isso, deve ser conhecido como o 'primeiro grande ladrão'. Por outro lado, os monges que são conhecedores dos Suttas, do Abhidhamma ou do Vinaya, que, mesmo quando a esmola de comida é escassa, recitam o Pāli, explicam os comentários, dão ensinamentos de Dhamma para expressar regozijo e inspiram as pessoas com a perfeição de sua postura corporal, viajando pelo país sendo honrados, respeitados, estimados, venerados e reverenciados — estes devem ser conhecidos como 'aqueles que mantêm a continuidade da linhagem e iluminam a Dispensa'.

---

ตถาคตปฺปเวทิตนฺติ ตถาคเตน ปฏิวิทฺธํ ปจฺจกฺขกตํ ชานาปิตํ วา. อตฺตโน ทหตีติ ปริสมชฺเฌ ปาฬิญฺจ อฏฺฐกถญฺจ สํสนฺทิตฺวา มธุเรน สเรน ปสาทนียํ สุตฺตนฺตํ กเถตฺวา ธมฺมกถาวเสน อจฺฉริยพฺภุตชาเตน วิญฺญูชเนน ‘‘อโห, ภนฺเต, ปาฬิ จ อฏฺฐกถา จ สุปริสุทฺธา, กสฺส สนฺติเก อุคฺคณฺหิตฺถา’’ติ ปุจฺฉิโต ‘‘โก อมฺหาทิเส อุคฺคหาเปตุํ สมตฺโถ’’ติ อาจริยํ อนุทฺทิสิตฺวา อตฺตนา ปฏิวิทฺธํ สยมฺภุญาณาธิคตํ ธมฺมวินยํ ปเวเทติ. อยํ ตถาคเตน สตสหสฺสกปฺปาธิกานิ จตฺตาริ อสงฺเขยฺยานิ ปารมิโย ปูเรตฺวา กิจฺเฉน กสิเรน ปฏิวิทฺธธมฺมตฺเถนโก ทุติโย มหาโจโร.

'Proclamado pelo Tathāgata' (Tathāgatappaveditanti): penetrado, realizado diretamente ou ensinado pelo Tathāgata. 'Atribui a si mesmo' (Attano dahatīti): no meio de uma assembleia, tendo comparado o Pāli e o comentário, ele expõe um Sutta inspirador com uma voz doce. No final do sermão, quando perguntado por pessoas sábias cheias de admiração e espanto: 'Oh, venerável senhor, o Pāli e o comentário são extremamente puros; com quem o senhor os aprendeu?', ele, sem indicar seu professor, diz: 'Quem seria capaz de ensinar a alguém como eu?', e apresenta o Dhamma-Vinaya como algo penetrado por si mesmo e alcançado por seu próprio conhecimento auto-desperto. Este é o segundo grande ladrão, que rouba o Dhamma penetrado com grande esforço e dificuldade pelo Tathāgata, após preencher as perfeições por quatro incontáveis e cem mil éons.

---

สุทฺธํ พฺรหฺมจารินฺติ ขีณาสวภิกฺขุํ. ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรนฺตนฺติ นิรุปกฺกิเลสํ เสฏฺฐจริยํ จรนฺตํ; อญฺญมฺปิ วา อนาคามึ อาทึ กตฺวา ยาว สีลวนฺตํ ปุถุชฺชนํ อวิปฺปฏิสาราทิวตฺถุกํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรนฺตํ. อมูลเกน อพฺรหฺมจริเยน อนุทฺธํเสตีติ ตสฺมึ ปุคฺคเล อวิชฺชมาเนน อนฺติมวตฺถุนา อนุวทติ โจเทติ; อยํ วิชฺชมานคุณมกฺขี อริยคุณตฺเถนโก ตติโย มหาโจโร.

'Aquele que vive a vida santa pura' (Suddhaṃ brahmacārinti): um monge cujas impurezas foram destruídas. 'Que vive a vida santa perfeitamente pura' (Parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carantanti): que vive a conduta excelente e livre de máculas; ou também qualquer outro, começando por um não-retornante até um cidadão comum virtuoso, que vive a vida santa pura que serve de base para a ausência de remorso, etc. 'Acusa infundadamente de não viver a vida santa' (Amūlakena abrahmacariyena anuddhaṃsetīti): ele acusa e culpa aquela pessoa com uma ofensa extrema (ou seja, Pārājika) que não existe nela. Este, que destrói as qualidades reais dos outros e rouba as qualidades dos nobres, é o terceiro grande ladrão.

---

ครุภณฺฑานิ ครุปริกฺขารานีติ ยถา อทินฺนาทาเน ‘‘จตุโร ชนา สํวิธาย ครุภณฺฑํ อวาหรุ’’นฺติ (ปริ. ๔๗๙) เอตฺถ ปญฺจมาสกคฺฆนกํ ‘‘ครุภณฺฑ’’นฺติ วุจฺจติ, อิธ ปน น เอวํ. อถ โข ‘‘ปญฺจิมานิ, ภิกฺขเว, อวิสฺสชฺชิยานิ น วิสฺสชฺเชตพฺพานิ สงฺเฆน วา คเณน วา ปุคฺคเลน วา. วิสฺสชฺชิตานิปิ อวิสฺสชฺชิตานิ [Pg.77] โหนฺติ. โย วิสฺสชฺเชยฺย, อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส. กตมานิ ปญฺจ? อาราโม, อารามวตฺถุ…เป… ทารุภณฺฑํ, มตฺติกาภณฺฑ’’นฺติ วจนโต อวิสฺสชฺชิตพฺพตฺตา ครุภณฺฑานิ. ‘‘ปญฺจิมานิ, ภิกฺขเว, อเวภงฺคิยานิ น วิภชิตพฺพานิ สงฺเฆน วา คเณน วา ปุคฺคเลน วา. วิภตฺตานิปิ อวิภตฺตานิ โหนฺติ. โย วิภเชยฺย, อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส. กตมานิ ปญฺจ? อาราโม, อารามวตฺถุ…เป… ทารุภณฺฑํ, มตฺติกาภณฺฑ’’นฺติ (จูฬว. ๓๒๒) วจนโต อเวภงฺคิยตฺตา สาธารณปริกฺขารภาเวน ครุปริกฺขารานิ. อาราโม อารามวตฺถูติอาทีสุ ยํ วตฺตพฺพํ ตํ สพฺพํ ‘‘ปญฺจิมานิ, ภิกฺขเว, อวิสฺสชฺชิยานี’’ติ ขนฺธเก อาคตสุตฺตวณฺณนายเมว ภณิสฺสาม. เตหิ คิหี สงฺคณฺหาตีติ ตานิ ทตฺวา ทตฺวา คิหีํ สงฺคณฺหาติ อนุคฺคณฺหาติ. อุปลาเปตีติ ‘‘อโห อมฺหากํ อยฺโย’’ติ เอวํ ลปนเก อนุพนฺธนเก สสฺเนเห กโรติ. อยํ อวิสฺสชฺชิยํ อเวภงฺคิยญฺจ ครุปริกฺขารํ ตถาภาวโต เถเนตฺวา คิหิ สงฺคณฺหนโก จตุตฺโถ มหาโจโร. โส จ ปนายํ อิมํ ครุภณฺฑํ กุลสงฺคณฺหนตฺถํ วิสฺสชฺเชนฺโต กุลทูสกทุกฺกฏํ อาปชฺชติ. ปพฺพาชนียกมฺมารโห จ โหติ. ภิกฺขุสงฺฆํ อภิภวิตฺวา อิสฺสรวตาย วิสฺสชฺเชนฺโต ถุลฺลจฺจยํ อาปชฺชติ. เถยฺยจิตฺเตน วิสฺสชฺเชนฺโต ภณฺฑํ อคฺฆาเปตฺวา กาเรตพฺโพติ.

'Bens pesados, utensílios pesados' (Garubhaṇḍāni garuparikkhārānīti): assim como na regra sobre tomar o que não foi dado, na passagem 'quatro pessoas, tendo conspirado, levaram bens pesados', um objeto no valor de cinco māsakas é chamado de 'bem pesado', mas aqui não é assim. Em vez disso, devido à declaração: 'Monges, estes cinco não devem ser doados, não devem ser dados pelo Saṅgha, por um grupo ou por um indivíduo. Mesmo que sejam doados, permanecem não doados. Quem os doar comete uma ofensa de transgressão grave. Quais são os cinco? Um mosteiro, o terreno de um mosteiro... [etc.] ...utensílios de madeira, utensílios de argila', eles são chamados de 'bens pesados' por não deverem ser doados. E devido à declaração: 'Monges, estes cinco não devem ser divididos, não devem ser partilhados pelo Saṅgha, por um grupo ou por um indivíduo. Mesmo que sejam divididos, permanecem não divididos. Quem os dividir comete uma ofensa de transgressão grave. Quais são os cinco? Um mosteiro, o terreno de um mosteiro... [etc.] ...utensílios de madeira, utensílios de argila', eles são chamados de 'utensílios pesados' por não deverem ser divididos e por serem de uso comum. Tudo o que deve ser dito sobre 'mosteiro, terreno de mosteiro', etc., nós explicaremos na própria elucidação do Sutta que aparece no Khandhaka, sob o título 'Monges, estes cinco não devem ser doados'. 'Com eles ele conquista os leigos' (Tehi gihī saṅgaṇhātīti): dando repetidamente essas coisas, ele conquista e favorece os leigos. 'Ele os lisonjeia' (Upalāpetīti): ele faz com que aqueles que falam dele dizendo 'Oh, nosso nobre senhor!', aqueles que o seguem e aqueles que têm afeto por ele se tornem seus aliados. Este, que rouba utensílios pesados que não devem ser doados nem divididos, desviando-os de sua verdadeira natureza para conquistar os leigos, é o quarto grande ladrão. Além disso, se ele doar esse bem pesado para conquistar famílias, comete uma ofensa de ação incorreta por corromper famílias e torna-se merecedor do ato de banimento. Se ele doar dominando o Saṅgha de monges e agindo como se fosse o dono, comete uma ofensa de transgressão grave. Se doar com intenção de roubo, deve ser feito avaliar o valor do objeto e ser punido de acordo.

---

อยํ อคฺโค มหาโจโรติ อยํ อิเมสํ โจรานํ เชฏฺฐโจโร; อิมินา สทิโส โจโร นาม นตฺถิ, โย ปญฺจินฺทฺริยคฺคหณาตีตํ อติสณฺหสุขุมํ โลกุตฺตรธมฺมํ เถเนติ. กึ ปน สกฺกา โลกุตฺตรธมฺโม หิรญฺญสุวณฺณาทีนิ วิย วญฺเจตฺวา เถเนตฺวา คเหตุนฺติ? น สกฺกา, เตเนวาห – ‘‘โย อสนฺตํ อภูตํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ อุลฺลปตี’’ติ. อยญฺหิ อตฺตนิ อสนฺตํ ตํ ธมฺมํ เกวลํ ‘‘อตฺถิ มยฺหํ เอโส’’ติ อุลฺลปติ, น ปน สกฺโกติ ฐานา จาเวตุํ, อตฺตนิ วา สํวิชฺชมานํ กาตุํ. อถ กสฺมา โจโรติ วุตฺโตติ? ยสฺมา ตํ อุลฺลปิตฺวา อสนฺตสมฺภาวนาย อุปฺปนฺเน ปจฺจเย คณฺหาติ. เอวญฺหิ คณฺหตา เต ปจฺจยา สุขุเมน อุปาเยน วญฺเจตฺวา เถเนตฺวา คหิตา โหนฺติ. เตเนวาห – ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ? เถยฺยาย โว ภิกฺขเว รฏฺฐปิณฺโฑ ภุตฺโต’’ติ. อยญฺหิ เอตฺถ อตฺโถ – ยํ อโวจุมฺห – ‘‘อยํ อคฺโค มหาโจโร, โย อสนฺตํ อภูตํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ อุลฺลปตี’’ติ[Pg.78]. ตํ กิสฺส เหตูติ เกน การเณน เอตํ อโวจุมฺหาติ เจ. ‘‘เถยฺยาย โว ภิกฺขเว รฏฺฐปิณฺโฑ ภุตฺโต’’ติ ภิกฺขเว ยสฺมา โส เตน รฏฺฐปิณฺโฑ เถยฺยาย เถยฺยจิตฺเตน ภุตฺโต โหติ. เอตฺถ หิ โวกาโร ‘‘เย หิ โว อริยา อรญฺญวนปตฺถานี’’ติอาทีสุ (ม. นิ. ๑.๓๕-๓๖) วิย ปทปูรณมตฺเต นิปาโต. ตสฺมา ‘‘ตุมฺเหหิ ภุตฺโต’’ติ เอวมสฺส อตฺโถ น ทฏฺฐพฺโพ.

'Este é o principal grande ladrão' (Ayaṃ aggo mahācoroti): este é o chefe entre esses ladrões; não existe ladrão semelhante a ele, que rouba o Dhamma superundano, que é extremamente sutil e profundo, além do alcance dos cinco sentidos. Mas seria possível enganar, roubar e tomar o Dhamma superundano como se faz com ouro, prata, etc.? Não é possível; por isso foi dito: 'Aquele que se gaba de um estado sobre-humano inexistente e falso'. Pois ele apenas se gaba de que esse Dhamma, que não existe nele, 'está em mim', mas ele não é capaz de removê-lo de seu lugar real ou de fazê-lo existir de fato em si mesmo. Então, por que ele é chamado de 'ladrão'? Porque, ao se gabar disso, ele recebe os requisitos que surgem devido a essa falsa reputação. De fato, para quem os recebe dessa forma, esses requisitos foram obtidos por meio de um método sutil de engano e roubo. Por isso foi dito: 'Por qual razão? Monges, a esmola do país foi consumida por vós por meio de roubo' (theyyāya vo bhikkhave raṭṭhapiṇḍo bhutto). Este é o significado aqui: o que dissemos — 'Este é o principal grande ladrão, que se gaba de um estado sobre-humano inexistente e falso' — por qual razão dissemos isso? Se perguntarem por qual motivo: 'Monges, a esmola do país foi consumida por vós por meio de roubo', é porque, monges, aquela esmola do país foi consumida por ele por meio de roubo, com uma mente de roubo. Pois aqui a palavra 'vo' é uma partícula usada apenas para preencher a métrica, como na passagem 'ye hi vo ariyā araññavanapatthānī', etc. Portanto, seu significado não deve ser interpretado como 'consumido por vós'.

---

อิทานิ ตเมวตฺถํ คาถาหิ วิภูตตรํ กโรนฺโต ‘‘อญฺญถา สนฺต’’นฺติอาทิมาห. ตตฺถ อญฺญถา สนฺตนฺติ อปริสุทฺธกายสมาจาราทิเกน อญฺเญนากาเรน สนฺตํ. อญฺญถา โย ปเวทเยติ ปริสุทฺธกายสมาจาราทิเกน อญฺเญน อากาเรน โย ปเวเทยฺย. ‘‘ปรมปริสุทฺโธ อหํ, อตฺถิ เม อพฺภนฺตเร โลกุตฺตรธมฺโม’’ติ เอวํ ชานาเปยฺย. ปเวเทตฺวา จ ปน ตาย ปเวทนาย อุปฺปนฺนํ โภชนํ อรหา วิย ภุญฺชติ. นิกจฺจ กิตวสฺเสว ภุตฺตํ เถยฺเยน ตสฺส ตนฺติ นิกจฺจาติ วญฺเจตฺวา อญฺญถา สนฺตํ อญฺญถา ทสฺเสตฺวา. อคุมฺพอคจฺฉภูตเมว สาขาปลาสปลฺลวาทิจฺฉาทเนน คุมฺพมิว คจฺฉมิว จ อตฺตานํ ทสฺเสตฺวา. กิตวสฺเสวาติ วญฺจกสฺส เกราฏิกสฺส คุมฺพคจฺฉสญฺญาย อรญฺเญ อาคตาคเต สกุเณ คเหตฺวา ชีวิตกปฺปกสฺส สากุณิกสฺเสว. ภุตฺตํ เถยฺเยน ตสฺส ตนฺติ ตสฺสาปิ อนรหนฺตสฺเสว สโต อรหนฺตภาวํ ทสฺเสตฺวา ลทฺธโภชนํ ภุญฺชโต; ยํ ตํ ภุตฺตํ ตํ ยถา สากุณิกกิตวสฺส นิกจฺจ วญฺเจตฺวา สกุณคฺคหณํ, เอวํ มนุสฺเส วญฺเจตฺวา ลทฺธสฺส โภชนสฺส ภุตฺตตฺตา เถยฺเยน ภุตฺตํ นาม โหติ.

Agora, tornando esse mesmo significado ainda mais claro por meio de versos, ele disse: 'Sendo de um modo...' (aññathā santaṃ), etc. Ali, 'sendo de um modo' (aññathā santaṃ) significa existir de outra maneira, como tendo uma conduta corporal impura, etc. 'Aquele que se apresenta de outro modo' (aññathā yo pavedayeti) significa aquele que se apresenta de uma maneira diferente, como tendo uma conduta corporal pura, etc. Ele faz saber: 'Eu sou extremamente puro, o Dhamma superundano existe dentro de mim'. E tendo se apresentado assim, ele consome o alimento que surge devido a essa declaração, como se fosse um Arahant. 'O que é consumido por ele por meio de roubo é como o ganho de um trapaceiro enganador' (Nikacca kitavasseva bhuttaṃ theyyena tassa taṃ): ali, 'nikaccā' significa enganando, mostrando-se de modo diferente do que realmente é. Embora ele não seja um arbusto ou uma moita, ele se mostra como um arbusto ou uma moita cobrindo-se com galhos, folhas e brotos. 'Como o de um trapaceiro' (Kitavassevāti): como o de um caçador de pássaros enganador e astuto que ganha a vida capturando os pássaros que vêm à floresta, sob a ilusão de que ele é um arbusto ou uma moita. 'O que é consumido por ele por meio de roubo' (bhuttaṃ theyyena tassa taṃ): para ele também, que não sendo um Arahant se mostra como tal e consome o alimento obtido, o alimento que foi consumido é considerado consumido por meio de roubo, assim como o caçador de pássaros trapaceiro captura os pássaros enganando-os; da mesma forma, por ter consumido o alimento obtido enganando os seres humanos, diz-se que foi consumido por meio de roubo.

---

อิมํ ปน อตฺถวสํ อชานนฺตา เย เอวํ ภุญฺชนฺติ, กาสาวกณฺฐา…เป… นิรยํ เต อุปปชฺชเร กาสาวกณฺฐาติ กาสาเวน เวฐิตกณฺฐา. เอตฺตกเมว อริยทฺธชธารณมตฺตํ, เสสํ สามญฺญํ นตฺถีติ วุตฺตํ โหติ. ‘‘ภวิสฺสนฺติ โข ปนานนฺท อนาคตมทฺธานํ โคตฺรภุโน กาสาวกณฺฐา’’ติ (ม. นิ. ๓.๓๘๐) เอวํ วุตฺตทุสฺสีลานํ เอตํ อธิวจนํ. ปาปธมฺมาติ ลามกธมฺมา. อสญฺญตาติ กายาทีหิ อสญฺญตา. ปาปาติ ลามกปุคฺคลา. ปาเปหิ กมฺเมหีติ เตหิ กรณกาเล อาทีนวํ อทิสฺวา กเตหิ ปรวญฺจนาทีหิ ปาปกมฺเมหิ. นิรยํ เต อุปปชฺชเรติ นิรสฺสาทํ ทุคฺคตึ เต อุปปชฺชนฺติ; ตสฺมา เสยฺโย อโยคุโฬติ คาถา. ตสฺสตฺโถ – สจายํ ทุสฺสีโล อสญฺญโต อิจฺฉาจาเร ฐิโต [Pg.79] กุหนาย โลกํ วญฺจโก ปุคฺคโล ตตฺตํ อคฺคิสิขูปมํ อโยคุฬํ ภุญฺเชยฺย อชฺโฌหเรยฺย, ตสฺส ยญฺเจตํ รฏฺฐปิณฺฑํ ภุญฺเชยฺย, ยญฺเจตํ อโยคุฬํ, เตสุ ทฺวีสุ อโยคุโฬว ภุตฺโต เสยฺโย สุนฺทรตโร ปณีตตโร จ ภเวยฺย, น หิ อโยคุฬสฺส ภุตฺตตฺตา สมฺปราเย สพฺพญฺญุตญาเณนาปิ ทุชฺชานปริจฺเฉทํ ทุกฺขํ อนุภวติ. เอวํ ปฏิลทฺธสฺส ปน ตสฺส รฏฺฐปิณฺฑสฺส ภุตฺตตฺตา สมฺปราเย วุตฺตปฺปการํ ทุกฺขํ อนุโภติ, อยญฺหิ โกฏิปฺปตฺโต มิจฺฉาชีโวติ.

Mas aqueles que, sem conhecer essa razão, comem dessa maneira: 'Com o manto amarelo no pescoço... [eles renascem no inferno]' (kāsāvakaṇṭhā... nirayaṃ te upapajjare). 'Com o manto amarelo no pescoço' (kāsāvakaṇṭhāti) significa aqueles que têm o pescoço envolto pelo manto amarelo. O que se quer dizer é que eles têm apenas isso, o mero ato de portar o estandarte dos nobres, mas não possuem o restante da vida monástica. Esta é uma designação para as pessoas imorais mencionadas na passagem: 'No futuro, Ānanda, haverá membros do clã com o manto amarelo no pescoço'. 'De natureza má' (Pāpadhammāti) significa de conduta inferior. 'Descontrolados' (Asaññatāti) significa descontrolados no corpo, etc. 'Maus' (Pāpāti) significa pessoas inferiores. 'Por suas ações mais' (Pāpehi kammehīti) significa por aquelas ações más, como enganar os outros, cometidas sem ver o perigo no momento de sua realização. 'Eles renascem no inferno' (Nirayaṃ te upapajjareti) significa que eles renascem no estado de sofrimento desprovido de prazer. 'Portanto, melhor seria uma bola de ferro' (tasmā seyyo ayoguḷoti) é o verso. Seu significado é: se esta pessoa imoral, descontrolada, estabelecida em maus desejos, que engana o mundo com hipocrisia, comesse ou engolisse uma bola de ferro incandescente, semelhante a uma chama de fogo; se ela comesse a esmola do país ou se comesse a bola de ferro, entre essas duas coisas, comer apenas a bola de ferro seria melhor, mais preferível e mais excelente. Pois, por ter comido a bola de ferro, ela não experimenta na vida futura um sofrimento cuja extensão é difícil de conhecer mesmo pelo conhecimento onisciente. No entanto, por ter comido a esmola do país obtida dessa maneira, ela experimenta na vida futura o sofrimento do tipo mencionado. Pois este é o ápice do meio de vida incorreto.

---

เอวํ ปาปกิริยาย อนาทีนวทสฺสาวีนํ อาทีนวํ ทสฺเสตฺวา ‘‘อถ โข ภควา วคฺคุมุทาตีริเย ภิกฺขู อเนกปริยาเยน วิครหิตฺวา ทุพฺภรตาย ทุปฺโปสตาย…เป… อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถา’’ติ จ วตฺวา จตุตฺถปาราชิกํ ปญฺญเปนฺโต ‘‘โย ปน ภิกฺขุ อนภิชาน’’นฺติ อาทิมาห.

Tendo assim mostrado o perigo para aqueles que não veem o perigo em cometer más ações, e tendo dito: 'Então o Abençoado, tendo repreendido os monges das margens do rio Vaggumudā de muitas maneiras por serem difíceis de sustentar, difíceis de manter... [etc.] ...monges, deveis recitar esta regra de treinamento', e ao estabelecer a quarta regra de derrota (pārājika), ele disse o seguinte, começando com: 'Qualquer monge que, sem saber diretamente...'.

---

เอวํ มูลจฺเฉชฺชวเสน ทฬฺหํ กตฺวา จตุตฺถปาราชิเก ปญฺญตฺเต อปรมฺปิ อนุปฺปญฺญตฺตตฺถาย อธิมานวตฺถุ อุทปาทิ. ตสฺสุปฺปตฺติทีปนตฺถํ เอตํ วุตฺตํ – ‘‘เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหตี’’ติ.

Tendo assim estabelecido firmemente a regra por meio da extirpação da raiz (mūlacchejja), uma vez que o quarto Pārājika foi promulgado, surgiu outro caso de superestimação (adhimāna) com o propósito de uma regulamentação secundária (anupaññatti). Para ilustrar a origem desse caso, foi dito isto pelos recitadores do concílio: “E assim esta regra de treinamento foi promulgada pelo Abençoado para os bhikkhus”.

---

อธิมานวตฺถุวณฺณนา

Explicação do Caso de Superestimação (Adhimāna)

---

๑๙๖. ตตฺถ อทิฏฺเฐ ทิฏฺฐสญฺญิโนติ อรหตฺเต ญาณจกฺขุนา อทิฏฺเฐเยว ‘‘ทิฏฺฐํ อมฺเหหิ อรหตฺต’’นฺติ ทิฏฺฐสญฺญิโน หุตฺวา. เอส นโย อปฺปตฺตาทีสุ. อยํ ปน วิเสโส – อปฺปตฺเตติ อตฺตโน สนฺตาเน อุปฺปตฺติวเสน อปฺปตฺเต. อนธิคเตติ มคฺคภาวนาย อนธิคเต; อปฺปฏิลทฺเธติปิ อตฺโถ. อสจฺฉิกเตติ อปฺปฏิวิทฺเธ ปจฺจเวกฺขณวเสน วา อปฺปจฺจกฺขกเต. อธิมาเนนาติ อธิคตมาเนน; ‘‘อธิคตา มย’’นฺติ เอวํ อุปฺปนฺนมาเนนาติ อตฺโถ, อธิกมาเนน วา ถทฺธมาเนนาติ อตฺโถ. อญฺญํ พฺยากรึสูติ อรหตฺตํ พฺยากรึสุ; ‘‘ปตฺตํ อาวุโส อมฺเหหิ อรหตฺตํ, กตํ กรณีย’’นฺติ ภิกฺขูนํ อาโรเจสุํ. เตสํ มคฺเคน อปฺปหีนกิเลสตฺตา เกวลํ สมถวิปสฺสนาพเลน วิกฺขมฺภิตกิเลสานํ อปเรน สมเยน ตถารูปปจฺจยสมาโยเค ราคาย จิตฺตํ นมติ; ราคตฺถาย นมตีติ อตฺโถ. เอส นโย อิตเรสุ.

196. Aqui, “percebendo como visto o que não foi visto” (adiṭṭhe diṭṭhasaññino) significa ter a percepção de ter visto o estado de Arahant, que na verdade não foi visto com o olho do conhecimento (ñāṇacakkhu), pensando: “O estado de Arahant foi visto por nós”. Este mesmo método se aplica a “o que não foi alcançado” (appatta) e assim por diante. No entanto, esta é a distinção: “o que não foi alcançado” (appatta) refere-se ao estado de Arahant que ainda não surgiu em seu próprio fluxo de continuidade mental (santāna). “O que não foi realizado” (anadhigata) significa o que não foi realizado através do desenvolvimento do caminho (maggabhāvanā); “o que não foi obtido” (appaṭiladdhe) também é o significado. “O que não foi vivenciado diretamente” (asacchikata) significa o que não foi penetrado (appaṭividdhe) ou o que não foi tornado evidente por meio da reflexão (paccavekkhaṇā). “Por superestimação” (adhimānena) significa por uma presunção de realização (adhigatamāna); o significado é: por uma presunção que surgiu na forma de “nós realizamos isso”, ou por uma presunção excessiva (adhikamāna), ou por uma presunção obstinada (thaddhamāna). “Declararam a realização final” (aññaṃ byākariṃsū) significa que declararam o estado de Arahant; eles informaram aos bhikkhus: “Amigos, o estado de Arahant foi alcançado por nós, o que deveria ser feito foi feito”. Como suas impurezas mentais (kilesa) não foram erradicadas pelo Caminho, mas apenas suprimidas (vikkhambhita) pelo poder da tranquilidade e da introspecção (samatha-vipassanā), mais tarde, quando se depararam com condições apropriadas para o surgimento de tais impurezas, a mente deles se inclinou para a cobiça (rāga); o significado é que ela se inclina para o propósito da cobiça. Este mesmo método se aplica aos outros estados.

---

ตญฺจ โข เอตํ อพฺโพหาริกนฺติ ตญฺจ โข เอตํ เตสํ อญฺญพฺยากรณํ อพฺโพหาริกํ อาปตฺติปญฺญาปเน โวหารํ น คจฺฉติ; อาปตฺติยา องฺคํ น โหตีติ อตฺโถ.

E “isso não é passível de acusação” (abbohārika) significa que essa declaração de realização final por parte deles é considerada ineficaz (abbohārika) e não entra na designação de uma ofensa na promulgação das regras; o significado é que não constitui um fator (aṅga) para uma ofensa.

---

กสฺส [Pg.80] ปนายํ อธิมาโน อุปฺปชฺชติ, กสฺส นุปฺปชฺชตีติ? อริยสาวกสฺส ตาว นุปฺปชฺชติ โส หิ มคฺคผลนิพฺพานปหีนกิเลสอวสิฏฺฐกิเลสปจฺจเวกฺขเณน สญฺชาตโสมนสฺโส อริยคุณปฏิเวเธ นิกฺกงฺโข. ตสฺมา โสตาปนฺนาทีนํ ‘‘อหํ สกทาคามี’’ติอาทิวเสน อธิมาโน นุปฺปชฺชติ. ทุสฺสีลสฺส นุปฺปชฺชติ, โส หิ อริยคุณาธิคเม นิราโสว. สีลวโตปิ ปริจฺจตฺตกมฺมฏฺฐานสฺส นิทฺทารามตาทิมนุยุตฺตสฺส นุปฺปชฺชติ. สุปริสุทฺธสีลสฺส ปน กมฺมฏฺฐาเน อปฺปมตฺตสฺส นามรูปํ ววตฺถเปตฺวา ปจฺจยปริคฺคเหน วิติณฺณกงฺขสฺส ติลกฺขณํ อาโรเปตฺวา สงฺขาเร สมฺมสนฺตสฺส อารทฺธวิปสฺสกสฺส อุปฺปชฺชติ, อุปฺปนฺโน จ สุทฺธสมถลาภึ วา สุทฺธวิปสฺสนาลาภึ วา อนฺตรา ฐเปติ, โส หิ ทสปิ วีสติปิ ตึสมฺปิ วสฺสานิ กิเลสสมุทาจารํ อปสฺสิตฺวา ‘‘อหํ โสตาปนฺโน’’ติ วา ‘‘สกทาคามี’’ติ วา ‘‘อนาคามี’’ติ วา มญฺญติ. สมถวิปสฺสนาลาภึ ปน อรหตฺเตเยว ฐเปติ. ตสฺส หิ สมาธิพเลน กิเลสา วิกฺขมฺภิตา, วิปสฺสนาพเลน สงฺขารา สุปริคฺคหิตา, ตสฺมา สฏฺฐิมฺปิ วสฺสานิ อสีติมฺปิ วสฺสานิ วสฺสสตมฺปิ กิเลสา น สมุทาจรนฺติ, ขีณาสวสฺเสว จิตฺตจาโร โหติ. โส เอวํ ทีฆรตฺตํ กิเลสสมุทาจารํ อปสฺสนฺโต อนฺตรา อฐตฺวาว ‘‘อรหา อห’’นฺติ มญฺญตีติ.

Em quem, então, surge essa superestimação (adhimāna) e em quem ela não surge? Primeiramente, ela não surge em um nobre discípulo (ariyasāvaka), pois este, ao refletir sobre o caminho, o fruto, o Nibbāna, as impurezas abandonadas e as impurezas restantes, experimenta uma grande alegria e não tem dúvidas sobre a sua penetração nas qualidades nobres. Portanto, para os que são de Entrada na Corrente (sotāpanna) e assim por diante, a superestimação na forma de “eu sou um de Retorno Único (sakadāgāmī)” etc., não surge. Ela não surge em uma pessoa imoral (dussīla), pois esta não tem nenhuma expectativa de alcançar as qualidades nobres. Também não surge em uma pessoa virtuosa que abandonou o tema de meditação (kammaṭṭhāna) e se entregou ao apego ao sono e afins. No entanto, ela surge em quem possui uma virtude extremamente pura, é diligente no tema de meditação, definiu a mente e a matéria (nāmarūpa), superou as dúvidas através da compreensão das condições (paccayapariggahe), aplicou as três características da existência e está contemplando as formações condicionadas (saṅkhāra) com uma introspecção ativa (āraddhavipassaka). Uma vez surgida, ela detém no meio do caminho aquele que obteve apenas a tranquilidade pura (suddhasamatha) ou apenas a introspecção pura (suddhavipassanā); pois tal pessoa, não vendo a manifestação das impurezas por dez, vinte ou trinta anos, pensa: “Eu sou um de Entrada na Corrente”, ou “um de Retorno Único”, ou “um de Não-Retorno (anāgāmī)”. Mas para aquele que obteve tanto a tranquilidade quanto a introspecção (samathavipassanālābhī), ela o detém apenas no estado de Arahant. Pois, pelo poder de sua concentração (samādhi), as impurezas foram suprimidas, e pelo poder de sua introspecção (vipassanā), as formações foram bem compreendidas; por isso, mesmo por sessenta, oitenta ou cem anos, as impurezas não se manifestam, e o curso de sua mente é como o de um Arahant (khīṇāsava). Não vendo a manifestação das impurezas por tanto tempo, sem parar no meio do caminho, ele pensa: “Eu sou um Arahant”.

---

สวิภงฺคสิกฺขาปทวณฺณนา

Explicação da Regra de Treinamento com sua Análise (Savibhaṅga)

---

๑๙๗. อนภิชานนฺติ น อภิชานํ. ยสฺมา ปนายํ อนภิชานํ สมุทาจรติ, สฺวสฺส สนฺตาเน อนุปฺปนฺโน ญาเณน จ อสจฺฉิกโตติ อภูโต โหติ. เตนสฺส ปทภาชเน ‘‘อสนฺตํ อภูตํ อสํวิชฺชมาน’’นฺติ วตฺวา ‘‘อชานนฺโต อปสฺสนฺโต’’ติ วุตฺตํ.

197. “Não sabendo” (anabhijānaṃ) significa não conhecendo diretamente. E como ele declara isso sem conhecer diretamente, tal estado não surgiu em seu fluxo mental e não foi vivenciado diretamente por meio do conhecimento, sendo, portanto, inexistente (abhūta). Por essa razão, na análise das palavras (padabhājana), após dizer “o que é inexistente, irreal, não existente” (asantaṃ abhūtaṃ asaṃvijjamānaṃ), foi dito “não sabendo, não vendo” (ajānanto apassanto).

---

อุตฺตริมนุสฺสธมฺมนฺติ อุตฺตริมนุสฺสานํ ฌายีนญฺเจว อริยานญฺจ ธมฺมํ. อตฺตุปนายิกนฺติ อตฺตนิ ตํ อุปเนติ, อตฺตานํ วา ตตฺถ อุปเนตีติ อตฺตุปนายิโก, ตํ อตฺตุปนายิกํ; เอวํ กตฺวา สมุทาจเรยฺยาติ สมฺพนฺโธ. ปทภาชเน ปน ยสฺมา อุตฺตริมนุสฺสธมฺโม นาม ฌานํ วิโมกฺขํ สมาธิ สมาปตฺติ ญาณทสฺสนํ…เป… สุญฺญาคาเร อภิรตีติ เอวํ ฌานาทโย อเนกธมฺมา วุตฺตา. ตสฺมา เตสํ สพฺเพสํ วเสน อตฺตุปนายิกภาวํ [Pg.81] ทสฺเสนฺโต ‘‘เต วา กุสเล ธมฺเม อตฺตนิ อุปเนตี’’ติ พหุวจนนิทฺเทสํ อกาสิ. ตตฺถ ‘‘เอเต ธมฺมา มยิ สนฺทิสฺสนฺตี’’ติ สมุทาจรนฺโต อตฺตนิ อุปเนติ. ‘‘อหํ เอเตสุ สนฺทิสฺสามี’’ติ สมุทาจรนฺโต อตฺตานํ เตสุ อุปเนตีติ เวทิตพฺโพ.

“Estado sobre-humano” (uttarimanussadhamma) refere-se ao estado dos seres humanos superiores, isto é, daqueles que praticam a meditação (jhāyī) e dos nobres (ariya). “Referindo-se a si mesmo” (attupanāyika) significa que ele traz esse estado para si mesmo, ou que ele se coloca nesse estado; daí “referindo-se a si mesmo”. A conexão sintática é: “tendo feito isso, ele declararia” (evaṃ katvā samudācareyya). Na análise das palavras, contudo, visto que muitos estados como absorção (jhāna), libertação (vimokkha), concentração (samādhi), realização (samāpatti), conhecimento e visão (ñāṇadassana)... etc., e o prazer na solidão (suññāgāre abhirati) são mencionados como “estado sobre-humano”, para mostrar a aplicação a si mesmo em relação a todos eles, fez-se a indicação no plural: “ou ele traz esses estados benéficos para si mesmo”. Nesse contexto, ao declarar “esses estados são encontrados em mim”, ele traz o estado para si mesmo. Ao declarar “eu sou encontrado nesses estados”, ele se coloca nesses estados; assim deve ser entendido.

---

อลมริยญาณทสฺสนนฺติ เอตฺถ โลกิยโลกุตฺตรา ปญฺญา ชานนฏฺเฐน ญาณํ, จกฺขุนา ทิฏฺฐมิว ธมฺมํ ปจฺจกฺขกรณโต ทสฺสนฏฺเฐน ทสฺสนนฺติ ญาณทสฺสนํ. อริยํ วิสุทฺธํ อุตฺตมํ ญาณทสฺสนนฺติ อริยญาณทสฺสนํ. อลํ ปริยตฺตํ กิเลสวิทฺธํสนสมตฺถํ อริยญาณทสฺสนเมตฺถ, ฌานาทิเภเท อุตฺตริมนุสฺสธมฺเม อลํ วา อริยญาณทสฺสนมสฺสาติ อลมริยญาณทสฺสโน, ตํ อลมริยญาณทสฺสนํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมนฺติ เอวํ ปทตฺถสมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ. ตตฺถ เยน ญาณทสฺสเนน โส อลมริยญาณทสฺสโนติ วุจฺจติ. ตเทว ทสฺเสตุํ ‘‘ญาณนฺติ ติสฺโส วิชฺชา, ทสฺสนนฺติ ยํ ญาณํ ตํ ทสฺสนํ; ยํ ทสฺสนํ ตํ ญาณ’’นฺติ วิชฺชาสีเสน ปทภาชนํ วุตฺตํ. มหคฺคตโลกุตฺตรา ปเนตฺถ สพฺพาปิ ปญฺญา ‘‘ญาณ’’นฺติ เวทิตพฺพา.

Quanto a “conhecimento e visão nobres e suficientes” (alamariyañāṇadassana): aqui, a sabedoria mundana e supramundana (lokiya-lokuttara paññā) é chamada de “conhecimento” (ñāṇa) no sentido de conhecer; e é chamada de “visão” (dassana) no sentido de ver, por tornar o objeto evidente como se fosse visto com os olhos. O conhecimento e visão que é nobre, puro e supremo é “conhecimento e visão nobre” (ariyañāṇadassana). “Suficiente” (alaṃ) significa adequado, capaz de destruir as impurezas. O estado sobre-humano, que consiste em absorções e afins, possui esse conhecimento e visão nobre que é suficiente, ou esse conhecimento e visão nobre suficiente pertence a ele; portanto, é chamado de “aquele que possui conhecimento e visão nobres e suficientes”. A conexão do significado das palavras deve ser entendida assim: “aquele estado sobre-humano que possui conhecimento e visão nobres e suficientes”. Para mostrar precisamente aquele conhecimento e visão pelo qual ele é chamado de “aquele que possui conhecimento e visão nobres e suficientes”, a análise das palavras foi dita tendo o conhecimento tríplice (vijjā) como principal: “conhecimento significa os três conhecimentos (tisso vijjā); visão significa que o que é conhecimento é visão, o que é visão é conhecimento”. Aqui, toda sabedoria sublime e supramundana (mahaggata-lokuttara paññā) deve ser entendida como “conhecimento”.

---

สมุทาจเรยฺยาติ วุตฺตปฺปการเมตํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ อตฺตุปนายิกํ กตฺวา อาโรเจยฺย. อิตฺถิยา วาติอาทิ ปน อาโรเจตพฺพปุคฺคลนิทสฺสนํ. เอเตสญฺหิ อาโรจิเต อาโรจิตํ โหติ น เทวมารพฺรหฺมานํ, นาปิ เปตยกฺขติรจฺฉานคตานนฺติ. อิติ ชานามิ อิติ ปสฺสามีติ สมุทาจรณาการนิทสฺสนเมตํ. ปทภาชเน ปนสฺส ‘‘ชานามหํ เอเต ธมฺเม, ปสฺสามหํ เอเต ธมฺเม’’ติ อิทํ เตสุ ฌานาทีสุ ธมฺเมสุ ชานนปสฺสนานํ ปวตฺติทีปนํ, ‘‘อตฺถิ จ เม เอเต ธมฺมา’’ติอาทิ อตฺตุปนายิกภาวทีปนํ.

“Ele declararia” (samudācareyya) significa que ele informaria sobre esse estado sobre-humano da maneira descrita, referindo-se a si mesmo. A expressão “a uma mulher” (itthiyā vā) e assim por diante serve para indicar as pessoas a quem se deve informar. Pois, quando se informa a estas pessoas, a informação é considerada válida, mas não quando se informa a deuses, Māras ou Brahmās, nem a fantasmas (peta), demônios (yakkha) ou animais. “Assim eu sei, assim eu vejo” (iti jānāmi iti passāmi) indica o modo de fazer a declaração. Na análise das palavras, a frase “eu conheço estes estados, eu vejo estes estados” serve para ilustrar a ocorrência do conhecer e do ver em relação a esses estados de absorção e afins; e a frase “e estes estados existem em mim” e assim por diante serve para ilustrar a aplicação a si mesmo.

---

๑๙๘. ตโต อปเรน สมเยนาติ อาปตฺติปฏิชานนสมยทสฺสนเมตํ. อยํ ปน อาโรจิตกฺขเณเยว ปาราชิกํ อาปชฺชติ. อาปตฺตึ ปน อาปนฺโน ยสฺมา ปเรน โจทิโต วา อโจทิโต วา ปฏิชานาติ; ตสฺมา ‘‘สมนุคฺคาหิยมาโน วา อสมนุคฺคาหิยมาโน วา’’ติ วุตฺตํ.

198. “Em uma ocasião posterior” (tato aparena samayena) indica o momento de confessar a ofensa. No entanto, este bhikkhu incorre em um Pārājika no exato momento em que faz a declaração. Mas como aquele que incorreu na ofensa a confessa seja quando é questionado por outro, seja quando não é questionado, por isso foi dito: “sendo interrogado ou não sendo interrogado” (samanuggāhiyamāno vā asamanuggāhiyamāno vā).

---

ตตฺถ สมนุคฺคาหิยมาเน ตาว – กึ เต อธิคตนฺติ อธิคมปุจฺฉา; ฌานวิโมกฺขาทีสุ, โสตาปตฺติมคฺคาทีสุ วา กึ ตยา อธิคตนฺติ. กินฺติ เต อธิคตนฺติ อุปายปุจฺฉา. อยญฺหิ เอตฺถาธิปฺปาโย – กึ ตยา อนิจฺจลกฺขณํ [Pg.82] ธุรํ กตฺวา อธิคตํ, ทุกฺขานตฺตลกฺขเณสุ อญฺญตรํ วา? กึ วา สมาธิวเสน อภินิวิสิตฺวา, อุทาหุ วิปสฺสนาวเสน? ตถา กึ รูเป อภินิวิสิตฺวา, อุทาหุ อรูเป? กึ วา อชฺฌตฺตํ อภินิวิสิตฺวา, อุทาหุ พหิทฺธาติ? กทา เต อธิคตนฺติ กาลปุจฺฉา. ปุพฺพณฺหมชฺฌนฺหิกาทีสุ กตรสฺมึ กาเลติ วุตฺตํ โหติ? กตฺถ เต อธิคตนฺติ โอกาสปุจฺฉา. กตรสฺมึ โอกาเส, กึ รตฺติฏฺฐาเน, ทิวาฏฺฐาเน, รุกฺขมูเล, มณฺฑเป, กตรสฺมึ วา วิหาเรติ วุตฺตํ โหติ. กตเม เต กิเลสา ปหีนาติ ปหีนกิเลสปุจฺฉา. กตรมคฺควชฺฌา ตว กิเลสา ปหีนาติ วุตฺตํ โหติ. กตเมสํ ตฺวํ ธมฺมานํ ลาภีติ ปฏิลทฺธธมฺมปุจฺฉา. ปฐมมคฺคาทีสุ กตเมสํ ธมฺมานํ ตฺวํ ลาภีติ วุตฺตํ โหติ.

Nesse contexto, a respeito de “sendo interrogado”: primeiramente, “o que foi alcançado por você?” (kiṃ te adhigataṃ) é a pergunta sobre a realização; significa: “entre as absorções, libertações, etc., ou entre o caminho da Entrada na Corrente, etc., o que foi alcançado por você?”. “Como foi alcançado por você?” (kinti te adhigataṃ) é a pergunta sobre o método. Pois esta é a intenção aqui: “foi alcançado por você tendo a característica da impermanência (aniccalakkhaṇa) como foco principal, ou uma das outras características, como o sofrimento ou o não-eu? Ou foi focando por meio da concentração (samādhi), ou por meio da introspecção (vipassanā)? Da mesma forma, foi focando na matéria (rūpa) ou na não-matéria (arūpa)? Ou foi focando internamente (ajjhatta) ou externamente (bahiddhā)?”. “Quando foi alcançado por você?” (kadā te adhigataṃ) é a pergunta sobre o tempo; significa: “em qual momento, pela manhã, ao meio-dia, etc., foi alcançado?”. “Onde foi alcançado por você?” (kattha te adhigataṃ) é a pergunta sobre o local; significa: “em qual local, no aposento noturno, no aposento diurno, ao pé de uma árvore, em um pavilhão, ou em qual mosteiro foi alcançado?”. “Quais de suas impurezas foram abandonadas?” (katame te kilesā pahīnā) é a pergunta sobre as impurezas abandonadas; significa: “quais de suas impurezas, que devem ser eliminadas por qual caminho, foram abandonadas?”. “De quais estados você é possuidor?” (katamesaṃ tvaṃ dhammānaṃ lābhī) é a pergunta sobre os estados obtidos; significa: “entre o primeiro caminho e os demais, de quais estados você é possuidor?”.

---

ตสฺมา อิทานิ เจปิ โกจิ ภิกฺขุ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมาธิคมํ พฺยากเรยฺย, น โส เอตฺตาวตาว สกฺกาตพฺโพ. อิเมสุ ปน ฉสุ ฐาเนสุ โสธนตฺถํ วตฺตพฺโพ – ‘‘กึ เต อธิคตํ, กึ ฌานํ, อุทาหุ วิโมกฺขาทีสุ อญฺญตร’’นฺติ? โย หิ เยน อธิคโต ธมฺโม, โส ตสฺส ปากโฏ โหติ. สเจ ‘‘อิทํ นาม เม อธิคต’’นฺติ วทติ, ตโต ‘‘กินฺติ เต อธิคต’’นฺติ ปุจฺฉิตพฺโพ, ‘‘อนิจฺจลกฺขณาทีสุ กึ ธุรํ กตฺวา อฏฺฐตึสาย วา อารมฺมเณสุ รูปารูปอชฺฌตฺตพหิทฺธาทิเภเทสุ วา ธมฺเมสุ เกน มุเขน อภินิวิสิตฺวา’’ติ โย หิ ยสฺสาภินิเวโส, โส ตสฺส ปากโฏ โหติ. สเจ ‘‘อยํ นาม เม อภินิเวโส เอวํ มยา อธิคต’’นฺติ วทติ, ตโต ‘‘กทา เต อธิคต’’นฺติ ปุจฺฉิตพฺโพ, ‘‘กึ ปุพฺพณฺเห, อุทาหุ มชฺฌนฺหิกาทีสุ อญฺญตรสฺมึ กาเล’’ติ สพฺเพสญฺหิ อตฺตนา อธิคตกาโล ปากโฏ โหติ. สเจ ‘‘อสุกสฺมึ นาม กาเล อธิคตนฺติ วทติ, ตโต ‘‘กตฺถ เต อธิคต’’นฺติ ปุจฺฉิตพฺโพ, ‘‘กึ ทิวาฏฺฐาเน, อุทาหุ รตฺติฏฺฐานาทีสุ อญฺญตรสฺมึ โอกาเส’’ติ สพฺเพสญฺหิ อตฺตนา อธิคโตกาโส ปากโฏ โหติ. สเจ ‘‘อสุกสฺมึ นาม เม โอกาเส อธิคต’’นฺติ วทติ, ตโต ‘‘กตเม เต กิเลสา ปหีนา’’ติ ปุจฺฉิตพฺโพ, ‘‘กึ ปฐมมคฺควชฺฌา, อุทาหุ ทุติยาทิมคฺควชฺฌา’’ติ สพฺเพสญฺหิ อตฺตนา อธิคตมคฺเคน ปหีนกิเลสา ปากฏา โหนฺติ. สเจ ‘‘อิเม นาม เม กิเลสา ปหีนา’’ติ วทติ, ตโต ‘‘กตเมสํ ตฺวํ ธมฺมานํ ลาภี’’ติ ปุจฺฉิตพฺโพ, ‘‘กึ โสตาปตฺติมคฺคสฺส, อุทาหุ สกทาคามิมคฺคาทีสุ อญฺญตรสฺสา’’ติ สพฺเพสํ หิ อตฺตนา อธิคตธมฺมา [Pg.83] ปากฏา โหนฺติ. สเจ ‘‘อิเมสํ นามาหํ ธมฺมานํ ลาภี’’ติ วทติ, เอตฺตาวตาปิสฺส วจนํ น สทฺธาตพฺพํ, พหุสฺสุตา หิ อุคฺคหปริปุจฺฉากุสลา ภิกฺขู อิมานิ ฉ ฐานานิ โสเธตุํ สกฺโกนฺติ.

Portanto, se hoje em dia algum bhikkhu declarar a realização de um estado sobre-humano, ele não deve ser honrado apenas por isso. Em vez disso, ele deve ser questionado sobre estes seis pontos para verificação: “O que foi alcançado por você? Foi uma absorção (jhāna) ou um dos outros estados, como as libertações?”. Pois o estado que foi alcançado por alguém é claro para a mente dessa pessoa. Se ele disser: “Tal estado foi alcançado por mim”, então ele deve ser questionado: “Como foi alcançado por você? Tendo qual característica, como a impermanência, como foco principal, ou focando em qual dos trinta e oito objetos de meditação, ou por qual meio entre as divisões de matéria, não-matéria, interno, externo, etc.?”. Pois o foco de alguém é claro para a mente dessa pessoa. Se ele disser: “Este foi o meu foco, e assim foi alcançado por mim”, então ele deve ser questionado: “Quando foi alcançado por você? Foi pela manhã ou em algum outro momento, como ao meio-dia?”. Pois o momento da realização é claro para a mente de todos. Se ele disser: “Foi alcançado em tal momento”, então ele deve ser questionado: “Onde foi alcançado por você? Foi no aposento diurno ou em algum outro local, como no aposento noturno?”. Pois o local da realização é claro para a mente de todos. Se ele disser: “Foi alcançado por mim em tal local”, então ele deve ser questionado: “Quais de suas impurezas foram abandonadas? Foram aquelas a serem eliminadas pelo primeiro caminho, ou aquelas a serem eliminadas pelo segundo caminho e seguintes?”. Pois as impurezas abandonadas pelo caminho alcançado são claras para a mente de todos. Se ele disser: “Estas impurezas foram abandonadas por mim”, então ele deve ser questionado: “De quais estados você é possuidor? Do caminho da Entrada na Corrente, ou de algum outro, como o caminho do de Retorno Único?”. Pois os estados alcançados são claros para a mente de todos. Se ele disser: “Eu sou possuidor de tais estados”, mesmo assim suas palavras não devem ser aceitas com fé cega; pois bhikkhus muito instruídos (bahussuta), que são hábeis no aprendizado e no questionamento, são capazes de responder corretamente sobre estes seis pontos.

---

อิมสฺส ปน ภิกฺขุโน อาคมนปฏิปทา โสเธตพฺพา. ยทิ อาคมนปฏิปทา น สุชฺฌติ, ‘‘อิมาย ปฏิปทาย โลกุตฺตรธมฺโม นาม น ลพฺภตี’’ติ อปเนตพฺโพ. ยทิ ปนสฺส อาคมนปฏิปทา สุชฺฌติ, ‘‘ทีฆรตฺตํ ตีสุ สิกฺขาสุ อปฺปมตฺโต ชาคริยมนุยุตฺโต จตูสุ ปจฺจเยสุ อลคฺโค อากาเส ปาณิสเมน เจตสา วิหรตี’’ติ ปญฺญายติ, ตสฺส ภิกฺขุโน พฺยากรณํ ปฏิปทาย สทฺธึ สํสนฺทติ. ‘‘เสยฺยถาปิ นาม คงฺโคทกํ ยมุโนทเกน สทฺธึ สํสนฺทติ สเมติ; เอวเมว สุปญฺญตฺตา เตน ภควตา สาวกานํ นิพฺพานคามินี ปฏิปทา สํสนฺทติ นิพฺพานญฺจ ปฏิปทา จา’’ติ (ที. นิ. ๒.๒๙๖) วุตฺตสทิสํ โหติ.

No entanto, a conduta prática (āgamanapaṭipadā) deste bhikkhu deve ser investigada. Se a sua conduta prática não for pura, ele deve ser rejeitado, dizendo-se: “Por meio de tal conduta, o estado supramundano (lokuttaradhamma) não pode ser obtido”. Se, por outro lado, a sua conduta prática for pura, e for sabido que “por muito tempo ele tem sido diligente nos três treinamentos (sikkhā), dedicado à vigilância, desapegado dos quatro requisitos, e que vive com uma mente livre como uma mão no ar”, então a declaração desse bhikkhu concorda com a sua conduta. Isso se assemelha ao que foi dito: “Assim como a água do Ganges se mistura e se une com a água do Yamuna, da mesma forma, a conduta que conduz ao Nibbāna, que foi bem promulgada por aquele Abençoado para os seus discípulos, concorda com o Nibbāna, e o Nibbāna concorda com a conduta”.

---

อปิจ โข น เอตฺตเกนาปิ สกฺกาโร กาตพฺโพ. กสฺมา? เอกจฺจสฺส หิ ปุถุชฺชนสฺสาปิ สโต ขีณาสวปฏิปตฺติสทิสา ปฏิปทา โหติ, ตสฺมา โส ภิกฺขุ เตหิ เตหิ อุปาเยหิ อุตฺตาเสตพฺโพ. ขีณาสวสฺส นาม อสนิยาปิ มตฺถเก ปตมานาย ภยํ วา ฉมฺภิตตฺตํ วา โลมหํโส วา น โหติ. สจสฺส ภยํ วา ฉมฺภิตตฺตํ วา โลมหํโส วา อุปฺปชฺชติ, ‘‘น ตฺวํ อรหา’’ติ อปเนตพฺโพ. สเจ ปน อภีรู อจฺฉมฺภี อนุตฺราสี หุตฺวา สีโห วิย นิสีทติ, อยํ ภิกฺขุ สมฺปนฺนเวยฺยากรโณ สมนฺตา ราชราชมหามตฺตาทีหิ เปสิตํ สกฺการํ อรหตีติ.

Contudo, a honra não deve ser prestada apenas por isso. Por quê? Pois a prática de um certo homem comum (puthujjana) pode ser semelhante à prática de um arahant (khīṇāsava); portanto, esse bhikkhu deve ser testado por diversos meios. Para um arahant, mesmo que um raio caia sobre sua cabeça, não há medo, tremor ou arrepiamento dos cabelos. Se nele surgir medo, tremor ou arrepiamento dos cabelos, ele deve ser rejeitado com as palavras: 'Você não é um arahant'. Se, contudo, ele permanecer sentado como um leão, destemido, sem tremer e sem pavor, este bhikkhu, tendo respondido plenamente, é digno das honras enviadas de todos os lados por reis, ministros reais e outros.

---

ปาปิจฺโฉติ ยา สา ‘‘อิเธกจฺโจ ทุสฺสีโลว สมาโน สีลวาติ มํ ชโน ชานาตูติ อิจฺฉตี’’ติอาทินา (วิภ. ๘๕๑) นเยน วุตฺตา ปาปิจฺฉา ตาย สมนฺนาคโต. อิจฺฉาปกโตติ ตาย ปาปิกาย อิจฺฉาย อปกโต อภิภูโต ปาราชิโก หุตฺวา.

'De maus desejos' (pāpiccho) significa aquele que é dotado daquele mau desejo descrito da seguinte maneira: 'Aqui, alguém sendo imoral deseja: "Que as pessoas me conheçam como virtuoso"' (Vibh. 851). 'Arruinado pelo desejo' (icchāpakato) significa aquele que foi prejudicado, dominado e derrotado por esse mau desejo.

---

วิสุทฺธาเปกฺโขติ อตฺตโน วิสุทฺธึ อเปกฺขมาโน อิจฺฉมาโน ปตฺถยมาโน. อยญฺหิ ยสฺมา ปาราชิกํ อาปนฺโน, ตสฺมา ภิกฺขุภาเว ฐตฺวา อภพฺโพ ฌานาทีนิ อธิคนฺตุํ, ภิกฺขุภาโว หิสฺส สคฺคนฺตราโย เจว โหติ มคฺคนฺตราโย จ. วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘สามญฺญํ ทุปฺปรามฏฺฐํ นิรยายุปกฑฺฒตี’’ติ [Pg.84] (ธ. ป. ๓๑๑). อปรมฺปิ วุตฺตํ – ‘‘สิถิโล หิ ปริพฺพาโช, ภิยฺโย อากิรเต รช’’นฺติ (ธ. ป. ๓๑๓). อิจฺจสฺส ภิกฺขุภาโว วิสุทฺธิ นาม น โหติ. ยสฺมา ปน คิหี วา อุปาสโก วา อารามิโก วา สามเณโร วา หุตฺวา ทานสรณสีลสํวราทีหิ สคฺคมคฺคํ วา ฌานวิโมกฺขาทีหิ โมกฺขมคฺคํ วา อาราเธตุํ ภพฺโพ โหติ, ตสฺมาสฺส คิหิอาทิภาโว วิสุทฺธิ นาม โหติ, ตสฺมา ตํ วิสุทฺธึ อเปกฺขนโต ‘‘วิสุทฺธาเปกฺโข’’ติ วุจฺจติ. เตเนว จสฺส ปทภาชเน ‘‘คิหี วา โหตุกาโม’’ติอาทิ วุตฺตํ.

'Aquele que busca a pureza' (visuddhāpekkho) significa aquele que visa, deseja e anseia por sua própria pureza. Pois, como este cometeu uma ofensa de derrota (pārājika), ele é incapaz de alcançar os jhānas e outros estados permanecendo na condição de bhikkhu; pois a sua condição de bhikkhu torna-se um obstáculo tanto para o céu quanto para o Caminho. Pois foi dito: 'A vida ascética mal conduzida arrasta a pessoa para o inferno' (Dhp. 311). E também foi dito: 'Pois uma vida ascética frouxa apenas espalha mais poeira [de impurezas]' (Dhp. 313). Assim, a sua condição de bhikkhu não constitui pureza. No entanto, como ele é capaz de alcançar o caminho para o céu por meio da generosidade, do refúgio, da contenção moral, etc., ou o caminho para a libertação por meio dos jhānas, libertações, etc., tornando-se um leigo, um upāsaka (devoto leigo), um assistente de mosteiro (ārāmika) ou um noviço (sāmaṇera), a sua condição de leigo, etc., constitui pureza para ele. Portanto, por visar a essa pureza, ele é chamado de 'aquele que busca a pureza'. É por essa mesma razão que na análise dos termos (padabhājane) foi dito: 'desejando tornar-se um leigo', etc.

---

เอวํ วเทยฺยาติ เอวํ ภเณยฺย. กถํ? ‘‘อชานเมวํ อาวุโส อวจํ ชานามิ, อปสฺสํ ปสฺสามี’’ติ. ปทภาชเน ปน ‘‘เอวํ วเทยฺยา’’ติ อิทํ ปทํ อนุทฺธริตฺวาว ยถา วทนฺโต ‘‘อชานเมวํ อาวุโส อวจํ ชานามิ, อปสฺสํ ปสฺสามี’’ติ วทติ นามาติ วุจฺจติ, ตํ อาการํ ทสฺเสตุํ ‘‘นาหํ เอเต ธมฺเม ชานามี’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตุจฺฉํ มุสา วิลปินฺติ อหํ วจนตฺถวิรหโต ตุจฺฉํ วญฺจนาธิปฺปายโต มุสา วิลปึ, อภณินฺติ วุตฺตํ โหติ. ปทภาชเน ปนสฺส อญฺเญน ปทพฺยญฺชเนน อตฺถมตฺตํ ทสฺเสตุํ ‘‘ตุจฺฉกํ มยา ภณิต’’นฺติอาทิ วุตฺตํ.

'Deveria dizer assim' (evaṃ vadeyya) significa que deveria falar desta maneira. Como? 'Sem saber, amigo, eu disse: "Eu sei"; sem ver, eu disse: "Eu vejo"'. Na análise dos termos, contudo, sem extrair especificamente a frase 'deveria dizer assim', para mostrar o modo como alguém que fala é considerado como dizendo 'Sem saber, amigo, eu disse: "Eu sei"; sem ver, eu disse: "Eu vejo"', foi dito: 'Eu não conheço estes estados', etc. 'Falei falsidade vã' (tucchaṃ musā vilapinti) significa: 'Falei o que é vão por ser desprovido de significado real, e falei falsidade com a intenção de enganar'. Na análise dos termos, contudo, para mostrar apenas o significado através de outras palavras e expressões, foi dito: 'Falei o que é vazio por mim', etc.

---

ปุริเม อุปาทายาติ ปุริมานิ ตีณิ ปาราชิกานิ อาปนฺเน ปุคฺคเล อุปาทาย. เสสํ ปุพฺเพ วุตฺตนยตฺตา อุตฺตานตฺถตฺตา จ ปากฏเมวาติ.

'Em relação aos anteriores' (purime upādāya) significa em relação às pessoas que cometeram as três primeiras ofensas de derrota (pārājika). O restante é evidente, devido ao método já explicado anteriormente e por ter um significado claro.

---

ปทภาชนียวณฺณนา

Explicação da Análise dos Termos (Padabhājanīyavaṇṇanā)

---

๑๙๙. เอวํ อุทฺทิฏฺฐสิกฺขาปทํ ปทานุกฺกเมน วิภชิตฺวา อิทานิ ยสฺมา เหฏฺฐา ปทภาชนียมฺหิ ‘‘ฌานํ วิโมกฺขํ สมาธิ สมาปตฺติ ญาณทสฺสนํ…เป… สุญฺญาคาเร อภิรตี’’ติ เอวํ สํขิตฺเตเนว อุตฺตริมนุสฺสธมฺโม ทสฺสิโต, น วิตฺถาเรน อาปตฺตึ อาโรเปตฺวา ตนฺติ ฐปิตา. สงฺเขปทสฺสิเต จ อตฺเถ น สพฺเพ สพฺพากาเรน นยํ คเหตุํ สกฺโกนฺติ, ตสฺมา สพฺพากาเรน นยคฺคหณตฺถํ ปุน ตเทว ปทภาชนํ มาติกาฐาเน ฐเปตฺวา วิตฺถารโต อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ ทสฺเสตฺวา อาปตฺติเภทํ ทสฺเสตุกาโม ‘‘ฌานนฺติ ปฐมํ ฌานํ, ทุติยํ ฌาน’’นฺติอาทิมาห. ตตฺถ ปฐมชฺฌานาทีหิ เมตฺตาฌานาทีนิปิ อสุภชฺฌานาทีนิปิ อานาปานสฺสติสมาธิชฺฌานมฺปิ โลกิยชฺฌานมฺปิ โลกุตฺตรชฺฌานมฺปิ สงฺคหิตเมว. ตสฺมา ‘‘ปฐมํ ฌานํ สมาปชฺชินฺติปิ…เป… จตุตฺถํ ชฺฌานํ, เมตฺตาฌานํ, อุเปกฺขาฌานํ อสุภชฺฌานํ อานาปานสฺสติสมาธิชฺฌานํ[Pg.85], โลกิยชฺฌานํ, โลกุตฺตรชฺฌานํ สมาปชฺชิ’’นฺติปิ ภณนฺโต ปาราชิโกว โหตีติ เวทิตพฺโพ.

199. Tendo assim analisado a regra de treinamento enunciada palavra por palavra, agora, visto que anteriormente na análise dos termos o estado sobre-humano (uttarimanussadhamma) foi mostrado apenas de forma resumida, como: 'jhāna, libertação, concentração, realização meditativa, conhecimento e visão... etc... contentamento em uma habitação vazia', sem estabelecer o texto canônico detalhando a aplicação da ofensa; e visto que nem todos são capazes de compreender o método em todos os seus aspectos a partir de um significado apresentado de forma resumida; portanto, a fim de que o método seja compreendido em todos os seus aspectos, colocando novamente essa mesma análise dos termos como uma matriz (mātikā), e desejando mostrar detalhadamente o estado sobre-humano e a classificação das ofensas, o Abençoado disse: 'Jhāna significa o primeiro jhāna, o segundo jhāna', etc. Ali, sob os termos 'primeiro jhāna', etc., estão incluídos também o jhāna da benevolência (mettā-jhāna), etc., o jhāna da impureza do corpo (asubha-jhāna), etc., o jhāna da concentração pela atenção plena na respiração (ānāpānassati-samādhi-jhāna), o jhāna mundano (lokiya-jhāna) e o jhāna supermundano (lokuttara-jhāna). Portanto, deve-se entender que aquele que diz: 'Eu alcancei o primeiro jhāna... etc... o quarto jhāna, o jhāna da benevolência, o jhāna da equanimidade, o jhāna da impureza do corpo, o jhāna da concentração pela atenção plena na respiração, o jhāna mundano, o jhāna supermundano', incorre em derrota (pārājika).

---

สุฏฺฐุ มุตฺโต วิวิเธหิ วา กิเลเสหิ มุตฺโตติ วิโมกฺโข. โส ปนายํ ราคโทสโมเหหิ สุญฺญตฺตา สุญฺญโต. ราคโทสโมหนิมิตฺเตหิ อนิมิตฺตตฺตา อนิมิตฺโต. ราคโทสโมหปณิธีนํ อภาวโต อปฺปณิหิโตติ วุจฺจติ. จิตฺตํ สมํ อาทหติ อารมฺมเณ ฐเปตีติ สมาธิ. อริเยหิ สมาปชฺชิตพฺพโต สมาปตฺติ. เสสเมตฺถ วุตฺตนยเมว. เอตฺถ จ วิโมกฺขตฺติเกน จ สมาธิตฺติเกน จ อริยมคฺโคว วุตฺโต. สมาปตฺติตฺติเกน ปน ผลสมาปตฺติ. เตสุ ยํกิญฺจิ เอกมฺปิ ปทํ คเหตฺวา ‘‘อหํ อิมสฺส ลาภีมฺหี’’ติ ภณนฺโต ปาราชิโกว โหติ.

'Libertação' (vimokkha) significa aquilo que é perfeitamente liberto ou liberto de várias máculas (kilesas). Esta mesma libertação é chamada de 'vazia' (suññata) por ser vazia de cobiça, aversão e ilusão; 'sem características' (animitta) por ser desprovida das características de cobiça, aversão e ilusão; e 'sem aspirações' (appaṇihita) devido à ausência de aspirações de cobiça, aversão e ilusão. 'Concentração' (samādhi) significa aquilo que estabelece a mente de forma equilibrada, colocando-a no objeto. 'Realização meditativa' (samāpatti) é assim chamada por ser algo a ser alcançado pelos nobres (ariyas). O restante aqui segue o método já explicado. E aqui, através da tríade da libertação e da tríade da concentração, apenas o Caminho Nobre (ariya-magga) é mencionado. Através da tríade da realização meditativa, contudo, refere-se à realização do fruto (phala-samāpatti). Se alguém, tomando qualquer um desses termos, disser: 'Eu sou um possuidor disso', incorre em derrota (pārājika).

---

ติสฺโส วิชฺชาติ ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติ, ทิพฺพจกฺขุ, อาสวานํ ขเย ญาณนฺติ. ตตฺถ เอกิสฺสาปิ นามํ คเหตฺวา ‘‘อหํ อิมิสฺสา วิชฺชาย ลาภีมฺหี’’ติ ภณนฺโต ปาราชิโก โหติ. สงฺเขปฏฺฐกถายํ ปน ‘‘วิชฺชานํ ลาภีมฺหี’ติ ภณนฺโตปิ ‘ติสฺสนฺนํ วิชฺชานํ ลาภีมฺหี’ติ ภณนฺโตปิ ปาราชิโก วา’’ติ วุตฺตํ. มคฺคภาวนาปทภาชเน วุตฺตา สตฺตตึสโพธิปกฺขิยธมฺมา มคฺคสมฺปยุตฺตา โลกุตฺตราว อิธาธิปฺเปตา. ตสฺมา โลกุตฺตรานํ สติปฏฺฐานานํ สมฺมปฺปธานานํ อิทฺธิปาทานํ อินฺทฺริยานํ พลานํ โพชฺฌงฺคานํ อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส ลาภีมฺหีติ วทโต ปาราชิกนฺติ มหาอฏฺฐกถายํ วุตฺตํ. มหาปจฺจริยาทีสุ ปน ‘‘สติปฏฺฐานานํ ลาภีมฺหี’ติ เอวํ เอเกกโกฏฺฐาสวเสนาปิ ‘กายานุปสฺสนาสติปฏฺฐานสฺส ลาภีมฺหี’ติ เอวํ ตตฺถ เอเกกธมฺมวเสนาปิ วทโต ปาราชิกเมวา’’ติ วุตฺตํ ตมฺปิ สเมติ. กสฺมา? มคฺคกฺขณุปฺปนฺเนเยว สนฺธาย วุตฺตตฺตา. ผลสจฺฉิกิริยายปิ เอเกกผลวเสน ปาราชิกํ เวทิตพฺพํ.

'As três ciências' (tisso vijjā) são: a recordação de vidas passadas (pubbenivāsānussati), o olho divino (dibbacakkhu) e o conhecimento da destruição das máculas (āsavānaṃ khaye ñāṇa). Ali, mesmo que alguém tome o nome de apenas uma delas e diga: 'Eu sou um possuidor desta ciência', incorre em derrota (pārājika). No Comentário Resumido (Saṅkhepaṭṭhakathā), contudo, diz-se: 'Aquele que diz "Sou possuidor das ciências" ou "Sou possuidor das três ciências" também incorre em derrota'. Os trinta e sete fatores que contribuem para a iluminação (bodhipakkhiyadhamma) mencionados na análise dos termos sobre o desenvolvimento do Caminho são aqui entendidos apenas como supermundanos, associados ao Caminho. Portanto, no Grande Comentário (Mahā-aṭṭhakathā) é dito que incorre em derrota aquele que diz ser possuidor dos fundamentos da atenção plena supermundanos, dos esforços corretos, das bases do poder espiritual, das faculdades, dos poderes, dos fatores da iluminação ou do nobre caminho óctuplo. No entanto, no Mahāpaccarī e em outros comentários é dito: 'Aquele que diz "Sou possuidor dos fundamentos da atenção plena", referindo-se a um único grupo, ou "Sou possuidor do fundamento da atenção plena da contemplação do corpo", referindo-se a um único fator dentro dele, também incorre em derrota'; isso também é consistente. Por quê? Porque foi dito referindo-se apenas ao que surge no momento do Caminho. No caso da realização do fruto (phala-sacchikiriyā), a derrota também deve ser entendida em relação a cada fruto individualmente.

---

ราคสฺส ปหานนฺติอาทิตฺติเก กิเลสปฺปหานเมว วุตฺตํ. ตํ ปน ยสฺมา มคฺเคน วินา นตฺถิ, ตติยมคฺเคน หิ กามราคโทสานํ ปหานํ, จตุตฺเถน โมหสฺส, ตสฺมา ‘‘ราโค เม ปหีโน’’ติอาทีนิ วทโตปิ ปาราชิกํ วุตฺตํ.

Na tríade que começa com 'o abandono da cobiça' (rāgassa pahāna), apenas o abandono das impurezas (kilesas) é mencionado. No entanto, como isso não existe sem o Caminho — pois o abandono da cobiça sensorial e da aversão ocorre pelo terceiro Caminho, e o da ilusão pelo quarto —, foi declarada a derrota também para aquele que diz: 'A cobiça foi abandonada por mim', etc.

---

ราคา จิตฺตํ วินีวรณตาติอาทิตฺติเก โลกุตฺตรจิตฺตเมว วุตฺตํ. ตสฺมา ‘‘ราคา เม จิตฺตํ วินีวรณ’’นฺติอาทีนิ วทโตปิ ปาราชิกเมว.

Na tríade que começa com 'a mente livre dos obstáculos da cobiça' (rāgā cittaṃ vinīvaraṇatā), apenas a mente supermundana é mencionada. Portanto, aquele que diz: 'Minha mente está livre dos obstáculos da cobiça', etc., também incorre em derrota.

---

สุญฺญาคารปทภาชเน [Pg.86] ปน ยสฺมา ฌาเนน อฆเฏตฺวา ‘‘สุญฺญาคาเร อภิรมามี’’ติ วจนมตฺเตน ปาราชิกํ นาธิปฺเปตํ, ตสฺมา ‘‘ปฐเมน ฌาเนน สุญฺญาคาเร อภิรตี’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตสฺมา โย ฌาเนน ฆเฏตฺวา ‘‘อิมินา นาม ฌาเนน สุญฺญาคาเร อภิรมามี’’ติ วทติ, อยเมว ปาราชิโก โหตีติ เวทิตพฺโพ.

Na análise dos termos sobre a habitação vazia, contudo, visto que a derrota não é pretendida pela mera declaração 'Eu me deleito em uma habitação vazia' sem associá-la ao jhāna, foi dito: 'deleite em uma habitação vazia através do primeiro jhāna', etc. Portanto, deve-se entender que apenas aquele que fala associando ao jhāna, dizendo: 'Eu me deleito em uma habitação vazia através deste jhāna específico', incorre em derrota.

---

ยา จ ‘‘ญาณ’’นฺติ อิมสฺส ปทภาชเน อมฺพฏฺฐสุตฺตาทีสุ (ที. นิ. ๑.๒๕๔ อาทโย) วุตฺตาสุ อฏฺฐสุ วิชฺชาสุ วิปสฺสนาญาณมโนมยิทฺธิอิทฺธิวิธทิพฺพโสตเจโตปริยญาณเภทา ปญฺจ วิชฺชา น อาคตา, ตาสุ เอกา วิปสฺสนาว ปาราชิกวตฺถุ น โหติ, เสสา โหนฺตีติ เวทิตพฺพา. ตสฺมา ‘‘วิปสฺสนาย ลาภีมฺหี’’ติปิ ‘‘วิปสฺสนาญาณสฺส ลาภีมฺหี’’ติปิ วทโต ปาราชิกํ นตฺถิ. ผุสฺสเทวตฺเถโร ปน ภณติ – ‘‘อิตราปิ จตสฺโส วิชฺชา ญาเณน อฆฏิตา ปาราชิกวตฺถู น โหนฺติ. ตสฺมา ‘มโนมยสฺส ลาภีมฺหิ, อิทฺธิวิธสฺส, ทิพฺพาย โสตธาตุยา, เจโตปริยสฺส ลาภีมฺหี’ติ วทโตปิ ปาราชิกํ นตฺถี’’ติ. ตํ ตสฺส อนฺเตวาสิเกเหว ปฏิกฺขิตฺตํ – ‘‘อาจริโย น อาภิธมฺมิโก ภุมฺมนฺตรํ น ชานาติ, อภิญฺญา นาม จตุตฺถชฺฌานปาทโกว มหคฺคตธมฺโม, ฌาเนเนว อิชฺฌติ. ตสฺมา มโนมยสฺส ลาภีมฺหี’ติ วา ‘มโนมยญาณสฺส ลาภีมฺหี’ติ วา ยถา วา ตถา วา วทตุ ปาราชิกเมวา’’ติ. เอตฺถ จ กิญฺจาปิ นิพฺพานํ ปาฬิยา อนาคตํ, อถ โข ‘‘นิพฺพานํ เม ปตฺต’’นฺติ วา ‘‘สจฺฉิกต’’นฺติ วา วทโต ปาราชิกเมว. กสฺมา? นิพฺพานสฺส นิพฺพตฺติตโลกุตฺตรตฺตา. ตถา ‘‘จตฺตาริ สจฺจานิ ปฏิวิชฺฌึ ปฏิวิทฺธานิ มยา’’ติ วทโตปิ ปาราชิกเมว. กสฺมา? สจฺจปฺปฏิเวโธติ หิ มคฺคสฺส ปริยายวจนํ. ยสฺมา ปน ‘‘ติสฺโส ปฏิสมฺภิทา กามาวจรกุสลโต จตูสุ ญาณสมฺปยุตฺเตสุ จิตฺตุปฺปาเทสุ อุปฺปชฺชนฺติ, กฺริยโต จตูสุ ญาณสมฺปยุตฺเตสุ จิตฺตุปฺปาเทสุ อุปฺปชฺชนฺติ, อตฺถปฏิสมฺภิทา เอเตสุ เจว อุปฺปชฺชติ, จตูสุ มคฺเคสุ จตูสุ ผเลสุ จ อุปฺปชฺชตี’’ติ วิภงฺเค (วิภ. ๗๔๖) วุตฺตํ. ตสฺมา ‘‘ธมฺมปฏิสมฺภิทาย ลาภีมฺหี’’ติ วา, ‘‘นิรุตฺติ…เป… ปฏิภานปฏิสมฺภิทาย ลาภีมฺหี’’ติ วา ‘‘โลกิยอตฺถปฏิสมฺภิทาย ลาภีมฺหี’’ติ วา วุตฺเตปิ ปาราชิกํ นตฺถิ. ‘‘ปฏิสมฺภิทานํ ลาภีมฺหี’’ติ วุตฺเต น ตาว สีสํ โอตรติ. ‘‘โลกุตฺตรอตฺถปฏิสมฺภิทาย ลาภีมฺหี’’ติ วุตฺเต ปน ปาราชิกํ โหติ. สงฺเขปฏฺฐกถายํ ปน อตฺถปฏิสมฺภิทาปฺปตฺโตมฺหีติ อวิเสเสนาปิ วทโต [Pg.87] ปาราชิกํ วุตฺตํ. กุรุนฺทิยมฺปิ ‘‘น มุจฺจตี’’ติ วุตฺตํ. มหาอฏฺฐกถายํ ปน ‘‘เอตฺตาวตา ปาราชิกํ นตฺถิ, เอตฺตาวตา สีสํ น โอตรติ, เอตฺตาวตา น ปาราชิก’’นฺติ วิจาริตตฺตา น สกฺกา อญฺญํ ปมาณํ กาตุนฺติ.

E na análise dos termos para 'conhecimento' (ñāṇa), das oito ciências mencionadas no Ambaṭṭha Sutta e em outros discursos (DN 1.254, etc.), cinco ciências — a saber, o conhecimento da percepção profunda (vipassanā-ñāṇa), o poder mental (manomayiddhi), os poderes psíquicos (iddhividha), o ouvido divino (dibbasota) e o conhecimento da leitura da mente alheia (cetopariyañāṇa) — não foram mencionadas diretamente. Dessas, deve-se entender que apenas a percepção profunda (vipassanā) não constitui base para derrota, enquanto as outras constituem. Portanto, não há derrota para quem diz: 'Sou possuidor de vipassanā' ou 'Sou possuidor do conhecimento de vipassanā'. O Élder Phussadeva, contudo, afirma: 'As outras quatro ciências, se não associadas ao conhecimento, não constituem base para derrota. Portanto, mesmo para quem diz: "Sou possuidor do corpo feito de mente (manomaya), dos poderes psíquicos, do elemento do ouvido divino, do conhecimento da leitura da mente", não há derrota'. Essa opinião foi rejeitada pelos seus próprios discípulos: 'O mestre não é um especialista no Abhidhamma e não conhece a diferença entre os planos de existência. O conhecimento direto (abhiññā) é um estado elevado (mahaggatadhamma) que tem como base apenas o quarto jhāna, e se realiza unicamente através do jhāna. Portanto, quer ele diga "Sou possuidor do corpo feito de mente" ou "Sou possuidor do conhecimento do corpo feito de mente", ou fale de qualquer outra maneira, incorre em derrota'. E aqui, embora o Nibbāna não seja mencionado no texto canônico, aquele que diz 'O Nibbāna foi alcançado por mim' ou 'foi realizado por mim' incorre em derrota. Por quê? Porque o Nibbāna é o estado supermundano por excelência. Da mesma forma, aquele que diz 'Eu penetrei as quatro nobres verdades' ou 'elas foram penetradas por mim' também incorre em derrota. Por quê? Pois a penetração das verdades (saccappaṭivedha) é um sinônimo para o Caminho. No entanto, visto que foi dito no Vibhaṅga (Vibh. 746): 'As três discriminações analíticas surgem a partir do bem-estar do plano sensorial nos quatro tipos de consciência associados ao conhecimento, e a partir das consciências funcionais (kriya) nos quatro tipos de consciência associados ao conhecimento; e a discriminação analítica do significado (atthapaṭisambhidā) surge tanto nestas quanto nos quatro caminhos e nos quatro frutos', portanto, mesmo que se diga 'Sou possuidor da discriminação analítica do Dhamma', ou 'da discriminação analítica da linguagem... etc... da discriminação analítica da inteligência', ou 'Sou possuidor da discriminação analítica do significado mundano', não há derrota. Se disser 'Sou possuidor das discriminações analíticas', ainda não se atinge o ápice da derrota. Mas se disser 'Sou possuidor da discriminação analítica do significado supermundano', então ocorre a derrota. No Comentário Resumido (Saṅkhepaṭṭhakathā), contudo, diz-se que há derrota mesmo para quem diz de forma geral: 'Alcancei a discriminação analítica do significado'. No Kurundī também é dito: 'Não se livra [da derrota]'. No entanto, no Grande Comentário (Mahā-aṭṭhakathā), por ter sido analisado que 'por isso não há derrota, por isso não se atinge o ápice da derrota, por isso não é derrota', não é possível tomar outra opinião como autoridade.

---

‘‘นิโรธสมาปตฺตึ สมาปชฺชามี’’ติ วา ‘‘ลาภีมฺหาหํ ตสฺสา’’ติ วา วทโตปิ ปาราชิกํ นตฺถิ. กสฺมา? นิโรธสมาปตฺติยา เนว โลกิยตฺตา น โลกุตฺตรตฺตาติ. สเจ ปนสฺส เอวํ โหติ – ‘‘นิโรธํ นาม อนาคามี วา ขีณาสโว วา สมาปชฺชติ, เตสํ มํ อญฺญตโรติ ชานิสฺสตี’’ติ พฺยากโรติ, โส จ นํ ตถา ชานาติ, ปาราชิกนฺติ มหาปจฺจริสงฺเขปฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ. ตํ วีมํสิตฺวา คเหตพฺพํ.

Mesmo para quem diz: 'Eu entro na realização da cessação (nirodhasamāpatti)' ou 'Eu sou um possuidor dela', não há derrota. Por quê? Porque a realização da cessação não é nem mundana nem supermundana. Se, contudo, ele tiver este pensamento: 'A cessação é alcançada por um não-retornante (anāgāmī) ou por um arahant (khīṇāsava); as pessoas me reconhecerão como um deles', e declarar isso, e o ouvinte o compreender dessa maneira, ocorre derrota, conforme dito nos comentários Mahāpaccarī e Saṅkhepaṭṭhakathā. Isso deve ser aceito após cuidadosa reflexão.

---

‘‘อตีตภเว กสฺสปสมฺมาสมฺพุทฺธกาเล โสตาปนฺโนมฺหี’’ติ วทโตปิ ปาราชิกํ นตฺถิ. อตีตกฺขนฺธานญฺหิ ปรามฏฺฐตฺตา สีสํ น โอตรตีติ. สงฺเขปฏฺฐกถายํ ปน ‘‘อตีเต อฏฺฐสมาปตฺติลาภีมฺหี’’ติ วทโต ปาราชิกํ นตฺถิ, กุปฺปธมฺมตฺตา อิธ ปน ‘‘อตฺถิ อกุปฺปธมฺมตฺตาติ เกจิ วทนฺตี’’ติ วุตฺตํ. ตมฺปิ ตตฺเถว ‘‘อตีตตฺตภาวํ สนฺธาย กเถนฺตสฺส ปาราชิกํ น โหติ, ปจฺจุปฺปนฺนตฺตภาวํ สนฺธาย กเถนฺตสฺเสว โหตี’’ติ ปฏิกฺขิตฺตํ.

Mesmo para quem diz: 'Em uma vida passada, na época do Buda Kassapa, eu era um sotāpanna (aquele que entrou na corrente)', não há derrota. Pois, por se referir aos agregados passados, não se atinge o ápice da derrota. No Comentário Resumido (Saṅkhepaṭṭhakathā), contudo, diz-se: 'Não há derrota para quem diz: "No passado, fui possuidor das oito realizações meditativas", devido à natureza perecível delas; mas aqui, alguns dizem que há derrota por ser de natureza imperecível'. Essa afirmação também foi rejeitada no próprio comentário: 'Para quem fala referindo-se a uma existência passada, não há derrota; a derrota ocorre apenas para quem fala referindo-se à existência presente'.

---

สุทฺธิกวารกถาวณฺณนา

Explicação da Seção sobre a Purificação Simples (Suddhikavārakathāvaṇṇanā)

---

๒๐๐. เอวํ ฌานาทีนิ ทส มาติกาปทานิ วิตฺถาเรตฺวา อิทานิ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ อุลฺลปนฺโต ยํ สมฺปชานมุสาวาทํ ภณติ, ตสฺส องฺคํ ทสฺเสตฺวา ตสฺเสว วิตฺถารสฺส วเสน จกฺกเปยฺยาลํ พนฺธนฺโต อุลฺลปนาการญฺจ อาปตฺติเภทญฺจ ทสฺเสตุํ ‘‘ตีหากาเรหี’’ติอาทิมาห. ตตฺถ สุทฺธิกวาโร วตฺตุกามวาโร ปจฺจยปฏิสํยุตฺตวาโรติ ตโย มหาวารา. เตสุ สุทฺธิกวาเร ปฐมชฺฌานํ อาทึ กตฺวา ยาว โมหา จิตฺตํ วินีวรณปทํ, ตาว เอกเมกสฺมึ ปเท สมาปชฺชึ, สมาปชฺชามิ, สมาปนฺโน, ลาภีมฺหิ, วสีมฺหิ, สจฺฉิกตํ มยาติ อิเมสุ ฉสุ ปเทสุ เอกเมกํ ปทํ ตีหากาเรหิ, จตูหิ, ปญฺจหิ, ฉหิ, สตฺตหากาเรหีติ เอวํ ปญฺจกฺขตฺตุํ โยเชตฺวา สุทฺธิกนโย นาม วุตฺโต. ตโต ปฐมญฺจ ฌานํ, ทุติยญฺจ ฌานนฺติ เอวํ ปฐมชฺฌาเนน สทฺธึ เอกเมกํ [Pg.88] ปทํ ฆเฏนฺเตน สพฺพปทานิ ฆเฏตฺวา เตเนว วิตฺถาเรน ขณฺฑจกฺกํ นาม วุตฺตํ. ตญฺหิ ปุน อาเนตฺวา ปฐมชฺฌานาทีหิ น โยชิตํ, ตสฺมา ‘‘ขณฺฑจกฺก’’นฺติ วุจฺจติ. ตโต ทุติยญฺจ ฌานํ, ตติยญฺจ ฌานนฺติ เอวํ ทุติยชฺฌาเนน สทฺธึ เอกเมกํ ปทํ ฆเฏตฺวา ปุน อาเนตฺวา ปฐมชฺฌาเนน สทฺธึ สมฺพนฺธิตฺวา เตเนว วิตฺถาเรน พทฺธจกฺกํ นาม วุตฺตํ. ตโต ยถา ทุติยชฺฌาเนน สทฺธึ, เอวํ ตติยชฺฌานาทีหิปิ สทฺธึ, เอกเมกํ ปทํ ฆเฏตฺวา ปุน อาเนตฺวา ทุติยชฺฌานาทีหิ สทฺธึ สมฺพนฺธิตฺวา เตเนว วิตฺถาเรน อญฺญานิปิ เอกูนตึส พทฺธจกฺกานิ วตฺวา เอกมูลกนโย นิฏฺฐาปิโต. ปาโฐ ปน สงฺเขเปน ทสฺสิโต, โส อสมฺมุยฺหนฺเตน วิตฺถารโต เวทิตพฺโพ.

200. Tendo assim detalhado os dez tópicos da matriz (mātikāpadāni), começando com os jhanas, agora, para mostrar os fatores da mentira consciente (sampajānamusāvāda) dita por aquele que alega falsamente um estado humano superior (uttarimanussadhamma), e para estruturar a repetição em série (cakkapeyyāla) por meio desse mesmo detalhamento, mostrando o modo da alegação e a classificação das ofensas, [o Buddha] proferiu a passagem que começa com 'por três aspectos' (tīhākārehi). Nessa seção, há três grandes seções (mahāvārā): a seção pura (suddhikavāra), a seção sobre o desejo de falar (vattukāmavāro) e a seção relacionada aos requisitos (paccayapaṭisaṃyuttavāro). Entre elas, na seção pura, começando com o primeiro jhana até o termo 'a mente está livre do obstáculo da ilusão' (mohā cittaṃ vinīvaraṇaṃ), para cada termo individual, aplica-se cada um destes seis termos: 'entrei [em realização]', 'entro', 'tendo entrado', 'sou um obtentor', 'sou um mestre', 'foi realizado por mim'. Associando cada um desses termos cinco vezes, a saber: 'por três aspectos', 'por quatro', 'por cinco', 'por seis' e 'por sete aspectos', é exposto o chamado método puro (suddhikanaya). A partir daí, conectando cada termo individual com o primeiro jhana, como 'o primeiro jhana e o segundo jhana', e assim conectando todos os termos com o mesmo detalhamento, é exposto o chamado 'ciclo quebrado' (khaṇḍacakka). Pois este, tendo sido trazido de volta, não é associado novamente com o primeiro jhana e os demais; por isso, é chamado de 'ciclo quebrado' (khaṇḍacakka). Depois disso, conectando cada termo individual com o segundo jhana, como 'o segundo jhana e o terceiro jhana', e trazendo-o de volta para vinculá-lo ao primeiro jhana, com o mesmo detalhamento, é exposto o chamado 'ciclo encadeado' (baddhacakka). A partir daí, assim como se fez com o segundo jhana, faz-se também com o terceiro jhana e os demais: conectando cada termo individual e trazendo-o de volta para vinculá-lo ao segundo jhana e aos demais, com o mesmo detalhamento, e tendo exposto os outros vinte e nove ciclos encadeados, conclui-se o método de raiz única (ekamūlakanaya). O texto canônico, no entanto, é apresentado de forma abreviada; ele deve ser compreendido detalhadamente por quem não se confunde.

---

ยถา จ เอกมูลโก, เอวํ ทุมูลกาทโยปิ สพฺพมูลกปริโยสานา จตุนฺนํ สตานํ อุปริ ปญฺจตึส นยา วุตฺตา. เสยฺยถิทํ – ทฺวิมูลกา เอกูนตึส, ติมูลกา อฏฺฐวีส, จตุมูลกา สตฺตวีส; เอวํ ปญฺจมูลกาทโยปิ เอเกกํ อูนํ กตฺวา ยาว ตึสมูลกา, ตาว เวทิตพฺพา. ปาเฐ ปน เตสํ นามมฺปิ สงฺขิปิตฺวา ‘‘อิทํ สพฺพมูลก’’นฺติ ตึสมูลกนโย เอโก ทสฺสิโต. ยสฺมา จ สุญฺญาคารปทํ ฌาเนน อฆฏิตํ สีสํ น โอตรติ, ตสฺมา ตํ อนามสิตฺวา โมหา จิตฺตํ วินีวรณปทปริโยสานาเยว สพฺพตฺถ โยชนา ทสฺสิตาติ เวทิตพฺพา. เอวํ ปฐมชฺฌานาทีนิ ปฏิปาฏิยา วา อุปฺปฏิปาฏิยา วา ทุติยชฺฌานาทีหิ ฆเฏตฺวา วา อฆเฏตฺวา วา สมาปชฺชินฺติอาทินา นเยน อุลฺลปโต โมกฺโข นตฺถิ, ปาราชิกํ อาปชฺชติเยวาติ.

E assim como há o método de raiz única, da mesma forma são expostos os trinta e cinco métodos acima de quatrocentos, começando com o de duas raízes (dumūlaka) e terminando com o de todas as raízes (sabbamūlaka). A saber: vinte e nove de duas raízes, vinte e oito de três raízes, vinte e sete de quatro raízes; e assim por diante, diminuindo um a um para os de cinco raízes e seguintes, até os de trinta raízes, conforme deve ser compreendido. No texto canônico, contudo, até mesmo os nomes deles são abreviados, e apenas um único método de trinta raízes é mostrado como 'este é o de todas as raízes' (sabbamūlaka). E visto que o termo 'cabana vazia' (suññāgāra), quando não conectado ao jhana, não atinge o ápice [da ofensa de derrota], por isso, sem mencioná-lo, deve-se compreender que a aplicação em todos os casos é mostrada terminando apenas no termo 'a mente está livre do obstáculo da ilusão' (mohā cittaṃ vinīvaraṇaṃ). Assim, para aquele que alega falsamente por meio de métodos como 'entrei [em realização]', quer conectando ou não o primeiro jhana e os demais, em ordem direta ou inversa, com o segundo jhana e os demais, não há liberação [da ofensa]; ele incorre inevitavelmente em derrota (pārājika).

---

อิมสฺส อตฺถสฺส ทสฺสนวเสน วุตฺเต จ ปเนตสฺมึ สุทฺธิกมหาวาเร อยํ สงฺเขปโต อตฺถวณฺณนา – ตีหากาเรหีติ สมฺปชานมุสาวาทสฺส องฺคภูเตหิ ตีหิ การเณหิ. ปุพฺเพวสฺส โหตีติ ปุพฺพภาเคเยว อสฺส ปุคฺคลสฺส เอวํ โหติ ‘‘มุสา ภณิสฺส’’นฺติ. ภณนฺตสฺส โหตีติ ภณมานสฺส โหติ. ภณิตสฺส โหตีติ ภณิเต อสฺส โหติ, ยํ วตฺตพฺพํ ตสฺมึ วุตฺเต โหตีติ อตฺโถ. อถ วา ภณิตสฺสาติ วุตฺตวโต นิฏฺฐิตวจนสฺส โหตีติ. โย เอวํ ปุพฺพภาเคปิ ชานาติ, ภณนฺโตปิ ชานาติ, ปจฺฉาปิ ชานาติ, ‘‘มุสา มยา ภณิต’’นฺติ โส ‘‘ปฐมชฺฌานํ สมาปชฺชิ’’นฺติ ภณนฺโต ปาราชิกํ อาปชฺชตีติ อยเมตฺถ อตฺโถ ทสฺสิโต. กิญฺจาปิ ทสฺสิโต, อถ โข อยเมตฺถ วิเสโส – ปุจฺฉา ตาว โหติ ‘‘‘มุสา ภณิสฺส’นฺติ ปุพฺพภาโค อตฺถิ, ‘มุสา มยา ภณิต’นฺติ ปจฺฉาภาโค นตฺถิ, วุตฺตมตฺตเมว หิ โกจิ ปมุสฺสติ, กึ ตสฺส ปาราชิกํ โหติ, น โหตี’’ติ? สา เอวํ อฏฺฐกถาสุ วิสฺสชฺชิตา – ปุพฺพภาเค ‘‘มุสา ภณิสฺส’’นฺติ จ ภณนฺตสฺส [Pg.89] ‘‘มุสา ภณามี’’ติ จ ชานโต ปจฺฉาภาเค ‘‘มุสา มยา ภณิต’’นฺติ น สกฺกา น ภวิตุํ. สเจปิ น โหติ ปาราชิกเมว. ปุริมเมว หิ องฺคทฺวยํ ปมาณํ. ยสฺสาปิ ปุพฺพภาเค ‘‘มุสา ภณิสฺส’’นฺติ อาโภโค นตฺถิ, ภณนฺโต ปน ‘‘มุสา ภณามี’’ติ ชานาติ, ภณิเตปิ ‘‘มุสา มยา ภณิต’’นฺติ ชานาติ, โส อาปตฺติยา น กาเรตพฺโพ. ปุพฺพภาโค หิ ปมาณตโร. ตสฺมึ อสติ ทวา ภณิตํ วา รวา ภณิตํ วา โหตี’’ติ.

E quando esta grande seção pura é proferida para demonstrar esse significado, esta é a explicação resumida do sentido: 'Por três aspectos' (tīhākārehi) significa por três fatores que constituem a mentira consciente. 'Ocorre-lhe antes' (pubbevassa hoti) significa que, na fase prévia, ocorre a essa pessoa: "falarei uma mentira". 'Ocorre-lhe enquanto fala' (bhaṇantassa hoti) significa que ocorre a ela enquanto está falando. 'Ocorre-lhe depois de falar' (bhaṇitassa hoti) significa que ocorre a ela após ter falado; o sentido é que ocorre quando aquilo que devia ser dito foi proferido. Ou ainda, 'depois de falar' (bhaṇitassa) significa que ocorre àquele que falou, quando a fala está concluída. Aquele que assim sabe na fase prévia, sabe também enquanto fala, e sabe depois: "uma mentira foi dita por mim", ao dizer "entrei no primeiro jhana", incorre em derrota (pārājika) — este é o significado demonstrado aqui. Embora isso tenha sido demonstrado, há contudo esta particularidade aqui. Primeiro, há uma questão: 'Se existe a fase prévia de pensar "falarei uma mentira", mas não existe a fase posterior de pensar "uma mentira foi dita por mim" — pois alguém pode esquecer imediatamente após falar —, haverá derrota para essa pessoa ou não?' Esta questão é respondida nos comentários da seguinte forma: 'Para quem sabe na fase prévia "falarei uma mentira" e, enquanto fala, sabe "estou falando uma mentira", é impossível que na fase posterior não ocorra "uma mentira foi dita por mim". Mesmo que não ocorra, ainda assim há derrota. Pois apenas os dois primeiros fatores são decisivos.' Por outro lado, para aquele que não tem a intenção na fase prévia de "falarei uma mentira", mas enquanto fala sabe "estou falando uma mentira" e, após falar, sabe "uma mentira foi dita por mim", este não deve ser considerado culpado de ofensa. Pois a fase prévia é a mais decisiva. Na ausência dela, a fala é considerada dita por brincadeira ou por mero lapso de linguagem.

---

เอตฺถ จ ตํญาณตา จ ญาณสโมธานญฺจ ปริจฺจชิตพฺพํ. ตํญาณตา ปริจฺจชิตพฺพาติ เยน จิตฺเตน ‘‘มุสา ภณิสฺส’’นฺติ ชานาติ, เตเนว ‘‘มุสา ภณามี’’ติ จ ‘‘มุสา มยา ภณิต’’นฺติ จ ชานาตีติ เอวํ เอกจิตฺเตเนว ตีสุ ขเณสุ ชานาตีติ อยํ ตํญฺญณตา ปริจฺจชิตพฺพา, น หิ สกฺกา เตเนว จิตฺเตน ตํ จิตฺตํ ชานิตุํ ยถา น สกฺกา เตเนว อสินา โส อสิ ฉินฺทิตุนฺติ. ปุริมํ ปุริมํ ปน จิตฺตํ ปจฺฉิมสฺส ปจฺฉิมสฺส จิตฺตสฺส ตถา อุปฺปตฺติยา ปจฺจโย หุตฺวา นิรุชฺฌติ. เตเนตํ วุจฺจติ –

E aqui, tanto a ideia de 'conhecer esse mesmo conhecimento' (taṃñāṇatā) quanto a de 'confluência de conhecimentos' (ñāṇasamodhāna) devem ser rejeitadas. 'Conhecer esse mesmo conhecimento deve ser rejeitado' significa que a ideia de que, com a mesma mente com que se sabe "falarei uma mentira", também se sabe "estou falando uma mentira" e "uma mentira foi dita por mim" — ou seja, saber nos três momentos com uma única e mesma mente —, essa ideia deve ser rejeitada. Pois não é possível conhecer uma mente com essa mesma mente, assim como não é possível cortar uma espada com essa mesma espada. Em vez disso, cada mente anterior cessa após servir de condição para o surgimento de cada mente posterior correspondente. Por isso, diz-se o seguinte:

---

‘‘ปมาณํ ปุพฺพภาโคว, ตสฺมึ สติ น เหสฺสติ;

เสสทฺวยนฺติ นตฺเถต, มิติ วาจา ติวงฺคิกา’’ติ.

'A fase prévia é a única medida; quando ela existe, não é o caso de que os outros dois não venham a ser. Assim, a fala possui três fatores.'

---

‘‘ญาณสโมธานํ ปริจฺจชิตพฺพ’’นฺติ เอตานิ ตีณิ จิตฺตานิ เอกกฺขเณ อุปฺปชฺชนฺตีติ น คเหตพฺพานิ. อิทญฺหิ จิตฺตํ นาม –

'A confluência de conhecimentos deve ser rejeitada' significa que não se deve aceitar que essas três mentes surjam em um único momento. Pois esta mente, de fato:

---

อนิรุทฺธมฺหิ ปฐเม, น อุปฺปชฺชติ ปจฺฉิมํ;

นิรนฺตรุปฺปชฺชนโต, เอกํ วิย ปกาสติ.

'Enquanto a primeira mente não tiver cessado, a posterior não surge; devido ao surgimento ininterrupto, ela parece ser uma só.'

---

อิโต ปรํ ปน ยฺวายํ ‘‘ปฐมํ ฌานํ สมาปชฺชิ’’นฺติ สมฺปชานมุสา ภณติ, ยสฺมา โส ‘‘นตฺถิ เม ปฐมํ ฌาน’’นฺติ เอวํทิฏฺฐิโก โหติ, ตสฺส หิ อตฺเถวายํ ลทฺธิ. ตถา ‘‘นตฺถิ เม ปฐมํ ฌาน’’นฺติ เอวมสฺส ขมติ เจว รุจฺจติ จ. เอวํสภาวเมว จสฺส จิตฺตํ ‘‘นตฺถิ เม ปฐมํ ฌาน’’นฺติ. ยทา ปน มุสา วตฺตุกาโม โหติ, ตทา ตํ ทิฏฺฐึ วา ทิฏฺฐิยา สห ขนฺตึ วา ทิฏฺฐิขนฺตีหิ สทฺธึ รุจึ วา, ทิฏฺฐิขนฺติรุจีหิ สทฺธึ ภาวํ วา วินิธาย นิกฺขิปิตฺวา ปฏิจฺฉาเทตฺวา อภูตํ กตฺวา ภณติ, ตสฺมา เตสมฺปิ วเสน องฺคเภทํ ทสฺเสตุํ ‘‘จตูหากาเรหี’’ติอาทิ วุตฺตํ. ปริวาเร จ ‘‘อฏฺฐงฺคิโก [Pg.90] มุสาวาโท’’ติ (ปฏิ. ๓๒๘) วุตฺตตฺตา ตตฺถ อธิปฺเปตาย สญฺญาย สทฺธึ อญฺโญปิ อิธ ‘‘อฏฺฐหากาเรหี’’ติ เอโก นโย โยเชตพฺโพ.

A partir daqui, no entanto, quando alguém mente conscientemente dizendo 'entrei no primeiro jhana', visto que essa pessoa tem a visão 'não possuo o primeiro jhana' — pois ela de fato sustenta essa opinião —, e da mesma forma ela aceita e prefere a ideia de que 'não possuo o primeiro jhana', e sua mente é de tal natureza que pensa 'não possuo o primeiro jhana'; mas quando deseja mentir, então, deixando de lado (vinidhāya), descartando e ocultando essa visão, ou a aceitação junto com a visão, ou a preferência junto com a visão e a aceitação, ou o estado mental junto com a visão, a aceitação e a preferência, ela fala criando uma falsidade. Portanto, para mostrar a classificação dos fatores também por meio deles, foi dita a passagem que começa com 'por quatro aspectos' (catūhākārehi). E visto que no Parivāra é dito que 'a mentira possui oito fatores' (aṭṭhaṅgiko musāvādo), deve-se aplicar aqui também um método adicional de 'por oito aspectos' (aṭṭhahākārehi), juntamente com a percepção (saññā) ali pretendida.

---

เอตฺถ จ วินิธาย ทิฏฺฐินฺติ พลวธมฺมวินิธานวเสเนตํ วุตฺตํ. วินิธาย ขนฺตินฺติอาทีนิ ตโต ทุพฺพลทุพฺพลานํ วินิธานวเสน. วินิธาย สญฺญนฺติ อิทํ ปเนตฺถ สพฺพทุพฺพลธมฺมวินิธานํ. สญฺญามตฺตมฺปิ นาม อวินิธาย สมฺปชานมุสา ภาสิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. ยสฺมา ปน ‘‘สมาปชฺชิสฺสามี’’ติอาทินา อนาคตวจเนน ปาราชิกํ น โหติ, ตสฺมา ‘‘สมาปชฺชิ’’นฺติอาทีนิ อตีตวตฺตมานปทาเนว ปาเฐ วุตฺตานีติ เวทิตพฺพานิ.

E aqui, 'deixando de lado a visão' (vinidhāya diṭṭhiṃ) é dito em termos de deixar de lado um estado mental forte. 'Deixando de lado a aceitação' (vinidhāya khantiṃ) e os demais são ditos em termos de deixar de lado estados sucessivamente mais fracos do que aquele. E 'deixando de lado a percepção' (vinidhāya saññaṃ) é, neste contexto, o ato de deixar de lado o mais fraco de todos os estados. Pois não é possível que alguém fale uma mentira consciente sem deixar de lado sequer a mera percepção. Além disso, visto que não há derrota por meio de declarações no futuro, como 'entrarei [em realização]', deve-se compreender que apenas os termos no passado e no presente, como 'entrei [em realização]', são mencionados no texto canônico.

---

๒๐๗. อิโต ปรํ สพฺพมฺปิ อิมสฺมึ สุทฺธิกมหาวาเร อุตฺตานตฺถเมว. น เหตฺถ ตํ อตฺถิ – ยํ อิมินา วินิจฺฉเยน น สกฺกา ภเวยฺย วิญฺญาตุํ, ฐเปตฺวา กิเลสปฺปหานปทสฺส ปทภาชเน ‘‘ราโค เม จตฺโต วนฺโต’’ติอาทีนํ ปทานํ อตฺถํ. สฺวายํ วุจฺจติ – เอตฺถ หิ จตฺโตติ อิทํ สกภาวปริจฺจชนวเสน วุตฺตํ. วนฺโตติ อิทํ ปุน อนาทิยนภาวทสฺสนวเสน. มุตฺโตติ อิทํ สนฺตติโต วิโมจนวเสน. ปหีโนติ อิทํ มุตฺตสฺสาปิ กฺวจิ อนวฏฺฐานทสฺสนวเสน. ปฏินิสฺสฏฺโฐติ อิทํ ปุพฺเพ อาทินฺนปุพฺพสฺส ปฏินิสฺสคฺคทสฺสนวเสน. อุกฺเขฏิโตติ อิทํ อริยมคฺเคน อุตฺตาสิตตฺตา ปุน อนลฺลียนภาวทสฺสนวเสน. สฺวายมตฺโถ สทฺทสตฺถโต ปริเยสิตพฺโพ. สมุกฺเขฏิโตติ อิทํ สุฏฺฐุ อุตฺตาเสตฺวา อณุสหคตสฺสาปิ ปุน อนลฺลียนภาวทสฺสนวเสน วุตฺตนฺติ.

207. A partir daqui, tudo nesta grande seção pura tem um significado evidente. Pois não há nada aqui que não possa ser compreendido por meio desta análise, exceto o significado de termos como 'a cobiça foi por mim abandonada, vomitada', etc., na análise de termos para o tópico do abandono das impurezas (kilesappahāna). Este significado é explicado a seguir: aqui, 'abandonada' (catto) é dito no sentido de renunciar à posse de sua própria natureza. 'Vomitada' (vanto) é dito no sentido de mostrar que não se a toma de volta. 'Libertada' (mutto) é dito no sentido de liberação da continuidade mental. 'Eliminada' (pahīno) é dito no sentido de mostrar que, mesmo estando livre, ela não permanece em lugar algum. 'Renunciada' (paṭinissaṭṭho) é dito no sentido de mostrar a rejeição daquilo que antes havia sido agarrado. 'Cuspida' (ukkheṭito) é dito no sentido de mostrar que não há nova adesão, por ter sido aterrorizada pelo Caminho Nobre. Esse significado deve ser investigado a partir da ciência da gramática. 'Completamente cuspida' (samukkheṭito) é dito no sentido de mostrar que, tendo sido totalmente aterrorizada, não há nova adesão mesmo às tendências mais sutis.

---

สุทฺธิกวารกถา นิฏฺฐิตา.

A explicação da seção pura está concluída.

---

วตฺตุกามวารกถา

Explicação da seção sobre o desejo de falar

---

๒๑๕. วตฺตุกามวาเรปิ ‘‘ตีหากาเรหี’’ติอาทีนํ อตฺโถ, วารเปยฺยาลปฺปเภโท จ สพฺโพ อิธ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. เกวลญฺหิ ยํ ‘‘มยา วิรชฺฌิตฺวา อญฺญํ วตฺตุกาเมน อญฺญํ วุตฺตํ, ตสฺมา นตฺถิ มยฺหํ อาปตฺตี’’ติ เอวํ โอกาสคเวสกานํ ปาปปุคฺคลานํ โอกาสนิเสธนตฺถํ วุตฺโต. ยเถว หิ ‘‘พุทฺธํ ปจฺจกฺขามี’’ติ วตฺตุกาโม ‘‘ธมฺมํ ปจฺจกฺขามี’’ติอาทีสุ สิกฺขาปจฺจกฺขานปเทสุ ยํ วา ตํ วา วทนฺโตปิ เขตฺเต โอติณฺณตฺตา สิกฺขาปจฺจกฺขาตโกว [Pg.91] โหติ; เอวํ ปฐมชฺฌานาทีสุ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมปเทสุ ยํกิญฺจิ เอกํ วตฺตุกาโม ตโต อญฺญํ ยํ วา ตํ วา วทนฺโตปิ เขตฺเต โอติณฺณตฺตา ปาราชิโกว โหติ. สเจ ยสฺส วทติ, โส ตมตฺถํ ตงฺขณญฺเญว ชานาติ. ชานนลกฺขณญฺเจตฺถ สิกฺขาปจฺจกฺขาเน วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

215. Na seção sobre o desejo de falar, o significado de passagens como 'por três aspectos' (tīhākārehi) e toda a classificação das abreviações da seção (vārapeyyāla) devem ser compreendidos exatamente da mesma maneira que foi exposto aqui. Pois esta seção foi exposta unicamente para fechar as brechas para pessoas de má conduta que buscam desculpas, dizendo: 'Eu me confundi; querendo dizer uma coisa, disse outra, portanto não há ofensa para mim'. Pois assim como aquele que, querendo dizer 'rejeito o Buddha', diz qualquer outra coisa entre as fórmulas de rejeição do treinamento, como 'rejeito o Dhamma', ainda assim é considerado como tendo rejeitado o treinamento por ter entrado no campo de aplicação; da mesma forma, aquele que, querendo dizer qualquer termo referente aos estados humanos superiores, como o primeiro jhana, diz qualquer outra coisa diferente disso, ainda assim incorre em derrota (pārājika) por ter entrado no campo de aplicação. Isso se a pessoa a quem ele fala compreender o significado naquele exato momento. E a característica da compreensão aqui deve ser entendida da mesma maneira que foi exposta na seção sobre a rejeição do treinamento.

---

อยํ ปน วิเสโส – สิกฺขาปจฺจกฺขานํ หตฺถมุทฺทาย สีสํ น โอตรติ. อิทํ อภูตาโรจนํ หตฺถมุทฺทายปิ โอตรติ. โย หิ หตฺถวิการาทีหิปิ องฺคปจฺจงฺคโจปเนหิ อภูตํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ วิญฺญตฺติปเถ ฐิตสฺส ปุคฺคลสฺส อาโรเจติ, โส จ ตมตฺถํ ชานาติ, ปาราชิโกว โหติ. อถ ปน ยสฺส อาโรเจติ, โส น ชานาติ ‘‘กิ อยํ ภณตี’’ติ, สํสยํ วา อาปชฺชติ, จิรํ วีมํสิตฺวา วา ปจฺฉา ชานาติ, อปฺปฏิวิชานนฺโต อิจฺเจว สงฺขฺยํ คจฺฉติ. เอวํ อปฺปฏิวิชานนฺตสฺส วุตฺเต ถุลฺลจฺจยํ โหติ. โย ปน ฌานาทีนิ อตฺตโน อธิคมวเสน วา อุคฺคหปริปุจฺฉาทิวเสน วา น ชานาติ, เกวลํ ฌานนฺติ วา วิโมกฺโขติ วา วจนมตฺตเมว สุตํ โหติ, โสปิ เตน วุตฺเต ‘‘ฌานํ กิร สมาปชฺชินฺติ เอส วทตี’’ติ ยทิ เอตฺตกมตฺตมฺปิ ชานาติ, ชานาติจฺเจว สงฺขฺยํ คจฺฉติ. ตสฺส วุตฺเต ปาราชิกเมว. เสโส เอกสฺส วา ทฺวินฺนํ วา พหูนํ วา นิยมิตานิยมิตวเสน วิเสโส สพฺโพ สิกฺขาปจฺจกฺขานกถายํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพติ.

Há, contudo, esta diferença: a rejeição do treinamento não atinge o ápice [da ofensa] por meio de gestos manuais (hatthamuddā). Esta falsa alegação, porém, atinge o ápice [da ofensa] mesmo por meio de gestos manuais. Pois aquele que, mesmo por meio de gestos manuais ou movimentos dos membros do corpo, comunica um estado humano superior falso a uma pessoa que está ao alcance da comunicação, e esta compreende o significado, incorre em derrota (pārājika). Se, contudo, a pessoa a quem ele comunica não compreende, pensando 'o que ele está dizendo?', ou entra em dúvida, ou só compreende mais tarde após refletir por muito tempo, ele é classificado como 'aquele que não compreendeu'. Quando se fala a alguém que não compreende dessa forma, há uma ofensa grave (thullaccaya). Por outro lado, para quem não conhece os jhanas e demais estados por meio de realização própria, nem por meio de estudo ou questionamento, tendo apenas ouvido a mera palavra 'jhana' ou 'libertação', se essa pessoa, ao ouvir a declaração dele, compreender ao menos isto: 'ele está dizendo que entrou em jhana', ela é classificada como alguém que compreendeu. Quando se fala a tal pessoa, incorre-se em derrota (pārājika). Toda a diferença restante em relação a falar a uma, duas ou muitas pessoas, de forma específica ou inespecífica, deve ser compreendida exatamente da mesma maneira que foi exposta na explicação sobre a rejeição do treinamento.

---

วตฺตุกามวารกถา นิฏฺฐิตา.

A explicação da seção sobre o desejo de falar está concluída.

---

ปจฺจยปฏิสํยุตฺตวารกถา

Explicação da seção relacionada aos requisitos

---

๒๒๐. ปจฺจยปฏิสํยุตฺตวาเรปิ – สพฺพํ วารเปยฺยาลเภทํ ปุพฺเพ อาคตปทานญฺจ อตฺถํ วุตฺตนเยเนว ญตฺวา ปาฬิกฺกโม ตาว เอวํ ชานิตพฺโพ. เอตฺถ หิ ‘‘โย เต วิหาเร วสิ, โย เต จีวรํ ปริภุญฺชิ, โย เต ปิณฺฑปาตํ ปริภุญฺชิ, โย เต เสนาสนํ ปริภุญฺชิ, โย เต คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ ปริภุญฺชี’’ติ อิเม ปญฺจ ปจฺจตฺตวจนวารา, ‘‘เยน เต วิหาโร ปริภุตฺโต’’ติอาทโย ปญฺจ กรณวจนวารา, ‘‘ยํ ตฺวํ อาคมฺม วิหารํ อทาสี’’ติอาทโย ปญฺจ อุปโยควจนวารา วุตฺตา, เตสํ วเสน อิธ วุตฺเตน สุญฺญาคารปเทน สทฺธึ ปุพฺเพ วุตฺเตสุ ปฐมชฺฌานาทีสุ สพฺพปเทสุ [Pg.92] วารเปยฺยาลเภโท เวทิตพฺโพ. ‘‘โย เต วิหาเร, เยน เต วิหาโร, ยํ ตฺวํ อาคมฺม วิหาร’’นฺติ เอวํ ปริยาเยน วุตฺตตฺตา ปน ‘‘อห’’นฺติ จ อวุตฺตตฺตา ปฏิวิชานนฺตสฺส วุตฺเตปิ อิธ ถุลฺลจฺจยํ, อปฏิวิชานนฺตสฺส ทุกฺกฏนฺติ อยเมตฺถ วินิจฺฉโย.

220. Também na seção relacionada aos requisitos (paccayapaṭisaṃyuttavāra), tendo compreendido toda a variação das elisões do ciclo (vārapeyyālabheda) e o significado dos termos apresentados anteriormente exatamente da maneira já explicada, a ordem do texto em Pāli deve ser conhecida da seguinte forma. Pois aqui, estas cinco seções no caso nominativo (paccattavacana): “aquele que residiu em seu vihara, aquele que usou seu manto, aquele que consumiu sua esmola de alimento, aquele que usou seu assento e leito, aquele que usou seus requisitos de medicamentos para os enfermos”; as cinco seções no caso instrumental (karaṇavacana) que começam com “por quem seu vihara foi usado”; e as cinco seções no caso acusativo (upayogavacana) que começam com “dependendo de quem você deu o vihara”, foram declaradas. Por meio delas, a variação das elisões do ciclo deve ser compreendida em relação a todos os termos explicados anteriormente, como o primeiro jhana, etc., juntamente com o termo “cabana vazia” (suññāgāra) aqui mencionado. No entanto, por ter sido dito indiretamente (pariyāyena) como “aquele que em seu vihara, por quem seu vihara, dependendo de quem você deu o vihara”, e por não ter sido dito “eu” (ahaṃ), a decisão aqui é a seguinte: se for dito a alguém que compreende, há uma ofensa grave (thullaccaya); se for dito a alguém que não compreende, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa).

---

อนาปตฺติเภทกถา

Discussão sobre as Categorias de Não Ofensa

---

เอวํ วิตฺถารวเสน อาปตฺติเภทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ อนาปตฺตึ ทสฺเสนฺโต ‘‘อนาปตฺติ อธิมาเนนา’’ติอาทิมาห. ตตฺถ อธิมาเนนาติ อธิคตมาเนน สมุทาจรนฺตสฺส อนาปตฺติ. อนุลฺลปนาธิปฺปายสฺสาติ โกหญฺเญ อิจฺฉาจาเร อฐตฺวา อนุลฺลปนาธิปฺปายสฺส สพฺรหฺมจารีนํ สนฺติเก อญฺญํ พฺยากโรนฺตสฺส อนาปตฺติ. อุมฺมตฺตกาทโย ปุพฺเพ วุตฺตนยาเอว. อิธ ปน อาทิกมฺมิกา วคฺคุมุทาตีริยา ภิกฺขู. เตสํ อนาปตฺตีติ.

Tendo assim mostrado detalhadamente as categorias de ofensa, agora, para mostrar a não ofensa, ele disse: “Não há ofensa por superestima (adhimāna)”, etc. Ali, “por superestima” significa que não há ofensa para quem fala sob a presunção de ter alcançado as realizações espirituais. “Para quem não tem a intenção de se vangloriar” (anullapanādhippāyassa) significa que não há ofensa para quem, sem se firmar no desejo maligno da hipocrisia (kohañña), declara a realização final (añña) na presença de seus companheiros de vida santa sem a intenção de se vangloriar. Os casos de loucos, etc., são exatamente como explicado anteriormente. Mas aqui, os primeiros transgressores (ādikammikā) são os bhikkhus das margens do rio Vaggumudā. Para eles, não há ofensa.

---

ปทภาชนียวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da análise das palavras (Padabhājanīyavaṇṇanā) está concluída.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ สิกฺขาปทํ ติสมุฏฺฐานํ – หตฺถมุทฺทาย อาโรเจนฺตสฺส กายจิตฺตโต, วจีเภเทน อาโรเจนฺตสฺส วาจาจิตฺตโต, อุภยํ กโรนฺตสฺส กายวาจาจิตฺตโต สมุฏฺฐาติ. กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ติเวทนํ หสนฺโตปิ หิ โสมนสฺสิโก อุลฺลปติ ภายนฺโตปิ มชฺฌตฺโตปีติ.

Entre as origens (samuṭṭhāna), etc., esta regra de treinamento tem três origens: origina-se do corpo e da mente para quem comunica por meio de gestos manuais (hatthamuddā); origina-se da fala e da mente para quem comunica por meio de palavras (vacībheda); e origina-se do corpo, da fala e da mente para quem faz ambos. É uma ação (kiriya), liberada pela percepção (saññāvimokkha), com intenção consciente (sacittaka), censurável pelo mundo (lokavajja), ação corporal (kāyakamma), ação verbal (vacīkamma), mente insalubre (akusalacitta), e possui três tipos de sentimentos (tivedana); pois mesmo rindo, alguém se vangloria com uma mente alegre (somanassika), ou mesmo com medo, ou mesmo com indiferença (majjhatta).

---

วินีตวตฺถุวณฺณนา

Explicação dos Casos Julgados (Vinītavatthu)

---

๒๒๓. วินีตวตฺถูสุ – อธิมานวตฺถุ อนุปญฺญตฺติยํ วุตฺตนยเมว.

223. Nos casos julgados: o caso de superestima (adhimāna) é exatamente como explicado na regra suplementar (anupaññatti).

---

ทุติยวตฺถุสฺมึ – ปณิธายาติ ปตฺถนํ กตฺวา. เอวํ มํ ชโน สมฺภาเวสฺสตีติ เอวํ อรญฺเญ วสนฺตํ มํ ชโน อรหตฺเต วา เสกฺขภูมิยํ วา สมฺภาเวสฺสติ, ตโต โลกสฺส สกฺกโต ภวิสฺสามิ ครุกโต มานิโต ปูชิโตติ. อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอวํ ปณิธาย ‘‘อรญฺเญ วสิสฺสามี’’ติ คจฺฉนฺตสฺส ปทวาเร ปทวาเร ทุกฺกฏํ. ตถา อรญฺเญ กุฏิกรณจงฺกมนนิสีทนนิวาสนปาวุรณาทีสุ สพฺพกิจฺเจสุ ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. ตสฺมา เอวํ อรญฺเญ น วสิตพฺพํ. เอวํ วสนฺโต หิ สมฺภาวนํ ลภตุ วา มา วา ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ. โย ปน สมาทินฺนธุตงฺโค [Pg.93] ‘‘ธุตงฺคํ รกฺขิสฺสามี’’ติ วา ‘‘คามนฺเต เม วสโต จิตฺตํ วิกฺขิปติ, อรญฺญํ สปฺปาย’’นฺติ จินฺเตตฺวา วา ‘‘อทฺธา อรญฺเญ ติณฺณํ วิเวกานํ อญฺญตรํ ปาปุณิสฺสามี’’ติ วา ‘‘อรญฺญํ ปวิสิตฺวา อรหตฺตํ อปาปุณิตฺวา น นิกฺขมิสฺสามี’’ติ วา ‘‘อรญฺญวาโส นาม ภควตา ปสตฺโถ, มยิ จ อรญฺเญ วสนฺเต พหู สพฺรหฺมจาริโน คามนฺตํ หิตฺวา อารญฺญกา ภวิสฺสนฺตี’’ติ วา เอวํ อนวชฺชวาสํ วสิตุกาโม โหติ, เตน วสิตพฺพํ.

No segundo caso: “tendo aspirado” (paṇidhāya) significa tendo feito um desejo. “Assim as pessoas me estimarão” significa: “as pessoas me estimarão como um arahant ou como alguém no estágio de aprendiz (sekkhabhūmi) que reside na floresta; por causa disso, serei honrado, respeitado, reverenciado e homenageado pelo mundo”. “Há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa)” significa que, para quem caminha com tal aspiração pensando “viverei na floresta”, há uma ofensa de má conduta a cada passo. Da mesma forma, na floresta, em todas as atividades como construir uma cabana, caminhar na passarela de meditação, sentar-se, vestir o manto inferior e cobrir-se com o manto superior, há uma ofensa de má conduta a cada esforço (payoge payoge). Portanto, não se deve viver na floresta com tal intenção. Pois quem vive assim incorre em uma ofensa de má conduta, quer obtenha estima ou não. No entanto, aquele que assumiu as práticas ascéticas (dhutaṅga) pensando “protegerei a prática ascética”, ou pensando “minha mente se distrai morando perto de uma aldeia, a floresta é adequada”, ou pensando “certamente alcançarei um dos três tipos de isolamento (viveka) na floresta”, ou pensando “tendo entrado na floresta, não sairei até alcançar o estado de arahant”, ou pensando “a vida na floresta é elogiada pelo Abençoado, e se eu viver na floresta, muitos companheiros de vida santa deixarão as proximidades das aldeias e se tornarão moradores da floresta” — se alguém deseja viver uma vida irrepreensível dessa maneira, ele deve viver na floresta.

---

ตติยวตฺถุสฺมิมฺปิ – ‘‘อภิกฺกนฺตาทีนิ สณฺฐเปตฺวา ปิณฺฑาย จริสฺสามี’’ติ นิวาสนปารุปนกิจฺจโต ปภุติ ยาว โภชนปริโยสานํ ตาว ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. สมฺภาวนํ ลภตุ วา มา วา ทุกฺกฏเมว. ขนฺธกวตฺตเสขิยวตฺตปริปูรณตฺถํ ปน สพฺรหฺมจารีนํ ทิฏฺฐานุคติอาปชฺชนตฺถํ วา ปาสาทิเกหิ อภิกฺกมปฏิกฺกมาทีหิ ปิณฺฑาย ปวิสนฺโต อนุปวชฺโช วิญฺญูนนฺติ.

Também no terceiro caso: para quem pensa “andarei para esmolas de alimento controlando meus movimentos de ir adiante, etc.”, desde a atividade de vestir e cobrir-se com os mantos até o final da refeição, há uma ofensa de má conduta a cada esforço. Quer obtenha estima ou não, é apenas uma ofensa de má conduta. No entanto, se alguém entra na aldeia para esmolas de alimento com modos graciosos de ir adiante e retornar, etc., com o propósito de cumprir os deveres dos Khandhakas e as regras de treinamento Sekhiya, ou para que os companheiros de vida santa sigam seu bom exemplo, ele é irrepreensível aos olhos dos sábios.

---

จตุตฺถปญฺจมวตฺถูสุ – ‘‘โย เต วิหาเร วสี’’ติ เอตฺถ วุตฺตนเยเนว ‘‘อห’’นฺติ อวุตฺตตฺตา ปาราชิกํ นตฺถิ. อตฺตุปนายิกเมว หิ สมุทาจรนฺตสฺส ปาราชิกํ วุตฺตํ.

No quarto e no quinto casos: na frase “aquele que residiu em seu vihara”, exatamente como explicado anteriormente, por não ter sido dito “eu” (ahaṃ), não há ofensa de derrota (pārājika). Pois a derrota foi declarada apenas para quem fala aplicando as qualidades sobre-humanas a si mesmo (attupanāyika).

---

ปณิธาย จงฺกมีติอาทีนิ เหฏฺฐา วุตฺตนยาเนว.

As frases “tendo aspirado, ele caminhou na passarela de meditação”, etc., são exatamente como explicado anteriormente.

---

สํโยชนวตฺถุสฺมึ – สํโยชนา ปหีนาติปิ ‘‘ทส สํโยชนา ปหีนา’’ติปิ ‘‘เอกํ สํโยชนํ ปหีน’’นฺติปิ วทโต กิเลสปฺปหานเมว อาโรจิตํ โหติ, ตสฺมา ปาราชิกํ.

No caso dos grilhões (saṃyojana): para quem diz “os grilhões foram abandonados”, ou “os dez grilhões foram abandonados”, ou “um grilhão foi abandonado”, o abandono das impurezas mentais (kilesa) foi de fato comunicado; portanto, há uma ofensa de derrota (pārājika).

---

๒๒๔. รโหวตฺถูสุ – รโห อุลฺลปตีติ ‘‘รโหคโต อรหา อห’’นฺติ วทติ, น มนสา จินฺติตเมว กโรติ. เตเนตฺถ ทุกฺกฏํ วุตฺตํ.

224. Nos casos de privacidade (raho): “ele se vangloria em segredo” significa que ele diz “tendo ido a um lugar isolado, eu sou um arahant”, e não faz apenas pensar mentalmente. Por essa razão, uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) foi declarada aqui.

---

วิหารวตฺถุ อุปฏฺฐานวตฺถุ จ วุตฺตนยเมว.

O caso do vihara e o caso do serviço de atendimento (upaṭṭhāna) são exatamente como explicado anteriormente.

---

๒๒๕. น ทุกฺกรวตฺถุสฺมึ – ตสฺส ภิกฺขุโน อยํ ลทฺธิ – ‘‘อริยปุคฺคลาว ภควโต สาวกา’’ติ. เตนาห – ‘‘เย โข เต ภควโต สาวกา เต เอวํ วเทยฺยุ’’นฺติ. ยสฺมา จสฺส อยมธิปฺปาโย – ‘‘สีลวตา [Pg.94] อารทฺธวิปสฺสเกน น ทุกฺกรํ อญฺญํ พฺยากาตุํ, ปฏิพโล โส อรหตฺตํ ปาปุณิตุ’’นฺติ. ตสฺมา ‘‘อนุลฺลปนาธิปฺปาโย อห’’นฺติ อาห.

225. No caso de “não é difícil” (nadukkara): esta era a visão daquele bhikkhu: “apenas as pessoas nobres (ariya) são discípulos do Abençoado”. Por isso ele disse: “aqueles que são discípulos do Abençoado diriam isso”. E como esta era a sua intenção: “para alguém virtuoso que iniciou a meditação de discernimento (vipassanā), não é difícil declarar a realização final (añña); ele é capaz de alcançar o estado de arahant”. Portanto, ele disse: “eu não tinha a intenção de me vangloriar”.

---

วีริยวตฺถุสฺมึ อาราธนีโยติ สกฺกา อาราเธตุํ สมฺปาเทตุํ นิพฺพตฺเตตุนฺติ อตฺโถ. เสสํ วุตฺตนยเมว.

No caso do esforço (vīriya): “pode ser alcançado” (ārādhanīya) significa que é possível alcançar, realizar e produzir. O restante é exatamente como explicado anteriormente.

---

มจฺจุวตฺถุสฺมึ โส ภิกฺขุ ‘‘ยสฺส วิปฺปฏิสาโร อุปฺปชฺชติ, โส ภาเยยฺย. มยฺหํ ปน อวิปฺปฏิสารวตฺถุกานิ ปริสุทฺธานิ สีลานิ, สฺวาหํ กึ มรณสฺส ภายิสฺสามี’’ติ เอตมตฺถวสํ ปฏิจฺจ ‘‘นาหํ อาวุโส มจฺจุโน ภายามี’’ติ อาห. เตนสฺส อนาปตฺติ.

No caso da morte (maccu): aquele bhikkhu, baseando-se nesta razão: “aquele em quem surge o remorso (vippaṭisāra) deve temer. Para mim, no entanto, minhas virtudes (sīla) são puras e livres de qualquer causa de remorso; sendo assim, por que eu temeria a morte?”, disse: “amigo, eu não temo a morte”. Por essa razão, não há ofensa para ele.

---

วิปฺปฏิสารวตฺถุสฺมิมฺปิ เอเสว นโย. ตโต ปรานิ ตีณิ วตฺถูนิ วีริยวตฺถุสทิสาเนว.

No caso do remorso (vippaṭisāra), o método é exatamente o mesmo. Os três casos seguintes a este são semelhantes ao caso do esforço.

---

เวทนาวตฺถูสุปฐมสฺมึ ตาว โส ภิกฺขุ ปฏิสงฺขานพเลน อธิวาสนขนฺติยํ ฐตฺวา ‘‘นาวุโส สกฺกา เยน วา เตน วา อธิวาเสตุ’’นฺติ อาห. เตนสฺส อนาปตฺติ.

Nos casos de sensações dolorosas (vedanā), primeiramente, no primeiro caso, aquele bhikkhu, firmando-se na paciência de suportar (adhivāsanakhanti) pelo poder da reflexão sábia, disse: “amigo, não é possível para qualquer um suportar isso”. Por essa razão, não há ofensa para ele.

---

ทุติเย ปน อตฺตุปนายิกํ อกตฺวา ‘‘นาวุโส สกฺกา ปุถุชฺชเนนา’’ติ ปริยาเยน วุตฺตตฺตา ถุลฺลจฺจยํ.

No segundo caso, porém, por não ter aplicado a si mesmo (attupanāyika) e por ter dito indiretamente “amigo, não é possível para um homem comum (puthujjana)”, há uma ofensa grave (thullaccaya).

---

๒๒๖. พฺราหฺมณวตฺถูสุโส กิร พฺราหฺมโณ น เกวลํ ‘‘อายนฺตุ โภนฺโต อรหนฺโต’’ติ อาห. ยํ ยํ ปนสฺส วจนํ มุขโต นิคฺคจฺฉติ, สพฺพํ ‘‘อรหนฺตานํ อาสนานิ ปญฺญเปถ, ปาโททกํ เทถ, อรหนฺโต ปาเท โธวนฺตู’’ติ อรหนฺตวาทปฏิสํยุตฺตํเยว. ตํ ปนสฺส ปสาทภญฺญํ สทฺธาจริตตฺตา อตฺตโน สทฺธาพเลน สมุสฺสาหิตสฺส วจนํ. ตสฺมา ภควา ‘‘อนาปตฺติ, ภิกฺขเว, ปสาทภญฺเญ’’ติ อาห. เอวํ วุจฺจมาเนน ปน ภิกฺขุนา น หฏฺฐตุฏฺเฐเนว ปจฺจยา ปริภุญฺชิตพฺพา, ‘‘อรหตฺตสมฺปาปิกํ ปฏิปทํ ปริปูเรสฺสามี’’ติ เอวํ โยโค กรณีโยติ.

226. Nos casos do brâmane: diz-se que aquele brâmane não disse apenas “venham, senhores arahants”. Mas cada palavra que saía de sua boca estava inteiramente relacionada à menção de arahants, como: “preparem assentos para os arahants, deem água para os pés, que os arahants lavem os pés”. Essa sua fala de admiração (pasādabhañña), por ele ter um temperamento de fé (saddhācarita), era uma fala impulsionada pelo poder de sua própria fé. Portanto, o Abençoado disse: “não há ofensa, bhikkhus, na fala de admiração”. No entanto, o bhikkhu que é chamado assim não deve desfrutar dos requisitos com mera alegria e contentamento; em vez disso, ele deve se esforçar (yogo karaṇīyo) pensando: “cumprirei a prática que leva ao estado de arahant”.

---

อญฺญพฺยากรณวตฺถูนิสํโยชนวตฺถุสทิสาเนว. อคารวตฺถุสฺมิํ โส ภิกฺขุ คิหิภาเว อนตฺถิกตาย อนเปกฺขตาย ‘‘อภพฺโพ โข อาวุโส มาทิโส’’ติ อาห, น อุลฺลปนาธิปฺปาเยน. เตนสฺส อนาปตฺติ.

Os casos de declaração da realização final por outros (aññabyākaraṇa) são semelhantes ao caso dos grilhões. No caso de falta de respeito (agāra): aquele bhikkhu, devido à falta de desejo e desapego pela vida de leigo, disse: “amigo, alguém como eu é incapaz de retornar à vida de leigo”, e não disse isso com a intenção de se vangloriar. Por essa razão, não há ofensa para ele.

---

๒๒๗. อาวฏกามวตฺถุสฺมิํ [Pg.95] โส ภิกฺขุ วตฺถุกาเมสุ จ กิเลสกาเมสุ จ โลกิเยเนว อาทีนวทสฺสเนน นิรเปกฺโข. ตสฺมา ‘‘อาวฏา เม อาวุโส กามา’’ติ อาห. เตนสฺส อนาปตฺติ. เอตฺถ จ อาวฏาติ อาวาริตา นิวาริตา, ปฏิกฺขิตฺตาติ อตฺโถ.

227. No caso dos prazeres sensoriais obstruídos (āvaṭakāma): aquele bhikkhu estava desapegado tanto dos prazeres sensoriais objetivos (vatthukāma) quanto dos prazeres sensoriais subjetivos (kilesakāma) por meio da visão mundana do perigo (ādīnavadassana). Portanto, ele disse: “amigo, os prazeres sensoriais estão obstruídos para mim”. Por essa razão, não há ofensa para ele. E aqui, “obstruídos” (āvaṭā) significa bloqueados, impedidos, rejeitados; este é o significado.

---

อภิรติวตฺถุสฺมึ โส ภิกฺขุ สาสเน อนุกฺกณฺฐิตภาเวน อุทฺเทสปริปุจฺฉาทีสุ จ อภิรตภาเวน ‘‘อภิรโต อหํ อาวุโส ปรมาย อภิรติยา’’ติ อาห, น อุลฺลปนาธิปฺปาเยน. เตนสฺส อนาปตฺติ.

No caso do contentamento (abhirati): aquele bhikkhu, por não estar insatisfeito com a Dispensação (sāsana) e por estar contente com o aprendizado dos textos, questionamentos, etc., disse: “amigo, estou contente com o mais alto contentamento”, e não disse isso com a intenção de se vangloriar. Por essa razão, não há ofensa para ele.

---

ปกฺกมนวตฺถุสฺมึ โย อิมมฺหา อาวาสา ปฐมํ ปกฺกมิสฺสตีติ เอวํ อาวาสํ วา มณฺฑปํ วา สีมํ วา ยํกิญฺจิ ฐานํ ปริจฺฉินฺทิตฺวา กตาย กติกาย โย ‘‘มํ อรหาติ ชานนฺตู’’ติ ตมฺหา ฐานา ปฐมํ ปกฺกมติ, ปาราชิโก โหติ. โย ปน อาจริยุปชฺฌายานํ วา กิจฺเจน มาตาปิตูนํ วา เกนจิเทว กรณีเยน ภิกฺขาจารตฺถํ วา อุทฺเทสปริปุจฺฉานํ วา อตฺถาย อญฺเญน วา ตาทิเสน กรณีเยน ตํ ฐานํ อติกฺกมิตฺวา คจฺฉติ, อนาปตฺติ. สเจปิสฺส เอวํ คตสฺส ปจฺฉา อิจฺฉาจาโร อุปฺปชฺชติ ‘‘น ทานาหํ ตตฺถ คมิสฺสามิ เอวํ มํ อรหาติ สมฺภาเวสฺสนฺตี’’ติ อนาปตฺติเยว.

No caso da partida (pakkamana): quando um acordo (katikā) é feito delimitando um mosteiro, um pavilhão, uma fronteira (sīma) ou qualquer lugar, dizendo “aquele que partir primeiro deste mosteiro...”, se alguém parte primeiro daquele lugar pensando “que eles saibam que sou um arahant”, ele incorre em uma derrota (pārājika). No entanto, se alguém ultrapassa os limites daquele lugar e parte devido a deveres para com seus professores e preceptores, ou por algum dever para com seus pais, ou para esmolas de alimento, ou com o propósito de aprender os textos e fazer perguntas, ou por qualquer outro dever semelhante, não há ofensa. E se, após ter partido dessa maneira, surgir posteriormente um desejo maligno (icchācāro) pensando “agora não voltarei lá, assim eles me estimarão como um arahant”, ainda assim não há ofensa.

---

โยปิ เกนจิเทว กรณีเยน ตํ ฐานํ ปตฺวา สชฺฌายมนสิการาทิวเสน อญฺญวิหิโต วา หุตฺวา โจราทีหิ วา อนุพทฺโธ เมฆํ วา อุฏฺฐิตํ ทิสฺวา อโนวสฺสกํ ปวิสิตุกาโม ตํ ฐานํ อติกฺกมติ, อนาปตฺติ. ยาเนน วา อิทฺธิยา วา คจฺฉนฺโตปิ ปาราชิกํ นาปชฺชติ, ปทคมเนเนว อาปชฺชติ. ตมฺปิ เยหิ สห กติกา กตา, เตหิ สทฺธึ อปุพฺพํอจริมํ คจฺฉนฺโต นาปชฺชติ. เอวํ คจฺฉนฺตา หิ สพฺเพปิ อญฺญมญฺญํ รกฺขนฺติ. สเจปิ มณฺฑปรุกฺขมูลาทีสุ กิญฺจิ ฐานํ ปริจฺฉินฺทิตฺวา ‘‘โย เอตฺถ นิสีทติ วา จงฺกมติ วา, ตํ อรหาติ ชานิสฺสาม’’ ปุปฺผานิ วา ฐเปตฺวา ‘‘โย อิมานิ คเหตฺวา ปูชํ กริสฺสติ, ตํ อรหาติ ชานิสฺสามา’’ติอาทินา นเยน กติกา กตา โหติ, ตตฺราปิ อิจฺฉาจารวเสน ตถา กโรนฺตสฺส ปาราชิกเมว. สเจปิ อุปาสเกน อนฺตรามคฺเค วิหาโร วา กโต โหติ, จีวราทีนิ วา ฐปิตานิ โหนฺติ, ‘‘เย อรหนฺโต เต อิมสฺมึ วิหาเร วสนฺตุ, จีวราทีนิ จ คณฺหนฺตู’’ติ. ตตฺราปิ อิจฺฉาจารวเสน วสนฺตสฺส วา จีวราทีนิ วา คณฺหนฺตสฺส ปาราชิกเมว. เอตํ ปน อธมฺมิกกติกวตฺตํ, ตสฺมา น กาตพฺพํ, อญฺญํ วา เอวรูปํ ‘‘อิมสฺมึ เตมาสพฺภนฺตเร [Pg.96] สพฺเพว อารญฺญกา โหนฺตุ, ปิณฺฑปาติกงฺคาทิอวเสสธุตงฺคธรา วา อถ วา สพฺเพว ขีณาสวา โหนฺตู’’ติ เอวมาทิ. นานาเวรชฺชกา หิ ภิกฺขู สนฺนิปตนฺติ. ตตฺถ เกจิ ทุพฺพลา อปฺปถามา เอวรูปํ วตฺตํ อนุปาเลตุํ น สกฺโกนฺติ. ตสฺมา เอวรูปมฺปิ วตฺตํ น กาตพฺพํ. ‘‘อิมํ เตมาสํ สพฺเพเหว น อุทฺทิสิตพฺพํ, น ปริปุจฺฉิตพฺพํ, น ปพฺพาเชตพฺพํ, มูคพฺพตํ คณฺหิตพฺพํ, พหิ สีมฏฺฐสฺสาปิ สงฺฆลาโภ ทาตพฺโพ’’ติ เอวมาทิกํ ปน น กาตพฺพเมว.

Também se alguém, tendo chegado àquele lugar por algum dever, ultrapassa os limites daquele lugar por estar com a mente em outro lugar devido à recitação, atenção mental, etc., ou por ser perseguido por ladrões, etc., ou por ver uma nuvem de chuva subindo e querendo entrar em um local protegido da chuva, não há ofensa. Mesmo quem vai de veículo ou por poder espiritual (iddhi) não incorre em derrota; incorre em derrota apenas ao ir a pé. E mesmo nesse caso, se alguém vai junto com aqueles com quem o acordo foi feito, sem ir antes nem depois (apubbaṃacarimaṃ), não incorre em ofensa. Pois, indo dessa maneira, todos protegem uns aos outros. Mesmo se um acordo for feito delimitando algum lugar, como um pavilhão ou a base de uma árvore, etc., dizendo “aquele que se sentar ou caminhar aqui, nós o conheceremos como um arahant”, ou colocando flores e dizendo “aquele que pegar estas flores e fizer uma oferenda, nós o conheceremos como um arahant”, se alguém agir assim por causa de um desejo maligno (icchācāro), há de fato uma derrota. Mesmo se um vihara foi construído por um devoto leigo no caminho, ou se mantos, etc., foram colocados lá com a instrução “que os arahants residam neste vihara e aceitem os mantos, etc.”, se um bhikkhu residir lá ou aceitar os mantos, etc., por causa de um desejo maligno, há de fato uma derrota. No entanto, esse tipo de acordo é um acordo injusto (adhammikakatikavatta); portanto, não deve ser feito. Nem qualquer outro acordo desse tipo, como “dentro deste período de três meses de retiro das chuvas, que todos sejam moradores da floresta, ou portadores de outras práticas ascéticas como a de comer apenas esmolas de alimento, ou que todos sejam arahants (khīṇāsava)”, etc. Pois bhikkhus de várias regiões diferentes se reúnem ali. Entre eles, alguns são fracos e sem forças, incapazes de manter tal dever. Portanto, tal dever não deve ser estabelecido. E acordos como “durante estes três meses, ninguém deve ensinar os textos, ninguém deve fazer perguntas, ninguém deve conceder a ordenação de noviço, o voto de silêncio (mūgabbata) deve ser adotado, e a parte dos ganhos da Sangha deve ser dada mesmo a quem estiver fora da fronteira (sīma)” — tais acordos definitivamente não devem ser feitos.

---

๒๒๘. ลกฺขณสํยุตฺเต ยฺวายํ อายสฺมา จ ลกฺขโณติ ลกฺขณตฺเถโร วุตฺโต, เอส ชฏิลสหสฺสสฺส อพฺภนฺตเร เอหิภิกฺขูปสมฺปทาย อุปสมฺปนฺโน อาทิตฺตปริยายาวสาเน อรหตฺตปฺปตฺโต เอโก มหาสาวโกติ เวทิตพฺโพ. ยสฺมา ปเนส ลกฺขณสมฺปนฺเนน สพฺพาการปริปูเรน พฺรหฺมสเมน อตฺตภาเวน สมนฺนาคโต, ตสฺมา ลกฺขโณติ สงฺขํ คโต. มหาโมคฺคลฺลานตฺเถโร ปน ปพฺพชิตทิวสโต สตฺตเม ทิวเส อรหตฺตปฺปตฺโต ทุติโย อคฺคสาวโก.

228. No Lakkhaṇasaṃyutta, o venerável Lakkhaṇa que é mencionado como o ancião Lakkhaṇa deve ser conhecido como um dos grandes discípulos (mahāsāvaka) que, entre os mil ascetas de cabelos trançados (jaṭila), recebeu a ordenação de bhikkhu pelo método “venha, bhikkhu” (ehibhikkhūpasampadā) e alcançou o estado de arahant ao final do Ādittapariyāya Sutta. E porque ele era dotado de uma forma física excelente, perfeita em todos os aspectos e semelhante à de um Brahma, ele ficou conhecido pelo nome de Lakkhaṇa (o Dotado de Marcas). O ancião Mahāmoggallāna, por sua vez, alcançou o estado de arahant no sétimo dia após sua ordenação, sendo o segundo discípulo principal (aggasāvako).

---

สิตํ ปาตฺวากาสีติ มนฺทหสิตํ ปาตุอกาสิ, ปกาสยิ ทสฺเสสีติ วุตฺตํ โหติ. กึ ปน ทิสฺวา เถโร สิตํ ปาตฺวากาสีติ? อุปริ ปาฬิยํ อาคตํ อฏฺฐิกสงฺขลิกํ เอกํ เปตโลเก นิพฺพตฺตํ สตฺตํ ทิสฺวา, ตญฺจ โข ทิพฺเพน จกฺขุนา, น ปสาทจกฺขุนา. ปสาทจกฺขุสฺส หิ เอเต อตฺตภาวา น อาปาถํ อาคจฺฉนฺติ. เอวรูปํ ปน อตฺตภาวํ ทิสฺวา การุญฺเญ กาตพฺเพ กสฺมา สิตํ ปาตฺวากาสีติ? อตฺตโน จ พุทฺธญาณสฺส จ สมฺปตฺติสมนุสฺสรณโต. ตญฺหิ ทิสฺวา เถโร ‘‘อทิฏฺฐสจฺเจน นาม ปุคฺคเลน ปฏิลภิตพฺพา เอวรูปา อตฺตภาวา มุตฺโต อหํ, ลาภา วต เม, สุลทฺธํ วต เม’’ติ อตฺตโน จ สมฺปตฺตึ อนุสฺสริตฺวา ‘‘อโห พุทฺธสฺส ภควโต ญาณสมฺปตฺติ, โย ‘กมฺมวิปาโก, ภิกฺขเว, อจินฺเตยฺโย; น จินฺเตตพฺโพ’ติ (อ. นิ. ๔.๗๗) เทเสสิ, ปจฺจกฺขํ วต กตฺวา พุทฺธา เทเสนฺติ, สุปฺปฏิวิทฺธา พุทฺธานํ ธมฺมธาตู’’ติ เอวํ พุทฺธญาณสมฺปตฺติญฺจ สริตฺวา สิตํ ปาตฺวากาสีติ. ยสฺมา ปน ขีณาสวา นาม น อการณา สิตํ ปาตุกโรนฺติ, ตสฺมา ตํ ลกฺขณตฺเถโร ปุจฺฉิ – ‘‘โก นุ โข อาวุโส โมคฺคลฺลาน เหตุ, โก ปจฺจโย สิตสฺส ปาตุกมฺมายา’’ติ. เถโร ปน ยสฺมา เยหิ อยํ อุปปตฺติ สามํ อทิฏฺฐา, เต ทุสฺสทฺธาปยา โหนฺติ, ตสฺมา ภควนฺตํ สกฺขึ กตฺวา พฺยากาตุกามตาย ‘‘อกาโล โข, อาวุโส’’ติอาทิมาห[Pg.97]. ตโต ภควโต สนฺติเก ปุฏฺโฐ ‘‘อิธาหํ อาวุโส’’ติอาทินา นเยน พฺยากาสิ.

“Revelou um sorriso” (sitaṃ pātvākāsi) significa que ele manifestou um leve sorriso, tornou-o claro, mostrou-o. Mas o que o ancião viu para revelar um sorriso? Ele viu um ser que renasceu no reino dos petas na forma de um esqueleto, conforme mencionado adiante no texto canônico; e ele o viu com o olho divino, não com o olho físico comum. Pois tais estados de existência não entram no campo de visão do olho comum. Mas, ao ver tal estado de existência, onde se deveria sentir compaixão, por que ele sorriu? Devido à recordação de sua própria realização e da perfeição do conhecimento do Buda. Pois, ao ver aquele peta, o ancião recordou sua própria realização: “Estou livre de tais estados de existência que são obtidos por uma pessoa que não viu as verdades. Que ganho para mim! Que grande benefício para mim!” E também recordou a perfeição do conhecimento do Buda: “Oh, quão maravilhosa é a perfeição do conhecimento do Abençoado Buda, que ensinou: ‘O resultado do karma, ó monges, é inconcebível, não deve ser conjeturado’; os Budas ensinam tendo testemunhado diretamente; o elemento do Dhamma é perfeitamente penetrado pelos Budas.” Assim, lembrando-se da perfeição do conhecimento do Buda, ele revelou um sorriso. Como aqueles que destruíram as impurezas não manifestam um sorriso sem motivo, o ancião Lakkhana lhe perguntou: “Qual é a causa, amigo Moggallana, qual é o motivo para manifestar esse sorriso?” O ancião, contudo, sabendo que aqueles que não viram por si mesmos essa renascença achariam difícil de acreditar, desejando responder tendo o Abençoado como testemunha, disse: “Não é o momento apropriado, amigo”, etc. Depois, quando perguntado na presença do Abençoado, ele explicou da seguinte maneira: “Aqui, amigo, eu...”, etc.

---

ตตฺถ อฏฺฐิกสงฺขลิกนฺติ เสตํ นิมฺมํสโลหิตํ อฏฺฐิสงฺฆาตํ. คิชฺฌาปิ กากาปิ กุลลาปีติ เอเตปิ ยกฺขคิชฺฌา เจว ยกฺขกากา จ ยกฺขกุลลา จ ปจฺเจตพฺพา. ปากติกานํ ปน คิชฺฌาทีนํ อาปาถมฺปิ เอตํ รูปํ นาคจฺฉติ. อนุปติตฺวา อนุปติตฺวาติ อนุพนฺธิตฺวา อนุพนฺธิตฺวา. วิตุเฑนฺตีติ วินิวิชฺฌิตฺวา คจฺฉนฺติ. วิตุเทนฺตีติ วา ปาโฐ, อสิธารูปเมหิ ติขิเณหิ โลหตุณฺเฑหิ วิชฺฌนฺตีติ อตฺโถ. สา สุทํ อฏฺฏสฺสรํ กโรตีติ เอตฺถ สุทนฺติ นิปาโต, สา อฏฺฐิกสงฺขลิกา อฏฺฏสฺสรํ อาตุรสฺสรํ กโรตีติ อตฺโถ. อกุสลวิปากานุภวนตฺถํ กิร โยชนปฺปมาณาปิ ตาทิสา อตฺตภาวา นิพฺพตฺตนฺติ, ปสาทุสฺสทา จ โหนฺติ ปกฺกคณฺฑสทิสา; ตสฺมา สา อฏฺฐิกสงฺขลิกา พลวเวทนาตุรา ตาทิสํ สรมกาสีติ. เอวญฺจ ปน วตฺวา ปุน อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ‘‘วฏฺฏคามิกสตฺตา นาม เอวรูปา อตฺตภาวา น มุจฺจนฺตี’’ติ สตฺเตสุ การุญฺญํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนํ ธมฺมสํเวคํ ทสฺเสนฺโต ‘‘ตสฺส มยฺหํ อาวุโส เอตทโหสิ; อจฺฉริยํ วต โภ’’ติอาทิมาห.

Ali, “esqueleto” (aṭṭhikasaṅkhalika) refere-se a um conjunto de ossos brancos, sem carne nem sangue. “Abutres, corvos e falcões” (gijjhāpi kākāpi kulalāpī) devem ser compreendidos como abutres-demônios, corvos-demônios e falcões-demônios. Pois essa forma do peta não entra no campo de visão de abutres comuns, etc. “Perseguindo repetidamente” (anupatitvā anupatitvā) significa seguindo de perto repetidamente. “Bicando” (vituḍenti) significa que eles voam perfurando-o. Há também a leitura “vitudenti”, cujo significado é que eles o perfuram com bicos de ferro afiados como lâminas de espadas. “Ela emitia gritos de dor” (sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti): aqui, “sudaṃ” é uma partícula; o significado é que aquele esqueleto emitia gritos de dor, gritos de aflição. Diz-se que, para experimentar o resultado de ações prejudiciais, surgem tais estados de existência que medem até uma légua de extensão, extremamente sensíveis à dor e semelhantes a um abscesso maduro; por isso, aquele esqueleto, afligido por uma dor intensa, emitia tal som. Tendo dito isso, o venerável Mahāmoggallāna, mostrando a urgência espiritual nascida da compaixão pelos seres, pensando: “Os seres que vagam no ciclo do samsara não estão livres de tais estados de existência”, disse: “A mim, amigo, ocorreu este pensamento: Quão maravilhoso, de fato!”, etc.

---

ภิกฺขู อุชฺฌายนฺตีติ เยสํ สา เปตูปปตฺติ อปฺปจฺจกฺขา, เต อุชฺฌายนฺติ. ภควา ปน เถรสฺสานุภาวํ ปกาเสนฺโต ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺตี’’ติอาทิมาห. ตตฺถ จกฺขุ ภูตํ ชาตํ อุปฺปนฺนํ เตสนฺติ จกฺขุภูตา; ภูตจกฺขุกา อุปฺปนฺนจกฺขุกา, จกฺขุํ อุปฺปาเทตฺวา, วิหรนฺตีติ อตฺโถ. ทุติยปเทปิ เอเสว นโย. ยตฺร หิ นามาติ เอตฺถ ยตฺราติ การณวจนํ. ตตฺรายมตฺถโยชนา; ยสฺมา นาม สาวโกปิ เอวรูปํ ญสฺสติ วา ทกฺขติ วา สกฺขึ วา กริสฺสติ, ตสฺมา อโวจุมฺห – ‘‘จกฺขุภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, ญาณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺตี’’ติ.

“Os monges queixaram-se” (bhikkhū ujjhāyanti) refere-se àqueles monges para quem o renascimento daquele peta não era diretamente visível; eles se queixaram. O Abençoado, contudo, revelando o poder do ancião, disse: “Os discípulos vivem tendo se tornado olhos, ó monges”, etc. Ali, “tendo se tornado olhos” (cakkhubhūtā) significa aqueles para quem o olho do conhecimento surgiu, nasceu, foi produzido; eles possuem o olho manifesto, possuem o olho surgido, tendo produzido o olho do conhecimento, eles vivem. No segundo termo, o método é o mesmo. Na expressão “yatra hi nāma”, “yatra” expressa causa. A conexão do significado é la seguinte: visto que até mesmo um discípulo conhecerá, verá ou testemunhará diretamente tal coisa, por isso dissemos: “Os discípulos vivem tendo se tornado olhos, ó monges; os discípulos vivem tendo se tornado conhecimento, ó monges”.

---

ปุพฺเพว เม โส ภิกฺขเว สตฺโต ทิฏฺโฐติ โพธิมณฺเฑ สพฺพญฺญุตญาณปฺปฏิเวเธน อปฺปมาเณสุ จกฺกวาเฬสุ อปฺปมาเณ สตฺตนิกาเย ภวคติโยนิฐิตินิวาเส จ ปจฺจกฺขํ กโรนฺเตน มยา ปุพฺเพว โส สตฺโต ทิฏฺโฐติ วทติ.

“Eu já havia visto aquele ser antes, ó monges” (pubbeva me so bhikkhave satto diṭṭho): Ele diz isso referindo-se a si mesmo que, no assento da iluminação, através da penetração do conhecimento da omnisciência, testemunhando diretamente em incontáveis universos a incontável multidão de seres em suas existências, destinos, modos de nascimento, estados de consciência e moradas dos seres, já havia visto aquele ser anteriormente.

---

โคฆาตโกติ [Pg.98] คาโว วธิตฺวา วธิตฺวา อฏฺฐิโต มํสํ โมเจตฺวา วิกฺกิณิตฺวา ชีวิกกปฺปนกสตฺโต. ตสฺเสว กมฺมสฺส วิปากาวเสเสนาติ ตสฺส นานาเจตนาหิ อายูหิตสฺส อปราปริยกมฺมสฺส. ตตฺร หิ ยาย เจตนาย นรเก ปฏิสนฺธิ ชนิตา, ตสฺสา วิปาเก ปริกฺขีเณ อวเสสกมฺมํ วา กมฺมนิมิตฺตํ วา อารมฺมณํ กตฺวา ปุน เปตาทีสุ ปฏิสนฺธิ นิพฺพตฺตติ, ตสฺมา สา ปฏิสนฺธิ กมฺมสภาคตาย วา อารมฺมณสภาคตาย วา ‘‘ตสฺเสว กมฺมสฺส วิปากาวเสโส’’ติ วุจฺจติ. อยญฺจ สตฺโต เอวํ อุปปนฺโน. เตนาห – ‘‘ตสฺเสว กมฺมสฺส วิปากาวเสเสนา’’ติ. ตสฺส กิร นรกา จวนกาเล นิมฺมํสกตานํ คุนฺนํ อฏฺฐิราสิ เอว นิมิตฺตํ อโหสิ. โส ปฏิจฺฉนฺนมฺปิ ตํ กมฺมํ วิญฺญูนํ ปากฏํ วิย กโรนฺโต อฏฺฐิสงฺขลิกเปโต ชาโต.

“Matador de vacas” (goghātako) refere-se a um ser que ganhava a vida matando vacas repetidamente, separando a carne dos ossos e vendendo-a. “Pelo restante do resultado daquela mesma ação” (tasseva kammassa vipākāvasesena) refere-se àquela ação a ser experimentada em vidas subsequentes acumulada por várias intenções. Pois ali, quando o resultado daquela intenção que gerou o renascimento no inferno se esgota, o karma restante ou o sinal do karma é tomado como objeto, e o renascimento ocorre novamente entre os petas, etc. Portanto, esse renascimento é chamado de “o restante do resultado daquela mesma ação”, seja pela similaridade do karma ou pela similaridade do objeto. E este ser renasceu dessa maneira. Por isso Ele disse: “pelo restante do resultado daquela mesma ação”. Diz-se que, no momento de sua morte no inferno, apenas a pilha de ossos das vacas desprovidas de carne serviu como seu sinal. Embora aquela ação estivesse oculta, ele nasceu como um peta-esqueleto, como se estivesse tornando aquela ação evidente para os sábios.

---

๒๒๙. มํสเปสิวตฺถุสฺมึ โคฆาตโกติ โคมํสเปสิโย กตฺวา สุกฺขาเปตฺวา วลฺลูรวิกฺกเยน อเนกานิ วสฺสานิ ชีวิกํ กปฺเปสิ. เตนสฺส นรกา จวนกาเล มํสเปสิเยว นิมิตฺตํ อโหสิ. โส มํสเปสิเปโต ชาโต.

229. No caso da tira de carne (maṃsapesivatthu), “matador de vacas” significa que ele cortava a carne de vaca em tiras, secava-as e ganhava a vida vendendo carne seca por muitos anos. Por isso, no momento de sua morte no inferno, apenas uma tira de carne serviu como seu sinal. Ele nasceu como um peta-tira-de-carne.

---

มํสปิณฺฑวตฺถุสฺมึ โส สากุณิโก สกุเณ คเหตฺวา วิกฺกิณนกาเล นิปฺปกฺขจมฺเม มํสปิณฺฑมตฺเต กตฺวา วิกฺกิณนฺโต ชีวิกํ กปฺเปสิ. เตนสฺส นรกา จวนกาเล มํสปิณฺโฑว นิมิตฺตํ อโหสิ. โส มํสปิณฺฑเปโต ชาโต.

No caso do pedaço de carne (maṃsapiṇḍavatthu), ele era um caçador de pássaros que, ao capturar pássaros para vender, removia suas penas e peles, reduzindo-os a meros pedaços de carne para vendê-los, ganhando assim a vida. Por isso, no momento de sua morte no inferno, apenas um pedaço de carne serviu como seu sinal. Ele nasceu como um peta-pedaço-de-carne.

---

นิจฺฉวิวตฺถุสฺมึ ตสฺส โอรพฺภิกสฺส เอฬเก วธิตฺวา นิจฺจมฺเม กตฺวา กปฺปิตชีวิกสฺส ปุริมนเยเนว นิจฺจมฺมํ เอฬกสรีรํ นิมิตฺตมโหสิ. โส นิจฺฉวิเปโต ชาโต.

No caso do ser sem pele (nicchavivatthu), para aquele matador de ovelhas que ganhava a vida matando ovelhas e esfolando-as, da mesma maneira que no caso anterior, o corpo esfolado da ovelha serviu como seu sinal. Ele nasceu como um peta-sem-pele.

---

อสิโลมวตฺถุสฺมึ โส สูกริโก ทีฆรตฺตํ นิวาปปุฏฺเฐ สูกเร อสินา วธิตฺวา วธิตฺวา ทีฆรตฺตํ ชีวิกํ กปฺเปสิ. เตนสฺส อุกฺขิตฺตาสิกภาโวว นิมิตฺตํ อโหสิ. ตสฺมา อสิโลมเปโต ชาโต.

No caso do ser com pelos de espada (asilomavatthu), ele era um matador de porcos que, por muito tempo, matava porcos engordados com ração usando uma espada, ganhando assim a vida por um longo período. Por isso, o ato de erguer a espada serviu como seu sinal. Portanto, ele nasceu como um peta com pelos de espada.

---

สตฺติโลมวตฺถุสฺมิํ โส มาควิโก เอกํ มิคญฺจ สตฺติญฺจ คเหตฺวา วนํ คนฺตฺวา ตสฺส มิคสฺส สมีปํ อาคตาคเต มิเค สตฺติยา วิชฺฌิตฺวา มาเรสิ, ตสฺส สตฺติยา วิชฺฌนกภาโวเยว นิมิตฺตํ อโหสิ. ตสฺมา สตฺติโลมเปโต ชาโต.

No caso do ser com pelos de lança (sattilomavatthu), ele era um caçador que, pegando uma lança e um cervo, ia para a floresta e matava os cervos que se aproximavam daquele cervo, perfurando-os com a lança. O próprio ato de perfurar com a lança serviu como seu sinal. Portanto, ele nasceu como um peta com pelos de lança.

---

อุสุโลมวตฺถุสฺมึ [Pg.99] การณิโกติ ราชาปราธิเก อเนกาหิ การณาหิ ปีเฬตฺวา อวสาเน กณฺเฑน วิชฺฌิตฺวา มารณกปุริโส. โส กิร อสุกสฺมึ ปเทเส วิทฺโธ มรตีติ ญตฺวาว วิชฺฌติ. ตสฺเสวํ ชีวิกํ กปฺเปตฺวา นรเก อุปฺปนฺนสฺส ตโต ปกฺกาวเสเสน อิธูปปตฺติกาเล อุสุนา วิชฺฌนภาโวเยว นิมิตฺตํ อโหสิ. ตสฺมา อุสุโลมเปโต ชาโต.

No caso do ser com pelos de flecha (usulomavatthu), “torturador” (kāraṇiko) refere-se a um homem que executava criminosos do rei, atormentando-os com várias torturas e, no final, matando-os ao perfurá-los com uma flecha. Diz-se que ele atirava sabendo exatamente em qual parte do corpo o ferimento seria fatal. Tendo ganho a vida dessa maneira e renascido no inferno, devido ao restante do resultado maduro daquela ação, no momento de seu renascimento aqui, o próprio ato de perfurar com flechas serviu como seu sinal. Portanto, ele nasceu como um peta com pelos de flecha.

---

สูจิโลมวตฺถุสฺมึ สารถีติ อสฺสทมโก. โคทมโกติปิ กุรุนฺทฏฺฐกถายํวุตฺตํ. ตสฺส ปโตทสูจิยา วิชฺฌนภาโวเยว นิมิตฺตํ อโหสิ. ตสฺมา สูจิโลมเปโต ชาโต.

No caso do ser com pelos de agulha (sūcilomavatthu), “cocheiro” (sārathī) significa um domador de cavalos. No Comentário Kurundi, diz-se que ele também era um domador de bois. O próprio ato de perfurar com o aguilhão serviu como seu sinal. Portanto, ele nasceu como um peta com pelos de agulha.

---

ทุติยสูจิโลมวตฺถุสฺมึ สูจโกติ เปสุญฺญการโก. โส กิร มนุสฺเส อญฺญมญฺญญฺจ ภินฺทิ. ราชกุเล จ ‘‘อิมสฺส อิมํ นาม อตฺถิ, อิมินา อิทํ นาม กต’’นฺติ สูเจตฺวา สูเจตฺวา อนยพฺยสนํ ปาเปสิ. ตสฺมา ยถาเนน สูเจตฺวา มนุสฺสา ภินฺนา, ตถา สูจีหิ เภทนทุกฺขํ ปจฺจนุโภตุํ กมฺมเมว นิมิตฺตํ กตฺวา สูจิโลมเปโต ชาโต.

No segundo caso do ser com pelos de agulha (dutiyasūcilomavatthu), “caluniador” (sūcako) significa aquele que espalha intrigas. Diz-se que ele dividia as pessoas umas contra as outras. E na corte real, ele denunciava repetidamente: “Este homem possui tal coisa, ele fez tal ação”, levando-os à ruína e à destruição. Portanto, assim como as pessoas foram divididas por suas denúncias, para que ele experimentasse o sofrimento de ser perfurado por agulhas, a própria ação serviu como sinal, e ele nasceu como um peta com pelos de agulha.

---

อณฺฑภาริตวตฺถุสฺมึ คามกูโฏติ วินิจฺฉยามจฺโจ. ตสฺส กมฺมสภาคตาย กุมฺภมตฺตา มหาฆฏปฺปมาณา อณฺฑา อเหสุํ. โส หิ ยสฺมา รโห ปฏิจฺฉนฺน ฐาเน ลญฺชํ คเหตฺวา กูฏวินิจฺฉเยน ปากฏํ โทสํ กโรนฺโต สามิเก อสฺสามิเก อกาสิ. ตสฺมาสฺส รหสฺสํ องฺคํ ปากฏํ นิพฺพตฺตํ. ยสฺมา ทณฺฑํ ปฏฺฐเปนฺโต ปเรสํ อสยฺหํ ภารํ อาโรเปสิ, ตสฺมาสฺส รหสฺสงฺคํ อสยฺหภาโร หุตฺวา นิพฺพตฺตํ. ยสฺมา ยสฺมึ ฐาเน ฐิเตน สเมน ภวิตพฺพํ, ตสฺมึ ฐตฺวา วิสโม อโหสิ, ตสฺมาสฺส รหสฺสงฺเค วิสมา นิสชฺชา อโหสีติ.

No caso do ser com testículos gigantes (aṇḍabhāritavatthu), “gāmakūṭo” significa um ministro da justiça (juiz). Devido à similaridade de seu karma, seus testículos tornaram-se do tamanho de potes de água, grandes jarros. Pois, como ele aceitava subornos em locais secretos e ocultos e, por meio de julgamentos fraudulentos, cometia injustiças flagrantes, tornando os legítimos proprietários desprovidos de seus bens, seu órgão secreto nasceu de forma exposta e proeminente. Como ele impunha punições e colocava fardos insuportáveis sobre os outros, seu órgão secreto nasceu como um fardo insuportável. Como ele agiu de forma injusta no tribunal onde deveria ter permanecido imparcial, ele tinha que se sentar de forma desconfortável e desajeitada sobre seu órgão secreto.

---

ปารทาริกวตฺถุสฺมึ โส สตฺโต ปรสฺส รกฺขิตํ โคปิตํ สสฺสามิกํ ผสฺสํ ผุสนฺโต มีฬฺหสุเขน กามสุเขน จิตฺตํ รมยิตฺวา กมฺมสภาคตาย คูถผสฺสํ ผุสนฺโต ทุกฺขมนุภวิตุํ ตตฺถ นิพฺพตฺโต. ทุฏฺฐพฺราหฺมณวตฺถุ ปากฏเมว.

No caso do adúltero (pāradārikavatthu), aquele ser, ao tocar o que era protegido, guardado e pertencente a outro marido, deleitando sua mente com o prazer sensual que é como o prazer de excrementos, renasceu ali para experimentar o sofrimento de tocar excrementos, devido à similaridade de seu karma. A história do brâmane perverso é evidente por si mesma.

---

๒๓๐. นิจฺฉวิตฺถิวตฺถุสฺมึ ยสฺมา มาตุคาโม นาม อตฺตโน ผสฺเส อนิสฺสโร, สา จ ตํ สามิกสฺส สนฺตกํ ผสฺสํ เถเนตฺวา ปเรสํ อภิรตึ [Pg.100] อุปฺปาเทสิ, ตสฺมา กมฺมสภาคตาย สุขสมฺผสฺสา ธํสิตฺวา ทุกฺขสมฺผสฺสํ อนุภวิตุํ นิจฺฉวิตฺถี หุตฺวา อุปปนฺนา.

230. No caso da mulher sem pele (nicchavitthivatthu), como uma mulher não é a dona absoluta de seu próprio corpo, e ela, roubando aquele contato que pertencia ao seu marido, proporcionou prazer a outros homens, por isso, devido à similaridade de seu karma, decaindo do contato agradável para experimentar o contato doloroso, ela renasceu como uma mulher-peta sem pele.

---

มงฺคุลิตฺถิวตฺถุสฺมึ มงฺคุลินฺติ วิรูปํ ทุทฺทสิกํ พีภจฺฉํ, สา กิร อิกฺขณิกากมฺมํ ยกฺขทาสิกมฺมํ กโรนฺตี ‘‘อิมินา จ อิมินา จ เอวํ พลิกมฺเม กเต อยํ นาม ตุมฺหากํ วฑฺฒิ ภวิสฺสตี’’ติ มหาชนสฺส คนฺธปุปฺผาทีนิ วญฺจนาย คเหตฺวา มหาชนํ ทุทฺทิฏฺฐึ มิจฺฉาทิฏฺฐึ คณฺหาเปสิ, ตสฺมา ตาย กมฺมสภาคตาย คนฺธปุปฺผาทีนํ เถนิตตฺตา ทุคฺคนฺธา ทุทฺทสฺสนสฺส คาหิตตฺตา ทุทฺทสิกา วิรูปา พีภจฺฉา หุตฺวา นิพฺพตฺตา.

No caso da mulher disforme (maṅgulitthivatthu), “maṅguli” significa disforme, feia, repugnante. Diz-se que ela trabalhava como adivinha ou serva de espíritos e, dizendo: “Se tal e tal oferenda for feita desta maneira, vocês prosperarão”, ela enganosamente recebia perfumes, flores, etc., do povo, fazendo com que as pessoas adotassem visões errôneas e prejudiciais. Portanto, devido à similaridade de seu karma, por ter roubado perfumes, flores, etc., ela nasceu com um odor corporal fétido; e por ter feito as pessoas adotarem visões errôneas, ela nasceu feia, disforme e repugnante.

---

โอกิลินิวตฺถุสฺมึ อุปฺปกฺกํ โอกิลินึ โอกิรินินฺติ สา กิร องฺคารจิตเก นิปนฺนา วิปฺผนฺทมานา วิปริวตฺตมานา ปจฺจติ, ตสฺมา อุปฺปกฺกา เจว โหติ ขเรน อคฺคินา ปกฺกสรีรา; โอกิลินี จ กิลินฺนสรีรา พินฺทุพินฺทูนิ หิสฺสา สรีรโต ปคฺฆรนฺติ. โอกิรินี จ องฺคารสมฺปริกิณฺณา, ตสฺสา หิ เหฏฺฐโตปิ กึสุกปุปฺผวณฺณา องฺคารา, อุภยปสฺเสสุปิ, อากาสโตปิสฺสา อุปริ องฺคารา ปตนฺติ, เตน วุตฺตํ – ‘‘อุปฺปกฺกํ โอกิลินึ โอกิรินิ’’นฺติ. สา อิสฺสาปกตา สปตฺตึ องฺคารกฏาเหน โอกิรีติ ตสฺสา กิร กลิงฺครญฺโญ เอกา นาฏกินี องฺคารกฏาหํ สมีเป ฐเปตฺวา คตฺตโต อุทกญฺจ ปุญฺฉติ, ปาณินา จ เสทํ กโรติ. ราชาปิ ตาย สทฺธึ กถญฺจ กโรติ, ปริตุฏฺฐาการญฺจ ทสฺเสติ. อคฺคมเหสี ตํ อสหมานา อิสฺสาปกตา หุตฺวา อจิรปกฺกนฺตสฺส รญฺโญ ตํ องฺคารกฏาหํ คเหตฺวา ตสฺสา อุปริ องฺคาเร โอกิริ. สา ตํ กมฺมํ กตฺวา ตาทิสํเยว วิปากํ ปจฺจนุภวิตุํ เปตโลเก นิพฺพตฺตา.

No caso da mulher queimada e coberta de brasas (okilinivatthu), “queimada por cima, gotejante e coberta de brasas” (uppakkaṃ okiliniṃ okirini) significa que ela deitava-se em uma pilha de brasas ardentes, contorcendo-se e rolando enquanto era queimada. Por isso, ela era “queimada por cima” (uppakkā), tendo o corpo cozido pelo fogo intenso; “gotejante” (okilinī) porque seu corpo estava úmido, com gotas de suor escorrendo dele; e “coberta de brasas” (okirinī) porque estava cercada de brasas por todos os lados. Pois abaixo dela havia brasas da cor de flores de palas, bem como em ambos os lados, e do céu brasas caíam sobre ela. Por isso foi dito: “queimada por cima, gotejante e coberta de brasas”. “Ela, dominada pelo ciúme, cobriu sua rival com um pote de brasas”: diz-se que uma dançarina do rei de Kalinga colocava um pote de brasas por perto, limpava a água do corpo do rei e o abanava com a mão. O rei conversava com ela e mostrava-se muito satisfeito. A rainha principal, incapaz de suportar isso e dominada pelo ciúme, logo após o rei se retirar, pegou aquele pote de brasas e derramou as brasas sobre a dançarina. Tendo feito essa ação, ela renasceu no reino dos petas para experimentar exatamente esse mesmo resultado.

---

โจรฆาตกวตฺถุสฺมึ โส รญฺโญ อาณาย ทีฆรตฺตํ โจรานํ สีสานิ ฉินฺทิตฺวา เปตโลเก นิพฺพตฺตนฺโต อสีสกํ กพนฺธํ หุตฺวา นิพฺพตฺติ.

No caso do carrasco de ladrões (coraghātakavatthu), ele, por ordem do rei, decapitou ladrões por um longo período. Ao renascer no reino dos petas, ele nasceu como um tronco sem cabeça.

---

ภิกฺขุวตฺถุสฺมึ ปาปภิกฺขูติ ลามกภิกฺขุ. โส กิร โลกสฺส สทฺธาเทยฺเย จตฺตาโร ปจฺจเย ปริภุญฺชิตฺวา กายวจีทฺวาเรหิ อสํ ยโต ภินฺนาชีโว จิตฺตเกฬึ กีฬนฺโต วิจริ. ตโต เอกํ พุทฺธนฺตรํ นิรเย ปจฺจิตฺวา เปตโลเก นิพฺพตฺตนฺโต ภิกฺขุสทิเสเนว อตฺตภาเวน นิพฺพตฺติ. ภิกฺขุนี-สิกฺขมานา-สามเณร-สามเณรีวตฺถูสุปิ อยเมว วินิจฺฉโย.

No caso do monge (bhikkhuvatthu), “monge pecador” (pāpabhikkhu) significa um monge perverso. Diz-se que ele desfrutava dos quatro requisitos oferecidos com fé pelas pessoas, mas vivia sem autocontrole nas portas do corpo e da fala, com o sustento corrompido, entregando-se a prazeres mundanos de acordo com seus caprichos. Depois de ser cozido no inferno por um intervalo entre dois Budas, ao renascer no reino dos petas, ele nasceu com uma forma semelhante à de um monge. No caso das histórias de monjas, candidatas a monjas, noviços e noviças, a mesma explicação se aplica.

---

๒๓๑. ตโปทาวตฺถุสฺมึ [Pg.101] อจฺโฉทโกติ ปสนฺโนทโก. สีโตทโกติ สีตลอุทโก. สาโตทโกติ มธุโรทโก. เสตโกติ ปริสุทฺโธ นิสฺเสวาลปณกกทฺทโม. สุปฺปติตฺโถติ สุนฺทเรหิ ติตฺเถหิ อุปปนฺโน. รมณีโยติ รติชนโก. จกฺกมตฺตานีติ รถจกฺกปฺปมาณานิ. กุถิตา สนฺทตีติ ตตฺรา สนฺตตฺตา หุตฺวา สนฺทติ. ยตายํ ภิกฺขเวติ ยโต อยํ ภิกฺขเว. โส ทโหติ โส รหโท. กุโต ปนายํ สนฺทตีติ? เวภารปพฺพตสฺส กิร เหฏฺฐา ภุมฺมฏฺฐกนาคานํ ปญฺจโยชนสติกํ นาคภวนํ เทวโลกสทิสํ มณิมเยน ตเลน อารามุยฺยาเนหิ จ สมนฺนาคตํ; ตตฺถ นาคานํ กีฬนฏฺฐาเน โส อุทกทโห, ตโต อยํ ตโปทา สนฺทติ. ทฺวินฺนํ มหานิรยานํ อนฺตริกาย อาคจฺฉตีติ ราชคหนครํ กิร อาวิญฺเชตฺวา มหาเปตโลโก, ตตฺถ ทฺวินฺนํ มหาโลหกุมฺภินิรยานํ อนฺตเรน อยํ ตโปทา อาคจฺฉติ, ตสฺมา กุถิตา สนฺทตีติ.

231. No caso de Tapodā: 'acchodako' significa de águas límpidas. 'Sītodako' significa de águas frias. 'Sātodako' significa de águas doces. 'Setako' significa purificado, livre de algas, musgo e lama. 'Suppatittho' significa dotado de belos portos (pontos de descida). 'Ramaṇīyo' significa agradável, que gera deleite. 'Cakkamattāni' significa do tamanho de rodas de carruagem [referindo-se a lótus]. 'Kuthitā sandati' significa que flui fervendo, tendo se tornado extremamente quente. 'Yatāyaṃ bhikkhave' significa de onde este [rio Tapodā flui], ó monges. 'So daho' significa aquele lago. Mas de onde ele flui? Diz-se que abaixo do monte Vebhāra fica o reino dos nagas terrestres, que se estende por quinhentas iojanas, semelhante ao mundo celestial, dotado de solo feito de joias e de parques e jardins; lá, no local de recreação dos nagas, está aquele lago de água, e dali flui este rio Tapodā. 'Dvinnaṃ mahānirayānaṃ antarikāya āgacchati' significa que, circundando a cidade de Rājagaha, há o grande mundo dos petas; lá, este rio Tapodā passa entre dois grandes infernos de caldeirões de bronze, e por isso flui fervendo.

---

ยุทฺธวตฺถุสฺมึ นนฺที จรตีติ วิชยเภรี อาหิณฺฑติ. ราชา อาวุโส ลิจฺฉวีหีติ เถโร กิร อตฺตโน ทิวาฏฺฐาเน จ รตฺติฏฺฐาเน จ นิสีทิตฺวา ‘‘ลิจฺฉวโย กตหตฺถา กตูปาสนา, ราชา จ เตหิ สทฺธึ สมฺปหารํ เทตี’’ติ อาวชฺเชนฺโต ทิพฺเพน จกฺขุนา ราชานํ ปราชิตํ ปลายมานํ อทฺทส. ตโต ภิกฺขู อามนฺเตตฺวา ‘‘ราชา อาวุโส ตุมฺหากํ อุปฏฺฐาโก ลิจฺฉวีหิ ปภคฺโค’’ติ อาห. สจฺจํ, ภิกฺขเว, โมคฺคลฺลาโน อาหาติ ปราชิกกาเล อาวชฺชิตฺวา ยํ ทิฏฺฐํ ตํ ภณนฺโต สจฺจํ อาห.

No caso da batalha: 'nandī carati' significa que o tambor da vitória circula. 'Rājā āvuso licchavīhi...' significa que o ancião [Moggallāna], sentado em seu local de repouso diurno e noturno, refletindo: 'Os Licchavis são destros nas armas e treinados no arco, e o rei está travando combate com eles', viu com o olho divino o rei derrotado e em fuga. Então, chamando os monges, disse: 'Amigos, o rei, vosso apoiador, foi derrotado pelos Licchavis'. 'Saccaṃ, bhikkhave, moggallāno āha' significa que, tendo refletido no momento da derrota, ele disse a verdade ao relatar o que havia visto.

---

๒๓๒. นาโคคาหวตฺถุสฺมึ สปฺปินิกายาติ เอวํนามิกาย. อาเนญฺชํ สมาธินฺติ อเนชํ อจลํ กายวาจาวิปฺผนฺทวิรหิตํ จตุตฺถชฺฌานสมาธึ. นาคานนฺติ หตฺถีนํ. โอคยฺห อุตฺตรนฺตานนฺติ โอคยฺห โอคาเหตฺวา ปุน อุตฺตรนฺตานํ. เต กิร คมฺภีรํ อุทกํ โอตริตฺวา ตตฺถ นฺหตฺวา จ ปิวิตฺวา จ โสณฺฑาย อุทกํ คเหตฺวา อญฺญมญฺญํ อาโลเลนฺตา อุตฺตรนฺติ, เตสํ เอวํ โอคยฺห อุตฺตรนฺตานนฺติ วุตฺตํ โหติ. โกญฺจํ กโรนฺตานนฺติ นทีตีเร ฐตฺวา โสณฺฑํ มุเข ปกฺขิปิตฺวา โกญฺจนาทํ กโรนฺตานํ. สทฺทํ อสฺโสสินฺติ ตํ [Pg.102] โกญฺจนาทสทฺทํ อสฺโสสึ. อตฺเถโส, ภิกฺขเว, สมาธิ โส จ โข อปริสุทฺโธติ อตฺถิ เอโส สมาธิ โมคฺคลฺลานสฺส, โส จ โข ปริสุทฺโธ น โหติ. เถโร กิร ปพฺพชิตโต สตฺตเม ทิวเส ตทหุอรหตฺตปฺปตฺโต อฏฺฐสุ สมาปตฺตีสุ ปญฺจหากาเรหิ อนาจิณฺณวสีภาโว สมาธิปริปนฺถเก ธมฺเม น สุฏฺฐุ ปริโสเธตฺวา อาวชฺชนสมาปชฺชนาธิฏฺฐานวุฏฺฐานปจฺจเวกฺขณานํ สญฺญามตฺตกเมว กตฺวา จตุตฺถชฺฌานํ อปฺเปตฺวา นิสินฺโน, ฌานงฺเคหิ วุฏฺฐาย นาคานํ สทฺทํ สุตฺวา ‘‘อนฺโตสมาปตฺติยํ อสฺโสสิ’’นฺติ เอวํสญฺญี อโหสิ. เตน วุตฺตํ – ‘‘อตฺเถโส, ภิกฺขเว, สมาธิ; โส จ โข อปริสุทฺโธ’’ติ.

232. No caso da entrada dos elefantes na água: 'sappinikāya' refere-se ao rio com esse nome. 'Āneñjaṃ samādhiṃ' significa a concentração imperturbável, imóvel, livre de flutuações de corpo e fala, que é a concentração do quarto jhana. 'Nāgānaṃ' significa dos elefantes. 'Ogayha uttarantānaṃ' significa daqueles que entram na água e depois saem. Diz-se que eles descem à água profunda, banham-se, bebem, pegam água com a tromba, borrifam uns aos outros e saem; refere-se a eles entrando e saindo dessa forma. 'Koñcaṃ karontānaṃ' significa daqueles que, parados na margem do rio, colocam a tromba na boca e fazem um som de trombeta. 'Saddaṃ assosiṃ' significa que ouvi aquele som de trombeta. 'Attheso, bhikkhave, samādhi so ca kho aparisuddho' significa que essa concentração existe em Moggallāna, mas não é totalmente pura. Diz-se que o ancião, no sétimo dia após sua ordenação, no mesmo dia em que alcançou o estado de arahant, não tendo ainda pleno domínio sobre as oito realizações meditativas através dos cinco modos, e sem purificar completamente os obstáculos à concentração, apenas fez uma mera designação mental dos cinco modos de domínio (reflexão, entrada, determinação, saída e revisão) e sentou-se após entrar no quarto jhana. Ao emergir dos fatores do jhana, ao ouvir o som dos elefantes, ele pensou: 'Ouvi isso enquanto estava na realização meditativa'. Por isso foi dito: 'Monges, existe essa concentração, mas ela é impura'.

---

โสภิตวตฺถุสฺมึ อหํ, อาวุโส, ปญฺจ กปฺปสตานิ อนุสฺสรามีติ เอกาวชฺชเนน อนุสฺสรามีติ อาห. อิตรถา หิ อนจฺฉริยํ อริยสาวกานํ ปฏิปาฏิยา นานาวชฺชเนน ตสฺส ตสฺส อตีเต นิวาสสฺส อนุสฺสรณนฺติ น ภิกฺขู อุชฺฌาเยยฺยุํ. ยสฺมา ปเนส ‘‘เอกาวชฺชเนน อนุสฺสรามี’’ติ อาห, ตสฺมา ภิกฺขู อุชฺฌายึสุ. อตฺเถสา, ภิกฺขเว, โสภิตสฺส, สา จ โข เอกาเยว ชาตีติ ยํ โสภิโต ชาตึ อนุสฺสรามีติ อาห, อตฺเถสา ชาติ โสภิตสฺส, สา จ โข เอกาเยว อนนฺตรา น อุปฺปฏิปาฏิยา อนุสฺสริตาติ อธิปฺปาโย.

No caso de Sobhita: 'ahaṃ, āvuso, pañca kappasatāni anussarāmi' significa que ele disse: 'Eu me lembro com um único ato de reflexão'. De outro modo, a recordação de vidas passadas pelos nobres discípulos, uma após a outra, através de múltiplos atos de reflexão, não seria surpreendente, e os monges não o teriam criticado. Mas como ele disse: 'Eu me lembro com um único ato de reflexão', os monges o criticaram. 'Atthesā, bhikkhave, sobhitassa, sā ca kho ekāyeva jāti' significa que a existência que Sobhita disse lembrar de fato existe para ele, mas é uma única existência imediatamente anterior, e não foi recordada saltando a ordem sucessiva. Este é o significado pretendido.

---

กถํ ปนายํ เอตํ อนุสฺสรีติ? อยํ กิร ปญฺจนฺนํ กปฺปสตานํ อุปริ ติตฺถายตเน

Mas como ele se lembrou disso? Diz-se que ele, antes de quinhentos éons, em uma seita herética...

---

ปพฺพชิตฺวา อสญฺญสมาปตฺตึ นิพฺพตฺเตตฺวา อปริหีนชฺฌาโน กาลํ กตฺวา อสญฺญภเว นิพฺพตฺติ. ตตฺถ ยาวตายุกํ ฐตฺวา อวสาเน มนุสฺสโลเก อุปฺปนฺโน สาสเน ปพฺพชิตฺวา ติสฺโส วิชฺชา สจฺฉากาสิ. โส ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรมาโน อิมสฺมึ อตฺตภาเว ปฏิสนฺธึ ทิสฺวา ตโต ปรํ ตติเย อตฺตภาเว จุติเมว อทฺทส. อถ อุภินฺนมนฺตรา อจิตฺตกํ อตฺตภาวํ อนุสฺสริตุํ อสกฺโกนฺโต นยโต สลฺลกฺเขสิ – ‘‘อทฺธาอหํ อสญฺญภเว นิพฺพตฺโต’’ติ. เอวํ สลฺลกฺเขนฺเตน ปนาเนน ทุกฺกรํ กตํ, สตธา ภินฺนสฺส วาลสฺส โกฏิยา โกฏิ ปฏิวิทฺธา, อากาเส ปทํ ทสฺสิตํ. ตสฺมา นํ ภควา อิมสฺมึเยว วตฺถุสฺมึ เอตทคฺเค ฐเปสิ – ‘‘เอตทคฺคํ ภิกฺขเว, มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรนฺตานํ ยทิทํ โสภิโต’’ติ (อ. นิ. ๑.๒๑๙, ๒๒๗).

tendo se ordenado, alcançou a realização da não-percepção e, morrendo com o jhana intacto, renasceu no reino dos seres sem percepção. Tendo permanecido lá por toda a duração da vida, ao final renasceu no mundo humano, ordenou-se na Dispensação e realizou os três conhecimentos claros. Ele, ao recordar suas vidas passadas, viu o renascimento nesta existência atual e, além disso, viu apenas a morte na terceira existência anterior. Então, sendo incapaz de recordar a existência sem mente entre as duas, ele deduziu por inferência lógica: 'Certamente renasci no reino dos seres sem percepção'. Ao deduzir isso, ele realizou algo extremamente difícil, semelhante a atingir a ponta de um fio de cabelo dividido em cem partes com a ponta de outro, ou mostrar pegadas no céu. Por essa razão, o Abençoado o estabeleceu como o principal nesta mesma matéria: 'Monges, o principal entre os meus discípulos monges que recordam vidas passadas é Sobhita'.

---

วินีตวตฺถุวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação dos casos decididos está concluída.

---

นิคมนวณฺณนา

Explicação da Conclusão

---

๒๓๓. อุทฺทิฏฺฐา [Pg.103] โข อายสฺมนฺโต จตฺตาโร ปาราชิกา ธมฺมาติ อิทํ อิธ อุทฺทิฏฺฐปาราชิกปริทีปนเมว. สโมธาเนตฺวา ปน สพฺพาเนว จตุวีสติ ปาราชิกานิ เวทิตพฺพานิ. กตมานิ จตุวีสติ? ปาฬิยํ อาคตานิ ตาว ภิกฺขูนํ จตฺตาริ, ภิกฺขุนีนํ อสาธารณานิ จตฺตารีติ อฏฺฐ. เอกาทส อภพฺพปุคฺคลา, เตสุ ปณฺฑกติรจฺฉานคตอุภโตพฺยญฺชนกา, ตโย วตฺถุวิปนฺนา อเหตุกปฏิสนฺธิกา, เตสํ สคฺโค อวาริโต มคฺโค ปน วาริโต, อภพฺพา หิ เต มคฺคปฺปฏิลาภาย วตฺถุวิปนฺนตฺตาติ. ปพฺพชฺชาปิ เนสํ ปฏิกฺขิตฺตา, ตสฺมา เตปิ ปาราชิกา. เถยฺยสํวาสโก, ติตฺถิยปกฺกนฺตโก, มาตุฆาตโก, ปิตุฆาตโก, อรหนฺตฆาตโก, ภิกฺขุนีทูสโก, โลหิตุปฺปาทโก, สงฺฆเภทโกติ อิเม อฏฺฐ อตฺตโน กิริยาย วิปนฺนตฺตา อภพฺพฏฺฐานํ ปตฺตาติ ปาราชิกาว. เตสุ เถยฺยสํวาสโก, ติตฺถิยปกฺกนฺตโก, ภิกฺขุนีทูสโกติ อิเมสํ ติณฺณํ สคฺโค อวาริโต มคฺโค ปน วาริโตว. อิตเรสํ ปญฺจนฺนํ อุภยมฺปิ วาริตํ. เต หิ อนนฺตรภเว นรเก นิพฺพตฺตนกสตฺตา. อิติ อิเม จ เอกาทส, ปุริมา จ อฏฺฐาติ เอกูนวีสติ. เต คิหิลิงฺเค รุจึ อุปฺปาเทตฺวา คิหินิวาสนนิวตฺถาย ภิกฺขุนิยา สทฺธึ วีสติ. สา หิ อชฺฌาจารวีติกฺกมํ อกตฺวาปิ เอตฺตาวตาว อสฺสมณีติ อิมานิ ตาว วีสติ ปาราชิกานิ.

233. O trecho 'Veneráveis, as quatro regras de derrota foram recitadas' é apenas uma declaração que esclarece as derrotas recitadas aqui. Mas, ao reuni-las, deve-se entender que há ao todo vinte e quatro derrotas. Quais são as vinte e quatro? Primeiro, as quatro dos monges que constam no texto canônico, e as quatro exclusivas das monjas, totalizando oito. Há onze pessoas inelegíveis; entre elas, três — o eunuco, o animal e o hermafrodita — são deficientes em sua base física e têm um renascimento sem causas benéficas. Para eles, o céu não é impedido, mas o Caminho é impedido, pois são inelegíveis para alcançar o Caminho devido à deficiência de sua base física. A ordenação deles também é proibida; portanto, eles também são semelhantes aos que sofreram derrota. Aquele que reside furtivamente, aquele que passou para os heréticos, o matricida, o patricida, o assassino de um arahant, o violador de uma monja, aquele que derrama o sangue de um Buda e o cismático do Sangha — estes oito, devido à falha em suas próprias ações, atingiram um estado de inelegibilidade, sendo assim semelhantes aos que sofreram derrota. Entre estes, para três — o que reside furtivamente, o que passou para os heréticos e o violador de uma monja —, o céu não é impedido, mas o Caminho é de fato impedido. Para os outros cinco, ambos são impedidos, pois são seres destinados a renascer no inferno na existência imediatamente seguinte. Assim, estes onze e os oito anteriores totalizam dezenove. Juntamente com a monja que, tendo desenvolvido o desejo pela vestimenta leiga, veste-se como leiga, totalizam vinte. Pois ela, mesmo sem cometer uma transgressão de conduta sexual, torna-se não-monja apenas por vestir roupas leigas. Estas são as primeiras vinte derrotas.

---

อปรานิปิ – ลมฺพี, มุทุปิฏฺฐิโก, ปรสฺส องฺคชาตํ มุเขน คณฺหาติ, ปรสฺส องฺคชาเต อภินิสีทตีติ อิเมสํ จตุนฺนํ วเสน จตฺตาริ อนุโลมปาราชิกานีติ วทนฺติ. เอตานิ หิ ยสฺมา อุภินฺนํ ราควเสน สทิสภาวูปคตานํ ธมฺโม ‘‘เมถุนธมฺโม’’ติ วุจฺจติ. ตสฺมา เอเตน ปริยาเยน เมถุนธมฺมํ อปฺปฏิเสวิตฺวาเยว เกวลํ มคฺเคน มคฺคปฺปเวสนวเสน อาปชฺชิตพฺพตฺตา เมถุนธมฺมปาราชิกสฺส อนุโลเมนฺตีติ อนุโลมปาราชิกานีติ วุจฺจนฺติ. อิติ อิมานิ จ จตฺตาริ ปุริมานิ จ วีสตีติ สโมธาเนตฺวา สพฺพาเนว จตุวีสติ ปาราชิกานิ เวทิตพฺพานิ.

E outras também — aquele com órgão genital longo, aquele com costas flexíveis, aquele que pega o órgão genital de outro com a boca, e aquele que se senta sobre o órgão genital de outro — diz-se que, por meio destes quatro, há quatro derrotas análogas. Pois, como a conduta de duas pessoas que alcançaram um estado semelhante através do poder da luxúria é chamada de 'conduta sexual', e como, por este método, sem de fato praticar a conduta sexual, mas meramente pela inserção de um órgão em outro canal, incorre-se em ofensa, estas são análogas à derrota por conduta sexual; por isso são chamadas de 'derrotas análogas'. Assim, reunindo estas quatro e as vinte anteriores, deve-se entender que há ao todo vinte e quatro derrotas.

---

น ลภติ ภิกฺขูหิ สทฺธึ สํวาสนฺติ อุโปสถ-ปวารณ-ปาติโมกฺขุทฺเทส-สงฺฆกมฺมปฺปเภทํ ภิกฺขูหิ สทฺธึ สํวาสํ น ลภติ. ยถา ปุเร ตถา ปจฺฉาติ ยถา ปุพฺเพ คิหิกาเล อนุปสมฺปนฺนกาเล จ ปจฺฉา ปาราชิกํ อาปนฺโนปิ ตเถว อสํวาโส โหติ. นตฺถิ ตสฺส ภิกฺขูหิ สทฺธึ [Pg.104] อุโปสถปวารณปาติโมกฺขุทฺเทสสงฺฆกมฺมปฺปเภโท สํวาโสติ ภิกฺขูหิ สทฺธึ สํวาสํ น ลภติ. ตตฺถายสฺมนฺเต ปุจฺฉามีติ เตสุ จตูสุ ปาราชิเกสุ อายสฺมนฺเต ‘‘กจฺจิตฺถ ปริสุทฺธา’’ติ ปุจฺฉามิ. กจฺจิตฺถาติ กจฺจิ เอตฺถ; เอเตสุ จตูสุ ปาราชิเกสุ กจฺจิ ปริสุทฺธาติ อตฺโถ. อถ วา กจฺจิตฺถ ปริสุทฺธาติ กจฺจิ ปริสุทฺธา อตฺถ, ภวถาติ อตฺโถ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

'Não obtém a comunhão com os monges' significa que não obtém a comunhão que consists em atos do Sangha, tais como o Uposatha, a Pavāraṇā, a recitação do Pātimokkha e outros. 'Assim como antes, assim também depois' significa que, assim como antes, no tempo de leigo e no tempo de não ordenado, ele não obtinha a comunhão, da mesma forma depois, mesmo tendo incorrido em derrota, ele permanece sem comunhão. Não há para ele comunhão com os monges em atos como o Uposatha, a Pavāraṇā, a recitação do Pātimokkha e outros atos do Sangha; por isso diz-se: 'Não obtém a comunhão com os monges'. 'A esse respeito, pergunto aos veneráveis' significa que, em relação a essas quatro derrotas, pergunto aos veneráveis: 'Estais puros a esse respeito?'. 'Kaccitthā' significa 'por acaso aqui?'. O sentido é: 'Por acaso estais puros em relação a estas quatro derrotas?'. Ou ainda, 'kaccittha parisuddhā' significa 'por acaso estais puros?'. O restante em todos os lugares tem sentido evidente.

---

สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย

No Samantapāsādikā, o comentário do Vinaya,

---

จตุตฺถปาราชิกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da quarta derrota está concluída.

---

๒. สงฺฆาทิเสสกณฺฑํ

2. Capítulo sobre as Ofensas que Requerem Reunião do Sangha (Saṅghādisesa)

---

๑. สุกฺกวิสฺสฏฺฐิสิกฺขาปทวณฺณนา

1. Explicação da Regra de Treinamento sobre a Emissão de Sêmen

---

ยํ [Pg.105] ปาราชิกกณฺฑสฺส, สงฺคีตํ สมนนฺตรํ;

ตสฺส เตรสกสฺสายมปุพฺพปทวณฺณนา.

Imediatamente após o capítulo das derrotas, o capítulo de treze regras que foi recitado pelos recitadores do concílio; esta é a explicação de seus termos novos.

---

๒๓๔. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา เสยฺยสโก อนภิรโต พฺรหฺมจริยํ จรตีติ เอตฺถ อายสฺมาติ ปิยวจนํ. เสยฺยสโกติ ตสฺส ภิกฺขุโน นามํ. อนภิรโตติ วิกฺขิตฺตจิตฺโต กามราคปริฬาเหน ปริฑยฺหมาโน น ปน คิหิภาวํ ปตฺถยมาโน. โส เตน กิโส โหตีติ โส เสยฺยสโก เตน อนภิรตภาเวน กิโส โหติ.

234. Naquela época, o Buda, o Abençoado, estava residindo em Sāvatthī, no Bosque de Jeta, no mosteiro de Anāthapiṇḍika. Naquela época, o venerável Seyyasaka estava insatisfeito vivendo a vida santa. Aqui, 'āyasmā' é um termo de afeto. 'Seyyasako' é o nome daquele monge. 'Anabhirato' significa com a mente dispersa, consumido pelo calor da luxúria sensual, mas não desejando o estado de leigo. 'So tena kiso hoti' significa que aquele Seyyasaka ficou magro devido àquela insatisfação.

---

อทฺทสา โข อายสฺมา อุทายีติ เอตฺถ อุทายีติ ตสฺส เถรสฺส นามํ, อยญฺหิ เสยฺยสกสฺส อุปชฺฌาโย ลาฬุทายี นาม ภนฺตมิคสปฺปฏิภาโค นิทฺทารามตาทิมนุยุตฺตานํ อญฺญตโร โลลภิกฺขุ. กจฺจิ โน ตฺวนฺติ กจฺจิ นุ ตฺวํ. ยาวทตฺถํ ภุญฺชาติอาทีสุ ยาวตา อตฺโถติ ยาวทตฺถํ. อิทํ วุตฺตํ โหติ – ยาวตา เต โภชเนน อตฺโถ ยตฺตกํ ตฺวํ อิจฺฉสิ ตตฺตกํ ภุญฺช, ยตฺตกํ กาลํ รตฺตึ วา ทิวา วา สุปิตุํ อิจฺฉสิ ตตฺตกํ สุป, มตฺติกาทีหิ กายํ อุพฺพฏฺเฏตฺวา จุณฺณาทีหิ ฆํสิตฺวา ยตฺตกํ นฺหานํ อิจฺฉสิ ตตฺตกํ นฺหาย, อุทฺเทเสน วา ปริปุจฺฉาย วา วตฺตปฏิปตฺติยา วา กมฺมฏฺฐาเนน วา อตฺโถ นตฺถีติ. ยทา เต อนภิรติ อุปฺปชฺชตีติ ยสฺมึ กาเล ตว กามราควเสน อุกฺกณฺฐิตตา วิกฺขิตฺตจิตฺตตา อุปฺปชฺชติ. ราโค จิตฺตํ อนุทฺธํเสตีติ กามราโค จิตฺตํ ธํเสติ ปธํเสติ วิกฺขิปติ เจว มิลาเปติ จ. ตทา หตฺเถน อุปกฺกมิตฺวา อสุจึ โมเจหีติ ตสฺมึ กาเล หตฺเถน วายมิตฺวา อสุจิโมจนํ กโรหิ, เอวญฺหิ เต จิตฺเตกคฺคตา ภวิสฺสติ. อิติ ตํ อุปชฺฌาโย อนุสาสิ ยถา ตํ พาโล พาลํ มโค มคํ.

'O venerável Udāyī viu' — aqui, Udāyī é o nome daquele ancião. Ele era o preceptor de Seyyasaka, chamado Lāḷudāyī, semelhante a um cervo assustado, um monge leviano que estava entre os que se dedicavam ao prazer de dormir, etc. 'Kacci no tvaṃ' significa 'por acaso tu?'. Em passagens como 'yāvadatthaṃ bhuñja' (coma o quanto quiser), 'yāvadatthaṃ' significa tanto quanto for necessário. O sentido é: coma tanto alimento quanto desejar; durma tanto tempo quanto desejar, seja de noite ou de dia; esfregue o corpo com argila, etc., e limpe-o com pó de banho, etc., e tome banho tanto quanto desejar; não há necessidade de recitação, de questionamento, de deveres e obrigações, ou de meditação. 'Yadā te anabhirati uppajjati' significa no momento em que surgir em ti a ansiedade ou a dispersão mental devido à luxúria sensual. 'Rāgo cittaṃ anuddhaṃseti' significa que a luxúria sensual arruína, destrói, dispersa e enfraquece a mente. 'Tadā hatthena upakkamitvā asuciṃ mocehi' significa que, naquele momento, esforçando-se com a mão, faça a emissão de sêmen, pois assim terás a unifocalidade da mente. Assim o preceptor o instruiu, como um tolo instrui outro tolo, ou como um animal instrui outro animal.

---

๒๓๕. เตสํ มุฏฺฐสฺสตีนํ อสมฺปชานานํ นิทฺทํ โอกฺกมนฺตานนฺติ สติสมฺปชญฺญํ ปหาย นิทฺทํ โอตรนฺตานํ. ตตฺถ กิญฺจาปิ นิทฺทํ โอกฺกมนฺตานํ อพฺยากโต [Pg.106] ภวงฺควาโร ปวตฺตติ, สติสมฺปชญฺญวาโร คฬติ, ตถาปิ สยนกาเล มนสิกาโร กาตพฺโพ. ทิวา สุปนฺเตน ยาว นฺหาตสฺส ภิกฺขุโน เกสา น สุกฺขนฺติ ตาว สุปิตฺวา วุฏฺฐหิสฺสามีติ สอุสฺสาเหน สุปิตพฺพํ. รตฺตึ สุปนฺเตน เอตฺตกํ นาม รตฺติภาคํ สุปิตฺวา จนฺเทน วา ตารกาย วา อิทํ นาม ฐานํ ปตฺตกาเล วุฏฺฐหิสฺสามีติ สอุสฺสาเหน สุปิตพฺพํ. พุทฺธานุสฺสติอาทีสุ จ ทสสุ กมฺมฏฺฐาเนสุ เอกํ อญฺญํ วา จิตฺตรุจิยํ กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวาว นิทฺทา โอกฺกมิตพฺพา. เอวํ กโรนฺโต หิ สโต สมฺปชาโน สติญฺจ สมฺปชญฺญญฺจ อวิชหิตฺวาว นิทฺทํ โอกฺกมตีติ วุจฺจติ. เต ปน ภิกฺขู พาลา โลลา ภนฺตมิคสปฺปฏิภาคา น เอวมกํสุ. เตน วุตฺตํ – ‘‘เตสํ มุฏฺฐสฺสตีนํ อสมฺปชานานํ นิทฺทํ โอกฺกมนฺตาน’’นฺติ.

235. “Daqueles que caem no sono esquecidos e sem clara compreensão” significa aqueles que adormecem abandonando a atenção plena e a clara compreensão. Nesse contexto, embora o ciclo indeterminado do bhavaṅga (bhavaṅgavāro) ocorra para aqueles que adormecem, e o ciclo de atenção plena e clara compreensão (satisampajaññavāro) se dissipe, ainda assim, ao deitar-se, deve-se aplicar a atenção (manasikāro). Aquele que dorme durante o dia deve dormir com determinação, pensando: ‘Dormirei apenas até que o cabelo molhado de um bhikkhu que tomou banho seque, e então me levantarei’. Aquele que dorme à noite deve dormir com determinação, pensando: ‘Tendo dormido por esta parte da noite, quando a lua ou as estrelas atingirem tal posição, eu me levantarei’. E, tendo tomado um dos dez temas de meditação, como a recordação do Buda (buddhānussati), ou outro tema de meditação que agrade à mente, deve-se adormecer. Pois diz-se que quem age assim adormece atento e com clara compreensão, sem abandonar a atenção plena e a clara compreensão. Mas aqueles bhikkhus, tolos, inquietos e semelhantes a cervos selvagens, não agiram assim. Por isso foi dito: ‘daqueles que caem no sono esquecidos e sem clara compreensão’.

---

อตฺถิ เจตฺถ เจตนา ลพฺภตีติ เอตฺถ จ สุปินนฺเต อสฺสาทเจตนา อตฺถิ อุปลพฺภติ. อตฺเถสา, ภิกฺขเว, เจตนา; สา จ โข อพฺโพหาริกาติ ภิกฺขเว เอสา อสฺสาทเจตนา อตฺถิ, สา จ โข อวิสเย อุปฺปนฺนตฺตา อพฺโพหาริกา, อาปตฺติยา องฺคํ น โหติ. อิติ ภควา สุปินนฺเต เจตนาย อพฺโพหาริกภาวํ ทสฺเสตฺวา ‘‘เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ, สญฺเจตนิกา สุกฺกวิสฺสฏฺฐิ อญฺญตฺร สุปินนฺตา สงฺฆาทิเสโส’’ติ สานุปญฺญตฺติกํ สิกฺขาปทํ ปญฺญาเปสิ.

“Há intenção e ela é encontrada aqui” significa que, em um sonho, a intenção de desfrute (assādacetanā) existe e é encontrada. “Existe essa intenção, monges; mas ela é juridicamente ineficaz” significa: ‘Monges, essa intenção de desfrute existe, mas, por ter surgido naquilo que está fora de controle (avisaye), ela é juridicamente ineficaz (abbohārikā) e não constitui um fator de ofensa’. Assim, o Abençoado, tendo mostrado a natureza juridicamente ineficaz da intenção em um sonho, estabeleceu a regra de treinamento com sua regulamentação complementar: ‘E assim, monges, deveis recitar esta regra de treinamento: A emissão intencional de sêmen, exceto em um sonho, é um Saṅghādisesa’.

---

๒๓๖-๒๓๗. ตตฺถ สํวิชฺชติ เจตนา อสฺสาติ สญฺเจตนา, สญฺเจตนาว สญฺเจตนิกา, สญฺเจตนา วา อสฺสา อตฺถีติ สญฺเจตนิกา. ยสฺมา ปน ยสฺส สญฺเจตนิกา สุกฺกวิสฺสฏฺฐิ โหติ โส ชานนฺโต สญฺชานนฺโต โหติ, สา จสฺส สุกฺกวิสฺสฏฺฐิ เจจฺจ อภิวิตริตฺวา วีติกฺกโม โหติ, ตสฺมา พฺยญฺชเน อาทรํ อกตฺวา อตฺถเมว ทสฺเสตุํ ‘‘ชานนฺโต สญฺชานนฺโต เจจฺจ อภิวิตริตฺวา วีติกฺกโม’’ติ เอวมสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ. ตตฺถ ชานนฺโตติ อุปกฺกมามีติ ชานนฺโต. สญฺชานนฺโตติ สุกฺกํ โมเจมีติ สญฺชานนฺโต, เตเนว อุปกฺกมชานนากาเรน สทฺธึ ชานนฺโตติ อตฺโถ. เจจฺจาติ โมจนสฺสาทเจตนาวเสน เจเตตฺวา ปกปฺเปตฺวา. อภิวิตริตฺวาติ อุปกฺกมวเสน มทฺทนฺโต นิราสงฺกจิตฺตํ เปเสตฺวา. วีติกฺกโมติ เอวํ ปวตฺตสฺส โย วีติกฺกโม อยํ สญฺเจตนิกาสทฺทสฺส สิขาปฺปตฺโต อตฺโถติ วุตฺตํ โหติ.

236-237. Aqui, “sañcetanā” é aquilo em que a intenção está presente; a própria “sañcetanā” é “sañcetanikā”, ou “sañcetanikā” significa aquilo que possui intenção. Mas como aquele que tem uma emissão intencional de sêmen está ciente (jānanto) e percebendo (sañjānanto), e essa emissão de sêmen é uma transgressão (vītikkamo) cometida deliberadamente (cecca) e com esforço (abhivitaritvā), por isso, sem se apegar meramente às palavras, mas para mostrar o significado exato, a análise dos termos (padabhājana) foi declarada assim: ‘ciente, percebendo, deliberadamente, com esforço, uma transgressão’. Aqui, ‘ciente’ (jānanto) significa saber ‘estou fazendo um esforço’. ‘Percebendo’ (sañjānanto) significa perceber ‘estou liberando sêmen’; o significado é saber juntamente com essa mesma maneira de conhecer o esforço. ‘Deliberadamente’ (cecca) significa ter tido a intenção e planejado por meio da intenção de desfrute na liberação. ‘Com esforço’ (abhivitaritvā) significa pressionar por meio do esforço, direcionando uma mente livre de hesitação. ‘Transgressão’ (vītikkamo) refere-se à transgressão daquele que age dessa maneira; diz-se que este é o significado supremo (sikhāppatto attho) do termo “sañcetanikā”.

---

อิทานิ [Pg.107] สุกฺกวิสฺสฏฺฐีติ เอตฺถ ยสฺส สุกฺกสฺส วิสฺสฏฺฐิ ตํ ตาว สงฺขฺยาโต วณฺณเภทโต จ ทสฺเสตุํ ‘‘สุกฺกนฺติ ทส สุกฺกานี’’ติอาทิมาห. ตตฺถ สุกฺกานํ อาสยเภทโต ธาตุนานตฺตโต จ นีลาทิวณฺณเภโท เวทิตพฺโพ.

Agora, em “sukkavissaṭṭhi”, a fim de mostrar primeiro o sêmen cuja emissão ocorre, por meio do número e da distinção de cores, Ele disse: ‘Sêmen: existem dez tipos de sêmen’, etc. Nele, a distinção de cores como azul/escuro, etc., deve ser entendida de acordo com a diferença de seu local de origem (āsayabhedato) e a diversidade dos elementos (dhātunānattato).

---

วิสฺสฏฺฐีติ วิสฺสคฺโค, อตฺถโต ปเนตํ ฐานาจาวนํ โหติ, เตนาห – ‘‘วิสฺสฏฺฐีติ ฐานโตจาวนา วุจฺจตี’’ติ. ตตฺถ วตฺถิสีสํ กฏิ กาโยติ ติธา สุกฺกสฺส ฐานํ ปกปฺเปนฺติ, เอโก กิราจริโย ‘‘วตฺถิสีสํ สุกฺกสฺส ฐาน’’นฺติ อาห. เอโก ‘‘กฏี’’ติ, เอโก ‘‘สกโล กาโย’’ติ, เตสุ ตติยสฺส ภาสิตํ สุภาสิตํ. เกสโลมนขทนฺตานญฺหิ มํสวินิมุตฺตฏฺฐานํ อุจฺจารปสฺสาวเขฬสิงฺฆาณิกาถทฺธสุกฺขจมฺมานิ จ วชฺเชตฺวา อวเสโส ฉวิมํสโลหิตานุคโต สพฺโพปิ กาโย กายปฺปสาทภาวชีวิตินฺทฺริยาพทฺธปิตฺตานํ สมฺภวสฺส จ ฐานเมว. ตถา หิ ราคปริยุฏฺฐาเนนาภิภูตานํ หตฺถีนํ อุโภหิ กณฺณจูฬิกาหิ สมฺภโว นิกฺขมติ, มหาเสนราชา จ ราคปริยุฏฺฐิโต สมฺภวเวคํ อธิวาเสตุํ อสกฺโกนฺโต สตฺเถน พาหุสีสํ ผาเลตฺวา วณมุเขน นิกฺขนฺตํ สมฺภวํ ทสฺเสสีติ.

“Vissaṭṭhi” significa emissão (vissaggo). Em termos de significado, porém, trata-se do deslocamento de seu lugar (ṭhānācāvanaṃ). Por isso Ele disse: ‘Vissaṭṭhi significa o deslocamento de seu lugar’. Nesse ponto, eles concebem a localização do sêmen de três maneiras: o topo da bexiga (vatthisīsaṃ), a cintura (kaṭi) e o corpo inteiro (kāyo). Diz-se que um professor afirmou: ‘O topo da bexiga é a localização do sêmen’. Outro disse: ‘A cintura’. Outro disse: ‘O corpo inteiro’. Entre estes, a declaração do terceiro é a mais correta (subhāsitaṃ). Pois, excluindo as partes de cabelo, pelos corporais, unhas e dentes que estão livres de carne, bem como as fezes, urina, saliva, muco nasal e a pele dura e seca, o restante de todo o corpo, que é permeado por pele, carne e sangue, é de fato a localização da sensibilidade física do corpo (kāyappasāda), da faculdade sexual (bhāva), da faculdade vital (jīvitindriya), da bile não ligada (abaddhapitta) e do sêmen (sambhava). Pois, de fato, nos elefantes dominados pela excitação da paixão, o sêmen (sambhava) sai por ambas as pontas das orelhas. E o rei Mahāsena, dominado pela excitação da paixão e incapaz de conter o ímpeto do sêmen, cortou o topo do braço com uma arma e mostrou o sêmen saindo pela abertura da ferida.

---

เอตฺถ ปน ปฐมสฺส อาจริยสฺส วาเท โมจนสฺสาเทน นิมิตฺเต อุปกฺกมโต ยตฺตกํ เอกา ขุทฺทกมกฺขิกา ปิเวยฺย ตตฺตเก อสุจิมฺหิ วตฺถิสีสโต มุญฺจิตฺวา ทกโสตํ โอติณฺณมตฺเต พหิ นิกฺขนฺเต วา อนิกฺขนฺเต วา สงฺฆาทิเสโส. ทุติยสฺส วาเท ตเถว กฏิโต มุจฺจิตฺวา ทกโสตํ โอติณฺณมตฺเต, ตติยสฺส วาเท ตเถว สกลกายํ สงฺโขเภตฺวา ตโต มุจฺจิตฺวา ทกโสตํ โอติณฺณมตฺเต พหิ นิกฺขนฺเต วา อนิกฺขนฺเต วา สงฺฆาทิเสโส. ทกโสโตโรหณญฺเจตฺถ อธิวาเสตฺวา อนฺตรา นิวาเรตุํ อสกฺกุเณยฺยตาย วุตฺตํ, ฐานา จุตญฺหิ อวสฺสํ ทกโสตํ โอตรติ. ตสฺมา ฐานา จาวนมตฺเตเนเวตฺถ อาปตฺติ เวทิตพฺพา, สา จ โข นิมิตฺเต อุปกฺกมนฺตสฺเสว หตฺถปริกมฺมปาทปริกมฺมคตฺตปริกมฺมกรเณน สเจปิ อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. อยํ สพฺพาจริยสาธารณวินิจฺฉโย.

Aqui, na opinião do primeiro professor, quando se faz um esforço sobre o órgão com a intenção de desfrute na liberação, assim que uma quantidade de sêmen que uma pequena mosca poderia beber é liberada do topo da bexiga e entra no canal urinário (dakasotaṃ), quer saia para o exterior ou não, é um Saṅghādisesa. Na opinião do segundo professor, é o mesmo quando é liberado da cintura e entra no canal urinário. Na opinião do terceiro professor, é o mesmo quando, tendo agitado o corpo inteiro, é liberado dele e entra no canal urinário, quer saia para o exterior ou não, é um Saṅghādisesa. E a entrada no canal urinário é mencionada aqui porque é impossível contê-la e interrompê-la no meio do caminho; pois o que se deslocou de seu lugar inevitavelmente desce para o canal urinário. Portanto, a ofensa aqui deve ser entendida como ocorrendo pelo mero deslocamento de seu lugar. And isso se aplica apenas a quem faz um esforço sobre o órgão; se o sêmen for liberado devido à fricção com as mãos, fricção com os pés ou fricção com o corpo (sem fazer esforço sobre o próprio órgão), não há ofensa. Esta é a decisão comum a todos os professores.

---

อญฺญตฺร สุปินนฺตาติ เอตฺถ สุปิโน เอว สุปินนฺโต, ตํ ฐเปตฺวา อปเนตฺวาติ วุตฺตํ โหติ. ตญฺจ ปน สุปินํ ปสฺสนฺโต จตูหิ การเณหิ ปสฺสติ [Pg.108] ธาตุกฺโขภโต วา อนุภูตปุพฺพโต วา เทวโตปสํหารโต วา ปุพฺพนิมิตฺตโต วาติ.

“Exceto em um sonho” significa que o próprio sonho é o estado de sonhar; ‘exceto isso’ significa excluindo-o, deixando-o de lado. E quem vê um sonho o vê devido a quatro causas: devido à perturbação dos elementos (dhātukkhobhato), devido ao que foi vivenciado anteriormente (anubhūtapubbato), devido à influência de divindades (devatopasaṃhārato) ou devido a um sinal profético (pubbanimittato).

---

ตตฺถ ปิตฺตาทีนํ โขภกรณปจฺจยโยเคน ขุภิตธาตุโก ธาตุกฺโขภโต สุปินํ ปสฺสติ, ปสฺสนฺโต จ นานาวิธํ สุปินํ ปสฺสติ – ปพฺพตา ปตนฺโต วิย, อากาเสน คจฺฉนฺโต วิย, วาฬมิคหตฺถีโจราทีหิ อนุพทฺโธ วิย โหติ. อนุภูตปุพฺพโต ปสฺสนฺโต ปุพฺเพ อนุภูตปุพฺพํ อารมฺมณํ ปสฺสติ. เทวโตปสํหารโต ปสฺสนฺตสฺส เทวตา อตฺถกามตาย วา อนตฺถกามตาย วา อตฺถาย วา อนตฺถาย วา นานาวิธานิ อารมฺมณานิ อุปสํหรนฺติ, โส ตาสํ เทวตานํ อานุภาเวน ตานิ อารมฺมณานิ ปสฺสติ. ปุพฺพนิมิตฺตโต ปสฺสนฺโต ปุญฺญาปุญฺญวเสน อุปฺปชฺชิตุกามสฺส อตฺถสฺส วา อนตฺถสฺส วา ปุพฺพนิมิตฺตภูตํ สุปินํ ปสฺสติ, โพธิสตฺตสฺสมาตา วิย ปุตฺตปฏิลาภนิมิตฺตํ, โพธิสตฺโต วิย ปญฺจ มหาสุปิเน (อ. นิ. ๕.๑๙๖), โกสลราชา วิย โสฬส สุปิเนติ.

Dentre essas causas, aquele cujos elementos estão perturbados devido à associação com fatores que perturbam a bile, etc., vê um sonho devido à perturbação dos elementos; e, ao sonhar, vê vários tipos de sonhos — como cair de uma montanha, voar pelo ar ou ser perseguido por feras selvagens, elefantes, ladrões, etc. Aquele que sonha devido ao que foi vivenciado anteriormente vê um objeto já vivenciado no passado. Para aquele que sonha devido à influência de divindades, as divindades, seja por desejarem seu bem ou seu mal, ou para seu benefício ou detrimento, apresentam vários objetos; ele, através do poder dessas divindades, vê esses objetos. Aquele que sonha devido a um sinal profético vê um sonho que é o prenúncio de um evento benéfico ou prejudicial prestes a surgir por força do mérito ou demérito — como a mãe do Bodhisatta vendo um sonho como sinal de que teria um filho, ou como o Bodhisatta vendo os cinco grandes sonhos, ou como o rei de Kosala vendo os dezesseis sonhos.

---

ตตฺถ ยํ ธาตุกฺโขภโต อนุภูตปุพฺพโต จ สุปินํ ปสฺสติ น ตํ สจฺจํ โหติ. ยํ เทวโตปสํหารโต ปสฺสติ ตํ สจฺจํ วา โหติ อลีกํ วา, กุทฺธา หิ เทวตา อุปาเยน วินาเสตุกามา วิปรีตมฺปิ กตฺวา ทสฺเสนฺติ. ยํ ปน ปุพฺพนิมิตฺตโต ปสฺสติ ตํ เอกนฺตสจฺจเมว โหติ. เอเตสญฺจ จตุนฺนํ มูลการณานํ สํสคฺคเภทโตปิ สุปินเภโท โหติเยว.

Dentre esses, o sonho que se vê devido à perturbação dos elementos ou devido ao que foi vivenciado anteriormente não é verdadeiro. Aquele que se vê devido à influência de divindades pode ser verdadeiro ou falso; pois divindades iradas, desejando arruinar a pessoa por algum meio, mostram até mesmo coisas distorcidas. Mas aquele que se vê devido a um sinal profético é absolutamente verdadeiro. E a partir das várias combinações dessas quatro causas fundamentais, há de fato uma grande variedade de sonhos.

---

ตญฺจ ปเนตํ จตุพฺพิธมฺปิ สุปินํ เสกฺขปุถุชฺชนาว ปสฺสนฺติ อปฺปหีนวิปลฺลาสตฺตา, อเสกฺขา ปน น ปสฺสนฺติ ปหีนวิปลฺลาสตฺตา. กึ ปเนตํ ปสฺสนฺโต สุตฺโต ปสฺสติ ปฏิพุทฺโธ, อุทาหุ เนว สุตฺโต น ปฏิพุทฺโธติ? กิญฺเจตฺถ ยทิ ตาว สุตฺโต ปสฺสติ อภิธมฺมวิโรโธ อาปชฺชติ, ภวงฺคจิตฺเตน หิ สุปติ ตํ รูปนิมิตฺตาทิอารมฺมณํ ราคาทิสมฺปยุตฺตํ วา น โหติ, สุปินํ ปสฺสนฺตสฺส จ อีทิสานิ จิตฺตานิ อุปฺปชฺชนฺติ. อถ ปฏิพุทฺโธ ปสฺสติ วินยวิโรโธ อาปชฺชติ, ยญฺหิ ปฏิพุทฺโธ ปสฺสติ ตํ สพฺโพหาริกจิตฺเตน ปสฺสติ, สพฺโพหาริกจิตฺเตน จ กเต วีติกฺกเม อนาปตฺติ นาม นตฺถิ. สุปินํ ปสฺสนฺเตน ปน กเตปิ วีติกฺกเม เอกนฺตํ อนาปตฺติ เอว. อถ เนว สุตฺโต น ปฏิพุทฺโธ ปสฺสติ, โก นาม ปสฺสติ; เอวญฺจ สติ สุปินสฺส อภาโวว อาปชฺชตีติ, น อภาโว. กสฺมา[Pg.109]? ยสฺมา กปิมิทฺธปเรโต ปสฺสติ. วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘กปิมิทฺธปเรโต โข, มหาราช, สุปินํ ปสฺสตี’’ติ. กปิมิทฺธปเรโตติ มกฺกฏนิทฺทาย ยุตฺโต. ยถา หิ มกฺกฏสฺส นิทฺทา ลหุปริวตฺตา โหติ; เอวํ ยา นิทฺทา ปุนปฺปุนํ กุสลาทิจิตฺตโวกิณฺณตฺตา ลหุปริวตฺตา, ยสฺสา ปวตฺติยํ ปุนปฺปุนํ ภวงฺคโต อุตฺตรณํ โหติ ตาย ยุตฺโต สุปินํ ปสฺสติ, เตนายํ สุปิโน กุสโลปิ โหติ อกุสโลปิ อพฺยากโตปิ. ตตฺถ สุปินนฺเต เจติยวนฺทนธมฺมสฺสวนธมฺมเทสนาทีนิ กโรนฺตสฺส กุสโล, ปาณาติปาตาทีนิ กโรนฺตสฺส อกุสโล, ทฺวีหิ อนฺเตหิ มุตฺโต อาวชฺชนตทารมฺมณกฺขเณ อพฺยากโตติ เวทิตพฺโพ. สฺวายํ ทุพฺพลวตฺถุกตฺตา เจตนาย ปฏิสนฺธึ อากฑฺฒิตุํ อสมตฺโถ, ปวตฺเต ปน อญฺเญหิ กุสลากุสเลหิ อุปตฺถมฺภิโต วิปากํ เทติ. กิญฺจาปิ วิปากํ เทติ? อถ โข อวิสเย อุปฺปนฺนตฺตา อพฺโพหาริกาว สุปินนฺตเจตนา. เตนาห – ‘‘ฐเปตฺวา สุปินนฺต’’นฺติ.

E todos esses quatro tipos de sonhos são vistos apenas por aprendizes (sekha) e pessoas comuns (puthujjana), porque não abandonaram as distorções cognitivas (vipallāsa); mas aqueles que estão além do treinamento (asekha, ou seja, os Arahants) não os veem, porque abandonaram as distorções. Ora, quem vê isso, vê enquanto dorme, enquanto está acordado ou enquanto não está nem dormindo nem acordado? Qual é o ponto aqui? Se ele vê enquanto dorme, surge uma contradição com o Abhidhamma; pois dorme-se com a mente de bhavaṅga, que não tem formas visíveis, etc., como objeto, nem está associada à cobiça, etc., ao passo que tais mentes de fato surgem para quem vê um sonho. Se ele vê enquanto está acordado, surge uma contradição com o Vinaya; pois o que se vê acordado, vê-se com uma mente juridicamente eficaz (sabbohārikacittena), e quando uma transgressão é cometida com uma mente juridicamente eficaz, não existe tal coisa como não ofensa. Mas quando uma transgressão é cometida por quem vê um sonho, não há absolutamente nenhuma ofensa. Se ele vê enquanto não está nem dormindo nem acordado, quem afinal está vendo? E se for assim, resultaria que o sonho simplesmente não existe. Mas não é que o sonho não exista. Por quê? Porque aquele que está sob o efeito do sono de macaco (kapimiddhapareto) o vê. Pois foi dito: ‘Ó rei, aquele que está sob o efeito do sono de macaco vê um sonho’. ‘Sob o efeito do sono de macaco’ significa dotado de um sono semelhante ao de um macaco. Pois assim como o sono de um macaco muda rapidamente (lahuparivattā), da mesma forma, o sono que muda rapidamente por ser repetidamente misturado com mentes benéficas e outras, e em cujo curso há um constante emergir do bhavaṅga, é aquele de que se está dotado ao ver um sonho. Portanto, este sonho é às vezes benéfico (kusala), às vezes prejudicial (akusala) e às vezes indeterminado (abyākata). Nele, para quem realiza ações como prestar homenagem a uma estupa, ouvir o Dhamma ou ensinar o Dhamma em um sonho, ele é benéfico; para quem comete destruição da vida, etc., é prejudicial; e quando livre desses dois extremos, no momento de advertência (āvajjana) e registro (tadārammaṇa), deve ser entendido como indeterminado. Este sonho, por ter uma base fraca, é incapaz de atrair o renascimento (paṭisandhi) por meio de sua intenção; no entanto, no curso da vida (pavatte), quando apoiado por outros estados benéficos ou prejudiciais, ele produz resultados (vipāka). Embora produza resultados, contudo, por ter surgido naquilo que está fora de controle, a intenção no sonho é juridicamente ineficaz. Por isso Ele disse: ‘exceto em um sonho’.

---

สงฺฆาทิเสโสติ อิมสฺส อาปตฺตินิกายสฺส นามํ. ตสฺมา ยา อญฺญตฺร สุปินนฺตา สญฺเจตนิกา สุกฺกวิสฺสฏฺฐิ, อยํ สงฺฆาทิเสโส นาม อาปตฺตินิกาโยติ เอวเมตฺถ สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ. วจนตฺโถ ปเนตฺถ สงฺโฆ อาทิมฺหิ เจว เสเส จ อิจฺฉิตพฺโพ อสฺสาติ สงฺฆาทิเสโส. กึ วุตฺตํ โหติ? อิมํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา วุฏฺฐาตุกามสฺส ยํ ตํ อาปตฺติวุฏฺฐานํ, ตสฺส อาทิมฺหิ เจว ปริวาสทานตฺถาย อาทิโต เสเส จ มชฺเฌ มานตฺตทานตฺถาย มูลาย ปฏิกสฺสเนน วา สห มานตฺตทานตฺถาย อวสาเน อพฺภานตฺถาย สงฺโฆ อิจฺฉิตพฺโพ. น เหตฺถ เอกมฺปิ กมฺมํ วินา สงฺเฆน สกฺกา กาตุนฺติ สงฺโฆ อาทิมฺหิ เจว เสเส จ อิจฺฉิตพฺโพ อสฺสาติ สงฺฆาทิเสโสติ. พฺยญฺชนํ ปน อนาทิยิตฺวา อตฺถเมว ทสฺเสตุํ ‘‘สงฺโฆว ตสฺสา อาปตฺติยา ปริวาสํ เทติ, มูลาย ปฏิกสฺสติ, มานตฺตํ เทติ, อพฺเภติ น สมฺพหุลา น เอกปุคฺคโล, เตน วุจฺจติ สงฺฆาทิเสโส’’ติ อิทมสฺส ปทภาชนํ –

“Saṅghādisesa” é o nome desta classe de ofensas (āpattinikāyassa). Portanto, a conexão aqui deve ser entendida assim: ‘aquela emissão intencional de sêmen, exceto em um sonho, é a classe de ofensas chamada Saṅghādisesa’. E o significado literal aqui é: ‘Saṅghādisesa é aquilo para o qual o Saṅgha é requerido (icchitabbo) tanto no início (ādimhi) quanto no restante (sese)’. O que se quer dizer? Para um bhikkhu que, tendo caído nesta ofensa, deseja ser reabilitado, nessa reabilitação da ofensa, o Saṅgha é requerido no início para a concessão de provação (parivāsa), e no restante após o início — a saber, no meio para a concessão de mānatta, ou para a concessão de mānatta juntamente com o retorno ao início (mūlāya paṭikassana), e ao final para a reabilitação (abbhāna). Pois nenhum ato aqui pode ser realizado sem o Saṅgha; assim, porque o Saṅgha é requerido no início e no restante, é chamado Saṅghādisesa. Mas, sem se apegar à letra, para mostrar o significado em si, a análise dos termos (padabhājana) declara: ‘Apenas o Saṅgha concede provação para essa ofensa, faz retornar ao início, concede mānatta e reabilita; não um grupo de vários bhikkhus, nem uma única pessoa. Por isso é chamado Saṅghādisesa’.

---

‘‘สงฺฆาทิเสโสติ ยํ วุตฺตํ, ตํ สุโณหิ ยถาตถํ;

สงฺโฆว เทติ ปริวาสํ, มูลาย ปฏิกสฺสติ;

มานตฺตํ เทติ อพฺเภติ, เตเนตํ อิติ วุจฺจตี’’ติ. (ปริ. ๓๓๙) –

“Escuta a verdade sobre o que é chamado Saṅghādisesa: Apenas o Saṅgha concede provação, faz retornar ao início, concede mānatta e reabilita; por isso é assim chamado”.

---

ปริวาเร [Pg.110] วจนการณญฺจ วุตฺตํ, ตตฺถ ปริวาสทานาทีนิ สมุจฺจยกฺขนฺธเก วิตฺถารโต อาคตานิ, ตตฺเถว เนสํ สํวณฺณนํ กริสฺสาม.

E a razão para o nome é declarada no Parivāra. Nele, a concessão de provação, etc., são explicadas detalhadamente no Samuccayakkhandhaka; faremos o seu comentário exatamente lá.

---

ตสฺเสว อาปตฺตินิกายสฺสาติ ตสฺส เอว อาปตฺติสมูหสฺส. ตตฺถ กิญฺจาปิ อยํ เอกาว อาปตฺติ, รูฬฺหิสทฺเทน ปน อวยเว สมูหโวหาเรน วา ‘‘นิกาโย’’ติ วุตฺโต – ‘‘เอโก เวทนากฺขนฺโธ, เอโก วิญฺญาณกฺขนฺโธ’’ติอาทีสุ วิย.

“Dessa mesma classe de ofensas” significa desse mesmo grupo de ofensas. Nele, embora esta seja apenas uma única ofensa, ela é chamada de ‘classe’ (nikāyo) por meio de um termo convencional (rūḷhisaddena) ou aplicando o termo de um grupo a uma parte individual (avayave samūhavohārena), assim como em ‘um único agregado de sensação (vedanākkhandha), um único agregado de consciência (viññāṇakkhandha)’, etc.

---

เอวํ อุทฺทิฏฺฐสิกฺขาปทํ ปทานุกฺกเมน วิภชิตฺวา อิทานิ อิมํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ อาปชฺชนฺตสฺส อุปายญฺจ กาลญฺจ อธิปฺปายญฺจ อธิปฺปายวตฺถุญฺจ ทสฺเสตุํ ‘‘อชฺฌตฺตรูเป โมเจตี’’ติอาทิมาห. เอตฺถ หิ อชฺฌตฺตรูปาทีหิ จตูหิ ปเทหิ อุปาโย ทสฺสิโต, อชฺฌตฺตรูเป วา โมเจยฺย พหิทฺธารูเป วา อุภยตฺถ วา อากาเส วา กฏึ กมฺเปนฺโต, อิโต ปรํ อญฺโญ อุปาโย นตฺถิ. ตตฺถ รูเป ฆฏฺเฏตฺวา โมเจนฺโตปิ รูเปน ฆฏฺเฏตฺวา โมเจนฺโตปิ รูเป โมเจติจฺเจว เวทิตพฺโพ. รูเป หิ สติ โส โมเจติ น รูปํ อลภิตฺวา. ราคูปตฺถมฺภาทีหิ ปน ปญฺจหิ กาโล ทสฺสิโต. ราคูปตฺถมฺภาทิกาเลสุ หิ องฺคชาตํ กมฺมนิยํ โหติ, ยสฺส กมฺมนิยตฺเต สติ โมเจติ. อิโต ปรํ อญฺโญ กาโล นตฺถิ, น หิ วินา ราคูปตฺถมฺภาทีหิ ปุพฺพณฺหาทโย กาลเภทา โมจเน นิมิตฺตํ โหนฺติ.

Tendo assim analisado a regra de treinamento enunciada, palavra por palavra, agora, a fim de mostrar o meio, o momento, a intenção e o objeto da intenção daquele que comete esta emissão de sêmen, o autor disse 'ajjhattarūpe moceti' ('emite na própria forma física') e assim por diante. Pois aqui, por meio destas quatro palavras que começam com 'ajjhattarūpe', o meio é mostrado: ou se emite na própria forma física, ou na forma externa, ou em ambas, ou no espaço movendo os quadris; além disso, não há outro meio. Nisso, tanto aquele que emite tocando na forma física quanto aquele que emite tocando com a forma física deve ser entendido simplesmente como 'emite na forma física'. Pois, havendo forma física, ele emite; não sem obter uma forma física. Mas, pelas cinco palavras que começam com 'rāgūpatthambha' (sustentado pela luxúria), o momento é mostrado. Pois, nos momentos de excitação por luxúria e outros, o órgão genital torna-se funcional, e havendo essa funcionalidade, ele emite. Além disso, não há outro momento; pois, sem a excitação por luxúria e outros, as divisões do tempo como a manhã e outras não são a causa para a emissão.

---

อาโรคฺยตฺถายาติอาทีหิ ทสหิ อธิปฺปาโย ทสฺสิโต, เอวรูเปน หิ อธิปฺปายเภเทน โมเจติ น อญฺญถา. นีลาทีหิ ปน ทสหิ นวมสฺส อธิปฺปายสฺส วตฺถุ ทสฺสิตํ, วีมํสนฺโต หิ นีลาทีสุ อญฺญตรสฺส วเสน วีมํสติ น เตหิ วินิมุตฺตนฺติ.

Pelas dez palavras que começam com 'ārogyatthāya' (para fins de saúde), a intenção é mostrada; pois ele emite com tal tipo de distinção de intenção, e não de outra forma. Mas pelas dez palavras que começam com 'nīla' (azul), o objeto da nona intenção é mostrado; pois aquele que investiga, investiga por meio de uma das cores, como azul e outras, e não separado delas.

---

๒๓๘. อิโต ปรํ ปน อิเมสํเยว อชฺฌตฺตรูปาทีนํ ปทานํ ปกาสนตฺถํ ‘‘อชฺฌตฺตรูเปติ อชฺฌตฺตํ อุปาทินฺเน รูเป’’ติอาทิ วุตฺตํ, ตตฺถ อชฺฌตฺตํ อุปาทินฺเน รูเปติ อตฺตโน หตฺถาทิเภเท รูเป. พหิทฺธา อุปาทินฺเนติ ปรสฺส ตาทิเสเยว. อนุปาทินฺเนติ ตาฬจฺฉิทฺทาทิเภเท. ตทุภเยติ อตฺตโน จ ปรสฺส จ รูเป, อุภยฆฏฺฏนวเสเนตํ วุตฺตํ. อตฺตโน รูเปน จ อนุปาทินฺนรูเปน จ เอกโต ฆฏฺฏเนปิ ลพฺภติ. อากาเส วายมนฺตสฺสาติ เกนจิ รูเปน อฆฏฺเฏตฺวา อากาเสเยว กฏิกมฺปนปยโอเคน องฺคชาตํ จาเลนฺตสฺส.

238. Depois disso, para esclarecer o significado destas mesmas palavras que começam com 'ajjhattarūpa', foi dito 'ajjhattarūpe significa na forma física interna e apropriada' e assim por diante. Nisso, 'na forma física interna e apropriada' refere-se à própria forma física, dividida em mãos e outras partes. 'Na forma externa apropriada' refere-se à forma física de outrem do mesmo tipo. 'Na forma não apropriada' refere-se ao buraco da fechadura e outros semelhantes. 'Em ambas' refere-se à forma física de si mesmo e de outrem; isso foi dito em termos do contato com ambas. Isso também é obtido quando há contato conjunto entre a própria forma física e uma forma física não apropriada. 'Daquele que se esforça no espaço' refere-se àquele que, sem tocar em nenhuma forma física, move o órgão genital apenas no espaço através do esforço de mover os quadris.

---

ราคูปตฺถมฺเภติ [Pg.111] ราคสฺส พลวภาเว, ราเคน วา องฺคชาตสฺส อุปตฺถมฺเภ, ถทฺธภาเว สญฺชาเตติ วุตฺตํ โหติ. กมฺมนิยํ โหตีติ โมจนกมฺมกฺขมํ อชฺฌตฺตรูปาทีสุ อุปกฺกมารหํ โหติ.

'Sustentado pela luxúria' significa quando há a força da luxúria, ou quando há a rigidez e ereção do órgão genital devido à luxúria. 'Torna-se funcional' significa que se torna capaz de realizar a ação de emissão, sendo adequado para o esforço em relação à própria forma física e outras.

---

อุจฺจาลิงฺคปาณกทฏฺฐูปตฺถมฺเภติ อุจฺจาลิงฺคปาณกทฏฺเฐน องฺคชาเต อุปตฺถมฺเภ. อุจฺจาลิงฺคปาณกา นาม โลมสปาณกา โหนฺติ, เตสํ โลเมหิ ผุฏฺฐํ องฺคชาตํ กณฺฑุํ คเหตฺวา ถทฺธํ โหติ, ตตฺถ ยสฺมา ตานิ โลมานิ องฺคชาตํ ฑํสนฺตานิ วิย วิชฺฌนฺติ, ตสฺมา ‘‘อุจฺจาลิงฺคปาณกทฏฺเฐนา’’ติ วุตฺตํ, อตฺถโต ปน อุจฺจาลิงฺคปาณกโลมเวธเนนาติ วุตฺตํ โหติ.

'Sustentado pela picada de uma lagarta' significa a ereção do órgão genital devido à picada de uma lagarta. As chamadas 'uccāliṅgapāṇaka' são lagartas peludas; o órgão genital tocado pelos pelos delas coça e fica rígido. Nisso, porque esses pelos penetram no órgão genital como se o estivessem picando, por isso foi dito 'pela picada de uma lagarta', mas, em termos de significado real, significa 'pela penetração dos pelos da lagarta'.

---

๒๓๙. อโรโค ภวิสฺสามีติ โมเจตฺวา อโรโค ภวิสฺสามิ. สุขํ เวทนํ อุปฺปาเทสฺสามีติ โมจเนน จ มุจฺจนุปฺปตฺติยา มุตฺตปจฺจยา จ ยา สุขา เวทนา โหติ, ตํ อุปฺปาเทสฺสามีติ อตฺโถ. เภสชฺชํ ภวิสฺสตีติ อิทํ เม โมจิตํ กิญฺจิเทว เภสชฺชํ ภวิสฺสติ. ทานํ ทสฺสามีติ โมเจตฺวา กีฏกิปิลฺลิกาทีนํ ทานํ ทสฺสามิ. ปุญฺญํ ภวิสฺสตีติ โมเจตฺวา กีฏาทีนํ เทนฺตสฺส ปุญฺญํ ภวิสฺสติ. ยญฺญํ ยชิสฺสามีติ โมเจตฺวา กีฏาทีนํ ยญฺญํ ยชิสฺสามิ. กิญฺจิ กิญฺจิ มนฺตปทํ วตฺวา ทสฺสามีติ วุตฺตํ โหติ. สคฺคํ คมิสฺสามีติ โมเจตฺวา กีฏาทีนํ ทินฺนทาเนน วา ปุญฺเญน วา ยญฺเญน วา สคฺคํ คมิสฺสามิ. พีชํ ภวิสฺสตีติ กุลวํสงฺกุรสฺส ทารกสฺส พีชํ ภวิสฺสติ, ‘‘อิมินา พีเชน ปุตฺโต นิพฺพตฺติสฺสตี’’ติ อิมินา อธิปฺปาเยน โมเจตีติ อตฺโถ. วีมํสตฺถายาติ ชานนตฺถาย. นีลํ ภวิสฺสตีติอาทีสุ ชานิสฺสามิ ตาว กึ เม โมจิตํ นีลํ ภวิสฺสติ ปีตกาทีสุ อญฺญตรวณฺณนฺติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. ขิฑฺฑาธิปฺปาโยติ ขิฑฺฑาปสุโต, เตน เตน อธิปฺปาเยน กีฬนฺโต โมเจตีติ วุตฺตํ โหติ.

239. 'Serei curado' significa 'emitindo, serei curado da doença'. 'Gerarei uma sensação agradável' significa 'gerarei aquela sensação agradável que surge através do esforço de emissão, da ocorrência da emissão e por causa da emissão já realizada'. 'Será um remédio' significa 'este sêmen emitido por mim servirá como algum tipo de remédio'. 'Darei uma doação' significa 'emitindo, darei uma doação para insetos, formigas e outros'. 'Haverá mérito' significa 'emitindo e dando aos insetos e outros, haverá mérito para mim'. 'Oferecerei um sacrifício' significa 'emitindo, oferecerei um sacrifício aos insetos e outros; recitando algumas palavras de mantra, eu lhes darei', este é o significado. 'Irei para o céu' significa 'emitindo, irei para o céu através da doação dada aos insetos e outros, ou pelo mérito, ou pelo sacrifício'. 'Será uma semente' significa 'será a semente para uma criança que continuará a linhagem familiar; com a intenção de "através desta semente nascerá um filho", ele emite', este é o significado. 'Para fins de teste' significa 'para fins de saber'. Em frases como 'será azul', o significado deve ser visto assim: 'saberei primeiro se o sêmen emitido por mim será azul ou de alguma outra cor, como amarelo e outras'. 'Com a intenção de brincar' significa que ele, dedicado à brincadeira, emite enquanto brinca com esta ou aquela intenção.

---

๒๔๐. อิทานิ ยทิทํ ‘‘อชฺฌตฺตรูเป โมเจตี’’ติอาทิ วุตฺตํ ตตฺถ ยถา โมเจนฺโต อาปตฺตึ อาปชฺชติ, เตสญฺจ ปทานํ วเสน ยตฺตโก อาปตฺติเภโท โหติ, ตํ สพฺพํ ทสฺเสนฺโต ‘‘อชฺฌตฺตรูเป เจเตติ อุปกฺกมติ มุจฺจติ อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺสา’’ติอาทิมาห.

240. Agora, em relação ao que foi dito como 'emite na própria forma física' e assim por diante, a fim de mostrar a maneira como o monge que emite incorre em uma ofensa, bem como a extensão da classificação de ofensas que ocorre de acordo com essas palavras, o autor disse: 'na própria forma física ele planeja, esforça-se, emite; há uma ofensa de saṅghādisesa' e assim por diante.

---

ตตฺถ [Pg.112] เจเตตีติ โมจนสฺสาทสมฺปยุตฺตาย เจตนาย มุจฺจตูติ เจเตติ. อุปกฺกมตีติ ตทนุรูปํ วายามํ กโรติ. มุจฺจตีติ เอวํ เจเตนฺตสฺส ตทนุรูเปน วายาเมน วายมโต สุกฺกํ ฐานา จวติ. อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺสาติ อิเมหิ ตีหิ องฺเคหิ อสฺส ปุคฺคลสฺส สงฺฆาทิเสโส นาม อาปตฺตินิกาโย โหตีติ อตฺโถ. เอส นโย พหิทฺธารูเปติอาทีสุปิ อวเสเสสุ อฏฺฐวีสติยา ปเทสุ.

Nisso, 'planeja' significa que ele planeja com uma intenção associada ao prazer da emissão, pensando 'que seja emitido'. 'Esforça-se' significa que ele faz o esforço correspondente a essa intenção. 'Emite' significa que, para aquele que planeja dessa forma e se esforça com o esforço correspondente, o sêmen se desloca de seu lugar. 'Há uma ofensa de saṅghādisesa' significa que, por meio destes três fatores, ocorre para este indivíduo a classe de ofensa chamada saṅghādisesa. Este mesmo método se aplica às restantes vinte e oito palavras, como 'na forma externa' e outras.

---

เอตฺถ ปน ทฺเว อาปตฺติสหสฺสานิ นีหริตฺวา ทสฺเสตพฺพานิ. กถํ? อชฺฌตฺตรูเป ตาว ราคูปตฺถมฺเภ อาโรคฺยตฺถาย นีลํ โมเจนฺตสฺส เอกา อาปตฺติ, อชฺฌตฺตรูเปเยว ราคูปตฺถมฺเภ อาโรคฺยตฺถาย ปีตาทีนํ โมจนวเสน อปรา นวาติ ทส. ยถา จ อาโรคฺยตฺถาย ทส, เอวํ สุขาทีนํ นวนฺนํ ปทานํ อตฺถาย เอเกกปเท ทส ทส กตฺวา นวุติ, อิติ อิมา จ นวุติ ปุริมา จ ทสาติ ราคูปตฺถมฺเภ ตาว สตํ. ยถา ปน ราคูปตฺถมฺเภ เอวํ วจฺจูปตฺถมฺภาทีสุปิ จตูสุ เอเกกสฺมึ อุปตฺถมฺเภ สตํ สตํ กตฺวา จตฺตาริ สตานิ, อิติ อิมานิ จตฺตาริ ปุริมญฺจ เอกนฺติ อชฺฌตฺตรูเป ตาว ปญฺจนฺนํ อุปตฺถมฺภานํ วเสน ปญฺจ สตานิ. ยถา จ อชฺฌตฺตรูเป ปญฺจ, เอวํ พหิทฺธารูเป ปญฺจ, อชฺฌตฺตพหิทฺธารูเป ปญฺจ, อากาเส กฏึ กมฺเปนฺตสฺส ปญฺจาติ สพฺพานิปิ จตุนฺนํ ปญฺจกานํ วเสน ทฺเว อาปตฺติสหสฺสานิ เวทิตพฺพานิ.

Aqui, devem ser extraídas e mostradas duas mil ofensas. Como? Primeiro, na própria forma física, no momento de excitação por luxúria, para aquele que emite sêmen azul para fins de saúde, há uma ofensa; na própria forma física, no momento de excitação por luxúria, para fins de saúde, pela emissão de sêmen amarelo e outros, há outras nove ofensas, totalizando dez. E assim como há dez para fins de saúde, da mesma forma, para os fins das outras nove palavras, como prazer e outras, fazendo dez para cada palavra, há noventa. Assim, estas noventa e as dez anteriores totalizam cem ofensas no momento de excitação por luxúria. E assim como no momento de excitação por luxúria, da mesma forma nos outros quatro momentos de excitação, como pela pressão de fezes e outros, fazendo cem para cada momento de excitação, há quatrocentas ofensas. Assim, estas quatrocentas e as cem anteriores totalizam quinhentas ofensas na própria forma física, de acordo com os cinco momentos de excitação. E assim como há quinhentas na própria forma física, da mesma forma há quinhentas na forma externa, quinhentas em ambas, e quinhentas para aquele que move os quadris no espaço; assim, todas as duas mil ofensas devem ser entendidas de acordo com os quatro grupos de cinco.

---

อิทานิ อาโรคฺยตฺถายาติอาทีสุ ตาว ทสสุ ปเทสุ ปฏิปาฏิยา วา อุปฺปฏิปาฏิยา วา เหฏฺฐา วา คเหตฺวา อุปริ คณฺหนฺตสฺส, อุปริ วา คเหตฺวา เหฏฺฐา คณฺหนฺตสฺส, อุภโต วา คเหตฺวา มชฺเฌ ฐเปนฺตสฺส, มชฺเฌ วา คเหตฺวา อุภโต หรนฺตสฺส, สพฺพมูลํ วา กตฺวา คณฺหนฺตสฺส เจตนูปกฺกมโมจเน สติ วิสงฺเกโต นาม นตฺถีติ ทสฺเสตุํ ‘‘อาโรคฺยตฺถญฺจ สุขตฺถญฺจา’’ติ ขณฺฑจกฺกพทฺธจกฺกาทิเภทวิจิตฺตํ ปาฬิมาห.

Agora, a fim de mostrar que, em relação a estas dez palavras que começam com 'ārogyatthāya', seja em ordem direta ou inversa, seja tomando de baixo e subindo para cima, seja tomando de cima e descendo para baixo, seja tomando de ambos os lados e colocando no meio, seja tomando do meio e levando para ambos os lados, ou seja tomando fazendo de tudo a raiz, havendo intenção, esforço e emissão, não há desvio da ofensa, o autor proferiu o texto canônico que começa com 'ārogyatthañca sukhatthañca', o qual é variado com as divisões de ciclos parciais, ciclos encadeados e outros.

---

ตตฺถ อาโรคฺยตฺถญฺจ สุขตฺถญฺจ อาโรคฺยตฺถญฺจ เภสชฺชตฺถญฺจา ติ เอวํ อาโรคฺยปทํ สพฺพปเทหิ โยเชตฺวา วุตฺตเมกํ ขณฺฑจกฺกํ. สุขปทาทีนิ สพฺพปเทหิ โยเชตฺวา ยาว อตฺตโน อตฺตโน อตีตานนฺตรปทํ ตาว อาเนตฺวา วุตฺตานิ นว พทฺธจกฺกานีติ เอวํ เอเกกมูลกานิ ทส จกฺกานิ โหนฺติ, ตานิ ทุมูลกาทีหิ สทฺธึ อสมฺโมหโต วิตฺถาเรตฺวา เวทิตพฺพานิ. อตฺโถ ปเนตฺถ ปากโฏเยว.

Nisso, 'ārogyatthañca sukhatthañca ārogyatthañca bhesajjatthañca' e assim por diante, é um ciclo parcial proferido associando a palavra 'ārogya' com todas as outras palavras. Associando a palavra 'sukha' e outras com todas as palavras, trazendo-as de volta até a palavra imediatamente anterior a cada uma delas, são proferidos nove ciclos encadeados. Assim, há dez ciclos, cada um tendo uma única raiz; estes devem ser entendidos detalhadamente, sem confusão, junto com os ciclos de duas raízes e outros. O significado aqui é bastante claro.

---

ยถา [Pg.113] จ อาโรคฺยตฺถายาติอาทีสุ ทสสุ ปเทสุ, เอวํ นีลาทีสุปิ ‘‘นีลญฺจ ปีตกญฺจ เจเตติ อุปกฺกมตี’’ติอาทินา นเยน ทส จกฺกานิ วุตฺตานิ, ตานิปิ อสมฺโมหโต วิตฺถาเรตฺวา เวทิตพฺพานิ. อตฺโถ ปเนตฺถ ปากโฏเยว.

E assim como nas dez palavras que começam com 'ārogyatthāya', da mesma forma nas palavras que começam com 'nīla', dezo ciclos foram proferidos pelo método que começa com 'nīlañca pītakañca ceteti upakkamati'. Estes também devem ser entendidos detalhadamente, sem confusão. O significado aqui é bastante claro.

---

ปุน อาโรคฺยตฺถญฺจ นีลญฺจ อาโรคฺยตฺถญฺจ สุขตฺถญฺจ นีลญฺจ ปีตกญฺจาติ เอเกเนกํ ทฺวีหิ ทฺเว…เป… ทสหิ ทสาติ เอวํ ปุริมปเทหิ สทฺธึ ปจฺฉิมปทานิ โยเชตฺวา เอกํ มิสฺสกจกฺกํ วุตฺตํ.

Novamente, em 'ārogyatthañca nīlañca ārogyatthañca sukhatthañca nīlañca pītakañca', associando uma palavra com uma, duas com duas... até dez com dez, assim, associando as palavras posteriores com as anteriores, um ciclo misto foi proferido.

---

อิทานิ ยสฺมา ‘‘นีลํ โมเจสฺสามี’’ติ เจเตตฺวา อุปกฺกมนฺตสฺส ปีตกาทีสุ มุตฺเตสุปิ ปีตกาทิวเสน เจเตตฺวา อุปกฺกมนฺตสฺส อิตเรสุ มุตฺเตสุปิ เนวตฺถิ วิสงฺเกโต, ตสฺมา เอตมฺปิ นยํ ทสฺเสตุํ ‘‘นีลํ โมเจสฺสามีติ เจเตติ อุปกฺกมติ ปีตกํ มุจฺจตี’’ติอาทินา นเยน จกฺกานิ วุตฺตานิ. ตโต ปรํ สพฺพปจฺฉิมปทํ นีลาทีหิ นวหิ ปเทหิ สทฺธึ โยเชตฺวา กุจฺฉิจกฺกํ นาม วุตฺตํ. ตโต ปีตกาทีนิ นว ปทานิ เอเกน นีลปเทเนว สทฺธึ โยเชตฺวา ปิฏฺฐิจกฺกํ นาม วุตฺตํ. ตโต โลหิตกาทีนิ นว ปทานิ เอเกน ปีตกปเทเนว สทฺธึ โยเชตฺวา ทุติยํ ปิฏฺฐิจกฺกํ วุตฺตํ. เอวํ โลหิตกปทาทีหิ สทฺธึ อิตรานิ นว นว ปทานิ โยเชตฺวา อญฺญานิปิ อฏฺฐ จกฺกานิ วุตฺตานีติ เอวํ ทสคติกํ ปิฏฺฐิจกฺกํ เวทิตพฺพํ.

Agora, porque para aquele que se esforça planejando 'emitirei sêmen azul', mesmo que sêmen amarelo ou outro seja emitido, ou para aquele que se esforça planejando em termos de amarelo e outros, mesmo que outros sejam emitidos, não há desvio da ofensa, por isso, para mostrar também este método, ciclos foram proferidos pelo método que começa com 'ele planeja "emitirei sêmen azul", esforça-se, e sêmen amarelo é emitido'. Depois disso, associando a última palavra de todas com as nove palavras que começam com 'nīla', o chamado 'ciclo do ventre' foi proferido. Depois, associando as nove palavras que começam com 'pītaka' apenas com a única palavra 'nīla', o chamado 'ciclo das costas' foi proferido. Depois, associando as nove palavras que começam com 'lohitaka' apenas com a única palavra 'pītaka', o segundo ciclo das costas foi proferido. Assim, associando as outras nove palavras com as palavras que começam com 'lohitaka' e outras, outros oito ciclos foram proferidos; assim, o ciclo das costas com dez caminhos deve ser entendido.

---

เอวํ ขณฺฑจกฺกาทีนํ อเนเกสํ จกฺกานํ วเสน วิตฺถารโต ครุกาปตฺติเมว ทสฺเสตฺวา อิทานิ องฺควเสเนว ครุกาปตฺติญฺจ ลหุกาปตฺติญฺจ อนาปตฺติญฺจ ทสฺเสตุํ ‘‘เจเตติ อุปกฺกมติ มุจฺจตี’’ติอาทิมาห. ตตฺถ ปุริมนเยน อชฺฌตฺตรูปาทีสุ ราคาทิอุปตฺถมฺเภ สติ อาโรคฺยาทีนํ อตฺถาย เจเตนฺตสฺส อุปกฺกมิตฺวา อสุจิโมจเน ติวงฺคสมฺปนฺนา ครุกาปตฺติ วุตฺตา. ทุติเยน นเยน เจเตนฺตสฺส อุปกฺกมนฺตสฺส จ โมจเน อสติ ทุวงฺคสมฺปนฺนา ลหุกา ถุลฺลจฺจยาปตฺติ. ‘‘เจเตติ น อุปกฺกมติ มุจฺจตี’’ติอาทีหิ ฉหิ นเยหิ อนาปตฺติ.

Tendo assim mostrado detalhadamente apenas a ofensa grave por meio de vários ciclos, como o ciclo parcial e outros, agora, para mostrar a ofensa grave, a ofensa leve e a não ofensa de acordo com os próprios fatores, o autor disse 'ele planeja, esforça-se, emite' e assim por diante. Nisso, pelo primeiro método, havendo excitação por luxúria e outros na própria forma física e outras, para aquele que planeja para fins de saúde e outros, esforça-se e emite sêmen, a ofensa grave dotada de três fatores foi declarada. Pelo segundo método, para aquele que planeja e se esforça, mas não há emissão, a ofensa leve de thullaccaya dotada de dois fatores foi declarada. Pelos seis métodos que começam com 'ele planeja, não se esforça, emite', há não ofensa.

---

อยํ ปน อาปตฺตานาปตฺติเภโท สณฺโห สุขุโม, ตสฺมา สุฏฺฐุ สลฺลกฺเขตพฺโพ. สุฏฺฐุ สลฺลกฺเขตฺวา กุกฺกุจฺจํ ปุจฺฉิเตน อาปตฺติ วา อนาปตฺติ วา อาจิกฺขิตพฺพา, วินยกมฺมํ วา กาตพฺพํ. อสลฺลกฺเขตฺวา กโรนฺโต หิ โรคนิทานํ อชานิตฺวา เภสชฺชํ กโรนฺโต เวชฺโช วิย วิฆาตญฺจ [Pg.114] อาปชฺชติ, น จ ตํ ปุคฺคลํ ติกิจฺฉิตุํ สมตฺโถ โหติ. ตตฺรายํ สลฺลกฺขณวิธิ – กุกฺกุจฺเจน อาคโต ภิกฺขุ ยาวตติยํ ปุจฺฉิตพฺโพ – ‘‘กตเรน ปโยเคน กตเรน ราเคน อาปนฺโนสี’’ติ. สเจ ปฐมํ อญฺญํ วตฺวา ปจฺฉา อญฺญํ วทติ น เอกมคฺเคน กเถติ, โส วตฺตพฺโพ – ‘‘ตฺวํ น เอกมคฺเคน กเถสิ ปริหรสิ, น สกฺกา ตว วินยกมฺมํ กาตุํ คจฺฉ โสตฺถึ คเวสา’’ติ. สเจ ปน ติกฺขตฺตุมฺปิ เอกมคฺเคเนว กเถติ, ยถาภูตํ อตฺตานํ อาวิกโรติ, อถสฺส อาปตฺตานาปตฺติครุกลหุกาปตฺติวินิจฺฉยตฺถํ เอกาทสนฺนํ ราคานํ วเสน เอกาทส ปโยคา สมเวกฺขิตพฺพา.

Mas esta distinção entre ofensa e não ofensa é sutil e profunda; portanto, deve ser muito bem examinada. Tendo examinado muito bem, aquele que é consultado sobre uma dúvida deve declarar se há ofensa ou não ofensa, ou realizar o procedimento disciplinar. Pois aquele que age sem examinar incorre em frustração, como um médico que receita um remédio sem conhecer a causa da doença, e não é capaz de curar aquela pessoa. Nisso, este é o método de exame: o monge que vem com uma dúvida deve ser interrogado até três vezes: 'Por qual esforço e por qual tipo de luxúria você incorreu na ofensa?'. Se ele primeiro diz uma coisa e depois diz outra, não falando de maneira consistente, ele deve ser informado: 'Você não fala de maneira consistente, você está se esquivando; não é possível realizar o procedimento disciplinar para você. Vá e busque o seu próprio bem-estar'. Mas se, mesmo por três vezes, ele fala de maneira consistente e se revela conforme a realidade, então, para decidir sobre a sua ofensa, não ofensa, ofensa grave ou ofensa leve, os onze tipos de esforço de acordo com os onze tipos de luxúria devem ser cuidadosamente considerados.

---

ตตฺริเม เอกาทส ราคา – โมจนสฺสาโท, มุจฺจนสฺสาโท, มุตฺตสฺสาโท, เมถุนสฺสาโท, ผสฺสสฺสาโท, กณฺฑุวนสฺสาโท, ทสฺสนสฺสาโท, นิสชฺชสฺสาโท, วาจสฺสาโท, เคหสฺสิตเปมํ, วนภงฺคิยนฺติ. ตตฺถ โมเจตุํ อสฺสาโท โมจนสฺสาโท, มุจฺจเน อสฺสาโท มุจฺจนสฺสาโท, มุตฺเต อสฺสาโท มุตฺตสฺสาโท, เมถุเน อสฺสาโท เมถุนสฺสาโท, ผสฺเส อสฺสาโท ผสฺสสฺสาโท, กณฺฑุวเน อสฺสาโท กณฺฑุวนสฺสาโท, ทสฺสเน อสฺสาโท ทสฺสนสฺสาโท, นิสชฺชาย อสฺสาโท นิสชฺชสฺสาโท, วาจาย อสฺสาโท วาจสฺสาโท, เคหสฺสิตํ เปมํ เคหสฺสิตเปมํ, วนภงฺคิยนฺติ ยํกิญฺจิ ปุปฺผผลาทิ วนโต ภญฺชิตฺวา อาหฏํ. เอตฺถ จ นวหิ ปเทหิ สมฺปยุตฺตอสฺสาทสีเสน ราโค วุตฺโต. เอเกน ปเทน สรูเปเนว, เอเกน ปเทน วตฺถุนา วุตฺโต, วนภงฺโค หิ ราคสฺส วตฺถุ น ราโคเยว.

Nesse contexto, estes são os onze tipos de luxúria: o prazer em liberar (mocanassādo), o prazer no ato de liberar (muccanassādo), o prazer após a liberação (muttassādo), o prazer no coito (methunassādo), o prazer no toque (phassassādo), o prazer em coçar (kaṇḍuvanassādo), o prazer em olhar (dassanassādo), o prazer em sentar-se junto (nisajjassādo), o prazer em conversar (vācassādo), a afeição doméstica (gehassitapemaṃ) e o prazer em galhos colhidos da floresta (vanabhaṅgiya). Dentre estes, o prazer em liberar é mocanassādo; o prazer no ato de liberar é muccanassādo; o prazer após a liberação é muttassādo; o prazer no coito é methunassādo; o prazer no toque é phassassādo; o prazer em coçar é kaṇḍuvanassādo; o prazer em olhar é dassanassādo; o prazer em sentar-se junto é nisajjassādo; o prazer em conversar é vācassādo; a afeição baseada no lar é a afeição doméstica (gehassitapemaṃ); e o prazer em galhos colhidos da floresta (vanabhaṅgiya) refere-se a qualquer coisa, como flores, frutos, etc., colhidos e trazidos da floresta. E aqui, através de nove termos, a luxúria é descrita sob o aspecto do prazer associado. Por um termo (gehassitapema), é descrita por sua própria natureza; por um termo (vanabhaṅgiya), é descrita através do seu objeto físico, pois o que é colhido da floresta é o objeto da luxúria, não a própria luxúria.

---

เอเตสํ ปน ราคานํ วเสน เอวํ ปโยคา สมเวกฺขิตพฺพา – โมจนสฺสาเท โมจนสฺสาทเจตนาย เจเตนฺโต เจว อสฺสาเทนฺโต จ อุปกฺกมติ มุจฺจติ สงฺฆาทิเสโส. ตเถว เจเตนฺโต จ อสฺสาเทนฺโต จ อุปกฺกมติ น มุจฺจติ ถุลฺลจฺจยํ. สเจ ปน สยนกาเล ราคปริยุฏฺฐิโต หุตฺวา อูรุนา วา มุฏฺฐินา วา องฺคชาตํ คาฬฺหํ ปีเฬตฺวา โมจนตฺถาย สอุสฺสาโหว สุปติ, สุปนฺตสฺส จสฺส อสุจิ มุจฺจติ สงฺฆาทิเสโส. สเจ ราคปริยุฏฺฐานํ อสุภมนสิกาเรน วูปสเมตฺวา สุทฺธจิตฺโต สุปติ, สุปนฺตสฺส มุตฺเตปิ อนาปตฺติ.

Sob a influência destas luxúrias, os esforços devem ser considerados da seguinte forma: No prazer em liberar, se alguém, com a intenção de prazer em liberar, intencionando e sentindo prazer, faz um esforço e o sêmen é liberado, incorre em saṅghādisesa. Da mesma forma, se intencionando e sentindo prazer, faz um esforço mas o sêmen não é liberado, incorre em thullaccaya. Se, no entanto, na hora de dormir, dominado pela luxúria, ele aperta firmemente o órgão genital com a coxa ou com o punho com o esforço de liberar e dorme, e enquanto dorme o sêmen é liberado, incorre em saṅghādisesa. Se ele acalma a manifestação da luxúria através da atenção mental ao que é impuro (asubhamanasikāra) e dorme com a mente pura, mesmo se houver liberação enquanto dorme, não há ofensa.

---

มุจฺจนสฺสาเท [Pg.115] อตฺตโน ธมฺมตาย มุจฺจมานํ อสฺสาเทติ น อุปกฺกมติ อนาปตฺติ. สเจ ปน มุจฺจมานํ อสฺสาเทนฺโต อุปกฺกมติ, เตน อุปกฺกเมน มุตฺเต สงฺฆาทิเสโส. อตฺตโน ธมฺมตาย มุจฺจมาเน ‘‘มา กาสาวํ วา เสนาสนํ วา ทุสฺสี’’ติ องฺคชาตํ คเหตฺวา ชคฺคนตฺถาย อุทกฏฺฐานํ คจฺฉติ วฏฺฏตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ.

No prazer no ato de liberar, se o sêmen é liberado por sua própria natureza e ele sente prazer, mas não faz nenhum esforço, não há ofensa. Se, no entanto, sentindo prazer enquanto é liberado, ele faz um esforço, e devido a esse esforço o sêmen é liberado, incorre em saṅghādisesa. Se, enquanto é liberado por sua própria natureza, ele segura o órgão genital pensando 'que não suje o manto ou o assento' e vai ao local da água para se limpar, isso é permitido; assim foi dito no Mahāpaccarī.

---

มุตฺตสฺสาเท อตฺตโน ธมฺมตาย มุตฺเต ฐานา จุเต อสุจิมฺหิ ปจฺฉา อสฺสาเทนฺตสฺส วินา อุปกฺกเมน มุจฺจติ, อนาปตฺติ. สเจ อสฺสาเทตฺวา ปุน โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส.

No prazer após a liberação, quando o sêmen é liberado por sua própria natureza e se moveu de seu lugar, se ele sente prazer depois, mas é liberado sem esforço, não há ofensa. Se, tendo sentido prazer, ele faz um esforço no órgão genital para liberar novamente e libera, incorre em saṅghādisesa.

---

เมถุนสฺสาเท เมถุนราเคน มาตุคามํ คณฺหาติ, เตน ปโยเคน อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. เมถุนธมฺมสฺส ปโยคตฺตา ปน ตาทิเส คหเณ ทุกฺกฏํ, สีสํ ปตฺเต ปาราชิกํ. สเจ เมถุนราเคน รตฺโต ปุน อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส.

No prazer no coito, se com desejo de coito ele toca uma mulher, e devido a essa ação o sêmen é liberado, não há ofensa. No entanto, por ser um esforço para o ato sexual, tal toque constitui uma ofensa de ato incorreto (dukkaṭa); se atingir o ápice (penetração), constitui uma ofensa de derrota (pārājika). Se, inflamado pelo desejo de coito, ele sente prazer e depois faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa.

---

ผสฺสสฺสาเท ทุวิโธ ผสฺโส – อชฺฌตฺติโก, พาหิโร จ. อชฺฌตฺติเก ตาว อตฺตโน นิมิตฺตํ ถทฺธํ มุทุกนฺติ ชานิสฺสามีติ วา โลลภาเวน วา กีฬาปยโต อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. สเจ กีฬาเปนฺโต อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส. พาหิรผสฺเส ปน กายสํสคฺคราเคน มาตุคามสฺส องฺคมงฺคานิ ปรามสโต เจว อาลิงฺคโต จ อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. กายสํสคฺคสงฺฆาทิเสสํ ปน อาปชฺชติ. สเจ กายสํสคฺคราเคน รตฺโต ปุน อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ วิสฏฺฐิปจฺจยาปิ สงฺฆาทิเสโส.

No prazer no toque, o toque é de dois tipos: interno e externo. No toque interno, primeiramente, se ele brinca com seu próprio órgão pensando 'vou saber se está rígido ou macio' ou por leviandade, e o sêmen é liberado, não há ofensa. Se, enquanto brinca, ele sente prazer e faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa. No toque externo, no entanto, se com desejo de contato físico ele toca os membros de uma mulher ou a abraça, e o sêmen é liberado, não há ofensa. No entanto, ele incorre em saṅghādisesa por contato físico (kāyasaṃsarga). Se, inflamado pelo desejo de contato físico, ele sente prazer e depois faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa também devido à liberação.

---

กณฺฑุวนสฺสาเท ททฺทุกจฺฉุปิฬกปาณกาทีนํ อญฺญตรวเสน กณฺฑุวมานํ นิมิตฺตํ กณฺฑุวนสฺสาเท เนว กณฺฑุวโต อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. กณฺฑุวนสฺสาเทน รตฺโต ปุน อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส.

No prazer em coçar, se devido a micose, sarna, pústulas, pequenos insetos, etc., ele coça o órgão genital que está coçando apenas pelo prazer de coçar, e o sêmen é liberado, não há ofensa. Se, inflamado pelo prazer de coçar, ele sente prazer e depois faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa.

---

ทสฺสนสฺสาเท ทสฺสนสฺสาเทน ปุนปฺปุนํ มาตุคามสฺส อโนกาสํ อุปนิชฺฌายโต อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. มาตุคามสฺส อโนกาสุปนิชฺฌาเน ปน [Pg.116] ทุกฺกฏํ. สเจ ทสฺสนสฺสาเทน รตฺโต ปุน อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส.

No prazer em olhar, se pelo prazer de olhar ele contempla repetidamente as partes íntimas de uma mulher, e o sêmen é liberado, não há ofensa. No entanto, contemplar as partes íntimas de uma mulher constitui uma ofensa de ato incorreto (dukkaṭa). Se, inflamado pelo prazer de olhar, ele sente prazer e depois faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa.

---

นิสชฺชสฺสาเท มาตุคาเมน สทฺธึ รโห นิสชฺชสฺสาทราเคน นิสินฺนสฺส อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. รโห นิสชฺชปจฺจยา ปน อาปนฺนาย อาปตฺติยา กาเรตพฺโพ. สเจ นิสชฺชสฺสาเทน รตฺโต ปุน อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส.

No prazer em sentar-se junto, se ele se senta em segredo com uma mulher devido ao desejo do prazer de sentar-se junto, e o sêmen é liberado, não há ofensa. No entanto, ele deve ser tratado de acordo com a ofensa incorrida devido ao fato de sentar-se em segredo. Se, inflamado pelo prazer de sentar-se junto, ele sente prazer e depois faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa.

---

วาจสฺสาเท วาจสฺสาทราเคน มาตุคามํ เมถุนสนฺนิสฺสิตาหิ วาจาหิ โอภาสนฺตสฺส อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. ทุฏฺฐุลฺลวาจาสงฺฆาทิเสสํ ปน อาปชฺชติ. สเจ วาจสฺสาเทน รตฺโต ปุน อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส.

No prazer em conversar, se com o desejo do prazer de conversar ele se dirige a uma mulher com palavras obscenas relacionadas ao coito, e o sêmen é liberado, não há ofensa. No entanto, ele incorre em saṅghādisesa por palavras obscenas (duṭṭhullavācā). Se, inflamado pelo prazer de conversar, ele sente prazer e depois faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa.

---

เคหสฺสิตเปเม มาตรํ วา มาตุเปเมน ภคินึ วา ภคินิเปเมน ปุนปฺปุนํ ปรามสโต เจว อาลิงฺคโต จ อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. เคหสฺสิตเปเมน ปน ผุสนปจฺจยา ทุกฺกฏํ. สเจ เคหสฺสิตเปเมน รตฺโต ปุน อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส.

Na afeição doméstica, se ele toca repetidamente ou abraça sua mãe com amor filial, ou sua irmã com amor fraternal, e o sêmen é liberado, não há ofensa. No entanto, devido ao toque motivado por afeição doméstica, constitui uma ofensa de ato incorreto (dukkaṭa). Se, inflamado por afeição doméstica, ele sente prazer e depois faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa.

---

วนภงฺเค อิตฺถิปุริสา อญฺญมญฺญํ กิญฺจิเทว ตมฺพูลคนฺธปุปฺผวาสาทิปฺปการํ ปณฺณาการํ มิตฺตสนฺถวภาวสฺส ทฬฺหภาวตฺถาย เปเสนฺติ อยํ วนภงฺโค นาม. ตญฺเจ มาตุคาโม กสฺสจิ สํสฏฺฐวิหาริกสฺส กุลูปกภิกฺขุโน เปเสติ, ตสฺส จ ‘‘อสุกาย นาม อิทํ เปสิต’’นฺติ สารตฺตสฺส ปุนปฺปุนํ หตฺเถหิ ตํ วนภงฺคํ กีฬาปยโต อสุจิ มุจฺจติ, อนาปตฺติ. สเจ วนภงฺเค สารตฺโต ปุน อสฺสาเทตฺวา โมจนตฺถาย นิมิตฺเต อุปกฺกมิตฺวา โมเจติ, สงฺฆาทิเสโส. สเจ อุปกฺกมนฺเตปิ น มุจฺจติ, ถุลฺลจฺจยํ.

Em relação a galhos colhidos da floresta: homens e mulheres enviam uns aos outros presentes como betel, perfumes, flores, unguentos, etc., para fortalecer os laços de amizade; isso é chamado de vanabhaṅga. Se uma mulher envia tal presente a um monge que frequenta sua família e é íntimo dela, e ele, apaixonado ao pensar 'fulana enviou isto', brinca repetidamente com as mãos com esse presente da floresta, e o sêmen é liberado, não há ofensa. Se, apaixonado pelo presente da floresta, ele sente prazer e depois faz um esforço no órgão genital para liberar e libera, incorre em saṅghādisesa. Se, mesmo fazendo o esforço, o sêmen não é liberado, incorre em thullaccaya.

---

เอวเมเตสํ เอกาทสนฺนํ ราคานํ วเสน อิเม เอกาทส ปโยเค สเมเวกฺขิตฺวา อาปตฺติ วา อนาปตฺติ วา สลฺลกฺเขตพฺพา. สลฺลกฺเขตฺวา สเจ ครุกา โหติ ‘‘ครุกา’’ติ อาจิกฺขิตพฺพา. สเจ ลหุกา โหติ ‘‘ลหุกา’’ติ อาจิกฺขิตพฺพา. ตทนุรูปญฺจ วินยกมฺมํ กาตพฺพํ. เอวญฺหิ กตํ สุกตํ โหติ โรคนิทานํ ญตฺวา เวชฺเชน กตเภสชฺชมิว, ตสฺส จ ปุคฺคลสฺส โสตฺถิภาวาย สํวตฺตติ.

Assim, sob a influência destas onze luxúrias, tendo examinado estes onze esforços, deve-se discernir se há ofensa ou não. Tendo discernido, se for uma ofensa grave, deve ser declarada como 'grave'. Se for leve, deve ser declarada como 'leve'. E o procedimento disciplinar correspondente deve ser realizado. Pois o que é feito dessa maneira é bem feito, como um remédio prescrito por um médico que conhece a causa da doença, e conduz ao bem-estar daquela pessoa.

---

๒๖๒. เจเตติ น อุปกฺกมตีติอาทีสุ โมจนสฺสาทเจตนาย เจเตติ, น อุปกฺกมติ, มุจฺจติ, อนาปตฺติ. โมจนสฺสาทปีฬิโต ‘‘อโห วต [Pg.117] มุจฺเจยฺยา’’ติ เจเตติ, น อุปกฺกมติ, น มุจฺจติ, อนาปตฺติ. โมจนสฺสาเทน น เจเตติ, ผสฺสสฺสาเทน กณฺฑุวนสฺสาเทน วา อุปกฺกมติ, มุจฺจติ, อนาปตฺติ. ตเถว น เจเตติ, อุปกฺกมติ, น มุจฺจติ, อนาปตฺติ. กามวิตกฺกํ วิตกฺเกนฺโต โมจนตฺถาย น เจเตติ, น อุปกฺกมติ, มุจฺจติ, อนาปตฺติ. สเจ ปนสฺส วิตกฺกยโตปิ น มุจฺจติ อิทํ อาคตเมว โหติ, ‘‘น เจเตติ, น อุปกฺกมติ, น มุจฺจติ, อนาปตฺตี’’ติ.

262. Nas passagens que começam com 'ele intenciona mas não faz esforço': se com a intenção de prazer em liberar ele intenciona, mas não faz esforço, e o sêmen é liberado, não há ofensa. Se, afligido pelo desejo de prazer em liberar, ele intenciona 'oxalá fosse liberado!', mas não faz esforço e não é liberado, não há ofensa. Se ele não intenciona com o prazer de liberar, mas faz esforço devido ao prazer do toque ou ao prazer de coçar, e o sêmen é liberado, não há ofensa. Da mesma forma, se ele não intenciona, faz esforço, mas não é liberado, não há ofensa. Se, pensando em pensamentos sensuais, ele não intenciona liberar e não faz esforço, mas o sêmen é liberado, não há ofensa. Se, no entanto, mesmo enquanto ele pensa, não é liberado, isso está diretamente de acordo com o que consta no texto canônico: 'se ele não intenciona, não faz esforço e não é liberado, não há ofensa'.

---

อนาปตฺติ สุปินนฺเตนาติ สุตฺตสฺส สุปิเน เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺตสฺส วิย กายสํสคฺคาทีนิ อาปชฺชนฺตสฺส วิย สุปินนฺเตเนว การเณน ยสฺส อสุจิ มุจฺจติ, ตสฺส อนาปตฺติ. สุปิเน ปน อุปฺปนฺนาย อสฺสาทเจตนาย สจสฺส วิสโย โหติ, นิจฺจเลน ภวิตพฺพํ, น หตฺเถน นิมิตฺตํ กีฬาเปตพฺพํ, กาสาวปจฺจตฺถรณรกฺขณตฺถํ ปน หตฺถปุเฏน คเหตฺวา ชคฺคนตฺถาย อุทกฏฺฐานํ คนฺตุํ วฏฺฏติ.

'Não há ofensa em sonho' significa que para aquele que está dormindo e, em sonho, como se estivesse praticando o ato sexual ou incorrendo em contato físico, etc., o sêmen é liberado unicamente devido ao sonho, não há ofensa para ele. Se, no entanto, uma intenção de prazer surgir no sonho e estiver sob seu controle, ele deve permanecer imóvel, não deve brincar com o órgão genital com a mão. No entanto, para proteger o manto e o lençol, é permitido segurar o órgão com a concha da mão e ir ao local da água para se limpar.

---

นโมจนาธิปฺปายสฺสาติ ยสฺส เภสชฺเชน วา นิมิตฺตํ อาลิมฺปนฺตสฺส อุจฺจาราทีนิ วา กโรนฺตสฺส นโมจนาธิปฺปายสฺส มุจฺจติ, ตสฺสาปิ อนาปตฺติ. อุมฺมตฺตกสฺส ทุวิธสฺสาปิ อนาปตฺติ. อิธ เสยฺยสโก อาทิกมฺมิโก, ตสฺส อนาปตฺติ อาทิกมฺมิกสฺสาติ.

'Para quem não tem a intenção de liberar' significa que para aquele que, ao aplicar remédio no órgão genital ou ao evacuar, etc., sem a intenção de liberar, o sêmen é liberado, também não há ofensa para ele. Para o insano de ambos os tipos, também não há ofensa. Aqui, Seyyasaka é o primeiro ofensor; para o primeiro ofensor, não há ofensa.

---

ปทภาชนียวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da análise das palavras (Padabhājanīya) está concluída.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ สิกฺขาปทํ ปฐมปาราชิกสมุฏฺฐานํ กายจิตฺตโต สมุฏฺฐาติ. กิริยา, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทฺวิเวทนํ, สุขมชฺฌตฺตทฺวเยนาติ.

Quanto às origens, etc.: esta regra de treinamento tem a mesma origem que a primeira derrota (pārājika), originando-se do corpo e da mente. É uma ação (kiriyā), libertada pela percepção (saññāvimokkha), intencional (sacittaka), uma transgressão social (lokavajja), uma ação corporal (kāyakamma), com mente insalubre (akusalacitta), e envolve duas sensações (dvivedana): prazerosa e neutra.

---

๒๖๓. วินีตวตฺถูสุ สุปินวตฺถุ อนุปญฺญตฺติยํ วุตฺตนยเมว. อุจฺจารปสฺสาววตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว.

263. Nos casos decididos, o caso do sonho é exatamente como explicado na regra secundária (anupaññatti). Os casos de evacuação e micção são de significado evidente.

---

วิตกฺกวตฺถุสฺมึ กามวิตกฺกนฺติ เคหสฺสิตกามวิตกฺกํ. ตตฺถ กิญฺจาปิ อนาปตฺติ วุตฺตา, อถ โข วิตกฺกคติเกน น ภวิตพฺพํ. อุณฺโหทกวตฺถูสุ ปฐมํ อุตฺตานเมว. ทุติเย โส ภิกฺขุ โมเจตุกาโม อุณฺโหทเกน นิมิตฺตํ ปหริตฺวา ปหริตฺวา นฺหายิ, เตนสฺส อาปตฺติ วุตฺตา. ตติเย อุปกฺกมสฺส อตฺถิตาย ถุลฺลจฺจยํ. เภสชฺชกณฺฑุวนวตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว.

No caso do pensamento, 'pensamento sensual' refere-se ao pensamento sensual baseado na vida doméstica. Embora se diga que ali não há ofensa, no entanto, não se deve seguir o curso do pensamento. Nos casos de água quente, o primeiro é de significado evidente. No segundo, aquele monge, desejando liberar, banhou-se golpeando repetidamente o órgão genital com água quente; por isso, uma ofensa foi declarada para ele. No terceiro, devido à existência de esforço, foi declarada uma ofensa grave (thullaccaya). Os casos de remédio e coceira são de significado evidente.

---

๒๖๔. มคฺควตฺถูสุ [Pg.118] ปฐมสฺส ถุลอูรุกสฺส มคฺคํ คจฺฉนฺตสฺส สมฺพาธฏฺฐาเน ฆฏฺฏนาย อสุจิ มุจฺจิ, ตสฺส นโมจนาธิปฺปายตฺตา อนาปตฺติ. ทุติยสฺส ตเถว มุจฺจิ, โมจนาธิปฺปายตฺตา ปน สงฺฆาทิเสโส. ตติยสฺส น มุจฺจิ, อุปกฺกมสพฺภาวโต ปน ถุลฺลจฺจยํ. ตสฺมา มคฺคํ คจฺฉนฺเตน อุปฺปนฺเน ปริฬาเห น คนฺตพฺพํ, คมนํ อุปจฺฉินฺทิตฺวา อสุภาทิมนสิกาเรน จิตฺตํ วูปสเมตฺวา สุทฺธจิตฺเตน กมฺมฏฺฐานํ อาทาย คนฺตพฺพํ. สเจ ฐิโต วิโนเทตุํ น สกฺโกติ, มคฺคา โอกฺกมฺม นิสีทิตฺวา วิโนเทตฺวา กมฺมฏฺฐานํ อาทาย สุทฺธจิตฺเตเนว คนฺตพฺพํ.

264. Nos casos da estrada: para o primeiro monge, que tinha coxas grossas, enquanto caminhava pela estrada, o sêmen foi liberado devido à fricção em um local estreito; para ele, por não ter a intenção de liberar, não há ofensa. Para o segundo, foi liberado da mesma forma, mas por ter a intenção de liberar, é um saṅghādisesa. Para o terceiro, não foi liberado, mas devido à presença de esforço, é um thullaccaya. Portanto, ao caminhar pela estrada, se surgir excitação febril, não se deve continuar caminhando; deve-se interromper a caminhada, acalmar a mente através da atenção mental ao que é impuro, etc., e, com a mente pura, seguir viagem mantendo o tema de meditação (kammaṭṭhāna). Se, de pé, ele não conseguir dissipar a excitação, deve desviar-se do caminho, sentar-se, dissipar a excitação e, com a mente pura, seguir viagem mantendo o tema de meditação.

---

วตฺถิวตฺถูสุ เต ภิกฺขู วตฺถึ ทฬฺหํ คเหตฺวา ปูเรตฺวา ปูเรตฺวา วิสฺสชฺเชนฺตา คามทารกา วิย ปสฺสาวมกํสุ. ชนฺตาฆรวตฺถุสฺมึ อุทรํ ตาเปนฺตสฺส โมจนาธิปฺปายสฺสาปิ อโมจนาธิปฺปายสฺสาปิ มุตฺเต อนาปตฺติเยว. ปริกมฺมํ กโรนฺตสฺส นิมิตฺตจาลนวเสน อสุจิ มุจฺจิ, ตสฺมา อาปตฺติฏฺฐาเน อาปตฺติ วุตฺตา.

Nos casos da uretra: aqueles monges seguravam firmemente a uretra, deixando-a encher repetidamente e depois soltando, urinando como meninos da aldeia. No caso da casa de banho de vapor, para aquele que aquece o abdômen, quer tenha a intenção de liberar ou não, se houver liberação, não há ofensa. Para aquele que realiza serviços de manutenção, o sêmen foi liberado devido ao movimento do órgão genital; por isso, uma ofensa foi declarada no caso de ofensa.

---

๒๖๕. อูรุฆฏฺฏาปนวตฺถูสุ เยสํ อาปตฺติ วุตฺตา เต องฺคชาตมฺปิ ผุสาเปสุนฺติ เวทิตพฺพาติ เอวํ กุรุนฺทฏฺฐกถายํ วุตฺตํ. สามเณราทิวตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว.

265. Nos casos de fricção com as coxas, deve-se entender que aqueles para quem a ofensa foi declarada também fizeram com que o órgão genital fosse tocado; assim foi dito no Comentário Kurundī. Os casos dos noviços, etc., são de significado evidente.

---

๒๖๖. กายตฺถมฺภนวตฺถุสฺมึ กายํ ถมฺเภนฺตสฺสาติ จิรํ นิสีทิตฺวา วา นิปชฺชิตฺวา วา นวกมฺมํ วา กตฺวา อาลสิยวิโมจนตฺถํ วิชมฺเภนฺตสฺส.

266. No caso de enrijecer o corpo, 'para quem enrijece o corpo' refere-se àquele que, tendo ficado sentado ou deitado por muito tempo, ou tendo realizado um trabalho de construção, espreguiça-se para afastar a preguiça.

---

อุปนิชฺฌายนวตฺถุสฺมึ สเจปิ ปฏสตํ นิวตฺถา โหติ ปุรโต วา ปจฺฉโต วา ฐตฺวา ‘‘อิมสฺมึ นาม โอกาเส นิมิตฺต’’นฺติ อุปนิชฺฌายนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว. อนิวตฺถานํ คามทาริกานํ นิมิตฺตํ อุปนิชฺฌายนฺตสฺส ปน กิเมว วตฺตพฺพํ. ติรจฺฉานคตานมฺปิ นิมิตฺเต เอเสว นโย. อิโต จิโต จ อวิโลเกตฺวา ปน ทิวสมฺปิ เอกปโยเคน อุปนิชฺฌายนฺตสฺส เอกเมว ทุกฺกฏํ. อิโต จิโต จ วิโลเกตฺวา ปุนปฺปุนํ อุปนิชฺฌายนฺตสฺส ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. อุมฺมีลนนิมีลนวเสน ปน น กาเรตพฺโพ. สหสา อุปนิชฺฌายิตฺวา ปุน ปฏิสงฺขาย สํวเร ติฏฺฐโต อนาปตฺติ, ตํ สํวรํ ปหาย ปุน อุปนิชฺฌายโต ทุกฺกฏเมว.

No caso de contemplar fixamente: mesmo que uma mulher esteja vestida com cem camadas de pano, se ele se posiciona na frente ou atrás dela e contempla fixamente pensando 'neste exato lugar está o órgão genital', constitui uma ofensa de ato incorreto (dukkaṭa). O que dizer, então, de quem contempla fixamente o órgão genital de meninas da aldeia que estão sem roupas? O mesmo princípio se aplica ao órgão genital de animais fêmeas. Se, sem olhar para os lados, ele contempla fixamente durante o dia inteiro com um único esforço, há apenas uma ofensa de ato incorreto. Se, olhando para os lados, ele contempla fixamente repetidas vezes, há uma ofensa de ato incorreto para cada esforço. No entanto, não se deve contar isso com base no abrir e fechar de olhos. Se ele contempla fixamente de repente, mas depois reflete e se estabelece no autocontrole, não há ofensa; se ele abandona o autocontrole e contempla fixamente de novo, constitui uma ofensa de ato incorreto.

---

๒๖๗. ตาฬจฺฉิทฺทาทิวตฺถูนิ [Pg.119] อุตฺตานตฺถาเนว. นฺหานวตฺถูสุ เย อุทกโสตํ นิมิตฺเตน ปหรึสุ เตสํ อาปตฺติ วุตฺตา. อุทญฺชลวตฺถูสุปิ เอเสว นโย. เอตฺถ จ อุทญฺชลนฺติ อุทกจิกฺขลฺโล วุจฺจติ. เอเตเนว อุปาเยน อิโต ปรานิ สพฺพาเนว อุทเก ธาวนาทิวตฺถูนิ เวทิตพฺพานิ. อยํ ปน วิเสโส. ปุปฺผาวฬิยวตฺถูสุ สเจปิ นโมจนาธิปฺปายสฺส อนาปตฺติ, กีฬนปจฺจยา ปน ทุกฺกฏํ โหตีติ.

267. Os casos do buraco da fechadura (tāḷacchidda), etc., têm o significado claro. Nos casos de banho, a ofensa daqueles que golpearam a corrente de água com um sinal (ou marca) foi declarada. O mesmo método se aplica também aos casos de lama d'água (udañjala). E aqui, 'udañjala' refere-se à lama com água. Por este mesmo método, todos os casos subsequentes, como correr na água, etc., devem ser compreendidos. Esta, porém, é a distinção: nos casos de guirlandas de flores, mesmo que não haja ofensa para quem não tem a intenção de emitir [sêmen], há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) devido ao ato de brincar.

---

สุกฺกวิสฺสฏฺฐิสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação do preceito de treinamento sobre a emissão de sêmen (Sukkavissaṭṭhi-sikkhāpada) está concluída.

---

๒. กายสํสคฺคสิกฺขาปทวณฺณนา

2. Explicação do Preceito de Treinamento sobre o Contato Físico (Kāyasaṃsaggasikkhāpada)

---

๒๖๙. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ กายสํสคฺคสิกฺขาปทํ. ตตฺรายํ อนุตฺตานปทวณฺณนา – อรญฺเญ วิหรตีติ น อาเวณิเก อรญฺเญ, เชตวนวิหารสฺเสว ปจฺจนฺเต เอกปสฺเส. มชฺเฌ คพฺโภติ ตสฺส จ วิหารสฺส มชฺเฌ คพฺโภ โหติ. สมนฺตา ปริยาคาโรติ สมนฺตา ปนสฺส มณฺฑลมาฬปริกฺเขโป โหติ. โส กิร มชฺเฌ จตุรสฺสํ คพฺภํ กตฺวา พหิ มณฺฑลมาฬปริกฺเขเปน กโต, ยถา สกฺกา โหติ อนฺโตเยว อาวิญฺฉนฺเตหิ วิจริตุํ.

269. 'Naquele tempo, o Buda, o Abençoado...' refere-se ao preceito de treinamento sobre o contato físico. Aqui está a explicação dos termos não evidentes: 'habita na floresta' (araññe viharati) significa não em uma floresta isolada, mas em um lado, na periferia do próprio Mosteiro de Jetavana. 'Um quarto no meio' (majjhe gabbho) significa que há um quarto interno no meio daquele mosteiro. 'Cercado por um pavilhão ao redor' (samantā pariyāgāro) significa que ao seu redor há um cercado de pavilhão circular (maṇḍalamāḷa). Diz-se que este foi construído com um quarto quadrado no meio e um cercado de pavilhão circular por fora, de modo que fosse possível caminhar ao redor apenas pelo lado de dentro.

---

สุปญฺญตฺตนฺติ สุฏฺฐ ฐปิตํ, ยถา ยถา ยสฺมึ ยสฺมิญฺจ โอกาเส ฐปิตํ ปาสาทิกํ โหติ โลกรญฺชกํ ตถา ตถา ตสฺมึ ตสฺมึ โอกาเส ฐปิตํ, วตฺตสีเสน หิ โสํ เอกกิจฺจมฺปิ น กโรติ. เอกจฺเจ วาตปาเน วิวรนฺโตติ เยสุ วิวเฏสุ อนฺธกาโร โหติ ตานิ วิวรนฺโต เยสุ วิวเฏสุ อาโลโก โหติ ตานิ ถเกนฺโต.

'Bem arrumado' (supaññatta) significa bem colocado; colocado de tal maneira e em tais lugares que seja inspirador e agradável às pessoas. Pois ele não realiza sequer um único dever por mero senso de dever. 'Abrindo algumas janelas' (ekacce vātapāne vivaranto) significa abrir aquelas janelas que, quando abertas, trazem escuridão, e fechar aquelas que, quando abertas, trazem luz.

---

เอวํ วุตฺเต สา พฺราหฺมณี ตํ พฺราหฺมณํ เอตทโวจาติ เอวํ เตน พฺราหฺมเณน ปสํสิตฺวา วุตฺเต สา พฺราหฺมณี ‘‘ปสนฺโน อยํ พฺราหฺมโณ ปพฺพชิตุกาโม มญฺเญ’’ติ สลฺลกฺเขตฺวา นิคูหิตพฺพมฺปิ ตํ อตฺตโน วิปฺปการํ ปกาเสนฺตี เกวลํ ตสฺส สทฺธาวิฆาตาเปกฺขา หุตฺวา เอตํ ‘‘กุโต ตสฺส อุฬารตฺตตา’’ติอาทิวจนมโวจ. ตตฺถ อุฬาโร อตฺตา อสฺสาติ อุฬารตฺตา, อุฬารตฺตโน ภาโว อุฏฺฐารตฺตตา. กุลิตฺถีหีติอาทีสุ กุลิตฺถิโย นาม ฆรสฺสามินิโย. กุลธีตโร นาม ปุริสนฺตรคตา กุลธีตโร[Pg.120]. กุลกุมาริโย นาม อนิวิฏฺฐา วุจฺจนฺติ. กุลสุณฺหา นาม ปรกุลโต อานีตา กุลทารกานํ วธุโย.

Quando isso foi dito, aquela mulher brâmane disse isto àquele brâmane: quando elogiada dessa forma por aquele brâmane, ela, percebendo: 'Este brâmane está inspirado, creio que deseja se ordenar', e querendo revelar sua própria conduta imprópria que deveria ser ocultada, visando unicamente destruir a fé dele, disse estas palavras: 'De onde vem a sua nobreza de espírito?', etc. Aqui, 'uḷārattā' significa aquele que tem uma mente nobre (uḷāro attā); o estado de ter uma mente nobre é 'uḷārattatā'. Nas passagens que começam com 'kulitthīhi', 'mulheres de boa família' (kulitthiyo) refere-se às donas de casa. 'Filhas de boa família' (kuladhītaro) refere-se às filhas de família que já se casaram com outro homem. 'Donzelas de boa família' (kulakumāriyo) refere-se às jovens solteiras. 'Noras de boa família' (kulasuṇhā) refere-se às esposas dos jovens da família, trazidas de outra família.

---

๒๗๐. โอติณฺโณติ ยกฺขาทีหิ วิย สตฺตา อนฺโต อุปฺปชฺชนฺเตน ราเคน โอติณฺโณ, กูปาทีนิ วิย สตฺตา อสมเปกฺขิตฺวา รชนีเย ฐาเน รชฺชนฺโต สยํ วา ราคํ โอติณฺโณ, ยสฺมา ปน อุภยถาปิ ราคสมงฺคิสฺเสเวตํ อธิวจนํ, ตสฺมา ‘‘โอติณฺโณ นาม สารตฺโต อเปกฺขวา ปฏิพทฺธจิตฺโต’’ติ เอวมสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ.

270. 'Overcome' (otiṇṇa) significa possuído pela luxúria que surge internamente, assim como os seres são possuídos por demônios (yakkhas), etc.; ou, assim como os seres caem em um poço, etc., sem olhar, ele próprio cai na luxúria ao se apegar a um objeto atraente. Mas como, de ambas as formas, este é um termo para designar apenas quem está cheio de luxúria, a análise da palavra foi declarada assim: 'otiṇṇa significa apaixonado, cheio de expectativa, com a mente cativada'.

---

ตตฺถ สารตฺโตติ กายสํสคฺคราเคน สุฏฺฐุ รตฺโต. อเปกฺขวาติ กายสํสคฺคาเปกฺขาย อเปกฺขวา. ปฏิพทฺธจิตฺโตติ กายสํสคฺคราเคเนว ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ปฏิพทฺธจิตฺโต. วิปริณเตนาติ ปริสุทฺธภวงฺคสนฺตติสงฺขาตํ ปกตึ วิชหิตฺวา อญฺญถา ปวตฺเตน, วิรูปํ วา ปริณเตน วิรูปํ ปริวตฺเตน, ยถา ปริวตฺตมานํ วิรูปํ โหติ เอวํ ปริวตฺติตฺวา ฐิเตนาติ อธิปฺปาโย.

Aqui, 'apaixonado' (sāratta) significa profundamente apegado pelo desejo de contato físico. 'Cheio de expectativa' (apekkhavā) significa ter expectativa por contato físico. 'Com a mente cativada' (paṭibaddhacitta) significa com a mente ligada àquele objeto (a mulher) pela própria luxúria do contato físico. 'Com a mente alterada' (vipariṇatena) significa ter abandonado o estado natural conhecido como o fluxo puro do contínuo mental (bhavanga) e passar a funcionar de outra maneira; ou transformado em um estado anormal, alterado para o que é impróprio; o significado é: permanecer transformado de tal modo que, ao se alterar, torna-se impróprio.

---

๒๗๑. ยสฺมา ปเนตํ ราคาทีหิ สมฺปโยคํ นาติวตฺตติ, ตสฺมา ‘‘วิปริณตนฺติ รตฺตมฺปิ จิตฺต’’นฺติอาทินา นเยนสฺส ปทภาชนํ วตฺวา อนฺเต อิธาธิปฺเปตมตฺถํ ทสฺเสนฺโต ‘‘อปิจ รตฺตํ จิตฺตํ อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปตํ วิปริณต’’นฺติ อาห.

271. Mas como essa mente alterada não transcende a associação com a luxúria, etc., por isso, tendo exposto a análise da palavra na forma de 'alterada significa uma mente que também está apaixonada', etc., no final, mostrando o significado pretendido aqui, ele disse: 'Além disso, uma mente apaixonada é o que se entende neste contexto por "alterada"'.

---

ตทหุชาตาติ ตํทิวสํ ชาตา ชาตมตฺตา อลฺลมํสเปสิวณฺณา, เอวรูปายปิ หิ สทฺธึ กายสํสคฺเค สงฺฆาทิเสโส, เมถุนวีติกฺกเม ปาราชิกํ, รโห นิสชฺชสฺสาเท ปาจิตฺติยญฺจ โหติ. ปเควาติ ปฐมเมว.

'Nascida naquele mesmo dia' (tadahujātā) significa nascida naquele dia, recém-nascida, com a aparência de um pedaço de carne úmida. Pois mesmo com uma menina nessas condições, no caso de contato físico há uma ofensa saṅghādisesa, no caso de relação sexual há uma ofensa pārājika, e no caso de comprazer-se em sentar-se junto em segredo há uma ofensa pācittiya. 'Quanto mais' (pageva) significa desde o início (ou seja, muito mais no caso de mulheres mais velhas).

---

กายสํสคฺคํ สมาปชฺเชยฺยาติ หตฺถคฺคหณาทิกายสมฺปโยคํ กายมิสฺสีภาวํ สมาปชฺเชยฺย, ยสฺมา ปเนตํ สมาปชฺชนฺตสฺส โย โส กายสํสคฺโค นาม โส อตฺถโต อชฺฌาจาโร โหติ, ราควเสน อภิภวิตฺวา สญฺญมเวลํ อาจาโร, ตสฺมาสฺส สงฺเขปน อตฺถํ ทสฺเสนฺโต ‘‘อชฺฌาจาโร วุจฺจตี’’ติ ปทภาชนมาห.

'Deveria entrar em contato físico' (kāyasaṃsaggaṃ samāpajjeyya) significa que deveria entrar em união corporal, como segurar a mão, etc., o estado de mistura física. Mas como, para quem incorre nisso, o que se chama contato físico é, em termos de significado, uma transgressão (ajjhācāra) — uma conduta que, sob a influência da luxúria, ultrapassa o limite da contenção —, por isso, mostrando o seu significado de forma resumida, a análise da palavra diz: 'é chamado de transgressão'.

---

หตฺถคฺคาหํ วาติอาทิเภทํ ปนสฺส วิตฺถาเรน อตฺถทสฺสนํ. ตตฺถ หตฺถาทีนํ วิภาคทสฺสนตฺถํ ‘‘หตฺโถ นาม กปฺปรํ อุปาทายา’’ติอาทิมาห ตตฺถ กปฺปรํ อุปาทายาติ ทุติยํ. มหาสนฺธึ อุปาทาย. อญฺญตฺถ ปน มณิพนฺธโต [Pg.121] ปฏฺฐาย ยาว อคฺคนขา หตฺโถ อิธ สทฺธึ อคฺคพาหาย กปฺปรโต ปฏฺฐาย อธิปฺเปโต.

A divisão que começa com 'ou segurar a mão' (hatthaggāhaṃ vā), etc., é a explicação detalhada do seu significado. Ali, para mostrar a divisão da mão, etc., ele disse: 'a mão significa a partir do cotovelo', etc. Ali, 'a partir do cotovelo' significa a partir da segunda grande articulação. Em outros contextos, 'mão' é entendida a partir do pulso até a ponta das unhas, mas aqui ela é entendida a partir do cotovelo, incluindo o antebraço.

---

สุทฺธเกสา วาติ สุตฺตาทีหิ อมิสฺสา สุทฺธา เกสาเยว. เวณีติ ตีหิ เกสวฏฺฏีหิ วินนฺธิตฺวา กตเกสกลาปสฺเสตํ นามํ. สุตฺตมิสฺสาติ ปญฺจวณฺเณน สุตฺเตน เกเส มิสฺเสตฺวา กตา. มาลามิสฺสาติ วสฺสิกปุปฺผาทีหิ มิสฺเสตฺวา ตีหิ เกสวฏฺฏีหิ วินนฺธิตฺวา กตา, อวินทฺโธปิ วา เกวลํ ปุปฺผมิสฺสโก เกสกลาโป อิธ ‘‘เวณี’’ติ เวทิตพฺโพ. หิรญฺญมิสฺสาติ กหาปณมาลาย มิสฺเสตฺวา กตา. สุวณฺณมิสฺสาติ สุวณฺณจีรเกหิ วา ปามงฺคาทีหิ วา มิสฺเสตฺวา กตา. มุตฺตามิสฺสาติ มุตฺตาวลีหิ มิสฺเสตฺวา กตา. มณิมิสฺสาติ สุตฺตารูฬฺเหหิ มณีหิ มิสฺเสตฺวา กตา. เอตาสุ หิ ยํกิญฺจิ เวณึ คณฺหนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโสเยว. ‘‘อหํ มิสฺสกเวณึ อคฺคเหสิ’’นฺติ วทนฺตสฺส โมกฺโข นตฺถิ. เวณิคฺคหเณน เจตฺถ เกสาปิ คหิตาว โหนฺติ, ตสฺมา โย เอกมฺปิ เกสํ คณฺหาติ ตสฺสปิ อาปตฺติเยว.

'Ou cabelo puro' (suddhakesā) significa cabelo puro, não misturado com fios, etc. 'Trança' (veṇī) é o nome dado a um conjunto de cabelos feito ao trançar três mechas de cabelo. 'Misturado com fios' (suttamissā) significa feito misturando o cabelo com fios de cinco cores. 'Misturado com guirlanda' (mālāmissā) significa feito misturando com flores de jasmim, etc., e trançando três mechas de cabelo; mesmo um conjunto de cabelos não trançado, mas simplesmente misturado com flores, deve ser entendido aqui como 'trança'. 'Misturado com moedas' (hiraññamissā) significa feito misturando com uma guirlanda de moedas (kahāpaṇa). 'Misturado com ouro' (suvaṇṇamissā) significa feito misturando com fitas de ouro ou ornamentos de ouro, etc. 'Misturado com pérolas' (muttāmissā) significa feito misturando com cordões de pérolas. 'Misturado com gemas' (maṇimissā) significa feito misturando com gemas enfiadas em fios. Pois, para quem segura qualquer uma dessas tranças, há uma ofensa saṅghādisesa. Não há liberação para quem diz: 'Eu segurei uma trança mista'. E aqui, ao segurar a trança, o cabelo também é segurado; portanto, mesmo para quem segura um único fio de cabelo, há de fato uma ofensa.

---

หตฺถญฺจ เวณิญฺจ ฐเปตฺวาติ อิธ วุตฺตลกฺขณํ หตฺถญฺจ สพฺพปฺปการญฺจ เวณึ ฐเปตฺวา อวเสสํ สรีรํ ‘‘องฺค’’นฺติ เวทิตพฺพํ. เอวํ ปริจฺฉินฺเนสุ หตฺถาทีสุ หตฺถสฺส คหณํ หตฺถคฺคาโห, เวณิยา คหณํ เวณิคฺคาโห, อวเสสสสรีรสฺส ปรามสนํ อญฺญตรสฺส วา อญฺญตรสฺส วา องฺคสฺส ปรามสนํ, โย ตํ หตฺถคฺคาหํ วา เวณิคฺคาหํ วา อญฺญตรสฺส วา อญฺญตรสฺส วา องฺคสฺส ปรามสนํ สมาปชฺเชยฺย, ตสฺส สงฺฆาทิเสโส นาม อาปตฺตินิกาโย โหตีติ. อยํ สิกฺขาปทสฺส อตฺโถ.

'Excluindo a mão e a trança' (hatthañca veṇiñca ṭhapetvā) significa que, excluindo a mão com as características aqui descritas e todos os tipos de tranças, o restante do corpo deve ser entendido como 'membro' (aṅga). Assim, entre as partes delimitadas, segurar a mão é 'segurar a mão' (hatthaggāha), segurar a trança é 'segurar a trança' (veṇiggāha), e tocar o restante do corpo é 'tocar um ou outro membro'. Aquele que realizar esse ato de segurar a mão, ou segurar a trança, ou tocar um ou outro membro, incorre na classe de ofensa chamada saṅghādisesa. Este é o significado do preceito de treinamento.

---

๒๗๒. ยสฺมา ปน โย จ หตฺถคฺคาโห โย จ เวณิคฺคาโห ยญฺจ อวเสสสฺส องฺคสฺส ปรามสนํ ตํ สพฺพมฺปิ เภทโต ทฺวาทสวิธํ โหติ, ตสฺมา ตํ เภทํ ทสฺเสตุํ ‘‘อามสนา ปรามสนา’’ติอาทินา นเยนสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ. ตตฺถ ยญฺจ วุตฺตํ ‘‘อามสนา นาม อามฏฺฐมตฺตา’’ติ ยญฺจ ‘‘ฉุปนํ นาม ผุฏฺฐมตฺต’’นฺติ, อิเมสํ อยํ วิเสโส – อามสนาติ อามชฺชนา ผุฏฺโฐกาสํ อนติกฺกมิตฺวาปิ ตตฺเถว สงฺฆฏฺฏนา. อยญฺหิ ‘‘อามฏฺฐมตฺตา’’ติ วุจฺจติ. ฉุปนนฺติ อสงฺฆฏฺเฏตฺวา ผุฏฺฐมตฺตํ.

272. Mas como segurar a mão, segurar a trança e tocar o restante dos membros são todos, por divisão, de doze tipos, por isso, para mostrar essa divisão, a análise das palavras foi declarada na forma de 'tocar, acariciar' (āmasanā parāmasanā), etc. Ali, quanto ao que foi dito: 'tocar (āmasanā) significa apenas tocar de leve' e 'encostar (chupana) significa apenas fazer contato', esta é a distinção entre eles: 'tocar' (āmasanā) significa esfregar ou acariciar, exercendo fricção exatamente no local de contato, sem ir além dele. Pois isso é chamado de 'apenas tocar de leve'. 'Encostar' (chupana) significa apenas fazer contato, sem exercer fricção.

---

ยมฺปิ [Pg.122] อุมฺมสนาย จ อุลฺลงฺฆนาย จ นิทฺเทเส ‘‘อุทฺธํ อุจฺจารณา’’ติ เอกเมว ปทํ วุตฺตํ. ตตฺราปิ อยํ วิเสโส – ปฐมํ อตฺตโน กายสฺส อิตฺถิยา กาเย อุทฺธํ เปสนวเสน วุตฺตํ, ทุติยํ อิตฺถิยา กายํ อุกฺขิปนวเสน, เสสํ ปากฏเมว.

E embora na explicação de 'acariciar para cima' (ummasanā) e 'erguer' (ullaṅghanā) tenha sido usada a mesma expressão 'elevação para cima' (uddhaṃ uccāraṇā), mesmo assim há esta distinção: a primeira é dita no sentido de mover o próprio corpo (como a mão) para cima no corpo da mulher; a segunda é dita no sentido de levantar o corpo da mulher. O restante é bastante claro.

---

๒๗๓. อิทานิ ยฺวายํ โอติณฺโณ วิปริณเตน จิตฺเตน กายสํสคฺคํ สมาปชฺชติ, ตสฺส เอเตสํ ปทานํ วเสน วิตฺถารโต อาปตฺติเภทํ ทสฺเสนฺโต ‘‘อิตฺถี จ โหติ อิตฺถิสญฺญี สารตฺโต จ ภิกฺขุ จ นํ อิตฺถิยา กาเยน กาย’’นฺติอาทิมาห. ตตฺถ ภิกฺขุ จ นํ อิตฺถิยา กาเยน กายนฺติ โส สารตฺโต จ อิตฺถิสญฺญี จ ภิกฺขุ อตฺตโน กาเยน. นนฺติ นิปาตมตฺตํ. อถ วา เอตํ ตสฺสา อิตฺถิยา หตฺถาทิเภทํ กายํ. อามสติ ปรามสตีติ เอเตสุ เจ เอเกนาปิ อากาเรน อชฺฌาจรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส. ตตฺถ สกึ อามสโต เอกา อาปตฺติ, ปุนปฺปุนํ อามสโต ปโยเค ปโยเค สงฺฆาทิเสโส.

273. Agora, mostrando detalhadamente a divisão das ofensas para aquele que, estando dominado pela luxúria e com a mente alterada, entra em contato físico, por meio desses termos, ele disse: 'E ela é uma mulher, ele a percebe como uma mulher, ele está apaixonado, e o bhikkhu [toca] o corpo dela com o seu corpo', etc. Ali, 'e o bhikkhu [toca] o corpo dela com o seu corpo' significa que aquele bhikkhu apaixonado, que percebe a mulher como mulher, com o seu próprio corpo. 'Naṃ' é apenas uma partícula. Ou então, 'o corpo dela' refere-se ao corpo daquela mulher, dividido em mão, etc. 'Toca, acaricia' (āmasati parāmasati) significa que se ele transgredir em mesmo uma dessas formas, a ofensa é um saṅghādisesa. Ali, para quem toca uma única vez, há uma ofensa; para quem toca repetidamente, há um saṅghādisesa a cada ação (payoge payoge).

---

ปรามสนฺโตปิ สเจ กายโต อโมเจตฺวาว อิโต จิโต จ อตฺตโน หตฺถํ วา กายํ วา สญฺโจเปติ หรติ เปเสติ ทิวสมฺปิ ปรามสโต เอกาว อาปตฺติ. สเจ กายโต โมเจตฺวา โมเจตฺวา ปรามสติ ปโยเค ปโยเค อาปตฺติ.

Mesmo para quem está acariciando (parāmasanto), se, sem afastar a mão ou o corpo do corpo dela, ele os move, desloca ou direciona para cá e para lá, mesmo que acaricie o dia inteiro, há apenas uma ofensa. Se ele acariciar afastando e reaplicando a mão ou o corpo do corpo dela, há uma ofensa a cada ação.

---

โอมสนฺโตปิ สเจ กายโต อโมเจตฺวาว อิตฺถิยา มตฺถกโต ปฏฺฐาย ยาว ปาทปิฏฺฐึ โอมสติ เอกาว อาปตฺติ. สเจ ปน อุทราทีสุ ตํ ตํ ฐานํ ปตฺวา มุญฺจิตฺวา มุญฺจิตฺวา โอมสติ ปโยเค ปโยเค อาปตฺติ. อุมฺมสนายปิ ปาทโต ปฏฺฐาย ยาว สีสํ อุมฺมสนฺตสฺส เอเสว นโย.

Mesmo para quem está acariciando para baixo (omasanto), se, sem afastar a mão do corpo dela, ele acaricia para baixo desde a cabeça da mulher até o peito do pé, há apenas uma ofensa. Mas se, ao alcançar diferentes partes como o abdômen, etc., ele acaricia para baixo afastando e reaplicando a mão, há uma ofensa a cada ação. Para o ato de acariciar para cima (ummasanā) também, começando dos pés até a cabeça, o mesmo método se aplica.

---

โอลงฺฆนาย มาตุคามํ เกเสสุ คเหตฺวา นาเมตฺวา จุมฺพนาทีสุ ยํ อชฺฌาจารํ อิจฺฉติ ตํ กตฺวา มุญฺจโต เอกาว อาปตฺติ. อุฏฺฐิตํ ปุนปฺปุนํ นามยโต ปโยเค ปโยเค อาปตฺติ. อุลฺลงฺฆนายปิ เกเสสุ วา หตฺเถสุ วา คเหตฺวา วุฏฺฐาปยโต เอเสว นโย.

No ato de puxar para baixo (olaṅghanā), para quem segura a mulher pelos cabelos, curva-a para baixo, realiza a transgressão que deseja, como beijar, etc., e depois a solta, há apenas uma ofensa. Para quem a curva para baixo repetidamente após ela ter se levantado, há uma ofensa a cada ação. No ato de puxar para cima (ullaṅghanā) também, para quem a segura pelos cabelos ou pelas mãos e a faz levantar-se, o mesmo método se aplica.

---

อากฑฺฒนาย อตฺตโน อภิมุขํ อากฑฺฒนฺโต ยาว น มุญฺจติ ตาว เอกาว อาปตฺติ. มุญฺจิตฺวา มุญฺจิตฺวา อากฑฺฒนฺตสฺส ปโยเค ปโยเค อาปตฺติ. ปติกฑฺฒนายปิ ปรมฺมุขํ ปิฏฺฐิยํ คเหตฺวา ปฏิปฺปณามยโต เอเสว นโย.

No ato de puxar para si (ākaḍḍhana), para quem a puxa em sua direção, enquanto não a soltar, há apenas uma ofensa. Para quem a puxa soltando e puxando novamente, há uma ofensa a cada ação. No ato de empurrar para trás (patikaḍḍhana) também, para quem a segura pelas costas por trás e a empurra, o mesmo método se aplica.

---

อภินิคฺคณฺหนาย [Pg.123] หตฺเถ วา พาหาย วา ทฬฺหํ คเหตฺวา โยชนมฺปิ คจฺฉโต เอกาว อาปตฺติ. มุญฺจิตฺวา ปุนปฺปุนํ คณฺหโต ปโยเค ปโยเค อาปตฺติ. อมุญฺจิตฺวา ปุนปฺปุนํ ผุสโต จ อาลิงฺคโต จ ปโยเค ปโยเค อาปตฺตีติ มหาสุมตฺเถโร อาห. มหาปทุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘มูลคฺคหณเมว ปมาณํ, ตสฺมา ยาว น มุญฺจติ ตาว เอกา เอว อาปตฺตี’’ติ.

No ato de segurar firmemente (abhiniggaṇhana), para quem a segura firmemente pela mão ou pelo braço e caminha até mesmo uma légua (yojana), há apenas uma ofensa. Para quem a solta e a segura repetidamente, há uma ofensa a cada ação. O Ancião Mahāsumma disse: 'Para quem, sem a soltar, a toca repetidamente ou a abraça, há uma ofensa a cada ação'. No entanto, o Ancião Mahāpaduma disse: 'O agarrar inicial é o que serve de medida; portanto, enquanto ele não a soltar, há apenas uma única ofensa'.

---

อภินิปฺปีฬนาย วตฺเถน วา อาภรเณน วา สทฺธึ ปีฬยโต องฺคํ อผุสนฺตสฺส ถุลฺลจฺจยํ, ผุสนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส, เอกปโยเคน เอกา อาปตฺติ, นานาปโยเคน นานา.

No ato de pressionar ou apertar (abhinippīḷanāya), para quem a aperta junto com a roupa ou ornamentos, se ele não tocar diretamente o corpo dela, há uma ofensa grave (thullaccaya); se ele a tocar diretamente, há uma ofensa saṅghādisesa. Com um único esforço, há uma única ofensa; com múltiplos esforços, há múltiplas ofensas.

---

คหณฉุปเนสุ อญฺญํ กิญฺจิ วิการํ อกโรนฺโตปิ คหิตมตฺตผุฏฺฐมตฺเตนาปิ อาปตฺตึ อาปชฺชติ.

Nos atos de segurar e encostar, mesmo que ele não faça nenhum outro movimento ou alteração, ele incorre em ofensa pelo mero ato de segurar ou pelo mero ato de encostar.

---

เอวเมเตสุ อามสนาทีสุ เอเกนาปิ อากาเรน อชฺฌาจารโต อิตฺถิยา อิตฺถิสญฺญิสฺส สงฺฆาทิเสโส, เวมติกสฺส ถุลฺลจฺจยํ, ปณฺฑกปุริสติรจฺฉานคตสญฺญิสฺสาปิ ถุลฺลจฺจยเมว. ปณฺฑเก ปณฺฑกสญฺญิสฺส ถุลฺลจฺจยํ, เวมติกสฺส ทุกฺกฏํ. ปุริสติรจฺฉานคตอิตฺถิสญฺญิสฺสาปิ ทุกฺกฏเมว. ปุริเส ปุริสสญฺญิสฺสาปิ เวมติกสฺสาปิ อิตฺถิปณฺฑกติรจฺฉานคตสญฺญิสฺสาปิ ทุกฺกฏเมว. ติรจฺฉานคเตปิ สพฺพากาเรน ทุกฺกฏเมวาติ. อิมา เอกมูลกนเย วุตฺตา อาปตฺติโย สลฺลกฺเขตฺวา อิมินาว อุปาเยน ‘‘ทฺเว อิตฺถิโย ทฺวินฺนํ อิตฺถีน’’นฺติอาทิวเสน วุตฺเต ทุมูลกนเยปิ ทิคุณา อาปตฺติโย เวทิตพฺพา. ยถา จ ทฺวีสุ อิตฺถีสุ ทฺเว สงฺฆาทิเสสา; เอวํ สมฺพหุลาสุ สมฺพหุลา เวทิตพฺพา.

Assim, para quem transgredir em mesmo uma dessas formas, como tocar, etc., no caso de uma mulher, se ele a percebe como mulher, há uma ofensa saṅghādisesa; se ele estiver em dúvida, há uma ofensa grave (thullaccaya); mesmo se ele a perceber como um pandaka (indivíduo de gênero indeterminado), um homem ou um animal, há de fato uma ofensa grave (thullaccaya). No caso de um pandaka, se ele o percebe como pandaka, há uma ofensa grave (thullaccaya); se estiver em dúvida, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Se ele perceber um homem ou um animal como mulher, há de fato uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No caso de um homem, se ele o percebe como homem, ou se estiver em dúvida, ou se o perceber como mulher, pandaka ou animal, há de fato uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No caso de um animal também, sob todas as formas, há de fato uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Tendo observado essas ofensas declaradas no método de raiz única (ekamūlakanaya), por este mesmo método, no método de raiz dupla (dumūlakanaya) declarado na forma de 'duas mulheres, de duas mulheres', etc., deve-se entender que as ofensas são duplicadas. E assim como no caso de duas mulheres há duas ofensas saṅghādisesa, no caso de muitas mulheres, deve-se entender que há muitas ofensas.

---

โย หิ เอกโต ฐิตา สมฺพหุลา อิตฺถิโย พาหาหิ ปริกฺขิปิตฺวา คณฺหาติ โส ยตฺตกา อิตฺถิโย ผุฏฺฐา ตาสํ คณนาย สงฺฆาทิเสเส อาปชฺชติ, มชฺฌคตานํ คณนาย ถุลฺลจฺจเย. ตา หิ เตน กายปฺปฏิพทฺเธน อามฏฺฐา โหนฺติ. โย ปน สมฺพหุลานํ องฺคุลิโย วา เกเส วา เอกโต กตฺวา คณฺหาติ, โส องฺคุลิโย จ เกเส จ อคเณตฺวา อิตฺถิโย คเณตฺวา สงฺฆาทิเสเสหิ กาเรตพฺโพ. ยาสญฺจ อิตฺถีนํ องฺคุลิโย วา เกสา วา มชฺฌคตา โหนฺติ, ตาสํ คณนาย ถุลฺลจฺจเย อาปชฺชติ. ตา หิ เตน กายปฺปฏิพทฺเธน อามฏฺฐา โหนฺติ, สมฺพหุลา ปน อิตฺถิโย กายปฺปฏิพทฺเธหิ รชฺชุวตฺถาทีหิ ปริกฺขิปิตฺวา คณฺหนฺโต สพฺพาสํเยว [Pg.124] อนฺโตปริกฺเขปคตานํ คณนาย ถุลฺลจฺจเย อาปชฺชติ. มหาปจฺจริยํ อผุฏฺฐาสุ ทุกฺกฏํ วุตฺตํ. ตตฺถ ยสฺมา ปาฬิยํ กายปฺปฏิพทฺธปฺปฏิพทฺเธน อามสนํ นาม นตฺถิ, ตสฺมา สพฺพมฺปิ กายปฺปฏิพทฺธปฺปฏิพทฺธํ กายปฺปฏิพทฺเธเนว สงฺคเหตฺวา มหาอฏฺฐกถายญฺจ กุรุนฺทิยญฺจ วุตฺโต ปุริมนโยเยเวตฺถ ยุตฺตตโร ทิสฺสติ.

Pois, se um monge envolve com os braços e segura muitas mulheres que estão juntas, ele incorre em tantos saṅghādisesas quanto for o número de mulheres tocadas diretamente, e em ofensas thullaccaya pelo número daquelas que ficaram no meio. Pois estas últimas são tocadas por ele através daquilo que está conectado ao corpo. Mas se ele junta os dedos ou os cabelos de muitas mulheres e os segura, sem contar os dedos ou os cabelos, mas contando as mulheres, ele deve ser punido com saṅghādisesas. E para aquelas mulheres cujos dedos ou cabelos estão no meio, ele incorre em thullaccaya de acordo com o número delas. Pois estas são tocadas por ele através daquilo que está conectado ao corpo. Mas se ele segura muitas mulheres envolvendo-as com objetos conectados ao corpo, como cordas, tecidos, etc., ele incorre em thullaccaya pelo número de todas as que estão dentro do cerco. No Mahāpaccarī, afirma-se que há uma ofensa dukkaṭa em relação àquelas que não foram tocadas. A esse respeito, como no texto canônico (Pāli) não existe o toque por meio de algo conectado a algo conectado ao corpo (kāyappaṭibaddhappaṭibaddha), portanto, incluindo todo 'conectado ao conectado ao corpo' sob a categoria de 'conectado ao corpo', o método anterior mencionado no Mahā-aṭṭhakathā e no Kurundī parece ser o mais apropriado aqui.

---

โย หิ หตฺเถน หตฺถํ คเหตฺวา ปฏิปาฏิยา ฐิตาสุ อิตฺถีสุ สมสาราโค เอกํ หตฺเถ คณฺหาติ, โส คหิติตฺถิยา วเสน เอกํ สงฺฆาทิเสสํ อาปชฺชติ, อิตราสํ คณนาย ปุริมนเยเนว ถุลฺลจฺจเย. สเจ โส ตํ กายปฺปฏิพทฺเธ วตฺเถ วา ปุปฺเผ วา คณฺหาติ, สพฺพาสํ คณนาย ถุลฺลจฺจเย อาปชฺชติ. ยเถว หิ รชฺชุวตฺถาทีหิ ปริกฺขิปนฺเตน สพฺพาปิ กายปฺปฏิพทฺเธน อามฏฺฐา โหนฺติ, ตถา อิธาปิ สพฺพาปิ กายปฺปฏิพทฺเธน อามฏฺฐา โหนฺติ. สเจ ปน ตา อิตฺถิโย อญฺญมญฺญํ วตฺถโกฏิยํ คเหตฺวา ฐิตา โหนฺติ, ตตฺร เจโส ปุริมนเยเนว ปฐมํ อิตฺถึ หตฺเถ คณฺหาติ คหิตาย วเสน สงฺฆาทิเสสํ อาปชฺชติ, อิตราสํ คณนาย ทุกฺกฏานิ. สพฺพาสญฺหิ ตาสํ เตน ปุริมนเยเนว กายปฏิพทฺเธน กายปฺปฏิพทฺธํ อามฏฺฐํ โหติ. สเจ ปน โสปิ ตํ กายปฺปฏิพทฺเธเยว คณฺหาติ ตสฺสา วเสน ถุลฺลจฺจยํ อาปชฺชติ, อิตราสํ คณนาย อนนฺตรนเยเนว ทุกฺกฏานิ.

Pois, se mulheres estão de pé em fila segurando as mãos umas das outras, e um monge, com desejo de contato físico, segura a mão de uma delas, ele incorre em um saṅghādisesa por causa da mulher segurada, e em ofensas thullaccaya pelo número das outras, conforme o método anterior. Se ele a segura por algo conectado ao corpo, como uma roupa ou uma flor, ele incorre em thullaccaya pelo número de todas elas. Pois, assim como ao envolver com cordas, tecidos, etc., todas são tocadas por algo conectado ao corpo, da mesma forma aqui, todas são tocadas por algo conectado ao corpo. Mas se aquelas mulheres estão de pé segurando as pontas das roupas umas das outras, e o monge, pelo método anterior, segura a mão da primeira mulher, ele incorre em saṅghādisesa por causa da mulher segurada, e em ofensas dukkaṭa pelo número das outras. Pois, para todas as outras, o que está conectado ao corpo delas é tocado por aquilo que está conectado ao corpo dele, conforme o método anterior. Mas se ele a segura apenas por algo conectado ao corpo, ele incorre em thullaccaya por causa dela, e em ofensas dukkaṭa pelo número das outras, conforme o método imediatamente anterior.

---

โย ปน ฆนวตฺถนิวตฺถํ อิตฺถึ กายสํสคฺคราเคน วตฺเถ ฆฏฺเฏติ, ถุลฺลจฺจยํ. วิรฬวตฺถนิวตฺถํ ฆฏฺเฏติ, ตตฺร เจ วตฺถนฺตเรหิ อิตฺถิยา วา นิกฺขนฺตโลมานิ ภิกฺขุํ ภิกฺขุโน วา ปวิฏฺฐโลมานิ อิตฺถึ ผุสนฺติ, อุภินฺนํ โลมานิเยว วา โลมานิ ผุสนฺติ, สงฺฆาทิเสโส. อุปาทินฺนเกน หิ กมฺมชรูเปน อุปาทินฺนกํ วา อนุปาทินฺนกํ วา อนุปาทินฺนเกนปิ เกนจิ เกสาทินา อุปาทินฺนกํ วา อนุปาทินฺนกํ วา ผุสนฺโตปิ สงฺฆาทิเสสํ อาปชฺชติเยว.

Mas se um monge, com desejo de contato físico, esbarra na roupa de uma mulher vestida com roupas grossas, incorre em thullaccaya. Se ele esbarra em uma mulher vestida com roupas finas e, através dos vãos do tecido, os pelos dela que sobressaem tocam o monge, ou os pelos do monge que penetram tocam a mulher, ou se os pelos de ambos se tocam, incorre em saṅghādisesa. Pois, seja tocando o que é orgânico (upādinnaka, gerado pelo karma) ou o que é inorgânico (anupādinnaka) com matéria orgânica gerada pelo karma, ou tocando o que é orgânico ou inorgânico com algo inorgânico, como cabelos, etc., ele ainda assim incorre em saṅghādisesa.

---

ตตฺถ กุรุนฺทิยํ ‘‘โลมานิ คเณตฺวา สงฺฆาทิเสโส’’ติ วุตฺตํ. มหาอฏฺฐกถายํ ปน ‘‘โลมานิ คเณตฺวา อาปตฺติยา น กาเรตพฺโพ, เอกเมว สงฺฆาทิเสสํ อาปชฺชติ. สงฺฆิกมญฺเจ ปน อปจฺจตฺถริตฺวา นิปนฺโน โลมานิ คเณตฺวา กาเรตพฺโพ’’ติ วุตฺตํ, ตเทว ยุตฺตํ. อิตฺถิวเสน หิ อยํ อาปตฺติ, น โกฏฺฐาสวเสนาติ.

A esse respeito, no Kurundī afirma-se: 'Incorre-se em saṅghādisesa contando os pelos'. No Mahā-aṭṭhakathā, porém, diz-se: 'Ele não deve ser punido contando os pelos; ele incorre em apenas um único saṅghādisesa. Mas se ele se deita em um leito pertencente à Sangha sem cobri-lo, ele deve ser punido contando os pelos'. Esta última opinião é a mais apropriada. Pois esta ofensa ocorre em relação à mulher, e não em relação às partes do corpo.

---

เอตฺถาห [Pg.125] ‘‘โย ปน ‘กายปฺปฏิพทฺธํ คณฺหิสฺสามี’ติ กายํ คณฺหาติ, ‘กายํ คณฺหิสฺสามี’ติ กายปฺปฏิพทฺธํ คณฺหาติ, โส กึ อาปชฺชตี’’ติ. มหาสุมตฺเถโร ตาว ‘‘ยถาวตฺถุกเมวา’’ติ วทติ. อยํ กิรสฺส ลทฺธิ –

Aqui, pergunta-se: 'Mas se um monge, pensando "vou segurar o que está conectado ao corpo", segura o corpo; ou pensando "vou segurar o corpo", segura o que está conectado ao corpo, em qual ofensa ele incorre?'. O Venerável Mahāsumma diz: 'De acordo com o objeto real tocado'. Esta é, de fato, a sua opinião:

---

‘‘วตฺถุ สญฺญา จ ราโค จ, ผสฺสปฺปฏิวิชานนา;

ยถานิทฺทิฏฺฐนิทฺเทเส, ครุกํ เตน การเย’’ติ.

'O objeto, a percepção, o desejo e o reconhecimento do toque; de acordo com a exposição especificada, deve-se aplicar a ofensa grave por causa disso.'

---

เอตฺถ ‘‘วตฺถู’’ติ อิตฺถี. ‘‘สญฺญา’’ติ อิตฺถิสญฺญา. ‘‘ราโค’’ติ กายสํสคฺคราโค. ‘‘ผสฺสปฺปฏิวิชานนา’’ติ กายสํสคฺคผสฺสชานนา. ตสฺมา โย อิตฺถิยา อิตฺถิสญฺญี กายสํสคฺคราเคน ‘‘กายปฺปฏิพทฺธํ คเหสฺสามี’’ติ ปวตฺโตปิ กายํ ผุสติ, ครุกํ สงฺฆาทิเสสํเยว อาปชฺชติ. อิตโรปิ ถุลฺลจฺจยนฺติ มหาปทุมตฺเถโร ปนาห –

Aqui, 'objeto' refere-se à mulher. 'Percepção' refere-se à percepção de ser uma mulher. 'Desejo' refere-se ao desejo de contato físico. 'Reconhecimento do toque' refere-se ao reconhecimento do toque do contato físico. Portanto, se um monge que percebe a mulher como mulher, movido pelo desejo de contato físico, embora tenha a intenção de 'vou segurar o que está conectado ao corpo', acaba tocando o corpo, ele incorre na ofensa grave de saṅghādisesa. O outro caso resulta em thullaccaya. O Venerável Mahāpaduma, porém, diz:

---

‘‘สญฺญาย วิราคิตมฺหิ, คหเณ จ วิราคิเต;

ยถานิทฺทิฏฺฐนิทฺเทเส, ครุกํ ตตฺถ น ทิสฺสตี’’ติ.

'Quando a percepção falha e o ato de segurar falha, de acordo com a exposição especificada, a ofensa grave não é vista ali.'

---

อสฺสาปายํ ลทฺธิ อิตฺถิยา อิตฺถิสญฺญิโน หิ สงฺฆาทิเสโส วุตฺโต. อิมินา จ อิตฺถิสญฺญา วิราคิตา กายปฺปฏิพทฺเธ กายปฺปฏิพทฺธสญฺญา อุปฺปาทิตา, ตํ คณฺหนฺตสฺส ปน ถุลฺลจฺจยํ วุตฺตํ. อิมินา จ คหณมฺปิ วิราคิตํ ตํ อคฺคเหตฺวา อิตฺถี คหิตา, ตสฺมา เอตฺถ อิตฺถิสญฺญาย อภาวโต สงฺฆาทิเสโส น ทิสฺสติ, กายปฺปฏิพทฺธสฺส อคฺคหิตตฺตา ถุลฺลจฺจยํ น ทิสฺสติ, กายสํสคฺคราเคน ผุฏฺฐตฺตา ปน ทุกฺกฏํ. กายสํสคฺคราเคน หิ อิมํ นาม วตฺถุํ ผุสโต อนาปตฺตีติ นตฺถิ, ตสฺมา ทุกฺกฏเมวาติ.

Esta é a sua opinião: Pois o saṅghādisesa é declarado para quem percebe a mulher como mulher. E por este monge a percepção de mulher foi desviada, e a percepção de 'conectado ao corpo' foi gerada em relação ao que está conectado ao corpo. Mas para quem segura o que está conectado ao corpo, declara-se thullaccaya. E por este monge o próprio ato de segurar pretendido foi desviado; sem segurar aquilo, a mulher foi segurada. Portanto, aqui, devido à ausência da percepção de mulher, o saṅghādisesa não é visto; e por não ter segurado o que está conectado ao corpo, o thullaccaya não é visto. Mas, por ter tocado com desejo de contato físico, há uma ofensa dukkaṭa. Pois não há isenção de ofensa para quem toca qualquer objeto com desejo de contato físico; portanto, é apenas dukkaṭa.

---

อิทญฺจ ปน วตฺวา อิทํ จตุกฺกมาห. ‘‘สารตฺตํ คณฺหิสฺสามี’ติ สารตฺตํ คณฺหิ สงฺฆาทิเสโส, ‘วิรตฺตํ คณฺหิสฺสามี’ติ วิรตฺตํ คณฺหิ ทุกฺกฏํ, ‘สารตฺตํ คณฺหิสฺสามี’ติ วิรตฺตํ คณฺหิ ทุกฺกฏํ, ‘วิรตฺตํ คณฺหิสฺสามี’ติ สารตฺตํ คณฺหิ ทุกฺกฏเมวา’’ติ. กิญฺจาปิ เอวมาห? อถ โข มหาสุมตฺเถรวาโทเยเวตฺถ ‘‘อิตฺถิ จ โหติ อิตฺถิสญฺญี สารตฺโต จ ภิกฺขุ จ นํ อิตฺถิยา กาเยน กายปฺปฏิพทฺธํ อามสติ ปรามสติ…เป… คณฺหาติ ฉุปติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสา’’ติ อิมาย ปาฬิยา ‘‘โย หิ เอกโต ฐิตา สมฺพหุลา อิตฺถิโย พาหาหิ ปริกฺขิปิตฺวา คณฺหาติ, โส ยตฺตกา อิตฺถิโย ผุฏฺฐา ตาสํ คณนาย สงฺฆาทิเสเส อาปชฺชติ, มชฺฌคตานํ [Pg.126] คณนาย ถุลฺลจฺจเย’’ติอาทีหิ อฏฺฐกถาวินิจฺฉเยหิ จ สเมติ. ยทิ หิ สญฺญาทิวิราเคน วิราคิตํ นาม ภเวยฺย ‘‘ปณฺฑโก จ โหติ อิตฺถิสญฺญี’’ติอาทีสุ วิย ‘‘กายปฺปฏิพทฺธญฺจ โหติ กายสญฺญี จา’’ติอาทินาปิ นเยน ปาฬิยํ วิเสสํ วเทยฺย. ยสฺมา ปน โส น วุตฺโต, ตสฺมา อิตฺถิยา อิตฺถิสญฺญาย สติ อิตฺถึ อามสนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส, กายปฺปฏิพทฺธํ อามสนฺตสฺส ถุลฺลจฺจยนฺติ ยถาวตฺถุกเมว ยุชฺชติ.

E tendo dito isso, ele apresenta este grupo de quatro: 'Pensando "vou segurar uma mulher com desejo", e segura uma mulher com desejo: saṅghādisesa. Pensando "vou segurar uma mulher sem desejo", e segura uma mulher sem desejo: dukkaṭa. Pensando "vou segurar uma mulher com desejo", e segura uma mulher sem desejo: dukkaṭa. Pensando "vou segurar uma mulher sem desejo", e segura uma mulher com desejo: apenas dukkaṭa'. Embora ele diga isso, no entanto, apenas a opinião do Venerável Mahāsumma concorda aqui com o texto canônico: 'Se é uma mulher, e ele tem a percepção de mulher, e o monge está com desejo, e ele toca, manipula... segura, toca o que está conectado ao corpo da mulher com o seu corpo, há uma ofensa thullaccaya', e com as decisões dos comentários como: 'Pois, se um monge envolve com os braços e segura muitas mulheres que estão juntas, ele incorre em tantos saṅghādisesas quanto for o número de mulheres tocadas, e em thullaccaya pelo número daquelas que ficaram no meio', etc. Pois se houvesse desvio devido à falha de percepção, etc., o Cânon teria declarado uma distinção também através de um método como 'e é algo conectado ao corpo, e ele tem a percepção de corpo', assim como em passagens como 'e é um eunuco, e ele tem a percepção de mulher'. Mas como isso não foi declarado, é apropriado que, havendo a percepção de mulher em relação a uma mulher, haja saṅghādisesa para quem toca a mulher, e thullaccaya para quem toca o que está conectado ao corpo, de acordo com o objeto real tocado.

---

มหาปจฺจริยมฺปิ เจตํ วุตฺตํ – ‘‘นีลํ ปารุปิตฺวา สยิตาย กาฬิตฺถิยา กายํ ฆฏฺเฏสฺสามี’ติ กายํ ฆฏฺเฏติ, สงฺฆาทิเสโส; ‘กายํ ฆฏฺเฏสฺสามี’ติ นีลํ ฆฏฺเฏติ, ถุลฺลจฺจยํ; ‘นีลํ ฆฏฺเฏสฺสามี’ติ กายํ ฆฏฺเฏติ, สงฺฆาทิเสโส; ‘นีลํ ฆฏฺเฏสฺสามี’ติ นีลํ ฆฏฺเฏติ, ถุลฺลจฺจย’’นฺติ. โยปายํ ‘‘อิตฺถี จ ปณฺฑโก จา’’ติอาทินา นเยน วตฺถุมิสฺสกนโย วุตฺโต, ตสฺมิมฺปิ วตฺถุ สญฺญาวิมติวเสน วุตฺตา อาปตฺติโย ปาฬิยํ อสมฺมุยฺหนฺเตน เวทิตพฺพา.

No Mahāpaccarī também se afirma isto: 'Pensando "vou esbarrar no corpo de uma mulher de pele escura que está deitada coberta com um manto azul", e esbarra no corpo: saṅghādisesa. Pensando "vou esbarrar no corpo", e esbarra no manto azul: thullaccaya. Pensando "vou esbarrar no manto azul", e esbarra no corpo: saṅghādisesa. Pensando "vou esbarrar no manto azul", e esbarra no manto azul: thullaccaya'. E quanto a este método de mistura de objetos declarado através de passagens como 'uma mulher e um eunuco', as ofensas declaradas ali devido ao objeto, à percepção e à dúvida devem ser compreendidas sem confusão de acordo com o texto canônico.

---

กาเยนกายปฺปฏิพทฺธวาเร ปน อิตฺถิยา อิตฺถิสญฺญิสฺส กายปฺปฏิพทฺธํ คณฺหโต ถุลฺลจฺจยํ, เสเส สพฺพตฺถ ทุกฺกฏํ. กายปฺปฏิพทฺเธนกายวาเรปิ เอเสว นโย. กายปฺปฏิพทฺเธนกอายปฺปฏิพทฺธวาเร จ นิสฺสคฺคิเยนกายวาราทีสุ จสฺส สพฺพตฺถ ทุกฺกฏเมว.

Mas na seção de 'corpo com o que está conectado ao corpo', para quem percebe a mulher como mulher e segura o que está conectado ao corpo dela, há thullaccaya; em todos os outros casos restantes, há dukkaṭa. Na seção de 'o que está conectado ao corpo com o corpo', o método é o mesmo. E na seção de 'o que está conectado ao corpo com o que está conectado ao corpo' e na seção de 'o que deve ser descartado com o corpo', etc., em todos os casos há apenas dukkaṭa.

---

‘‘อิตฺถี จ โหติ อิตฺถิสญฺญี สารตฺโต จ อิตฺถี จ นํ ภิกฺขุสฺส กาเยน กาย’’นฺติอาทิวาโร ปน ภิกฺขุมฺหิ มาตุคามสฺส ราควเสน วุตฺโต. ตตฺถ อิตฺถี จ นํ ภิกฺขุสฺส กาเยน กายนฺติ ภิกฺขุมฺหิ สารตฺตา อิตฺถี ตสฺส นิสินฺโนกาสํ วา นิปนฺโนกาสํ วา คนฺตฺวา อตฺตโน กาเยน ตํ ภิกฺขุสฺส กายํ อามสติ…เป… ฉุปติ. เสวนาธิปฺปาโย กาเยน วายมติ, ผสฺสํ ปฏิวิชานาตีติ เอวํ ตาย อามฏฺโฐ วา ฉุปิโต วา เสวนาธิปฺปาโย หุตฺวา สเจ ผสฺสปฺปฏิวิชานนตฺถํ อีสกมฺปิ กายํ จาเลติ ผนฺเทติ, สงฺฆาทิเสสํ อาปชฺชติ.

Mas a seção que começa com 'E é uma mulher, e ele tem a percepção de mulher, e ele está com desejo, e a mulher toca o corpo do monge com o seu corpo', etc., é declarada em relação ao desejo da mulher pelo monge. Ali, 'a mulher toca o corpo do monge com o seu corpo' significa que a mulher, apaixonada pelo monge, vai ao local onde ele está sentado ou deitado e, com o seu próprio corpo, toca ou esbarra no corpo do monge. Se o monge, sendo assim tocado ou esbarrado por ela, e tendo a intenção de consentir, move ou agita mesmo que ligeiramente o seu corpo para reconhecer o toque, ele incorre em saṅghādisesa.

---

ทฺเว อิตฺถิโยติ เอตฺถ ทฺเว สงฺฆาทิเสเส อาปชฺชติ, อิตฺถิยา จ ปณฺฑเก จ สงฺฆาทิเสเสน สห ทุกฺกฏํ. เอเตน อุปาเยน ยาว ‘‘นิสฺสคฺคิเยน นิสฺสคฺคิยํ อามสติ, เสวนาธิปฺปาโย กาเยน วายมติ น จ ผสฺสํ ปฏิวิชานาติ, อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสา’’ติ ตาว ปุริมนเยเนว อาปตฺติเภโท เวทิตพฺโพ.

Na passagem 'duas mulheres', ele incorre em dois saṅghādisesas. Em relação a uma mulher e um eunuco, ele incorre em um saṅghādisesa junto com um dukkaṭa. Por este método, até a passagem 'toca o que deve ser descartado com o que deve ser descartado, tem a intenção de consentir, esforça-se com o corpo, mas não reconhece o toque: há uma ofensa dukkaṭa', a classificação das ofensas deve ser compreendida de acordo com o método anterior.

---

เอตฺถ [Pg.127] จ กาเยน วายมติ น จ ผสฺสํ ปฏิวิชานาตีติ อตฺตนา นิสฺสฏฺฐํ ปุปฺผํ วา ผลํ วา อิตฺถึ อตฺตโน นิสฺสคฺคิเยน ปุปฺเผน วา ผเลน วา ปหรนฺตึ ทิสฺวา กาเยน วิการํ กโรติ, องฺคุลึ วา จาเลติ, ภมุกํ วา อุกฺขิปติ, อกฺขึ วา นิขณติ, อญฺญํ วา เอวรูปํ วิการํ กโรติ, อยํ วุจฺจติ ‘‘กาเยน วายมติ น จ ผสฺสํ ปฏิวิชานาตี’’ติ. อยมฺปิ กาเยน วายมิตตฺตา ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ, ทฺวีสุ อิตฺถีสุ ทฺเว, อิตฺถีปณฺฑเกสุปิ ทฺเว เอว ทุกฺกเฏ อาปชฺชติ.

E aqui, 'esforça-se com o corpo, mas não reconhece o toque' significa que, ao ver uma mulher atirando de volta com uma flor ou fruto dela contra a flor ou fruto que ele mesmo atirou, o monge faz um gesto com o corpo, move um dedo, ergue uma sobrancelha, pisca o olho ou faz qualquer outro gesto semelhante. Isso é chamado de 'esforça-se com o corpo, mas não reconhece o toque'. Este monge também, por ter se esforçado com o corpo, incorre em dukkaṭa. No caso de duas mulheres, ele incorre em dois dukkaṭas; no caso de uma mulher e um eunuco, ele incorre igualmente em dois dukkaṭas.

---

๒๗๙. เอวํ วตฺถุวเสน วิตฺถารโต อาปตฺติเภทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ ลกฺขณวเสน สงฺเขปโต อาปตฺติเภทญฺจ อนาปตฺติเภทญฺจ ทสฺเสนฺโต ‘‘เสวนาธิปฺปาโย’’ติอาทิมาห. ตตฺถ ปุริมนเย อิตฺถิยา ผุฏฺโฐ สมาโน เสวนาธิปฺปาโย กาเยน วายมติ, ผสฺสํ ปฏิวิชานาตีติ ติวงฺคสมฺปตฺติยา สงฺฆาทิเสโส. ทุติเย นเย นิสฺสคฺคิเยน นิสฺสคฺคิยามสเน วิย วายมิตฺวา อฉุปเน วิย จ ผสฺสสฺส อปฺปฏิวิชานนโต ทุวงฺคสมฺปตฺติยา ทุกฺกฏํ. ตติเย กาเยน อวายมโต อนาปตฺติ. โย หิ เสวนาธิปฺปาโยปิ นิจฺจเลน กาเยน เกวลํ ผสฺสํ ปฏิวิชานาติ สาทิยติ อนุโภติ, ตสฺส จิตฺตุปฺปาทมตฺเต อาปตฺติยา อภาวโต อนาปตฺติ. จตุตฺเถ ปน นิสฺสคฺคิเยน นิสฺสคฺคิยามสเน วิย ผสฺสปฺปฏิวิชานนาปิ นตฺถิ, เกวลํ จิตฺตุปฺปาทมตฺตเมว, ตสฺมา อนาปตฺติ. โมกฺขาธิปฺปายสฺส สพฺพากาเรสุ อนาปตฺติเยว.

279. Tendo assim mostrado detalhadamente a classificação das ofensas de acordo com o objeto, agora, para mostrar resumidamente a classificação das ofensas e a ausência de ofensa de acordo com as características, ele apresenta a passagem que começa com 'tem a intenção de consentir', etc. Ali, no primeiro método, sendo tocado por uma mulher, tendo a intenção de consentir, ele se esforça com o corpo e reconhece o toque; devido à presença de três fatores, há saṅghādisesa. No segundo método, assim como ao tocar o que deve ser descartado com o que deve ser descartado, ou como ao se esforçar mas não haver toque, devido ao não reconhecimento do toque, há dukkaṭa pela presença de dois fatores. No terceiro, por não se esforçar com o corpo, não há ofensa. Pois se um monge, mesmo tendo a intenção de consentir, com o corpo imóvel apenas reconhece o toque, consente e o experimenta, como não há ofensa pelo mero surgimento do pensamento, não há ofensa. No quarto, porém, assim como ao tocar o que deve ser descartado com o que deve ser descartado, nem sequer há o reconhecimento do toque, havendo apenas o mero surgimento do pensamento; portanto, não há ofensa. Para quem tem a intenção de se libertar, em todos os casos não há ofensa alguma.

---

เอตฺถ ปน โย อิตฺถิยา คหิโต ตํ อตฺตโน สรีรา โมเจตุกาโม ปฏิปฺปณาเมติ วา ปหรติ วา อยํ กาเยน วายมติ ผสฺสํ ปฏิวิชานาติ. โย อาคจฺฉนฺตึ ทิสฺวา ตโต มุญฺจิตุกาโม อุตฺตาเสตฺวา ปลาเปติ, อยํ กาเยน วายมติ น จ ผสฺสํ ปฏิวิชานาติ. โย ตาทิสํ ทีฆชาตึ กาเย อารูฬฺหํ ทิสฺวา ‘‘สณิกํ คจฺฉตุ ฆฏฺฏิยมานา อนตฺถาย สํวตฺเตยฺยา’’ติ น ฆฏฺเฏติ, อิตฺถิเมว วา องฺคํ ผุสมานํ ญตฺวา ‘‘เอสา ‘อนตฺถิโก อยํ มยา’ติ สยเมว ปกฺกมิสฺสตี’’ติ อชานนฺโต วิย นิจฺจโล โหติ, พลวิตฺถิยา วา คาฬฺหํ อาลิงฺคิตฺวา คหิโต ทหรภิกฺขุ ปลายิตุกาโมปิ สุฏฺฐุ คหิตตฺตา นิจฺจโล โหติ, อยํ น จ กาเยน วายมติ, ผสฺสํ ปฏิวิชานาติ. โย ปน อาคจฺฉนฺตึ ทิสฺวา ‘‘อาคจฺฉตุ ตาว ตโต นํ ปหริตฺวา วา ปณาเมตฺวา [Pg.128] วา ปกฺกมิสฺสามี’’ติ นิจฺจโล โหติ, อยํ โมกฺขาธิปฺปาโย น จ กาเยน วายมติ, น จ ผสฺสํ ปฏิวิชานาตีติ เวทิตพฺโพ.

Aqui, entretanto, aquele que, sendo agarrado por uma mulher, desejando libertar-se dela de seu próprio corpo, a empurra ou a golpeia, deve ser entendido como 'esforça-se com o corpo e percebe o toque'. Aquele que, vendo-a se aproximar, desejando libertar-se dela, a assusta e a faz fugir, deve ser entendido como 'esforça-se com o corpo e não percebe o toque'. Aquele que, vendo uma serpente (criatura de corpo longo) subir em seu corpo, não a toca, pensando: 'Que ela vá devagar; se for perturbada, isso resultará em dano'; ou, percebendo que uma mulher está tocando seu membro, permanece imóvel como se não soubesse, pensando: 'Ela perceberá que não tenho interesse nela e irá embora por si mesma'; ou um jovem monge que, sendo firmemente abraçado e agarrado por uma mulher forte, embora deseje fugir, permanece imóvel por estar fortemente preso — este deve ser entendido como 'não se esforça com o corpo, mas percebe o toque'. Aquele que, no entanto, vendo-a se aproximar, permanece imóvel pensando: 'Deixe-a vir primeiro; depois, golpeando-a ou empurrando-a, irei embora', este, tendo a intenção de libertar-se, deve ser entendido como 'não se esforça com o corpo e não percebe o toque'.

---

๒๘๐. อสญฺจิจฺจาติ อิมินา อุปาเยน อิมํ ผุสิสฺสามีติ อเจเตตฺวา, เอวญฺหิ อเจเตตฺวา ปตฺตปฺปฏิคฺคหณาทีสุ มาตุคามสฺส องฺเค ผุฏฺเฐปิ อนาปตฺติ.

280. 'Não intencionalmente' (asañcicca) significa sem a intenção de 'vou tocar nesta mulher por este meio'. De fato, agindo sem essa intenção, mesmo que haja toque em um membro de uma mulher ao receber a tigela de esmolas ou em situações semelhantes, não há ofensa.

---

อสติยาติ อญฺญวิหิโต โหติ มาตุคามํ ผุสามีติ สติ นตฺถิ, เอวํ อสติยา หตฺถปาทปสารณาทิกาเล ผุสนฺตสฺส อนาปตฺติ.

'Por falta de atenção' (asatiyā) significa que a mente está direcionada a outro objeto e não há a atenção consciente de 'vou tocar em uma mulher'. Assim, para quem toca sem atenção ao estender as mãos, os pés, etc., não há ofensa.

---

อชานนฺตสฺสาติ ทารกเวเสน ฐิตํ ทาริกํ ‘‘อิตฺถี’’ติ อชานนฺโต เกนจิเทว กรณีเยน ผุสติ, เอวํ ‘‘อิตฺถี’’ติ อชานนฺตสฺส ผุสโต อนาปตฺติ.

'Por não saber' (ajānantassa) significa que, não sabendo que uma menina vestida de menino é uma 'mulher', ele a toca devido a algum dever a ser cumprido. Assim, para quem toca não sabendo que se trata de uma mulher, não há ofensa.

---

อสาทิยนฺตสฺสาติ กายสํสคฺคํ อสาทิยนฺตสฺส, ตสฺส พาหาปรมฺปราย นีตภิกฺขุสฺส วิย อนาปตฺติ. อุมฺมตฺตกาทโย วุตฺตนยาเอว. อิธ ปน อุทายิตฺเถโร อาทิกมฺมิโก, ตสฺส อนาปตฺติ อาทิกมฺมิกสฺสาติ.

'Por não consentir' (asādiyantassa) significa para aquele que não consente com o contato físico; para ele, não há ofensa, assim como no caso do monge que foi carregado por uma sucessão de braços (de mulheres). Os casos de loucos, etc., são conforme o método já mencionado. Aqui, no entanto, o Venerável Udāyi é o primeiro perpetrador; para ele, o primeiro perpetrador, não há ofensa.

---

ปทภาชนียวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da análise das palavras está concluída.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ สิกฺขาปทํ ปฐมปาราชิกสมุฏฺฐานํ กายจิตฺตโต สมุฏฺฐาติ, กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทฺวิเวทนํ, สุขมชฺฌตฺตทฺวเยนาติ.

Quanto às origens e outros aspectos, esta regra de treinamento tem a mesma origem que a primeira Pārājika: origina-se do corpo e da mente, é uma ação, requer percepção para a liberação, é com consciência, é censurável pelo mundo, é uma ação corporal, envolve mente insalubre e possui duas sensações: a agradável e a neutra.

---

๒๘๑. วินีตวตฺถูสุ – มาตุยา มาตุเปเมนาติ มาตุเปเมน มาตุยา กายํ อามสิ. เอส นโย ธีตุภคินิวตฺถูสุ. ตตฺถ ยสฺมา มาตา วา โหตุ ธีตา วา อิตฺถี นาม สพฺพาปิ พฺรหฺมจริยสฺส ปาริปนฺถิกาว. ตสฺมา ‘‘อยํ เม มาตา อยํ ธีตา อยํ เม ภคินี’’ติ เคหสฺสิตเปเมน อามสโตปิ ทุกฺกฏเมว วุตฺตํ.

281. Nos casos decididos (vinītavatthu): 'À mãe, com amor de mãe' significa que ele tocou o corpo da mãe com amor filial. O mesmo método se aplica aos casos envolvendo filha e irmã. Pois, nesses casos, seja mãe ou filha, qualquer mulher é, por natureza, um obstáculo para a vida santa (brahmacariya). Portanto, mesmo para aquele que toca com amor doméstico, pensando: 'Esta é minha mãe, esta é minha filha, esta é minha irmã', é declarada apenas uma ofensa de má conduta (dukkaṭa).

---

อิมํ ปน ภควโต อาณํ อนุสฺสรนฺเตน สเจปิ นทีโสเตน วุยฺหมานํ มาตรํ ปสฺสติ เนว หตฺเถน ปรามสิตพฺพา. ปณฺฑิเตน ปน ภิกฺขุนา นาวา วา ผลกํ วา กทลิกฺขนฺโธ วา ทารุกฺขนฺโธ วา อุปสํหริตพฺโพ. ตสฺมึ อสติ กาสาวมฺปิ อุปสํหริตฺวา ปุรโต ฐเปตพฺพํ, ‘‘เอตฺถ [Pg.129] คณฺหาหี’’ติ ปน น วตฺตพฺพา. คหิเต ปริกฺขารํ กฑฺฒามีติ กฑฺฒนฺเตน คนฺตพฺพํ. สเจ ภายติ ปุรโต ปุรโต คนฺตฺวา ‘‘มา ภายี’’ติ สมสฺสาเสตพฺพา. สเจ ภายมานา ปุตฺตสฺส สหสา ขนฺเธ วา อภิรุหติ, หตฺเถ วา คณฺหาติ, น ‘‘อเปหิ มหลฺลิเก’’ติ นิทฺธุนิตพฺพา, ถลํ ปาเปตพฺพา. กทฺทเม ลคฺคายปิ กูเป ปติตายปิ เอเสว นโย.

No entanto, o monge que se lembra desta ordem do Abençoado, mesmo que veja sua mãe sendo arrastada pela correnteza de um rio, de modo algum deve tocá-la com a mão. O monge sábio deve aproximar dela um barco, uma prancha, um tronco de bananeira ou um pedaço de madeira. Se estes não estiverem disponíveis, ele deve aproximar até mesmo o seu manto monástico (kāsāya) e colocá-lo diante dela, mas não deve dizer: 'Segure aqui'. Uma vez que ela o tenha segurado, ele deve puxá-lo com o pensamento: 'Estou puxando o meu requisito'. Se ela estiver com medo, ele deve ir à frente dela e confortá-la dizendo: 'Não tenha medo'. Se, por medo, ela pular repentinamente nos ombros de seu filho ou segurar sua mão, ele não deve sacudi-la dizendo: 'Afaste-se, velha!', mas deve levá-la para a terra firme. O mesmo método se aplica se ela estiver presa na lama ou se tiver caído em um poço.

---

ตตฺรปิ หิ โยตฺตํ วา วตฺถํ วา ปกฺขิปิตฺวา หตฺเถน คหิตภาวํ ญตฺวา อุทฺธริตพฺพา, นตฺเวว อามสิตพฺพา. น เกวลญฺจ มาตุคามสฺส สรีรเมว อนามาสํ, นิวาสนปาวุรณมฺปิ อาภรณภณฺฑมฺปิ ติณณฺฑุปกํ วา ตาฬปณฺณมุทฺทิกํ วา อุปาทาย อนามาสเมว, ตญฺจ โข นิวาสนปารุปนํ ปิฬนฺธนตฺถาย ฐปิตเมว. สเจ ปน นิวาสนํ วา ปารุปนํ วา ปริวตฺเตตฺวา จีวรตฺถาย ปาทมูเล ฐเปติ วฏฺฏติ. อาภรณภณฺเฑสุ ปน สีสปสาธนกทนฺตสูจิอาทิกปฺปิยภณฺฑํ ‘‘อิมํ ภนฺเต ตุมฺหากํ คณฺหถา’’ติ ทิยฺยมานํ สิปาฏิกาสูจิอาทิอุปกรณตฺถาย คเหตพฺพํ. สุวณฺณรชตมุตฺตาทิมยํ ปน อนามาสเมว ทียฺยมานมฺปิ น คเหตพฺพํ. น เกวลญฺจ เอตาสํ สรีรูปคเมว อนามาสํ, อิตฺถิสณฺฐาเนน กตํ กฏฺฐรูปมฺปิ ทนฺตรูปมฺปิ อยรูปมฺปิ โลหรูปมฺปิ ติปุรูปมฺปิ โปตฺถกรูปมฺปิ สพฺพรตนรูปมฺปิ อนฺตมโส ปิฏฺฐมยรูปมฺปิ อนามาสเมว. ปริโภคตฺถาย ปน ‘‘อิทํ ตุมฺหากํ โหตู’’ติ ลภิตฺวา ฐเปตฺวา สพฺพรตนมยํ อวเสสํ ภินฺทิตฺวา อุปกรณารหํ อุปกรเณ ปริโภคารหํ ปริโภเค อุปเนตุํ วฏฺฏติ.

Mesmo nesses casos, ele deve jogar uma corda ou uma veste e, sabendo que ela a segurou com a mão, puxá-la para fora, mas de modo algum deve tocá-la. E não apenas o corpo de uma mulher é intocável (anāmāsa), mas também sua saia, seu manto, seus ornamentos, incluindo um anel de capim ou um anel de folha de palmeira, são igualmente intocáveis; e isso se aplica se a saia ou o manto forem guardados para uso ou adorno. No entanto, se ela trocar de saia ou manto e os colocar aos pés do monge para servir de tecido para mantos (cīvara), é permitido tocá-los. Quanto aos ornamentos, itens permitidos como agulhas de marfim para adorno de cabelo, etc., se oferecidos dizendo: 'Venerável Senhor, por favor, aceite isto', podem ser aceitos para uso como estojos de agulhas ou outros utensílios. Mas objetos feitos de ouro, prata, pérolas, etc., são estritamente intocáveis e não devem ser aceitos, mesmo que oferecidos. E não apenas o que está em contato com o corpo delas é intocável, mas também qualquer imagem feita em forma de mulher — seja de madeira, marfim, ferro, bronze, estanho, pano, de qualquer tipo de joia ou mesmo feita de farinha — é igualmente intocável. No entanto, se recebida para uso com as palavras: 'Que isto seja para o senhor', exceto as feitas de joias preciosas, é permitido quebrar o restante e destinar o que for adequado para utensílios ou para uso apropriado.

---

ยถา จ อิตฺถิรูปกํ; เอวํ สตฺตวิธมฺปิ ธญฺญํ อนามาสํ. ตสฺมา เขตฺตมชฺเฌน คจฺฉตา ตตฺถชาตกมฺปิ ธญฺญผลํ น อามสนฺเตน คนฺตพฺพํ. สเจ ฆรทฺวาเร วา อนฺตรามคฺเค วา ธญฺญํ ปสาริตํ โหติ ปสฺเสน จ มคฺโค อตฺถิ น มทฺทนฺเตน คนฺตพฺพํ. คมนมคฺเค อสติ มคฺคํ อธิฏฺฐาย คนฺตพฺพํ. อนฺตรฆเร ธญฺญสฺส อุปริ อาสนํ ปญฺญาเปตฺวา เทนฺติ นิสีทิตุํ วฏฺฏติ. เกจิ อาสนสาลายํ ธญฺญํ อากิรนฺติ, สเจ สกฺกา โหติ หราเปตุํ หราเปตพฺพํ, โน เจ เอกมนฺตํ ธญฺญํ อมทฺทนฺเตน ปีฐกํ ปญฺญเปตฺวา นิสีทิตพฺพํ. สเจ โอกาโส น โหติ, มนุสฺสา ธญฺญมชฺเฌเยว อาสนํ ปญฺญเปตฺวา เทนฺติ, นิสีทิตพฺพํ. ตตฺถชาตกานิ มุคฺคมาสาทีนิ อปรณฺณานิปิ ตาลปนสาทีนิ วา ผลานิ กีฬนฺเตน น อามสิตพฺพานิ. มนุสฺเสหิ ราสิกเตสุปิ เอเสว นโย. อรญฺเญ ปน รุกฺขโต ปติตานิ ผลานิ ‘‘อนุปสมฺปนฺนานํ ทสฺสามี’’ติ คณฺหิตุํ วฏฺฏติ.

E assim como uma imagem feminina, os sete tipos de grãos também são intocáveis (anāmāsa). Portanto, ao passar pelo meio de um campo, o monge não deve caminhar tocando nos grãos que ali crescem. Se grãos estiverem espalhados na porta de uma casa ou no caminho, e houver um caminho lateral, ele deve passar sem pisá-los. Se não houver outro caminho, ele deve caminhar determinando mentalmente que é 'o caminho'. Se, dentro de uma casa, prepararem um assento sobre os grãos e o oferecerem, é permitido sentar-se. Alguns espalham grãos no refeitório; se for possível faz-los remover, devem ser removidos; se não for possível, ele deve colocar um pequeno banco de lado e sentar-se sem pisar nos grãos. Se não houver espaço livre e as pessoas prepararem o assento bem no meio dos grãos, é permitido sentar-se. Leguminosas como feijão-mungo, feijão-preto, etc., ou frutos como frutos de palmeira, jaca, etc., que crescem ali, não devem ser tocados por brincadeira. O mesmo método se aplica aos grãos empilhados pelas pessoas. No entanto, na floresta, é permitido recolher frutos caídos das árvores com o pensamento: 'Darei isto aos não ordenados'.

---

มุตฺตา[Pg.130], มณิ, เวฬุริโย, สงฺโข, สิลา, ปวาฬํ, รชตํ, ชาตรูปํ, โลหิตงฺโก, มสารคลฺลนฺติ อิเมสุ ทสสุ รตเนสุ มุตฺตา อโธตา อนิวิทฺธา ยถาชาตาว อามสิตุํ วฏฺฏติ. เสสา อนามาสาติ วทนฺติ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘มุตฺตา โธตาปิ อโธตาปิ อนามาสา ภณฺฑมูลตฺถาย จ สมฺปฏิจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ, กุฏฺฐโรคสฺส เภสชฺชตฺถาย ปน วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ. อนฺตมโส ชาติผลิกํ อุปาทาย สพฺโพปิ นีลปีตาทิวณฺณเภโท มณิ โธตวิทฺธวฏฺฏิโต อนามาโส, ยถาชาโต ปน อากรมุตฺโต ปตฺตาทิภณฺฑมูลตฺถํ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏตีติ วุตฺโต. โสปิ มหาปจฺจริยํ ปฏิกฺขิตฺโต, ปจิตฺวา กโต กาจมณิเยเวโก วฏฺฏตีติ วุตฺโต. เวฬุริเยปิ มณิสทิโสว วินิจฺฉโย.

Entre estas dez pedras preciosas (ratana): pérola, gema, lapislazúli, concha, quartzo, coral, prata, ouro, rubi e olho-de-gato; a pérola não lavada, não perfurada e em seu estado natural é permitida para ser tocada. As demais são consideradas intocáveis, assim dizem. No entanto, no Mahāpaccarī é dito: 'A pérola, seja lavada ou não lavada, é intocável e não deve ser aceita para o valor de bens, mas é permitida para ser aceita como medicamento para a lepra'. Incluindo até mesmo o cristal puro, qualquer gema com variações de cores como azul, amarelo, etc., se for lavada, perfurada e polida, é intocável; mas a gema em seu estado natural, recém-extraída da mina, é dita permitida para ser aceita para o valor de tigelas e outros bens. Isso também foi rejeitado no Mahāpaccarī, onde se diz que apenas a gema de vidro feita por fusão é permitida. No caso do lapislazúli, a decisão é idêntica à das gemas.

---

สงฺโข ธมนสงฺโข จ โธตวิทฺโธ จ รตนมิสฺโส อนามาโส. ปานียสงฺโข โธโตปิ อโธโตปิ อามาโสว เสสญฺจ อญฺชนาทิเภสชฺชตฺถายปิ ภณฺฑมูลตฺถายปิ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. สิลา โธตวิทฺธา รตนสํยุตฺตา มุคฺควณฺณาว อนามาสา. เสสา สตฺถกนิสานาทิอตฺถาย คณฺหิตุํ วฏฺฏติ. เอตฺถ จ รตนสํยุตฺตาติ สุวณฺเณน สทฺธึ โยเชตฺวา ปจิตฺวา กตาติ วทนฺติ. ปวาฬํ โธตวิทฺธํ อนามาสํ. เสสํ อามาสํ ภณฺฑมูลตฺถญฺจ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘โธตมฺปิ อโธตมฺปิ สพฺพํ อนามาสํ, น จ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ.

A concha usada como instrumento de sopro, se lavada, perfurada e misturada com joias, é intocável. A concha para água de beber, seja lavada ou não lavada, é tocável; e as demais conchas podem ser aceitas tanto para fins medicinais, como colírio, quanto para o valor de bens. O quartzo lavado, perfurado, associado a joias ou de cor verde-mungo é intocável. O restante pode ser aceito para fins como pedra de amolar facas, etc. E aqui, 'associado a joias' significa, segundo dizem, feito por fusão junto com ouro. O coral lavado e perfurado é intocável. O restante é tocável e pode ser aceito para o valor de bens. No entanto, no Mahāpaccarī é dito: 'Todo coral, seja lavado ou não lavado, é intocável e não deve ser aceito'.

---

รชตํ ชาตรูปญฺจ กตภณฺฑมฺปิ อกตภณฺฑมฺปิ สพฺเพน สพฺพํ พีชโต ปฏฺฐาย อนามาสญฺจ อสมฺปฏิจฺฉิยญฺจ, อุตฺตรราชปุตฺโต กิร สุวณฺณเจติยํ กาเรตฺวา มหาปทุมตฺเถรสฺส เปเสสิ. เถโร ‘‘น กปฺปตี’’ติ ปฏิกฺขิปิ. เจติยฆเร สุวณฺณปทุมสุวณฺณพุพฺพุฬกาทีนิ โหนฺติ, เอตานิปิ อนามาสานิ. เจติยฆรโคปกา ปน รูปิยฉฑฺฑกฏฺฐาเน ฐิตา, ตสฺมา เตสํ เกฬาปยิตุํ วฏฺฏตีติ วุตฺตํ. กุรุนฺทิยํ ปน ตํ ปฏิกฺขิตฺตํ. สุวณฺณเจติเย กจวรเมว หริตุํ วฏฺฏตีติ เอตฺตกเมว อนุญฺญาตํ. อารกูฏโลหมฺปิ ชาตรูปคติกเมว อนามาสนฺติ สพฺพอฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ. เสนาสนปริโภโค ปน สพฺพกปฺปิโย, ตสฺมา ชาตรูปรชตมยา สพฺเพปิ เสนาสนปริกฺขารา อามาสา. ภิกฺขูนํ ธมฺมวินยวณฺณนฏฺฐาเน รตนมณฺฑเป [Pg.131] กโรนฺติ ผลิกตฺถมฺเภ รตนทามปติมณฺฑิเต, ตตฺถ สพฺพูปกรณานิ ภิกฺขูนํ ปฏิชคฺคิตุํ วฏฺฏติ.

A prata e o ouro, sejam em forma de objetos manufaturados ou não manufaturados, são inteiramente, desde a sua própria origem (semente), intocáveis e inaceitáveis. Conta-se que o príncipe Uttara mandou fazer uma estupa de ouro e a enviou ao Elder Mahāpaduma. O Elder a rejeitou dizendo: 'Não é permitido'. Na casa da estupa, lótus de ouro, bolhas de ouro, etc., são intocáveis. No entanto, os guardiões da casa da estupa estão na posição de quem descarta ouro e prata; por isso, foi dito que lhes é permitido movê-los. Mas no Kurundī isso foi rejeitado. Foi permitido apenas remover a poeira e o lixo na estupa de ouro. O bronze também tem a mesma natureza do ouro e é intocável, conforme dito em todos os comentários. No entanto, o uso de habitações (senāsana) é totalmente permitido; portanto, todos os utensílios de habitação feitos de ouro e prata são tocáveis. No local onde os monges explicam o Dhamma e o Vinaya, constroem-se pavilhões de joias com pilares de cristal decorados com guirlandas de joias; ali, é permitido aos monges limpar todos os utensílios.

---

โลหิตงฺกมสารคลฺลา โธตวิทฺธา อนามาสา, อิตเร อามาสา, ภณฺฑมูลตฺถาย วฏฺฏนฺตีติ วุตฺตา. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘โธตาปิ อโธตาปิ สพฺพโส อนามาสา น จ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏนฺตี’’ติ วุตฺตํ.

Rubis e olhos-de-gato, se lavados e perfurados, são intocáveis; os demais são tocáveis e diz-se que são permitidos para o valor de bens. No entanto, no Mahāpaccarī é dito: 'Sejam lavados ou não lavados, são inteiramente intocáveis e não devem ser aceitos'.

---

สพฺพํ อาวุธภณฺฑํ อนามาสํ, ภณฺฑมูลตฺถาย ทียฺยมานมฺปิ น สมฺปฏิจฺฉิตพฺพํ. สตฺถวณิชฺชา นาม น วฏฺฏติ. สุทฺธธนุทณฺโฑปิ ธนุชิยาปิ ปโตโทปิ องฺกุโสปิ อนฺตมโส วาสิผรสุอาทีนิปิ อาวุธสงฺเขเปน กตานิ อนามาสานิ. สเจ เกนจิ วิหาเร สตฺติ วา โตมโร วา ฐปิโต โหติ, วิหารํ ชคฺคนฺเตน ‘‘หรนฺตู’’ติ สามิกานํ เปเสตพฺพํ. สเจ น หรนฺติ, ตํ อจาเลนฺเตน วิหาโร ปฏิชคฺคิตพฺโพ. ยุทฺธภูมิยํ ปติตํ อสึ วา สตฺตึ วา โตมรํ วา ทิสฺวา ปาสาเณน วา เกนจิ วา อสึ ภินฺทิตฺวา สตฺถกตฺถาย คเหตุํ วฏฺฏติ, อิตรานิปิ วิโยเชตฺวา กิญฺจิ สตฺถกตฺถาย คเหตุํ วฏฺฏติ กิญฺจิ กตฺตรทณฺฑาทิอตฺถาย. ‘‘อิทํ คณฺหถา’’ติ ทียฺยมานํ ปน ‘‘วินาเสตฺวา กปฺปิยภณฺฑํ กริสฺสามี’’ติ สพฺพมฺปิ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ.

Todo tipo de arma é intocável; mesmo que seja oferecida para o valor de bens, não deve ser aceita. Pois o comércio de armas (satthavaṇijjā) não é permitido. Um arco simples, uma corda de arco, um chicote, um aguilhão ou mesmo facas, machados, etc., se feitos na forma de armas, são intocáveis. Se alguém deixar uma lança ou um tridente no monastério, o monge que limpa o monastério deve enviar uma mensagem aos donos dizendo: 'Levem embora'. Se eles não levarem, o monastério deve ser limpo sem mover o objeto. Se, em um campo de batalha, ele vir uma espada, lança ou tridente caído, ele pode quebrar a espada com uma pedra ou outro objeto e pegá-la para fazer uma pequena faca; os outros objetos também podem ser desmontados, pegando uma parte para fazer uma pequena faca e outra parte para fazer um cajado ou algo semelhante. No entanto, se uma arma for oferecida com as palavras: 'Aceitem isto', é permitido aceitar tudo com o pensamento: 'Vou desmontá-la e fazer utensílios permitidos'.

---

มจฺฉชาลปกฺขิชาลาทีนิปิ ผลกชาลิกาทีนิ สรปริตฺตานานีปิ สพฺพานิ อนามาสานิ. ปริโภคตฺถาย ลพฺภมาเนสุ ปน ชาลํ ตาว ‘‘อาสนสฺส วา เจติยสฺส วา อุปริ พนฺธิสฺสามิ, ฉตฺตํ วา เวเฐสฺสามี’’ติ คเหตุํ วฏฺฏติ. สรปริตฺตานํ สพฺพมฺปิ ภณฺฑมูลตฺถาย สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. ปรูปโรธนิวารณญฺหิ เอตํ น อุปโรธกรนฺติ ผลกํ ทนฺตกฏฺฐภาชนํ กริสฺสามีติ คเหตุํ วฏฺฏติ.

Redes de pesca, redes para pássaros, treliças de madeira e escudos ou armaduras são todos intocáveis. No entanto, entre os que são obtidos para uso, uma rede pode ser aceita com o pensamento: 'Vou amarrá-la sobre um assento ou uma estupa, ou envolver um guarda-sol'. Qualquer armadura pode ser aceita para o valor de bens, pois serve para evitar a opressão de outros, não para causar opressão. Um escudo de madeira pode ser aceito com o pensamento: 'Vou fazer um recipiente para palitos de dente'.

---

จมฺมวินทฺธานิ วีณาเภริอาทีนิ อนามาสานิ. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘เภริสงฺฆาโฏปิ วีณาสงฺฆาโฏปิ ตุจฺฉโปกฺขรมฺปิ มุขวฏฺฏิยํ อาโรปิตจมฺมมฺปิ วีณาทณฺฑโกปิ สพฺพํ อนามาส’’นฺติ วุตฺตํ. โอนหิตุํ วา โอนหาเปตุํ วา วาเทตุํ วา วาทาเปตุํ วา น ลพฺภติเยว. เจติยงฺคเณ ปูชํ กตฺวา มนุสฺเสหิ ฉฑฺฑิตํ ทิสฺวาปิ อจาเลตฺวาว อนฺตรนฺตเร สมฺมชฺชิตพฺพํ, กจวรฉฑฺฑนกาเล ปน กจวรนิยาเมเนว หริตฺวา เอกมนฺตํ นิกฺขิปิตุํ วฏฺฏตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ. ภณฺฑมูลตฺถาย สมฺปฏิจฺฉิตุมฺปิ วฏฺฏติ. ปริโภคตฺถาย ลพฺภมาเนสุ ปน วีณาโทณิกญฺจ เภริโปกฺขรญฺจ ทนฺตกฏฺฐภาชนํ [Pg.132] กริสฺสาม จมฺมํ สตฺถกโกสกนฺติ เอวํ ตสฺส ตสฺส ปริกฺขารสฺส อุปกรณตฺถาย คเหตฺวา ตถา ตถา กาตุํ วฏฺฏติ.

Instrumentos musicais cobertos de couro, como harpas, tambores e afins, são objetos que não devem ser tocados (anāmāsa). No entanto, no Comentário Kurundī é dito: 'Mesmo a estrutura de um tambor, a estrutura de uma harpa, a caixa vazia de um tambor, o couro fixado na borda ou o braço de uma harpa — tudo isso é anāmāsa'. Não é permitido cobrir [com couro] por si mesmo, fazer outro cobrir, tocar por si mesmo ou fazer outro tocar. Mesmo se alguém vir [um instrumento] deixado pelas pessoas após realizarem uma oferenda no pátio de uma estupa, deve-se varrer ao redor sem movê-lo. No entanto, no momento de remover o lixo, é apropriado levá-lo meramente como lixo e colocá-lo de lado; assim é dito no Mahāpaccarī. Também é apropriado aceitá-lo para o propósito de obter fundos para os bens [do mosteiro]. Mas, se tais instrumentos forem obtidos para uso, é apropriado pegá-los para servir como utensílios para os respectivos requisitos, pensando: 'Faremos do corpo da harpa ou da caixa do tambor um recipiente para palitos de dente, e do couro faremos uma bainha para uma pequena faca', e agir de acordo.

---

ปุราณทุติยิกาวตฺถุ อุตฺตานเมว. ยกฺขิวตฺถุสฺมึ สเจปิ ปรนิมฺมิตวสวตฺติเทวิยา กายสํสคฺคํ สมาปชฺชติ ถุลฺลจฺจยเมว. ปณฺฑกวตฺถุ จ สุตฺติตฺถิวตฺถุ จ ปากฏเมว. มติตฺถิวตฺถุสฺมึ ปาราชิกปฺปโหนกกาเล ถุลฺลจฺจยํ, ตโต ปรํ ทุกฺกฏํ. ติรจฺฉานคตวตฺถุสฺมึ นาคมาณวิกายปิ สุปณฺณมาณวิกายปิ กินฺนริยาปิ คาวิยาปิ ทุกฺกฏเมว. ทารุธีตลิกาวตฺถุสฺมึ น เกวลํ ทารุนา เอว, อนฺตมโส จิตฺตกมฺมลิขิเตปิ อิตฺถิรูเป ทุกฺกฏเมว.

O caso da ex-esposa é claro por si mesmo. No caso da yakkhī, mesmo se um monge cometer contato físico com uma deusa do reino Paranimmitavasavatti, há apenas uma ofensa grave (thullaccaya). O caso do paṇḍaka e o caso da mulher adormecida são evidentes. No caso de uma mulher morta, no momento em que ainda poderia resultar em pārājika, há uma ofensa grave (thullaccaya); depois disso, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No caso de fêmeas de animais, seja com uma jovem naga, uma jovem garuda, uma kinnarī ou uma vaca, há apenas uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No caso de uma boneca de madeira, não apenas com uma figura feminina feita puramente de madeira, mas até mesmo com uma figura feminina pintada em uma pintura, há apenas uma ofensa de má conduta (dukkaṭa).

---

๒๘๒. สมฺปีฬนวตฺถุ อุตฺตานตฺถเมว. สงฺกมวตฺถุสฺมึ เอกปทิกสงฺกโม วา โหตุ สกฏมคฺคสงฺกโม วา, จาเลสฺสามีติ ปโยเค กตมตฺเตว จาเลตุ วา มา วา, ทุกฺกฏํ. มคฺควตฺถุ ปากฏเมว. รุกฺขวตฺถุสฺมึ รุกฺโข มหนฺโต วา โหตุ มหาชมฺพุปฺปมาโณ ขุทฺทโก วา, ตํ จาเลตุํ สกฺโกตุ วา มา วา, ปโยคมตฺเตน ทุกฺกฏํ. นาวาวตฺถุสฺมิมฺปิ เอเสว นโย. รชฺชวตฺถุสฺมึ ยํ รชฺชุํ อาวิญฺฉนฺโต ฐานา จาเลตุํ สกฺโกติ, ตตฺถ ถุลฺลจฺจยํ. ยา มหารชฺชุ โหติ, อีสกมฺปิ ฐานา น จลติ, ตตฺถ ทุกฺกฏํ. ทณฺเฑปิ เอเสว นโย. ภูมิยํ ปติตมหารุกฺโขปิ หิ ทณฺฑคฺคหเณเนว อิธ คหิโต. ปตฺตวตฺถุ ปากฏเมว. วนฺทนวตฺถุสฺมึ อิตฺถี ปาเท สมฺพาหิตฺวา วนฺทิตุกามา วาเรตพฺพา ปาทา วา ปฏิจฺฉาเทตพฺพา, นิจฺจเลน วา ภวิตพฺพํ. นิจฺจลสฺส หิ จิตฺเตน สาทิยโตปิ อนาปตฺติ. อวสาเน คหณวตฺถุปากฏเมวาติ.

282. O caso de ser pressionado [por mulheres] tem o significado claro. No caso da ponte, seja uma ponte estreita de um único passo ou uma grande ponte para carroças, pelo mero esforço com o pensamento 'vou sacudi-la', quer ela balance ou não, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). O caso do caminho é evidente. No caso da árvore, seja a árvore grande, do tamanho da grande árvore Jambu, ou pequena, quer ele seja capaz de sacudi-la ou não, pelo mero esforço há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No caso do barco, o método é o mesmo. No caso da corda, se ao puxar a corda ele for capaz de movê-la do lugar, há uma ofensa grave (thullaccaya). Se for uma corda grande que não se move nem um pouco do lugar, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No caso de um bastão, o método é o mesmo. Pois mesmo uma grande árvore caída no chão é incluída aqui sob o termo 'bastão'. O caso da tigela de esmolas é evidente. No caso da reverência, se uma mulher deseja massagear os pés do monge e prestar reverência, ela deve ser impedida, ou os pés devem ser cobertos, ou o monge deve permanecer imóvel. Pois para aquele que permanece imóvel, mesmo que consinta mentalmente, não há ofensa. No final, o caso de tentar agarrar é evidente.

---

กายสํสคฺคสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre o contato físico (kāyasaṃsagga) está concluída.

---

๓. ทุฏฺฐุลฺลวาจาสิกฺขาปทวณฺณนา

3. Explicação da Regra de Treinamento sobre Palavras Obscenas (Duṭṭhullavācā)

---

๒๘๓. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุฏฺฐุลฺลวาจาสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อาทิสฺสาติ อปทิสิตฺวา. วณฺณมฺปิ ภณตีติอาทีนิ ปรโต อาวิ ภวิสฺสนฺติ. ฉินฺนิกาติ ฉินฺนโอตฺตปฺปา. ธุตฺติกาติ สฐา. อหิริกาโยติ นิลฺลชฺชา[Pg.133]. อุหสนฺตีติ สิตํ กตฺวา มนฺทหสิตํ หสนฺติ. อุลฺลปนฺตีติ ‘‘อโห อยฺโย’’ติอาทินา นเยน อุจฺจกรณึ นานาวิธํ ปโลภนกถํ กเถนฺติ. อุชฺชคฺฆนฺตีติ มหาหสิตํ หสนฺติ. อุปฺปณฺเฑนฺตีติ ‘‘ปณฺฑโก อยํ, นายํ ปุริโส’’ติอาทินา นเยน ปริหาสํ กโรนฺติ.

283. 'Naquele tempo, o Buda, o Abençoado...' refere-se à regra de treinamento sobre palavras obscenas. Ali, 'ādissa' significa referindo-se a. As palavras 'vaṇṇampi bhaṇati' e outras se tornarão claras mais adiante. 'Chinnikā' significa aquelas que perderam o temor moral (ottappa). 'Dhuttikā' significa astutas. 'Ahirikāyo' significa sem vergonha moral. 'Uhasanti' significa que sorriem e dão risadinhas suaves. 'Ullapanti' significa que proferem vários tipos de conversas sedutoras para lisonjear, dizendo coisas como: 'Oh, nobre senhor!'. 'Ujjagghanti' significa que dão gargalhadas altas. 'Uppaṇḍenti' significa que zombam, dizendo coisas como: 'Este é um eunuco, não é um homem de verdade!'.

---

๒๘๕. สารตฺโตติ ทุฏฺฐุลฺลวาจสฺสาทราเคน สารตฺโต. อเปกฺขวา ปฏิพทฺธจิตฺโตติ วุตฺตนยเมว, เกวลํ อิธ วาจสฺสาทราโค โยเชตพฺโพ. มาตุคามํ ทุฏฺฐุลฺลาหิ วาจาหีติ เอตฺถ อธิปฺเปตํ มาตุคามํ ทสฺเสนฺโต ‘‘มาตุคาโม’’ติอาทิมาห. ตตฺถ วิญฺญู ปฏิพลา สุภาสิตทุพฺภาสิตํ ทุฏฺฐุลฺลาทุฏฺฐุลฺลํ อาชานิตุนฺติ ยา ปณฺฑิตา สาตฺถกนิรตฺถกกถํ อสทฺธมฺมสทฺธมฺมปฏิสํยุตฺตกถญฺจ ชานิตุํ ปฏิพลา, อยํ อิธ อธิปฺเปตา. ยา ปน มหลฺลิกาปิ พาลา เอลมูคา อยํ อิธ อนธิปฺเปตาติ ทสฺเสติ.

285. 'Sāratto' significa apaixonado pelo desejo de falar palavras obscenas. 'Apekkhavā' e 'paṭibaddhacitto' têm o mesmo significado já explicado; apenas que aqui o desejo por palavras obscenas deve ser aplicado. Na frase 'uma mulher com palavras obscenas', para mostrar o que se entende por 'mulher', diz-se 'mātugāmo', etc. Ali, 'capaz de compreender o que é bem falado e mal falado, o que é obsceno e não obsceno' refere-se àquela que é inteligente e capaz de discernir conversas úteis e inúteis, bem como conversas relacionadas ao que é Dhamma e ao que não é Dhamma; esta é a pretendida aqui. Mostra-se que aquela que, embora idosa, é tola e incapaz de falar claramente, não é a pretendida aqui.

---

โอภาเสยฺยาติ อวภาเสยฺย นานาปฺปการกํ อสทฺธมฺมวจนํ วเทยฺย. ยสฺมา ปเนวํ โอภาสนฺตสฺส โย โส โอภาโส นาม, โส อตฺถโต อชฺฌาจาโร โหติ ราควเสน อภิภวิตฺวา สญฺญมเวลํ อาจาโร, ตสฺมา ตมตฺถํ ทสฺเสนฺโต ‘‘โอภาเสยฺยาติ อชฺฌาจาโร วุจฺจตี’’ติ อาห. ยถา ตนฺติ เอตฺถ ตนฺติ นิปาตมตฺตํ, ยถา ยุวา ยุวตินฺติ อตฺโถ.

'Obhāseyyã' significa que falaria de forma vulgar, proferindo vários tipos de palavras impróprias. E porque tal insinuação por parte de quem fala assim é, em essência, uma transgressão de conduta (ajjhācāro) — uma conduta que supera os limites da contenção devido à luxúria —, por isso, para mostrar esse significado, diz-se: ''obhāseyya' refere-se a uma transgressão de conduta'. Na expressão 'yathā taṃ', 'taṃ' é apenas uma partícula; o significado é 'assim como um jovem fala de forma vulgar a uma jovem'.

---

ทฺเว มคฺเค อาทิสฺสาติอาทิ เยนากาเรน โอภาสโต สงฺฆาทิเสโส โหติ, ตํ ทสฺเสตุํ วุตฺตํ. ตตฺถ ทฺเว มคฺเคติ วจฺจมคฺคญฺจ ปสฺสาวมคฺคญฺจ. เสสํ อุทฺเทเส ตาว ปากฏเมว. นิทฺเทเส ปน โถเมตีติ ‘‘อิตฺถิลกฺขเณน สุภลกฺขเณน สมนฺนาคตาสี’’ติ วทติ, น ตาว สีสํ เอติ. ‘‘ตว วจฺจมคฺโค จ ปสฺสาวมคฺโค จ อีทิโส เตน นาม อีทิเสน อิตฺถิลกฺขเณน สุภลกฺขเณน สมนฺนาคตาสี’’ติ วทติ, สีสํ เอติ, สงฺฆาทิเสโส. วณฺเณติ ปสํสตีติ อิมานิ ปน โถมนปทสฺเสว เววจนานิ.

'Referindo-se aos dois canais...' é dito para mostrar a maneira pela qual, ao falar de forma vulgar, ocorre uma ofensa saṅghādisesa. Ali, 'dois canais' refere-se ao canal anal e ao canal urinário. O restante na seção de resumo (uddesa) é evidente. Mas na seção de explicação detalhada (niddesa), se ele elogia dizendo: 'Você é dotada de características femininas, de belas características', ainda não atinge o ápice [da ofensa]. Se ele diz: 'Seu canal anal e seu canal urinário são assim; você é dotada de tais características femininas, de tais belas características', atinge o ápice, sendo uma ofensa saṅghādisesa. 'Vaṇṇeti' e 'pasaṃsati' são sinônimos da palavra 'thometi'.

---

ขุํเสตีติ วาจาปโตเทน ฆฏฺเฏติ. วมฺเภตีติ อปสาเทติ. ครหตีติ โทสํ เทติ. ปรโต ปน ปาฬิยา อาคเตหิ ‘‘อนิมิตฺตาสี’’ติอาทีหิ [Pg.134] เอกาทสหิ ปเทหิ อฆฏิเต สีสํ น เอติ, ฆฏิเตปิ เตสุ สิขรณีสิ สมฺภินฺนาสิ อุภโตพฺยญฺชนาสีติ อิเมหิ ตีหิ ฆฏิเตเยว สงฺฆาทิเสโส.

'Khuṃseti' significa ferir com o aguilhão das palavras. 'Vambheti' significa desprezar. 'Garahati' significa censurar. Mas se não estiver conectado com as onze palavras que aparecem mais adiante no texto em Pali, como 'animittāsi', etc., não atinge o ápice [da ofensa]. Mesmo se estiver conectado, entre essas palavras, somente se estiver conectado com estas três: 'sikharaṇīsi', 'sambhinnāsi' ou 'ubhatobyañjanāsi', é que há uma ofensa saṅghādisesa.

---

เทหิ เมติ ยาจนายปิ เอตฺตเกเนว สีสํ น เอติ, ‘‘เมถุนํ ธมฺมํ เทหี’’ติ เอวํ เมถุนธมฺเมน ฆฏิเต เอว สงฺฆาทิเสโส.

Mesmo no pedido 'Dê-me', apenas com isso não atinge o ápice. Somente quando conectado com a atividade sexual, como 'Dê-me atividade sexual', é que há uma ofensa saṅghādisesa.

---

กทา เต มาตา ปสีทิสฺสตีติอาทีสุ อายาจนวจเนสุปิ เอตฺตเกเนว สีสํ น เอติ, ‘‘กทา เต มาตา ปสีทิสฺสติ, กทา เต เมถุนํ ธมฺมํ ลภิสฺสามี’’ติ วา ‘‘ตว มาตริ ปสนฺนาย เมถุนํ ธมฺมํ ลภิสฺสามี’’ติ วา อาทินา ปน นเยน เมถุนธมฺเมน ฆฏิเตเยว สงฺฆาทิเสโส.

Mesmo em palavras de súplica como 'Quando sua mãe será favorável?', apenas com isso não atinge o ápice. Mas somente quando conectado com a atividade sexual, de maneiras como 'Quando sua mãe será favorável? Quando terei atividade sexual com você?' ou 'Quando sua mãe estiver favorável, terei atividade sexual com você', é que há uma ofensa saṅghādisesa.

---

กถํ ตฺวํ สามิกสฺส เทสีติอาทีสุ ปุจฺฉาวจเนสุปิ เมถุนธมฺมนฺติ วุตฺเตเยว สงฺฆาทิเสโส, น อิตรถา. เอวํ กิร ตฺวํ สามิกสฺส เทสีติ ปฏิปุจฺฉาวจเนสุปิ เอเสว นโย.

Mesmo em perguntas como 'Como você dá ao seu marido?', somente se a palavra 'atividade sexual' for dita é que há uma ofensa saṅghādisesa, não de outra forma. O mesmo método se aplica a perguntas de retorno como 'É verdade que você dá assim ao seu marido?'.

---

อาจิกฺขนาย ปุฏฺโฐ ภณตีติ ‘‘กถํ ททมานา สามิกสฺส ปิยา โหตี’’ติ เอวํ ปุฏฺโฐ อาจิกฺขติ. เอตฺถ จ ‘‘เอวํ เทหิ เอวํ ททมานา’’ติ วุตฺเตปิ สีสํ น เอติ. ‘‘เมถุนธมฺมํ เอวํ เทหิ เอวํ อุปเนหิ เอวํ เมถุนธมฺมํ ททมานา อุปนยมานา ปิยา โหตี’’ติอาทินา ปน นเยน เมถุนธมฺเมน ฆฏิเตเยว สงฺฆาทิเสโส. อนุสาสนีวจเนสุปิ เอเสว นโย.

'Sendo questionado para explicar, ele fala' significa que, sendo questionado: 'Como, ao dar, alguém se torna querida pelo marido?', ele explica. E aqui, mesmo se ele disser: 'Dê assim, dando assim', não atinge o ápice. Mas somente quando conectado com a atividade sexual, de maneiras como 'Dê a atividade sexual assim, ofereça assim; dando e oferecendo a atividade sexual assim, você se torna querida', é que há uma ofensa saṅghādisesa. O mesmo método se aplica a palavras de instrução.

---

อกฺโกสนิทฺเทเส – อนิมิตฺตาสีติ นิมิตฺตรหิตาสิ, กุญฺจิกปณาลิมตฺตเมว ตว ทกโสตนฺติ วุตฺตํ โหติ.

Na explicação sobre insultos: 'animittāsi' significa 'você é desprovida de genitália'; o significado é: 'o seu canal urinário é apenas do tamanho do buraco de uma chave'.

---

นิมิตฺตมตฺตาสีติ ตว อิตฺถินิมิตฺตํ อปริปุณฺณํ สญฺญามตฺตเมวาติ วุตฺตํ โหติ. อโลหิตาติ สุกฺขโสตา. ธุวโลหิตาติ นิจฺจโลหิตา กิลินฺนทกโสตา. ธุวโจฬาติ นิจฺจปกฺขิตฺตาณิโจฬา, สทา อาณิโจฬกํ เสวสีติ วุตฺตํ โหติ. ปคฺฆรนฺตีติ สวนฺตี; สทา เต มุตฺตํ สวตีติ วุตฺตํ โหติ. สิขรณีติ พหินิกฺขนฺตอาณิมํสา. อิตฺถิปณฺฑกาติ อนิมิตฺตาว วุจฺจติ. เวปุริสิกาติ สมสฺสุทาฐิกา ปุริสรูปา [Pg.135] อิตฺถี. สมฺภินฺนาติ สมฺภินฺนวจฺจมคฺคปสฺสาวมคฺคา. อุภโตพฺยญฺชนาติ อิตฺถินิมิตฺเตน จ ปุริสนิมิตฺเตน จาติ อุโภหิ พฺยญฺชเนหิ สมนฺนาคตา.

'Nimittamattāsi' significa: 'sua genitália feminina é incompleta, sendo apenas uma marca'. 'Alohitā' significa que tem o canal urinário seco. 'Dhuvalohitā' significa que tem menstruação constante, com o canal urinário sempre úmido. 'Dhuvacoḷā' significa que sempre usa um pano absorvente inserido; o significado é: 'você sempre depende de um pano absorvente'. 'Paggharanti' significa que vaza; o significado é: 'sua urina sempre vaza'. 'Sikharaṇī' significa que tem uma protuberância de carne que se projeta para fora. 'Itthipaṇḍakā' refere-se àquela que é desprovida de genitália. 'Vepurisikā' refere-se a uma mulher com aparência masculina, tendo barba e bigode. 'Sambhinnā' significa que tem os canais anal e urinário unidos. 'Ubhatobyañjanā' significa dotada de ambas as características, tanto a genitália feminina quanto a masculina.

---

อิเมสุ จ ปน เอกาทสสุ ปเทสุ สิขรณีสิ สมฺภินฺนาสิ อุภโตพฺยญฺชนาสีติ อิมานิเยว ตีณิ ปทานิ สุทฺธานิ สีสํ เอนฺติ. อิติ อิมานิ จ ตีณิ ปุริมานิ จ วจฺจมคฺคปสฺสาวมคฺคเมถุนธมฺมปทานิ ตีณีติ ฉ ปทานิ สุทฺธานิ อาปตฺติกรานิ. เสสานิ อนิมิตฺตาติอาทีนิ ‘‘อนิมิตฺเต เมถุนธมฺมํ เม เทหี’’ติ วา ‘‘อนิมิตฺตาสิ เมถุนธมฺมํ เม เทหี’’ติ วา อาทินา นเยน เมถุนธมฺเมน ฆฏิตาเนว อาปตฺติกรานิ โหนฺตีติ เวทิตพฺพานิ.

E entre estas onze palavras, apenas estas três: 'sikharaṇīsi', 'sambhinnāsi' e 'ubhatobyañjanāsi', quando ditas puramente, atingem o ápice [da ofensa]. Assim, estas três e as três palavras anteriores — 'canal anal', 'canal urinário' e 'atividade sexual' —, totalizando seis palavras, quando ditas puramente, geram ofensa. Deve-se entender que as palavras restantes, como 'animittā', etc., geram ofensa apenas quando conectadas com a atividade sexual, de maneiras como 'Ó mulher sem genitália, dê-me atividade sexual' ou 'Você é desprovida de genitália, dê-me atividade sexual'.

---

๒๘๖. อิทานิ ยฺวายํ โอติณฺโณ วิปริณเตน จิตฺเตน โอภาสติ, ตสฺส วจฺจมคฺคปสฺสาวมคฺเค อาทิสฺส เอเตสํ วณฺณภณนาทีนํ วเสน วิตฺถารโต อาปตฺติเภทํ ทสฺเสนฺโต ‘‘อิตฺถี จ โหติ อิตฺถิสญฺญี’’ติอาทิมาห. เตสํ อตฺโถ กายสํสคฺเค วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ.

286. Agora, para mostrar detalhadamente a divisão das ofensas de acordo com o elogio, etc., feito por aquele que, dominado pela luxúria e com a mente alterada, faz insinuações referindo-se ao canal anal e ao canal urinário dela, diz-se: 'É uma mulher e ele a percebe como mulher', etc. O significado disso deve ser entendido da mesma maneira que foi explicado na regra sobre o contato físico (kāyasaṃsagga).

---

อยํ ปน วิเสโส – อธกฺขกนฺติ อกฺขกโต ปฏฺฐาย อโธ. อุพฺภชาณุมณฺฑล ชาณุมณฺฑลโต ปฏฺฐาย อุทฺธํ. อุพฺภกฺขกนฺติ อกฺขกโต ปฏฺฐาย อุทฺธํ. อโธ ชาณุมณฺฑลนฺติ ชาณุมณฺฑลโต ปฏฺฐาย อโธ. อกฺขกํ ปน ชาณุมณฺฑลญฺจ เอตฺเถว ทุกฺกฏกฺเขตฺเต สงฺคหํ คจฺฉนฺติ ภิกฺขุนิยา กายสํสคฺเค วิย. น หิ พุทฺธา ครุกาปตฺตึ สาวเสสํ ปญฺญเปนฺตีติ. กายปฺปฏิพทฺธนฺติ วตฺถํ วา ปุปฺผํ วา อาภรณํ วา.

Mas esta é a distinção: 'abaixo da clavícula' significa a partir da clavícula para baixo. 'Acima da patela' significa a partir da patela para cima. 'Acima da clavícula' significa a partir da clavícula para cima. 'Abaixo da patela' significa a partir da patela para baixo. A clavícula e a patela estão incluídas aqui mesmo no campo de ofensa de má conduta (dukkaṭa), assim como na regra sobre o contato físico de uma bhikkhunī. Pois os Budas não estabelecem uma ofensa grave com resíduo [para essas áreas secundárias]. 'Conectado ao corpo' refere-se a uma roupa, uma flor ou um adorno.

---

๒๘๗. อตฺถปุเรกฺขารสฺสาติ อนิมิตฺตาติอาทีนํ ปทานํ อตฺถํ กเถนฺตสฺส, อฏฺฐกถํ วา สชฺฌายํ กโรนฺตสฺส.

287. 'Para aquele que prioriza o significado' refere-se a quem explica o significado de palavras como 'animittā', etc., ou recita o Comentário.

---

ธมฺมปุเรกฺขารสฺสาติ ปาฬึ วาเจนฺตสฺส วา สชฺฌายนฺตสฺส วา. เอวํ อตฺถญฺจ ธมฺมญฺจ ปุรกฺขตฺวา ภณนฺตสฺส อตฺถปุเรกฺขารสฺส จ ธมฺมปุเรกฺขารสฺส จ อนาปตฺติ.

'Para aquele que prioriza o Dhamma' refere-se a quem ensina o texto em Pali ou o recita. Assim, para quem fala priorizando o significado e o Dhamma, tanto para quem prioriza o significado quanto para quem prioriza o Dhamma, não há ofensa.

---

อนุสาสนิปุเรกฺขารสฺสาติ ‘‘อิทานิปิ อนิมิตฺตาสิ อุภตฺโตพฺยญฺชนาสิ อปฺปมาทํ อิทานิ กเรยฺยาสิ, ยถา อายติมฺปิ เอวรูปา น โหหิสี’’ติ เอวํ อนุสิฏฺฐึ ปุรกฺขตฺวา ภณนฺตสฺส อนุสาสนิปุเรกฺขารสฺส อนาปตฺติ. โย ปน ภิกฺขุนีนํ ปาฬึ วาเจนฺโต ปกติวาจนามคฺคํ ปหาย หสนฺโต หสนฺโต ‘‘สิขรณีสิ สมฺภินฺนาสิ อุภโตพฺยญฺชนาสี’’ติ ปุนปฺปุนํ ภณติ, ตสฺส [Pg.136] อาปตฺติเยว. อุมฺมตฺตกสฺส อนาปตฺติ. อิธ อาทิกมฺมิโก อุทายิตฺเถโร, ตสฺส อนาปตฺติ อาทิกมฺมิกสฺสาติ.

'Para aquele que prioriza a instrução' refere-se a quem fala priorizando o conselho, dizendo: 'Mesmo agora você é desprovida de genitália, ou tem ambos os sexos; pratique a diligência agora, para que no futuro você não seja assim novamente'; para quem prioriza a instrução, não há ofensa. Mas se alguém, ao ensinar o texto em Pali para as bhikkhunīs, abandona o modo normal de ensino e, rindo repetidamente, diz: 'Você tem uma protuberância carnuda, você tem os canais unidos, você tem ambos os sexos', há ofensa para ele. Para o insano, não há ofensa. O primeiro transgressor aqui é o Venerável Udāyin; para o primeiro transgressor, não há ofensa.

---

ปทภาชนียวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da análise das palavras (Padabhājanīya) está concluída.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ สิกฺขาปทํ ติสมุฏฺฐานํ กายจิตฺตโต วาจาจิตฺตโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ, กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทฺวิเวทนนฺติ.

Quanto às origens, etc.: esta regra de treinamento tem três origens, originando-se do corpo e da mente, da fala e da mente, e do corpo, da fala e da mente; é uma ação (kiriya), liberada pela percepção (saññāvimokkha), envolve intenção mental (sacittaka), é uma infração social (lokavajja), constitui ação corporal e ação verbal, surge de mente insalubre (akusalacitta) e possui duas sensações.

---

๒๘๘. วินีตวตฺถูสุ โลหิตวตฺถุสฺมึ โส ภิกฺขุ อิตฺถิยา โลหิตกํ นิมิตฺตํ สนฺธายาห – อิตรา น อญฺญาสิ, ตสฺมา ทุกฺกฏํ.

288. Nos casos decididos, no caso do sangue: aquele monge falou referindo-se à genitália vermelha da mulher; a outra não entendeu; por isso, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa).

---

กกฺกสโลมนฺติ รสฺสโลเมหิ พหุโลมํ. อากิณฺณโลมนฺติ ชฏิตโลมํ. ขรโลมนฺติ ถทฺธโลมํ. ทีฆโลมนฺติ อรสฺสโลมํ. สพฺพํ อิตฺถินิมิตฺตเมว สนฺธาย วุตฺตํ.

'Kakkasaloma' significa muitos pelos curtos. 'Ākiṇṇaloma' significa pelos embaraçados. 'Kharaloma' significa pelos duros. 'Dīghaloma' significa pelos não curtos. Tudo isso é dote referindo-se apenas à genitália feminina.

---

๒๘๙. วาปิตํ โข เตติ อสทฺธมฺมํ สนฺธายาห, สา อสลฺลกฺเขตฺวา โน จ โข ปฏิวุตฺตนฺติ อาห. ปฏิวุตฺตํ นาม อุทกวปฺเป พีเชหิ อปฺปติฏฺฐิโตกาเส ปาณเกหิ วินาสิตพีเช วา โอกาเส ปุน พีชํ ปติฏฺฐาเปตฺวา อุทเกน อาสิตฺตํ, ถลวปฺเป วิสมปติตานํ วา พีชานํ สมกรณตฺถาย ปุน อฏฺฐทนฺตเกน สมีกตํ, เตสุ อญฺญตรํ สนฺธาย เอสา อาห.

289. A expressão 'foi semeado para ti' foi dita em referência à conduta imprópria (não-Dharma). Ela, não compreendendo, disse: 'mas não foi revolvido (re-semeado)'. O termo 'revolvido' (paṭivutta) refere-se a: no cultivo em área alagada, onde as sementes não se fixaram ou onde foram destruídas por insetos, colocar sementes novamente e regar com água; ou, no cultivo em terra seca, para nivelar as sementes que caíram de forma desigual, nivelar novamente com uma grade de oito dentes. Referindo-se a um desses dois casos, ela falou.

---

มคฺควตฺถุสฺมึ มคฺโค สํสีทตีติ องฺคชาตมคฺคํ สนฺธายาห. เสสํ อุตฺตานเมวาติ.

No caso do caminho, a frase 'o caminho afunda' foi dita em referência ao canal do órgão genital. O restante é de significado claro.

---

ทุฏฺฐุลฺลวาจาสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação da regra de treinamento sobre palavras obscenas (duṭṭhullavācā).

---

๔. อตฺตกามปาริจริยสิกฺขาปทวณฺณนา

4. Explicação da Regra de Treinamento sobre a Prestação de Serviços para o Próprio Desejo (Attakāmapāricariya)

---

๒๙๐. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ อตฺตกามสิกฺขาปทํ. ตตฺถ กุลูปโกติ กุลปยิรุปาสนโก จตุนฺนํ ปจฺจยานํ อตฺถาย กุลูปสงฺกมเน นิจฺจปฺปยุตฺโต.

290. 'Naquele tempo, o Buda, o Abençoado...' refere-se à regra de treinamento sobre o próprio desejo. Nela, 'frequentador de famílias' (kulūpako) significa aquele que se aproxima das famílias, constantemente empenhado em visitar as famílias com o propósito de obter os quatro requisitos.

---

จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารนฺติ [Pg.137] จีวรญฺจ ปิณฺฑปาตญฺจ เสนาสนญฺจ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารญฺจ. คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารนฺติ เจตฺถ ปติกรณตฺเถน ปจฺจโย, ยสฺส กสฺสจิ สปฺปายสฺเสตํ อธิวจนํ. ภิสกฺกสฺส กมฺมํ เตน อนุญฺญาตตฺตาติ เภสชฺชํ. คิลานปจฺจโยว เภสชฺชํ คิลานปจฺจยเภสชฺชํ, ยํกิญฺจิ คิลานสฺส สปฺปายํ ภิสกฺกกมฺมํ เตลมธุผาณิตาทีติ วุตฺตํ โหติ. ปริกฺขาโรติ ปน ‘‘สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหตี’’ติอาทีสุ (อ. นิ. ๗.๖๗) ปริวาโร วุจฺจติ. ‘‘รโถ สีสปริกฺขาโร ฌานกฺโข จกฺกวีริโย’’ติอาทีสุ (สํ. นิ. ๕.๔) อลงฺกาโร. ‘‘เย จิเม ปพฺพชิเตน ชีวิตปริกฺขารา สมุทาเนตพฺพา’’ติอาทีสุ (โร. นิ. ๑.๑.๑๙๑) สมฺภาโร. อิธ ปน สมฺภาโรปิ ปริวาโรปิ วฏฺฏติ. ตญฺหิ คิลานปจฺจยเภสชฺชํ ชีวิตสฺส ปริวาโรปิ โหติ ชีวิตวินาสกาพาธุปฺปตฺติยา อนฺตรํ อทตฺวา รกฺขณโต, สมฺภาโรปิ ยถา จิรํ ปวตฺตติ เอวมสฺส การณภาวโต, ตสฺมา ปริกฺขาโรติ วุจฺจติ. เอวํ คิลานปจฺจยเภสชฺชญฺจ ตํ ปริกฺขาโร จาติ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาโร, ตํ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารนฺติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ.

A expressão 'manto, esmola de alimentos, alojamento e requisitos medicinais para os enfermos' refere-se ao manto, à esmola de alimentos, ao alojamento e aos requisitos medicinais para os enfermos. Aqui, na expressão 'requisitos medicinais para os enfermos' (gilānapaccayabhesajjaparikkhāra), a palavra 'paccaya' (requisito/suporte) é usada no sentido de remediar, sendo uma designação para qualquer coisa que seja adequada (benéfica). 'Bhesajja' (medicamento) é o trabalho do médico, por ser prescrito por ele. O medicamento que serve de suporte para o enfermo é 'gilānapaccayabhesajja', o que significa qualquer tratamento médico adequado para o enfermo, como óleo, mel, melaço, etc. Quanto ao termo 'parikkhāra' (requisito/utensílio/acessório), em passagens como 'bem protegido por sete defesas da cidade' (nagaraparikkhāra), ele significa proteção ou cercado (parivāra). Em passagens como 'A carruagem tem a virtude como adorno (sīlaparikkhāro), a meditação como eixo e a energia como rodas', significa adorno (alaṅkāra). Em passagens como 'estes suportes de vida (jīvitaparikkhārā) que devem ser obtidos por um renunciante', significa provisões ou suportes (sambhāra). Aqui, no entanto, tanto 'suporte' quanto 'proteção' são adequados. Pois esse medicamento para o enfermo é uma proteção para a vida, pois a protege sem dar oportunidade para o surgimento de doenças que destroem a vida; e é também um suporte, pois é a causa para que a vida continue por muito tempo. Por isso é chamado de 'parikkhāra'. Assim, sendo tanto o medicamento de suporte para o enfermo quanto um suporte para a vida, é chamado de 'gilānapaccayabhesajjaparikkhāra' (requisito medicinal para os enfermos). Assim deve ser compreendido o significado.

---

วสลนฺติ หีนํ ลามกํ. อถ วา วสฺสตีติ วสโล, ปคฺฆรตีติ อตฺโถ, ตํ วสลํ, อสุจิปคฺฆรณกนฺติ วุตฺตํ โหติ. นิฏฺฐุหิตฺวาติ เขฬํ ปาเตตฺวา.

'Vasala' (miserável/impuro) significa baixo, desprezível. Ou ainda, 'vasalo' é aquele que verte, significando que escorre ou goteja; refere-se àquilo que verte impurezas. 'Niṭṭhuhitvā' significa tendo cuspido (fazendo cair a saliva).

---

กสฺสาหํ เกน หายามีติ อหํ กสฺสา อญฺญิสฺสา อิตฺถิยา เกน โภเคน วา อลงฺกาเรน วา รูเปน วา ปริหายามิ, กา นาม มยา อุตฺตริตราติ ทีเปติ.

A frase 'De quem e em que eu fico atrás?' expressa o seguinte: 'Em relação a qual outra mulher eu fico atrás, seja em termos de riqueza, adornos ou beleza física? Quem seria superior a mim?'

---

๒๙๑. สนฺติเกติ อุปจาเร ฐตฺวา สามนฺตา อวิทูเร, ปทภาชเนปิ อยเมวอตฺโถ ทีปิโต. อตฺตกามปาริจริยายาติ เมถุนธมฺมสงฺขาเตน กาเมน ปาริจริยา กามปาริจริยา. อตฺตโน อตฺถาย กามปาริจริยา อตฺตกามปาริจริยา, อตฺตนา วา กามิตา อิจฺฉิตาติ อตฺตกามา, สยํ เมถุนราควเสน ปตฺถิตาติ อตฺโถ. อตฺตกามา จ สา ปาริจริยา จาติ อตฺตกามปาริจริยา, ตสฺสา อตฺตกามปาริจริยาย. วณฺณํ ภาเสยฺยาติ คุณํ อานิสํสํ ปกาเสยฺย.

291. 'Na presença de' (santike) significa estar de pé na proximidade, perto, não longe; na análise das palavras, este mesmo significado é mostrado. 'Para a prestação de serviços para o próprio desejo' (attakāmapāricariyāya): a prestação de serviços através do desejo sensual, que consiste na relação sexual, é 'kāmapāricariyā'. A prestação de serviços sexuais para o próprio benefício é 'attakāmapāricariyā'. Ou ainda, 'attakāmā' significa aquilo que é desejado ou querido por si mesmo, isto é, o que é pessoalmente almejado devido ao desejo sexual. Sendo tanto desejada por si mesma quanto uma prestação de serviços, é 'attakāmapāricariyā'. 'Elogiar' (vaṇṇaṃ bhāseyya) significa revelar as qualidades ou benefícios.

---

ตตฺร [Pg.138] ยสฺมา ‘‘อตฺตโน อตฺถาย กามปาริจริยา’’ติ อิมสฺมึ อตฺถวิกปฺเป กาโม เจว เหตุ จ ปาริจริยา จ อตฺโถ, เสสํ พฺยญฺชนํ. ‘‘อตฺตกามา จ สา ปาริจริยา จาติ อตฺตกามปาริจริยา’’ติ อิมสฺมึ อตฺถวิกปฺเป อธิปฺปาโย เจว ปาริจริยา จาติ อตฺโถ, เสสํ พฺยญฺชนํ. ตสฺมา พฺยญฺชเน อาทรํ อกตฺวา อตฺถมตฺตเมว ทสฺเสตุํ ‘‘อตฺตโน กามํ อตฺตโน เหตุํ อตฺตโน อธิปฺปายํ อตฺตโน ปาริจริย’’นฺติ ปทภาชนํ วุตฺตํ. ‘‘อตฺตโน กามํ อตฺตโน เหตุํ อตฺตโน ปาริจริย’’นฺติ หิ วุตฺเต ชานิสฺสนฺติ ปณฺฑิตา ‘‘เอตฺตาวตา อตฺตโน อตฺถาย กามปาริจริยา วุตฺตา’’ติ. ‘‘อตฺตโน อธิปฺปายํ อตฺตโน ปาริจริย’’นฺติ วุตฺเตปิ ชานิสฺสนฺติ ‘‘เอตฺตาวตา อตฺตนา อิจฺฉิตกามิตฏฺเฐน อตฺตกามปาริจริยา วุตฺตา’’ติ.

Nessa passagem, visto que na primeira interpretação do significado — 'prestação de serviços sexuais para o próprio benefício' — o desejo, a causa e a prestação de serviços constituem o significado real, e o restante é apenas expressão verbal; e na segunda interpretação do significado — 'sendo tanto desejada por si mesma quanto uma prestação de serviços' — a intenção e a prestação de serviços constituem o significado real, e o restante é apenas expressão verbal; portanto, sem focar na expressão verbal, mas apenas para mostrar o significado essencial, a análise das palavras feita pelo Abençoado diz: 'o próprio desejo, a própria causa, a própria intenção, a própria prestação de serviços'. Pois, quando se diz 'o próprio desejo, a própria causa, a própria prestação de serviços', os sábios compreenderão: 'com isso, a prestação de serviços sexuais para o próprio benefício foi dita'. E quando se diz 'a própria intenção, a própria prestação de serviços', eles também compreenderão: 'com isso, a prestação de serviços desejada por si mesma foi dita'.

---

อิทานิ ตสฺสา อตฺตกามปาริจริยาย วณฺณภาสนาการํ ทสฺเสนฺโต ‘‘เอตทคฺค’’นฺติอาทิมาห. ตํ อุทฺเทสโตปิ นิทฺเทสโตปิ อุตฺตานตฺถเมว. อยํ ปเนตฺถ ปทสมฺพนฺโธ จ อาปตฺติวินิจฺฉโย จ – เอตทคฺคํ…เป… ปริจเรยฺยาติ ยา มาทิสํ สีลวนฺตํ กลฺยาณธมฺมํ พฺรหฺมจารึ เอเตน ธมฺเมน ปริจเรยฺย, ตสฺสา เอวํ มาทิสํ ปริจรนฺติยา ยา อยํ ปาริจริยา นาม, เอตทคฺคํ ปาริจริยานนฺติ.

Agora, para mostrar a maneira de elogiar essa prestação de serviços para o próprio desejo, diz-se 'Este é o supremo...' e assim por diante. Isso é de significado claro tanto na exposição sumária quanto na detalhada. Aqui está a conexão das palavras e a decisão sobre a ofensa: 'Este é o supremo... [pe] ...deveria prestar serviços' significa: aquela mulher que prestasse serviços a alguém como eu, virtuoso, de boa conducto, celibatário, através dessa prática sexual — para ela que presta serviços a alguém como eu, essa prestação de serviços é a suprema entre as prestações de serviços.

---

เมถุนุปสํหิเตน สงฺฆาทิเสโสติ เอวํ อตฺตกามปาริจริยาย วณฺณํ ภาสนฺโต จ เมถุนุปสํหิเตน เมถุนธมฺมปฏิสํยุตฺเตเนว วจเนน โย ภาเสยฺย, ตสฺส สงฺฆาทิเสโสติ.

'Com palavras associadas à relação sexual, há um Saṅghādisesa': assim, se alguém elogia essa prestação de serviços para o próprio desejo usando palavras associadas à relação sexual, isto é, conectadas ao ato sexual, há uma ofensa Saṅghādisesa para ele.

---

อิธานิ ยสฺมา เมถุนุปสํหิเตเนว ภาสนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส วุตฺโต, ตสฺมา ‘‘อหมฺปิ ขตฺติโย, ตฺวมฺปิ ขตฺติยา, อรหติ ขตฺติยา ขตฺติยสฺส ทาตุํ สมชาติกตฺตา’’ติ เอวมาทีหิ วจเนหิ ปาริจริยาย วณฺณํ ภาสมานสฺสาปิ สงฺฆาทิเสโส นตฺถิ. ‘‘อหมฺปิ ขตฺติโย’’ติอาทิเก ปน พหูปิ ปริยาเย วตฺวา ‘‘อรหสิ ตฺวํ มยฺหํ เมถุนธมฺมํ ทาตุ’’นฺติ เอวํ เมถุนปฺปฏิสํยุตฺเตเนว ภาสมานสฺส สงฺฆาทิเสโสติ.

Aqui, visto que a ofensa Saṅghādisesa foi declarada apenas para quem fala com palavras associadas à relação sexual, portanto, se alguém elogia a prestação de serviços com palavras como 'Eu também sou um nobre (khattiya), tu também és uma nobre; uma nobre deve se dar a um nobre por serem de mesma casta', não há Saṅghādisesa. No entanto, se após dizer muitos rodeios como 'Eu também sou um nobre', ele diz explicitamente de forma conectada ao ato sexual: 'Tu deves me dar a relação sexual', então há Saṅghādisesa para quem fala assim.

---

อิตฺถี จ โหตีติอาทิ ปุพฺเพ วุตฺตนยเมว. อิธ อุทายิตฺเถโร อาทิกมฺมิโก, ตสฺส อนาปตฺติ อาทิกมฺมิกสฺสาติ.

'E ela é uma mulher...' e assim por diante deve ser entendido da mesma maneira explicada anteriormente. Aqui, o Venerável Udāyī é o primeiro transgressor, e não há ofensa para o primeiro transgressor.

---

สมุฏฺฐานาทิ สพฺพํ ทุฏฺฐุลฺลวาจาสทิสํ. วินีตวตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนวาติ.

A origem e o restante são todos semelhantes à regra sobre palavras obscenas. Os casos decididos são de significado claro.

---

อตฺตกามปาริจริยสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação da regra de treinamento sobre a prestação de serviços para o próprio desejo.

---

๕. สญฺจริตฺตสิกฺขาปทวณฺณนา

5. Explicação da Regra de Treinamento sobre a Mediação (Sañcaritta)

---

๒๙๖. เตน [Pg.139] สมเยน พุทฺโธ ภควาติ สญฺจริตฺตํ. ตตฺถ ปณฺฑิตาติ ปณฺฑิจฺเจน สมนฺนาคตา คติมนฺตา. พฺยตฺตาติ เวยฺยตฺติเยน สมนฺนาคตา, อุปาเยน สมนฺนาคตา อุปายญฺญู วิสารทา. เมธาวินีติ เมธาย สมนฺนาคตา, ทิฏฺฐํ ทิฏฺฐํ กโรติ. ทกฺขาติ เฉกา. อนลสาติ อุฏฺฐานวีริยสมฺปนฺนา. ฉนฺนาติ อนุจฺฉวิกา.

296. 'Naquele tempo, o Buda, o Abençoado...' refere-se à regra de treinamento sobre a mediação. Nela, 'sábia' (paṇḍitā) significa dotada de sabedoria, inteligente. 'Capaz' (byattā) significa dotada de discernimento, dotada de meios, conhecedora de métodos, confiante. 'Perspicaz' (medhāvinī) significa dotada de agudeza mental, que realiza o que vê e compreende. 'Habilidosa' (dakkhā) significa perita. 'Ativa' (analasā) significa dotada de energia e iniciativa. 'Adequada' (channā) significa apropriada.

---

กิสฺมึ วิยาติ กิจฺฉํ วิย กิเลโส วิย, หิริ วิย อมฺหากํ โหตีติ อธิปฺปาโย. กุมาริกาย วตฺตุนฺติ ‘‘อิมํ ตุมฺเห คณฺหถา’’ติ กุมาริกาย การณา วตฺตุํ.

A expressão 'Como o quê?' (kismiṃ viya) significa 'é como uma dificuldade, como uma aflição, como uma vergonha para nós' — esta é a intenção dos pais da jovem. 'Falar sobre a jovem' (kumārikāya vattuṃ) significa falar por causa da jovem, dizendo: 'Aceitem esta jovem'.

---

อาวาหาทีสุ อาวาโหติ ทารกสฺส ปรกุลโต ทาริกาย อาหรณํ. วิวาโหติ อตฺตโน ทาริกาย ปรกุลเปสนํ. วาเรยฺยนฺติ ‘‘เทถ โน ทารกสฺส ทาริก’’นฺติ ยาจนํ, ทิวสนกฺขตฺตมุหุตฺตปริจฺเฉทกรณํ วา.

Entre os termos 'āvāha' e outros, 'āvāha' (trazer a noiva) é trazer uma jovem de outra família para o rapaz. 'Vivāha' (enviar a noiva) é enviar a própria jovem para outra família. 'Vāreyya' (pedido de casamento) é o pedido dizendo: 'Deem a jovem para o nosso rapaz', ou a determinação do dia, da constelação e do momento propício.

---

๒๙๗. ปุราณคณกิยาติ เอกสฺส คณกสฺส ภริยาย, สา ตสฺมึ ชีวมาเน คณกีติ ปญฺญายิตฺถ, มเต ปน ปุราณคณกีติ สงฺขํ คตา. ติโรคาโมติ พหิคาโม, อญฺโญ คาโมติ อธิปฺปาโย. มนุสฺสาติ อุทายิสฺส อิมํ สญฺจริตฺตกมฺเม ยุตฺตปยุตฺตภาวํ ชานนกมนุสฺสา.

297. 'Purāṇagaṇakī' (ex-esposa do astrólogo) refere-se à esposa de um astrólogo. Enquanto ele estava vivo, ela era conhecida como 'gaṇakī' (esposa do astrólogo). Após a morte dele, ela passou a ser chamada de 'purāṇagaṇakī'. 'Tirogāmo' (além da aldeia) significa fora da aldeia, outra aldeia — esta é a intenção. 'Pessoas' (manussā) refere-se às pessoas que sabiam do grande empenho de Udāyī nessa atividade de mediação.

---

สุณิสโภเคนาติ เยน โภเคน สุณิสา ภุญฺชิตพฺพา โหติ รนฺธาปนปจาปนปอเวสนาทินา, เตน ภุญฺชึสุ. ตโต อปเรน ทาสิโภเคนาติ มาสาติกฺกเม เยน โภเคน ทาสี ภุญฺชิตพฺพา โหติ เขตฺตกมฺมกจวรฉฑฺฑนอุทกาหรณาทินา, เตน ภุญฺชึสุ. ทุคฺคตาติ ทลิทฺทา, ยตฺถ วา คตา ทุคฺคตา โหติ ตาทิสํ กุลํ คตา. มายฺโย อิมํ กุมาริกนฺติ มา อยฺโย อิมํ กุมาริกํ. อาหารูปหาโรติ อาหาโร จ อุปหาโร จ คหณญฺจ ทานญฺจ, น อมฺเหหิ กิญฺจิ อาหฏํ น อุปาหฏํ ตยา สทฺธึ กยวิกฺกโย โวหาโร อมฺหากํ นตฺถีติ ทีเปนฺติ. สมเณน ภวิตพฺพํ อพฺยาวเฏน, สมโณ อสฺส สุสมโณติ สมเณน นาม อีทิเสสุ กมฺเมสุ อพฺยาวเฏน อพฺยาปาเรน ภวิตพฺพํ, เอวํ [Pg.140] ภวนฺโต หิ สมโณ สุสมโณ อสฺสาติ, เอวํ นํ อปสาเทตฺวา ‘‘คจฺฉ ตฺวํ น มยํ ตํ ชานามา’’ติ อาหํสุ.

'Como uma nora' (suṇisabhogena) significa que a trataram com o tratamento que se deve dar a uma nora, como fazê-la cozinhar, preparar alimentos, servir, etc. 'Depois disso, como uma escrava' (dāsibhogena) significa que, após um mês, a trataram com o tratamento que se deve dar a uma escrava, como fazê-la trabalhar no campo, varrer o lixo, buscar água, etc. 'Duggatā' (empobrecida) significa pobre, ou que ela foi para uma família onde se tornou miserável. 'Māyyo imaṃ kumārikaṃ' significa 'Não, venerável, esta jovem...'. 'Āhārūpahāro' (trazer e dar) significa trazer e dar, receber e entregar; os seguidores dos Ājīvakas mostram: 'Nada foi trazido por nós, nada foi dado; não temos comércio de compra e venda contigo'. 'O asceta deve ser desinteressado, o asceta seria um bom asceta' significa que um asceta deve ser desinteressado, sem envolvimento em tais assuntos familiares; agindo assim, o asceta seria um bom asceta. Assim, repreendendo-o, disseram: 'Vai-te, nós não te conhecemos'.

---

๒๙๘. สชฺชิโตติ สพฺพูปกรณสมฺปนฺโน มณฺฑิตปสาธิโต วา.

298. 'Sajjito' (preparado) significa dotado de todos os utensílios necessários, ou adornado e decorado.

---

๓๐๐. ธุตฺตาติ อิตฺถิธุตฺตา. ปริจาเรนฺตาติ มนาปิเยสุ รูปาทีสุ อิโต จิโต จ สมนฺตา อินฺทฺริยานิ จาเรนฺตา, กีฬนฺตา อภิรมนฺตาติ วุตฺตํ โหติ. อพฺภุตมกํสูติ ยทิ กริสฺสติ ตฺวํ เอตฺตกํ ชิโต, ยทิ น กริสฺสติ อหํ เอตฺตกนฺติ ปณมกํสุ. ภิกฺขูนํ ปน อพฺภุตํ กาตุํ น วฏฺฏติ. โย กโรติ ปราชิเตน ทาตพฺพนฺติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ.

300. 'Dhuttā' (libertinos) refere-se a libertinos que correm atrás de mulheres. 'Divertindo-se' (paricārentā) significa direcionando os sentidos para cá e para lá em direção a formas agradáveis e outros objetos atraentes, brincando e deleitando-se. 'Fizeram uma aposta' (abbhutamakaṃsu) significa que fizeram uma aposta dizendo: 'Se ele fizer isso, tu ganhas tanto; se ele não fizer, eu ganho tanto'. No entanto, não é permitido aos bhikkhus fazer apostas. Aquele que faz uma aposta deve pagar se perder — assim é dito no Mahāpaccarī.

---

กถญฺหิ นาม อยฺโย อุทายี ตงฺขณิกนฺติ เอตฺถ ตงฺขโณติ อจิรกาโล วุจฺจติ. ตงฺขณิกนฺติ อจิรกาลาธิการิกํ.

Na frase 'Como pode o venerável Udāyī... uma mulher temporária (taṅkhaṇika)?', o termo 'taṅkhaṇa' refere-se a um curto período de tempo. 'Taṅkhaṇika' significa aquilo que se refere a um curto período de tempo (temporário).

---

๓๐๑. สญฺจริตฺตํ สมาปชฺเชยฺยาติ สญฺจรณภาวํ สมาปชฺเชยฺย. ยสฺมา ปน ตํ สมาปชฺชนฺเตน เกนจิ เปสิเตน กตฺถจิ คนฺตพฺพํ โหติ, ปรโต จ ‘‘อิตฺถิยา วา ปุริสมติ’’นฺติ อาทิวจนโต อิธ อิตฺถิปุริสา อธิปฺเปตา, ตสฺมา ตมตฺถํ ทสฺเสตุํ ‘‘อิตฺถิยา วา ปหิโต ปุริสสฺส สนฺติเก คจฺฉติ, ปุริเสน วา ปหิโต อิตฺถิยา สนฺติเก คจฺฉตี’’ติ เอวมสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ. อิตฺถิยา วา ปุริสมตึ ปุริสสฺส วา อิตฺถิมตินฺติ เอตฺถ อาโรเจยฺยาติ ปาฐเสโส ทฏฺฐพฺโพ, เตเนวสฺส ปทภาชเน ‘‘ปุริสสฺส มตึ อิตฺถิยา อาโรเจติ, อิตฺถิยา มตึ ปุริสสฺส อาโรเจตี’’ติ วุตฺตํ.

301. 'Deveria se engajar na mediação' (sañcarittaṃ samāpajjeyya) significa que deveria se engajar na atividade de intermediário. Visto que aquele que se engaja nisso deve ir a algum lugar enviado por alguém, e mais adiante, devido a palavras como 'a intenção de um homem para uma mulher', homens e mulheres são os visados aqui; portanto, para mostrar esse significado, a análise das palavras diz: 'enviado por uma mulher, vai à presença de um homem; ou enviado por um homem, vai à presença de uma mulher'. Na frase 'a intenção de um homem para uma mulher, ou a intenção de uma mulher para um homem', deve-se entender que a palavra 'comunicar' (āroceyya) está implícita; por isso, na análise das palavras, diz-se: 'comunica a intenção do homem à mulher, comunica a intenção da mulher ao homem'.

---

อิทานิ ยทตฺถํ ตํ เตสํ มตึ อธิปฺปายํ อชฺฌาสยํ ฉนฺทํ รุจึ อาโรเจติ, ตํ ทสฺเสนฺโต ‘‘ชายตฺตเน วา ชารตฺตเน วา’’ติอาทิมาห. ตตฺถ ชายตฺตเนติ ชายาภาเว. ชารตฺตเนติ ชารภาเว. ปุริสสฺส หิ มตึ อิตฺถิยา อาโรเจนฺโต ชายตฺตเน อาโรเจติ, อิตฺถิยา มตึ ปุริสสฺส อาโรเจนฺโต ชารตฺตเน อาโรเจติ; อปิจ ปุริสสฺเสว มตึ อิตฺถิยา อาโรเจนฺโต ชายตฺตเน วา อาโรเจติ นิพทฺธภริยาภาเว, ชารตฺตเน วา มิจฺฉาจารภาเว. ยสฺมา ปเนตํ อาโรเจนฺเตน ‘‘ตฺวํ กิรสฺส ชายา ภวิสฺสสี’’ติอาทิ วตฺตพฺพํ โหติ, ตสฺมา ตํ วตฺตพฺพตาการํ ทสฺเสตุํ ‘‘ชายตฺตเน วาติ ชายา ภวิสฺสสิ, ชารตฺตเน [Pg.141] วาติ ชารี ภวิสฺสสี’’ติ อสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ. เอเตเนว จ อุปาเยน อิตฺถิยา มตึ ปุริสสฺส อาโรจเนปิ ปติ ภวิสฺสสิ, สามิโก ภวิสฺสสิ, ชาโร ภวิสฺสสีติ วตฺตพฺพตากาโร เวทิตพฺโพ.

Agora, para mostrar o propósito pelo qual ele comunica a intenção, o desejo, a inclinação, a vontade ou a preferência deles, diz-se 'seja como esposa ou como amante' (jāyattane vā jārattane vā) e assim por diante. Nela, 'jāyattane' significa na condição de esposa. 'Jārattane' significa na condição de amante. Pois, ao comunicar a intenção do homem à mulher, ele o faz com o propósito de torná-la esposa; ao comunicar a intenção da mulher ao homem, ele o faz com o propósito de torná-lo amante. Além disso, ao comunicar a intenção do homem à mulher, ele o faz com o propósito de torná-la esposa permanente (na condição de esposa permanente), ou com o propósito de torná-la amante em conduta imprópria. Visto que aquele que comunica isso deve dizer palavras como 'Diz-se que serás a esposa dele', portanto, para mostrar a forma como isso deve ser dito, a análise das palavras diz: ''como esposa' significa serás a esposa; 'como amante' significa serás a amante'. E por este mesmo método, ao comunicar a intenção da mulher ao homem, deve-se entender a forma de falar: 'serás o marido, serás o senhor, serás o amante'.

---

อนฺตมโส ตงฺขณิกายปีติ สพฺพนฺติเมน ปริจฺเฉเทน ยา อยํ ตงฺขเณ มุหุตฺตมตฺเต ปฏิสํวสิตพฺพโต ตงฺขณิกาติ วุจฺจติ, มุหุตฺติกาติ อตฺโถ. ตสฺสาปิ ‘‘มุหุตฺติกา ภวิสฺสสี’’ติ เอวํ ปุริสมตึ อาโรเจนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส. เอเตเนวุปาเยน ‘‘มุหุตฺติโก ภวิสฺสสี’’ติ เอวํ ปุริสสฺส อิตฺถิมตึ อาโรเจนฺโตปิ สงฺฆาทิเสสํ อาปชฺชตีติ เวทิตพฺโพ.

'Mesmo para uma mulher temporária' (antamaso taṅkhaṇikāyapi) refere-se ao limite extremo: aquela que é chamada de 'taṅkhaṇikā' (temporária) por ser alguém com quem se coabita apenas naquele momento, por um breve instante; significa uma parceira temporária. Mesmo para ela, se alguém comunica a intenção do homem dizendo 'Serás uma parceira temporária', há uma ofensa Saṅghādisesa. Por este mesmo método, aquele que comunica a intenção da mulher ao homem dizendo 'Serás um parceiro temporário' também incorre em uma ofensa Saṅghādisesa — assim deve ser compreendido.

---

๓๐๓. อิทานิ ‘‘อิตฺถิยา วา ปุริสมติ’’นฺติ เอตฺถ อธิปฺเปตา อิตฺถิโย ปเภทโต ทสฺเสตฺวา ตาสุ สญฺจริตฺตวเสน อาปตฺติเภทํ ทสฺเสตุํ ‘‘ทส อิตฺถิโย’’ติอาทิมาห. ตตฺถ มาตุรกฺขิตาติ มาตรา รกฺขิตา. ยถา ปุริเสน สํวาสํ น กปฺเปติ, เอวํ มาตรา รกฺขิตา, เตนสฺส ปทภาชเนปิ วุตฺตํ – ‘‘มาตา รกฺขติ โคเปติ อิสฺสริยํ กาเรติ วสํ วตฺเตตี’’ติ. ตตฺถ รกฺขตีติ กตฺถจิ คนฺตุํ น เทติ. โคเปตีติ ยถา อญฺเญ น ปสฺสนฺติ, เอวํ คุตฺตฏฺฐาเน ฐเปติ. อิสฺสริยํ กาเรตีติ เสริวิหารมสฺสา นิเสเธนฺตี อภิภวิตฺวา ปวตฺตติ. วสํ วตฺเตตีติ ‘‘อิทํ กโรหิ, อิทํ มา อกาสี’’ติ เอวํ อตฺตโน วสํ ตสฺสา อุปริ วตฺเตติ. เอเตนุปาเยน ปิตุรกฺขิตาทโยปิ ญาตพฺพา. โคตฺตํ วา ธมฺโม วา น รกฺขติ, สโคตฺเตหิ ปน สหธมฺมิเกหิ จ เอกํ สตฺถารํ อุทฺทิสฺส ปพฺพชิเตหิ เอกคณปริยาปนฺเนหิ จ รกฺขิตา ‘‘โคตฺตรกฺขิตา ธมฺมรกฺขิตา’’ติ วุจฺจติ, ตสฺมา เตสํ ปทานํ ‘‘สโคตฺตา รกฺขนฺตี’’ติอาทินา นเยน ปทภาชนํ วุตฺตํ.

303. Agora, tendo mostrado a classificação das mulheres pretendidas na passagem 'de uma mulher para um homem', para mostrar a distinção das ofensas por meio da mediação em relação a elas, diz-se: 'dez mulheres' e assim por diante. Ali, 'protegida pela mãe' (māturakkhitā) significa protegida pela mãe. Significa protegida pela mãe de tal forma que ela não possa coabitar com um homem; por isso, na análise dos termos (padabhājana), foi dito pelo Abençoado: 'A mãe protege, guarda, exerce autoridade, faz prevalecer a sua vontade'. Ali, 'protege' (rakkhati) significa que não a deixa ir a lugar algum. 'Guarda' (gopeti) significa que a coloca em um local seguro, de modo que outros não a vejam. 'Exerce autoridade' (issariyaṃ kāreti) significa que atua dominando-a, proibindo-a de viver de forma independente. 'Faz prevalecer a sua vontade' (vasaṃ vatteti) significa que impõe sua própria vontade sobre ela, dizendo: 'Faça isto, não faça aquilo'. Por este método, devem ser compreendidas também as protegidas pelo pai (piturakkhitā) e as demais. O clã ou a doutrina em si não protegem; no entanto, aquela que é protegida por membros do mesmo clã, por companheiros de vida espiritual que se ordenaram sob o mesmo Mestre, ou por membros do mesmo grupo, é chamada de 'protegida pelo clã' (gottarakkhitā) ou 'protegida pela doutrina' (dhammarakkhitā). Portanto, a análise desses termos foi dita na forma de 'membros do mesmo clã protegem' e assim por diante.

---

สห อารกฺเขนาติ สารกฺขา. สห ปริทณฺเฑนาติ สปริทณฺฑา. ตาสํ นิทฺเทสา ปากฏาว. อิมาสุ ทสสุ ปจฺฉิมานํ ทฺวินฺนเมว ปุริสนฺตรํ คจฺฉนฺตีนํ มิจฺฉาจาโร โหติ, น อิตราสํ.

'Com proteção' (saha ārakkhena) significa guardada (sārakkhā). 'Com punição' (saha paridaṇḍena) significa sob penalidade (saparidaṇḍā). As explicações sobre elas são evidentes. Dessas dez, somente para as duas últimas, quando vão para outro homem, ocorre conduta sexual imprópria (micchācāra), não para as outras.

---

ธนกฺกีตาทีสุ อปฺเปน วา พหุนา วา ธเนน กีตา ธนกฺกีตา. ยสฺมา ปน สา น กีตมตฺตา เอว สํวาสตฺถาย ปน กีตตฺตา ภริยา, ตสฺมาสฺส นิทฺเทเส ธเนน กิณิตฺวา วาเสตีติ วุตฺตํ.

Entre as esposas compradas com riqueza (dhanakkītā) e as demais, aquela que é comprada com pouca ou muita riqueza é uma 'comprada com riqueza'. No entanto, como ela não é apenas comprada, mas é uma esposa por ter sido comprada para fins de coabitação, por isso, em sua explicação, foi dito: 'tendo-a comprado com riqueza, faz com que ela viva com ele'.

---

ฉนฺเทน [Pg.142] อตฺตโน รุจิยา วสตีติ ฉนฺทวาสินี. ยสฺมา ปน สา น อตฺตโน ฉนฺทมตฺเตเนว ภริยา โหติ ปุริเสน ปน สมฺปฏิจฺฉิตตฺตา, ตสฺมาสฺส นิทฺเทเส ‘‘ปิโย ปิยํ วาเสตี’’ติ วุตฺตํ.

Aquela que vive por consentimento, por sua própria preferência, é uma 'que vive por consentimento' (chandavāsinī). No entanto, como ela não se torna esposa apenas por seu próprio consentimento, mas por ter sido aceita pelo homem, por isso, em sua explicação, foi dito: 'um amado faz com que uma amada viva com ele'.

---

โภเคน วสตีติ โภควาสินี. อุทุกฺขลมุสลาทิฆรูปกรณํ ลภิตฺวา ภริยาภาวํ คจฺฉนฺติยา ชนปทิตฺถิยา เอตํ อธิวจนํ.

Aquela que vive por causa de bens é uma 'que vive por bens' (bhogavāsinī). Esta é uma designação para uma mulher do campo que assume a condição de esposa após receber utensílios domésticos, como um almofariz, um pilão, etc.

---

ปเฏน วสตีติ ปฏวาสินี. นิวาสนมตฺตมฺปิ ปาวุรณมตฺตมฺปิ ลภิตฺวา ภริยาภาวํ อุปคจฺฉนฺติยา ทลิทฺทิตฺถิยา เอตํ อธิวจนํ.

Aquela que vive por causa de vestes é uma 'que vive por vestes' (paṭavāsinī). Esta é uma designação para uma mulher pobre que assume a condição de esposa após receber apenas uma veste inferior ou apenas um manto superior.

---

โอทปตฺตกินีติ อุภินฺนํ เอกิสฺสา อุทกปาติยา หตฺเถ โอตาเรตฺวา ‘‘อิทํ อุทกํ วิย สํสฏฺฐา อเภชฺชา โหถา’’ติ วตฺวา ปริคฺคหิตาย โวหารนามเมตํ, นิทฺเทเสปิสฺส ‘‘ตาย สห อุทกปตฺตํ อามสิตฺวา ตํ วาเสตี’’ติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ.

'Unida pela tigela de água' (odapattakinī) é um nome convencional para aquela que é tomada como esposa após as mãos de ambos serem mergulhadas em uma única tigela de água e se dizer: 'Como esta água, que vocês sejam unidos e inseparáveis'. Na sua explicação, o significado deve ser entendido assim: 'tendo tocado a tigela de água junto com ela, faz com que ela viva com ele'.

---

โอภฏํ โอโรปิตํ จุมฺพฏมสฺสาติ โอภฏจุมฺพฏา, กฏฺฐหาริกาทีนํ อญฺญตรา, ยสฺสา สีสโต จุมฺพฏํ โอโรเปตฺวา ฆเร วาเสติ, ตสฺสา เอตํ อธิวจนํ.

Aquela de quem a almofada de cabeça foi retirada e baixada é uma 'com almofada de cabeça retirada' (obhaṭacumbaṭā). Trata-se de uma mulher entre as carregadoras de lenha e semelhantes, de cuja cabeça o homem retira a almofada de transporte e a faz viver em sua casa; esta é uma designação para ela.

---

ทาสี จาติ อตฺตโนเยว ทาสี จ โหติ ภริยา จ.

'E uma escrava' (dāsī ca) significa que ela é tanto a escrava do próprio homem quanto sua esposa.

---

กมฺมการี นาม เคเห ภติยา กมฺมํ กโรติ, ตาย สทฺธึ โกจิ ฆราวาสํ กปฺเปติ อตฺตโน ภริยาย อนตฺถิโก หุตฺวา. อยํ วุจฺจติ ‘‘กมฺมการี จ ภริยา จา’’ติ.

Uma 'trabalhadora' (kammakārī) é aquela que realiza trabalho na casa por um salário. Um homem, não desejando uma esposa de sua própria classe, estabelece uma vida doméstica com ela. Ela é chamada de 'trabalhadora e esposa'.

---

ธเชน อาหฏา ธชาหฏา, อุสฺสิตทฺธชาย เสนาย คนฺตฺวา ปรวิสยํ วิลุมฺปิตฺวา อานีตาติ วุตฺตํ โหติ, ตํ โกจิ ภริยํ กโรติ, อยํ ธชาหฏา นาม. มุหุตฺติกา วุตฺตนยาเอว, เอตาสํ ทสนฺนมฺปิ ปุริสนฺตรคมเน มิจฺฉาจาโร โหติ. ปุริสานํ ปน วีสติยาปิ เอตาสุ มิจฺฉาจาโร โหติ, ภิกฺขุโน จ สญฺจริตฺตํ โหตีติ.

Aquela trazida por uma bandeira é uma 'trazida por bandeira' (dhajāhaṭā). Significa que ela foi trazida após um exército com bandeiras hasteadas ter ido e saqueado o território alheio. Se um homem a toma como esposa, ela é chamada de 'trazida por bandeira'. A 'esposa temporária' (muhuttikā) é exatamente como explicado anteriormente. Para todas essas dez, quando vão para outro homem, ocorre conduta sexual imprópria. E para os homens, ocorre conduta sexual imprópria ao irem a qualquer uma dessas vinte classes de mulheres, e para o bhikkhu, há a ofensa de mediação (sañcaritta).

---

๓๐๕. อิทานิ ปุริโส ภิกฺขุํ ปหิณตีติอาทีสุ ปฏิคฺคณฺหาตีติ โส ภิกฺขุ ตสฺส ปุริสสฺส ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ มาตุรกฺขิตํ พฺรูหิ, โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’ติ เอวํ วุตฺตวจนํ ‘‘สาธุ อุปาสกา’’ติ วา ‘‘โหตู’’ติ วา ‘‘อาโรเจสฺสามี’’ติ วา เยน เกนจิ อากาเรน วจีเภทํ กตฺวา วา สีสกมฺปนาทีหิ วา สมฺปฏิจฺฉติ. วีมํสตีติ [Pg.143] เอวํ ปฏิคฺคณฺหิตฺวา ตสฺสา อิตฺถิยา สนฺติกํ คนฺตฺวา ตํ สาสนํ อาโรเจติ. ปจฺจาหรตีติ เตน อาโรจิเต สา อิตฺถี ‘‘สาธู’’ติ สมฺปฏิจฺฉตุ วา ปฏิกฺขิปตุ วา ลชฺชาย วา ตุณฺหี โหตุ, ปุน อาคนฺตฺวา ตสฺส ปุริสสฺส ตํ ปวตฺตึ อาโรเจติ.

305. Agora, nas passagens como 'um homem envia um bhikkhu', 'aceita' (paṭiggaṇhāti) significa que o bhikkhu aceita as palavras ditas por aquele homem: 'Vá, venerável, fale com a mulher de tal nome, que é protegida pela mãe: "Seja, de fato, a esposa comprada com riqueza do homem de tal nome"', seja dizendo 'Muito bem, devoto', 'Que assim seja', ou 'Eu falarei', expressando-se de qualquer forma verbal, ou por meio de um aceno de cabeça, etc. 'Inquire' (vīmaṃsati) significa que, tendo aceitado dessa forma, ele vai até a mulher e lhe transmite a mensagem. 'Traz de volta a resposta' (paccāharati) significa que, após ele ter transmitido a mensagem, quer a mulher aceite dizendo 'Muito bem', quer ela recuse, ou permaneça em silêncio por vergonha, ele retorna e relata o ocorrido àquele homem.

---

เอตฺตาวตา อิมาย ปฏิคฺคหณาโรจนปจฺจาหรณสงฺขาตาย ติวงฺคสมฺปตฺติยา สงฺฆาทิเสโส โหติ. สา ปน ตสฺส ภริยา โหตุ วา มา วา, อการณเมตํ. สเจ ปน โส มาตุรกฺขิตาย สนฺติกํ เปสิโต ตํ อทิสฺวา ตสฺสา มาตุยา ตํ สาสนํ อาโรเจติ, พหิทฺธา วิมฏฺฐํ นาม โหติ, ตสฺมา วิสงฺเกตนฺติ มหาปทุมตฺเถโร อาห. มหาสุมตฺเถโร ปน มาตา วา โหตุ ปิตา วา อนฺตมโส เคหทาสีปิ อญฺโญ วาปิ โย โกจิ ตํ กิริยํ สมฺปาเทสฺสติ, ตสฺส วุตฺเตปิ วิมฏฺฐํ นาม น โหติ, ติวงฺคสมฺปตฺติกาเล อาปตฺติเยว.

Com isso, pela completude desses três fatores conhecidos como aceitação, transmissão e retorno da resposta (tivaṅgasampatti), ocorre uma ofensa saṅghādisesa. Se ela se torna ou não esposa dele, isso é irrelevante. No entanto, se ele foi enviado à mulher protegida pela mãe e, não a encontrando, transmite a mensagem à mãe dela, isso é chamado de 'consideração equivocada fora do alvo' (bahiddhā vimaṭṭhaṃ); portanto, há um desvio do combinado (visaṅketa), conforme disse o Élder Mahāpaduma. O Élder Mahāsuma, por outro lado, disse: 'Seja a mãe, o pai, ou mesmo uma serva da casa, ou qualquer outra pessoa que possa realizar essa tarefa, mesmo que seja dito a essa pessoa, não há consideração equivocada; quando os três fatores se completam, há de fato uma ofensa'.

---

นนุ ยถา ‘‘พุทฺธํ ปจฺจกฺขามี’’ติ วตฺตุกาโม วิรชฺฌิตฺวา ‘‘ธมฺมํ ปจฺจกฺขามี’’ติ วเทยฺย ปจฺจกฺขาตาวสฺส สิกฺขา. ยถา วา ‘‘ปฐมํ ฌานํ สมาปชฺชามี’’ติ วตฺตุกาโม วิรชฺฌิตฺวา ‘‘ทุติยํ ฌานํ สมาปชฺชามี’’ติ วเทยฺย อาปนฺโนวสฺส ปาราชิกํ. เอวํสมฺปทมิทนฺติ อาห. ตํ ปเนตํ ‘‘ปฏิคฺคณฺหาติ, อนฺเตวาสึ วีมํสาเปตฺวา อตฺตนา ปจฺจาหรติ, อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺสา’’ติ อิมินา สเมติ, ตสฺมา สุภาสิตํ.

Não é verdade que, assim como alguém que deseja dizer 'Eu rejeito o Buda', mas se confunde e diz 'Eu rejeito o Dhamma', o treinamento ainda assim é considerado rejeitado? Ou como alguém que deseja dizer 'Eu alcanço o primeiro jhāna', mas se confunde e diz 'Eu alcanço o segundo jhāna', ainda assim incorre em uma ofensa pārājika? Ele disse: 'Este caso é perfeitamente análogo'. E isso concorda com a passagem: 'Ele aceita, faz com que um discípulo inquira, e ele mesmo traz de volta a resposta: há uma ofensa saṅghādisesa'. Portanto, foi bem dito.

---

ยถา จ ‘‘มาตุรกฺขิตํ พฺรูหี’’ติ วุตฺตสฺส คนฺตฺวา ตสฺสา อาโรเจตุํ สมตฺถานํ มาตาทีนมฺปิ วทโต วิสงฺเกโต นตฺถิ, เอวเมว ‘‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ธนกฺกีตา’’ติ วตฺตพฺเพ ‘‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ฉนฺทวาสินี’’ติ เอวํ ปาฬิยํ วุตฺเตสุ ฉนฺทวาสินิอาทีสุ วจเนสุ อญฺญตรวเสน วา อวุตฺเตสุปิ ‘‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา ชายา ปชาปติ ปุตฺตมาตา ฆรณี ฆรสามินี ภตฺตรนฺธิกา สุสฺสูสิกา ปริจาริกา’’ติเอวมาทีสุ สํวาสปริทีปเกสุ วจเนสุ อญฺญตรวเสน วา วทนฺตสฺสาปิ วิสงฺเกโต นตฺถิ ติวงฺคสมฺปตฺติยา อาปตฺติเยว. ‘‘มาตุรกฺขิตํ พฺรูหี’’ติ เปสิตสฺส ปน คนฺตฺวา อญฺญาสุ ปิตุรกฺขิตาทีสุ อญฺญตรํ วทนฺตสฺส วิสงฺเกตํ. เอส นโย ‘‘ปิตุรกฺขิตํ พฺรูหี’’ติอาทีสุปิ.

E assim como não há desvio do combinado (visaṅketa) para quem, tendo sido instruído a 'falar com a protegida pela mãe', vai e fala com a mãe ou outros que sejam capazes de transmitir a ela, da mesma forma, quando se deveria dizer 'Seja a esposa comprada com riqueza do homem de tal nome', mas se diz 'Seja a esposa que vive por consentimento do homem de tal nome', ou por meio de qualquer outro termo mencionado no Cânon como 'que vive por consentimento' e assim por diante, ou mesmo termos não mencionados no Cânon, tais como 'Seja a esposa, cônjuge, consorte, mãe de seus filhos, dona de casa, senhora do lar, cozinheira, servidora, assistente do homem de tal nome' e outros termos que indicam coabitação — para quem fala usando qualquer um desses termos, não há desvio do combinado; com a completude dos três fatores, há de fato uma ofensa. No entanto, para quem foi enviado com a instrução 'fale com a protegida pela mãe', mas vai e fala com outra, como a protegida pelo pai, há desvio do combinado. Este mesmo método se aplica a instruções como 'fale com a protegida pelo pai' e assim por diante.

---

เกวลญฺเหตฺถ [Pg.144] เอกมูลกทุมูลกาทิวเสน ‘‘ปุริสสฺส มาตา ภิกฺขุํ ปหิณติ, มาตุรกฺขิตาย มาตา ภิกฺขุํ ปหิณตี’’ติ เอวมาทีนํ มูลฏฺฐานญฺจ วเสน เปยฺยาลเภโทเยว วิเสโส. โสปิ ปุพฺเพ วุตฺตนยตฺตา ปาฬิอนุสาเรเนว สกฺกา ชานิตุนฺติ นาสฺส วิภาคํ ทสฺเสตุํ อาทรํ กริมฺห.

Apenas há aqui uma diferença na variação das elisões (peyyāla) de acordo com as bases simples, duplas, etc., como 'a mãe do homem envia o bhikkhu', 'a mãe da mulher protegida pela mãe envia o bhikkhu', e assim por diante, e de acordo com a posição de origem. Como isso também pode ser conhecido seguindo o texto em Pāli conforme o método explicado anteriormente, não nos esforçamos para mostrar sua divisão detalhada.

---

๓๓๘. ปฏิคฺคณฺหาตีติอาทีสุ ปน ทฺวีสุ จตุกฺเกสุ ปฐมจตุกฺเก อาทิปเทน ติวงฺคสมฺปตฺติยา สงฺฆาทิเสโส, มชฺเฌ ทฺวีหิ ทุวงฺคสมฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ, อนฺเต เอเกน เอกงฺคสมฺปตฺติยา ทุกฺกฏํ. ทุติยจตุกฺเก อาทิปเทน ทุวงฺคสมฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ, มชฺเฌ ทฺวีหิ เอกงฺคสมฺปตฺติยา ทุกฺกฏํ, อนฺเต เอเกน องฺคาภาวโต อนาปตฺติ. ตตฺถ ปฏิคฺคณฺหาตีติ อาณาปกสฺส สาสนํ ปฏิคฺคณฺหาติ. วีมํสตีติ ปหิตฏฺฐานํ คนฺตฺวา ตํ อาโรเจติ. ปจฺจาหรตีติ ปุน อาคนฺตฺวา มูลฏฺฐสฺส อาโรเจติ.

338. Nas duas séries de quatro (tétrades) que começam com 'aceita' e assim por diante, na primeira tétrade: pelo primeiro termo, há uma ofensa saṅghādisesa; pelos dois termos do meio, há uma ofensa thullaccaya; pelo último termo, há uma ofensa dukkaṭa. Na segunda tétrade: pelo primeiro termo, há uma ofensa thullaccaya; pelos dois termos do meio, há uma ofensa dukkaṭa; pelo último termo, devido à ausência de qualquer fator, não há ofensa (anāpatti). Ali, 'aceita' (paṭiggaṇhāti) significa que aceita a mensagem de quem ordena. 'Inquire' (vīmaṃsati) significa que vai ao local para onde foi enviado e transmite a mensagem. 'Traz de volta a resposta' (paccāharati) significa que retorna e relata a quem originou a mensagem.

---

น ปจฺจาหรตีติ อาโรเจตฺวา เอตฺโตว ปกฺกมติ. ปฏิคฺคณฺหาติ น วีมํสตีติ ปุริเสน ‘‘อิตฺถนฺนามํ คนฺตฺวา พฺรูหี’’ติ วุจฺจมาโน ‘‘สาธู’’ติ ตสฺส สาสนํ ปฏิคฺคณฺหิตฺวา ตํ ปมุสฺสิตฺวา วา อปฺปมุสฺสิตฺวา วา อญฺเญน กรณีเยน ตสฺสา สนฺติกํ คนฺตฺวา กิญฺจิเทว กถํ กเถนฺโต นิสีทติ, เอตฺตาวตา ‘‘ปฏิคฺคณฺหาติ น วีมํสติ นามา’’ติ วุจฺจติ. อถ นํ สา อิตฺถี สยเมว วทติ ‘‘ตุมฺหากํ กิร อุปฏฺฐาโก มํ เคเห กาตุกาโม’’ติ เอวํ วตฺวา จ ‘‘อหํ ตสฺส ภริยา ภวิสฺสามี’’ติ วา ‘‘น ภวิสฺสามี’’ติ วา วทติ. โส ตสฺสา วจนํ อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา ตุณฺหีภูโตว อุฏฺฐายาสนา ตสฺส ปุริสสฺส สนฺติกํ อาคนฺตฺวา ตํ ปวตฺตึ อาโรเจติ, เอตฺตาวตา ‘‘น วีมํสติ ปจฺจาหรติ นามา’’ติ วุจฺจติ. น วีมํสติ น ปจฺจาหรตีติ เกวลํ สาสนาโรจนกาเล ปฏิคฺคณฺหาติเยว, อิตรํ ปน ทฺวยํ น กโรติ.

'Não trazer de volta a resposta' (na paccāharati) significa que, tendo transmitido a mensagem, ele parte daquele mesmo lugar. 'Aceita, mas não inquire' (paṭiggaṇhāti na vīmaṃsati) significa que, quando lhe é dito por um homem 'Vá e fale com a mulher de tal nome', ele aceita a mensagem dizendo 'Muito bem', mas, tendo esquecido ou não a mensagem, vai até ela por outro assunto e senta-se conversando sobre qualquer outra coisa; com isso, diz-se que ele 'aceita, mas não inquire'. Se, então, a própria mulher lhe diz: 'Diz-se que o seu apoiador deseja me levar para sua casa', e tendo dito isso, ela diz: 'Eu serei a esposa dele' ou 'Não serei', e o bhikkhu, sem se alegrar nem rejeitar as palavras dela, permanecendo em silêncio, levanta-se de seu assento, vai até o homem e lhe relata o ocorrido; com isso, diz-se que ele 'não inquire, mas traz de volta a resposta'. 'Não inquire e não traz de volta a resposta' (na vīmaṃsati na paccāharati) significa que ele apenas aceita no momento em que a mensagem lhe é dada, mas não realiza as outras duas ações.

---

น ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ ปจฺจาหรตีติ โกจิ ปุริโส ภิกฺขุสฺส ฐิตฏฺฐาเน วา นิสินฺนฏฺฐาเน วา ตถารูปึ กถํ กเถติ, ภิกฺขุ เตน อปฺปหิโตปิ ปหิโต วิย หุตฺวา อิตฺถิยา สนฺติกํ คนฺตฺวา ‘‘โหหิ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยา’’ติอาทินา นเยน วีมํสิตฺวา ตสฺสา รุจึ วา อรุจึ วา ปุน อาคนฺตฺวา อิมสฺส อาโรเจติ. เตเนว นเยน วีมํสิตฺวา อปจฺจาหรนฺโต [Pg.145] ‘‘น ปฏิคฺคณฺหาติ วีมํสติ น ปจฺจาหรตี’’ติ วุจฺจติ. เตเนว นเยน คโต อวีมํสิตฺวา ตาย สมุฏฺฐาปิตํ กถํ สุตฺวา ปฐมจตุกฺกสฺส ตติยปเท วุตฺตนเยน อาคนฺตฺวา อิมสฺส อาโรเจนฺโต ‘‘น ปฏิคฺคณฺหาติ น วีมํสติ ปจฺจาหรตี’’ติ วุจฺจติ. จตุตฺถปทํ ปากฏเมว.

'Não aceita, mas inquire e traz de volta a resposta' (na paṭiggaṇhāti vīmaṃsati paccāharati) significa que um homem fala sobre tal assunto onde o bhikkhu está de pé ou sentado; o bhikkhu, embora não tenha sido enviado por ele, age como se tivesse sido enviado, vai até a mulher, inquire na forma de 'Seja a esposa do homem de tal nome' e assim por diante, e, retornando, relata a preferência ou a recusa dela a este homem. Aquele que, pelo mesmo método, inquire mas não traz de volta a resposta é chamado de 'não aceita, inquire, mas não traz de volta a resposta'. Aquele que, tendo ido pelo mesmo método sem inquiri-la, ouve a conversa iniciada por ela e, retornando, relata a este homem conforme o método explicado no terceiro termo da primeira tétrade, é chamado de 'não aceita, não inquire, mas traz de volta a resposta'. O quarto termo é evidente.

---

สมฺพหุเล ภิกฺขู อาณาเปตีติอาทินยา ปากฏาเยว. ยถา ปน สมฺพหุลาปิ เอกวตฺถุมฺหิ อาปชฺชนฺติ, เอวํ เอกสฺสปิ สมฺพหุลวตฺถูสุ สมฺพหุลา อาปตฺติโย เวทิตพฺพา. กถํ? ปุริโส ภิกฺขุํ อาณาเปติ ‘‘คจฺฉ, ภนฺเต, อสุกสฺมึ นาม ปาสาเท สฏฺฐิมตฺตา วา สตฺตติมตฺตา วา อิตฺถิโย ฐิตา ตา วเทหิ, โหถ กิร อิตฺถนฺนามสฺส ภริยาโย’’ติ. โส สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตตฺถ คนฺตฺวา อาโรเจตฺวา ปุน ตํ สาสนํ ปจฺจาหรติ. ยตฺตกา อิตฺถิโย ตตฺตกา อาปตฺติโย อาปชฺชติ. วุตฺตญฺเหตํ ปริวาเรปิ –

As passagens que começam com 'ele ordena a muitos bhikkhus' são evidentes. No entanto, assim como muitos bhikkhus podem incorrer em uma ofensa em relação a um único caso, da mesma forma, devem-se entender as múltiplas ofensas de um único bhikkhu em relação a múltiplos casos. Como? Um homem ordena a um bhikkhu: 'Vá, venerável, no palácio de tal nome há cerca de sessenta ou setenta mulheres; fale com elas: "Sejam as esposas do homem de tal nome"'. Ele, tendo aceitado, vai lá, transmite a mensagem e depois traz de volta a resposta. Ele incorre em tantas ofensas quantas forem as mulheres. Pois isso também foi dito no Parivāra:

---

‘‘ปทวีติหารมตฺเตน, วาจาย ภณิเตน จ;

สพฺพานิ ครุกานิ สปฺปฏิกมฺมานิ;

จตุสฏฺฐิ อาปตฺติโย อาปชฺเชยฺย เอกโต;

ปญฺหาเมสา กุสเลหิ จินฺติตา’’ติ. (ปริ. ๔๘๐);

“Por um mero passo dado, e por palavras proferidas; Todas graves e remediáveis; Sessenta e quatro ofensas ele pode incorrer de uma só vez; Esta questão foi ponderada pelos peritos.”

---

อิมํ กิร อตฺถวสํ ปฏิจฺจ อยํ ปญฺโห วุตฺโต. วจนสิลิฏฺฐตาย เจตฺถ ‘‘จตุสฏฺฐิ อาปตฺติโย’’ติ วุตฺตํ. เอวํ กโรนฺโต ปน สตมฺปิ สหสฺสมฺปิ อาปชฺชตีติ. ยถา จ เอเกน เปสิตสฺส เอกสฺส สมฺพหุลาสุ อิตฺถีสุ สมฺพหุลา อาปตฺติโย, เอวํ เอโก ปุริโส สมฺพหุเล ภิกฺขู เอกิสฺสา สนฺติกํ เปเสติ, สพฺเพสํ สงฺฆาทิเสโส. เอโก สมฺพหุเล ภิกฺขู สมฺพหุลานํ อิตฺถีนํ สนฺติกํ เปเสติ, อิตฺถิคณนาย สงฺฆาทิเสสา. สมฺพหุลา ปุริสา เอกํ ภิกฺขุํ เอกิสฺสา สนฺติกํ เปเสนฺติ, ปุริสคณนาย สงฺฆาทิเสสา. สมฺพหุลา เอกํ สมฺพหุลานํ อิตฺถีนํ สนฺติกํ เปเสนฺติ, วตฺถุคณนาย สงฺฆาทิเสสา. สมฺพหุลา สมฺพหุเล เอกิสฺสา สนฺติกํ เปเสนฺติ, วตฺถุคณนาย สงฺฆาทิเสสา. สมฺพหุลา ปุริสา สมฺพหุเล ภิกฺขู สมฺพหุลานํ อิตฺถีนํ สนฺติกํ เปเสนฺติ, วตฺถุคณนาย สงฺฆาทิเสสา. เอส นโย ‘‘เอกา อิตฺถี เอกํ ภิกฺขุ’’นฺติอาทีสุปิ. เอตฺถ จ สภาควิภาคตา นาม อปฺปมาณํ, มาตาปิตุนมฺปิ ปญฺจสหธมฺมิกานมฺปิ สญฺจริตฺตกมฺมํ กโรนฺตสฺส อาปตฺติเยว.

Diz-se que esta questão foi proferida em dependência desta razão especial. E aqui, para a elegância da expressão, foi dito 'sessenta e quatro ofensas'. No entanto, agindo assim, o monge pode incorrer em cem ou mesmo em mil ofensas. E assim como há muitas ofensas para um único monge enviado por um único homem a muitas mulheres, da mesma forma, se um único homem envia muitos monges à presença de uma única mulher, há saṅghādisesa para todos eles. Se um único homem envia muitos monges à presença de muitas mulheres, há saṅghādisesas de acordo com o número de mulheres. Se muitos homens enviam um único monge à presença de uma única mulher, há saṅghādisesas de acordo com o número de homens. Se muitos homens enviam um único monge à presença de muitas mulheres, há saṅghādisesas de acordo com o número de objetos (casos). Se muitos homens enviam muitos monges à presença de uma única mulher, há saṅghādisesas de acordo com o número de objetos. Se muitos homens enviam muitos monges à presença de muitas mulheres, há saṅghādisesas de acordo com o número de objetos. Este mesmo método se aplica também nos casos que começam com 'uma mulher, um monge', etc. E aqui, a chamada similaridade ou dissimilaridade não é o fator determinante; mesmo para quem realiza o ato de intermediação (sañcaritta) para os próprios pais ou para os cinco co-religionários, há de fato uma ofensa.

---

ปุริโส [Pg.146] ภิกฺขุํ อาณาเปติ คจฺฉ ภนฺเตติ จตุกฺกํ องฺควเสน อาปตฺติเภท ทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. ตสฺส ปจฺฉิมปเท อนฺเตวาสี วีมํสิตฺวา พหิทฺธา ปจฺจาหรตีติ อาคนฺตฺวา อาจริยสฺส อนาโรเจตฺวา เอตฺโตว คนฺตฺวา ตสฺส ปุริสสฺส อาโรเจติ. อาปตฺติ อุภินฺนํ ถุลฺลจฺจยสฺสาติ อาจริยสฺส ปฏิคฺคหิตตฺตา จ วีมํสาปิตตฺตา จ ทฺวีหงฺเคหิ ถุลฺลจฺจยํ, อนฺเตวาสิกสฺส วีมํสิตตฺตา จ ปจฺจาหฏตฺตา จ ทฺวีหงฺเคหิ ถุลฺลจฺจยํ. เสสํ ปากฏเมว.

A tétrade que começa com 'Um homem ordena a um monge: "Vá, venerável senhor"' foi dita para mostrar a distinção das ofensas de acordo com os fatores. Na última frase dessa tétrade, 'o discípulo, tendo investigado, traz de volta a resposta de fora' significa que, tendo retornado, sem informar ao mestre, ele vai diretamente daquele lugar e informa ao homem. Quanto a 'há uma ofensa de thullaccaya para ambos': para o mestre, há um thullaccaya devido a dois fatores — por ter aceitado a mensagem e por ter feito investigar; para o discípulo, há um thullaccaya devido a dois fatores — por ter investigado e por ter trazido de volta a resposta. O restante é evidente.

---

๓๓๙. คจฺฉนฺโต สมฺปาเทตีติ ปฏิคฺคณฺหาติ เจว วีมํสติ จ. อาคจฺฉนฺโต วิสํวาเทตีติ น ปจฺจาหรติ. คจฺฉนฺโต วิสํวาเทตีติ น ปฏิคฺคณฺหาติ. อาคจฺฉนฺโต สมฺปาเทตีติ วีมํสติ เจว ปจฺจาหรติ จ. เอวํ อุภยตฺถ ทฺวีหงฺเคหิ ถุลฺลจฺจยํ. ตติยปเท อาปตฺติ, จตุตฺเถ อนาปตฺติ.

339. 'Indo, ele realiza' significa que ele aceita e também investiga. 'Voltando, ele falha' significa que ele não traz de volta a resposta. 'Indo, ele falha' significa que ele não aceita. 'Voltando, ele realiza' significa que ele investiga e também traz de volta a resposta. Assim, em ambos os casos, há um thullaccaya devido a dois fatores. Na terceira frase há ofensa, e na quarta não há ofensa.

---

๓๔๐. อนาปตฺติ สงฺฆสฺส วา เจติยสฺส วา คิลานสฺส วา กรณีเยน คจฺฉติ อุมฺมตฺตกสฺส อาทิกมฺมิกสฺสาติ เอตฺถ ภิกฺขุสงฺฆสฺส อุโปสถาคารํ วา กิญฺจิ วา วิปฺปกตํ โหติ. ตตฺถ การุกานํ ภตฺตเวตนตฺถาย อุปาสโก วา อุปาสิกาย สนฺติกํ ภิกฺขุํ ปหิเณยฺย, อุํปาสิกา วา อุปาสกสฺส, เอวรูเปน สงฺฆสฺส กรณีเยน คจฺฉนฺตสฺส อนาปตฺติ. เจติยกมฺเม กยิรมาเนปิ เอเสว นโย. คิลานสฺส เภสชฺชตฺถายปิ อุปาสเกน วา อุปาสิกาย สนฺติกํ อุปาสิกาย วา อุปาสกสฺส สนฺติกํ ปหิตสฺส คจฺฉโต อนาปตฺติ. อุมฺมตฺตกอาทิกมฺมิกา วุตฺตนยา เอว.

340. Na passagem 'Não há ofensa se ele vai por um assunto do Saṅgha, de um cetiya ou de um doente, ou se ele é louco ou o primeiro agente': se o salão de Uposatha do Saṅgha de monges ou qualquer outro edifício estiver inacabado, e ali, para prover alimentação ou pagamento aos trabalhadores, um devoto leigo enviar um monge à presença de uma devota leiga, ou uma devota leiga à presença de um devoto leigo, não há ofensa para quem vai por tal assunto do Saṅgha. O mesmo método se aplica quando se está realizando trabalho em um cetiya. Também para obter remédio para um doente, se o monge for enviado por um devoto leigo à presença de uma devota leiga, ou por uma devota leiga à presença de um devoto leigo, não há ofensa para quem vai. Os casos do louco e do primeiro agente são exatamente como já descritos.

---

ปทภาชนียวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da análise das palavras está concluída.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ สิกฺขาปทํ ฉสมุฏฺฐานํ, สีสุกฺขิปนาทินา กายวิกาเรน สาสนํ คเหตฺวา คนฺตฺวา หตฺถมุทฺทาย วีมํสิตฺวา ปุน อาคนฺตฺวา หตฺถมุทฺทาย เอว อาโรเจนฺตสฺส กายโต สมุฏฺฐาติ. อาสนสาลาย นิสินฺนสฺส ‘‘อิตฺถนฺนามา อาคมิสฺสติ, ตสฺสา จิตฺตํ ชาเนยฺยาถา’’ติ เกนจิ วุตฺเต ‘‘สาธู’’ติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตํ อาคตํ วตฺวา ตสฺสา คตาย ปุน ตสฺมึ ปุริเส อาคเต อาโรเจนฺตสฺส วาจโต สมุฏฺฐาติ. วาจาย ‘‘สาธู’’ติ สาสนํ คเหตฺวา อญฺเญน กรณีเยน ตสฺสา ฆรํ คนฺตฺวา อญฺญตฺถ วา คมนกาเล ตํ ทิสฺวา วจีเภเทเนว วีมํสิตฺวา ปุน อญฺเญเนว [Pg.147] กรณีเยน ตโต อปกฺกมฺม กทาจิเทว ตํ ปุริสํ ทิสฺวา อาโรเจนฺตสฺสาปิ วาจโตว สมุฏฺฐาติ. ปณฺณตฺตึ อชานนฺตสฺส ปน ขีณาสวสฺสาปิ กายวาจโต สมุฏฺฐาติ. กถํ? สเจ หิสฺส มาตาปิตโร กุชฺฌิตฺวา อลํวจนียา โหนฺติ, ตญฺจ ภิกฺขุํ ฆรํ อุปคตํ เถรปิตา วทติ ‘‘มาตา เต ตาต มํ มหลฺลกํ ฉฑฺเฑตฺวา ญาติกุลํ คตา, คจฺฉ ตํ มํ อุปฏฺฐาตุํ เปเสหี’’ติ. โส เจ คนฺตฺวา ตํ วตฺวา ปุน ปิตุโน ตสฺสา อาคมนํ วา อนาคมนํ วา อาโรเจติ, สงฺฆาทิเสโส. อิมานิ ตีณิ อจิตฺตกสมุฏฺฐานานิ.

Entre as origens, etc., esta regra de treinamento tem seis origens. Origina-se do corpo para aquele que, tendo recebido a mensagem por meio de um gesto corporal, como um aceno de cabeça, etc., vai e investiga por meio de gestos com as mãos, e tendo retornado, relata apenas por meio de gestos com as mãos. Origina-se da fala para aquele que, estando sentado no refeitório, quando alguém lhe diz: 'Fulana virá; queira conhecer a mente dela', aceita dizendo 'Muito bem', fala com ela quando ela chega e, após ela ter partido, quando aquele homem retorna, relata a ele. Origina-se também apenas da fala para aquele que, tendo recebido a mensagem verbalmente dizendo 'Muito bem', vai à casa dela por algum outro assunto, ou a vê quando ela está indo para outro lugar, investiga apenas por meio da fala, parte dali por algum outro assunto e, em algum momento, ao ver aquele homem, relata a ele. Mas para um arahant que não conhece a regra estabelecida, origina-se do corpo e da fala. Como se origina? Se seus pais, tendo se zangado, são pessoas elegíveis para reconciliação, e o pai do ancião diz ao monge que veio à sua casa: 'Filho, sua mãe me abandonou, a mim que sou velho, e foi para a casa de seus parentes. Vá e envie-a de volta para cuidar de mim.' Se ele vai, fala com ela e depois relata ao pai se ela virá ou não, há um saṅghādisesa. Estas são as três origens que ocorrem sem a intenção de violar a regra (acittaka).

---

ปณฺณตฺตึ ปน ชานิตฺวา เอเตเหว ตีหิ นเยหิ สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชโต กายจิตฺตโต วาจาจิตฺตโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ. อิมานิ ตีณิ ปณฺณตฺติชานนจิตฺเตน สจิตฺตกสมุฏฺฐานานิ. กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, กุสลาทิวเสน เจตฺถ ตีณิ จิตฺตานิ, สุขาทิวเสน ติสฺโส เวทนาติ.

Mas para quem, conhecendo a regra estabelecida, incorre em intermediação por estes mesmos três métodos, origina-se do corpo e da mente, da fala e da mente, e do corpo, da fala e da mente. Estas são as três origens com intenção (sacittaka), ocorrendo com a mente que conhece a regra estabelecida. É uma ação, não há liberação por falta de percepção, é uma infração por proibição, é ação corporal e ação verbal. E aqui, de acordo com os estados saudável, etc., há três tipos de mente; de acordo com o agradável, etc., há três sensações.

---

๓๔๑. วินีตวตฺถูสุ อาทิโต วตฺถุปญฺจเก ปฏิคฺคหิตมตฺตตฺตา ทุกฺกฏํ.

341. Nos casos decididos, no grupo de cinco casos no início, há uma ofensa de dukkaṭa pelo mero fato de ter aceitado a mensagem.

---

กลหวตฺถุสฺมึ สมฺโมทนียํ อกาสีติ ตํ สญฺญาเปตฺวา ปุน เคหคมนียํ

No caso de disputa, 'ele fez o que era conciliatório' significa que, tendo-a feito compreender, ele a fez retornar para casa.

---

อกาสิ. นาลํวจนียาติ น ปริจฺจตฺตาติ อตฺโถ. ยา หิ ยถา ยถา เยสุ เยสุ ชนปเทสุ ปริจฺจตฺตา ปริจฺจตฺตาว โหติ, ภริยาภาวํ อติกฺกมติ, อยํ ‘‘อลํวจนียา’’ติ วุจฺจติ. เอสา ปน น อลํวจนียา เกนจิเทว การเณน กลหํ กตฺวา คตา, เตเนเวตฺถ ภควา ‘‘อนาปตฺตี’’ติ อาห. ยสฺมา ปน กายสํสคฺเค ยกฺขิยา ถุลฺลจฺจยํ วุตฺตํ, ตสฺมา ทุฏฺฐุลฺลาทีสุปิ ยกฺขิเปติโย ถุลฺลจฺจยวตฺถุเมวาติ เวทิตพฺพา. อฏฺฐกถาสุ ปเนตํ น วิจาริตํ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

Ele fez. 'Não elegível para reconciliação' significa que ela não foi abandonada (divorciada). Pois aquela que, de qualquer maneira e em quaisquer regiões, foi de fato abandonada e transcendeu o estado de esposa, esta é chamada de 'elegível para reconciliação' (alaṃvacanīyā). Mas esta mulher não era uma 'alaṃvacanīyā'; ela apenas havia partido após ter tido uma disputa por algum motivo. Por essa mesma razão, o Abençoado disse aqui: 'Não há ofensa'. Mas como na regra de contato físico foi dito que há um thullaccaya no caso de uma yakkhī, portanto, deve-se entender que também nas regras de palavras obscenas, etc., as yakkhīs e petīs são apenas base para thullaccaya. No entanto, isso não foi analisado nos comentários. O restante em todos os lugares tem significado claro.

---

สญฺจริตฺตสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre intermediação está concluída.

---

๖. กุฏิการสิกฺขาปทวณฺณนา

6. Explicação da regra de treinamento sobre a construção de uma cabana

---

๓๔๒. เตน สมเยนาติ กุฏิการสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อาฬวกาติ อาฬวิรฏฺเฐ ชาตา ทารกา อาฬวกา นาม, เต ปพฺพชิตกาเลปิ ‘‘อาฬวกา’’ตฺเวว ปญฺญายึสุ. เต สนฺธาย วุตฺตํ ‘‘อาฬวกา ภิกฺขู’’ติ. สญฺญาจิกาโยติ [Pg.148] สยํ ยาจิตฺวา คหิตูปกรณาโย. การาเปนฺตีติ กโรนฺติปิ การาเปนฺติปิ, เต กิร สาสเน วิปสฺสนาธุรญฺจ คนฺถธุรญฺจาติ ทฺเวปิ ธุรานิ ฉฑฺเฑตฺวา นวกมฺมเมว ธุรํ กตฺวา ปคฺคณฺหึสุ. อสฺสามิกาโยติ อนิสฺสราโย, กาเรตา ทายเกน วิรหิตาโยติ อตฺโถ. อตฺตุทฺเทสิกาโยติ อตฺตานํ อุทฺทิสฺส อตฺตโน อตฺถาย อารทฺธาโยติ อตฺโถ. อปฺปมาณิกาโยติ ‘‘เอตฺตเกน นิฏฺฐํ คจฺฉิสฺสนฺตี’’ติ เอวํ อปริจฺฉินฺนปฺปมาณาโย, วุทฺธิปฺปมาณาโย วา มหนฺตปฺปมาณาโยติ อตฺโถ.

342. 'Naquela ocasião...' refere-se à regra de treinamento sobre a construção de uma cabana. Ali, 'de Āḷavī' refere-se aos jovens nascidos no reino de Āḷavī, chamados de Āḷavakas; mesmo após terem se ordenado, eles continuaram conhecidos como 'os de Āḷavī'. Referindo-se a eles, foi dito 'os monges de Āḷavī'. 'Por meio de solicitação própria' significa cabanas cujos materiais de construção foram obtidos por eles mesmos solicitando-os. 'Fazem construir' significa que eles mesmos constroem e também fazem outros construírem; diz-se que eles abandonaram ambos os deveres na Dispensação — o dever da meditação de insight e o dever do estudo das escrituras —, e assumiram como seu único dever o trabalho de construção, dedicando-se a ele. 'Sem proprietário' significa sem um dono que controle, isto é, desprovida de um doador que a faça construir. 'Para si mesmo' significa iniciada em referência a si mesmo, para o seu próprio benefício. 'Sem medida' significa de dimensões não definidas, como pensar 'será concluída com esta quantidade de materiais', ou de dimensões que continuam a crescer, ou de dimensões muito grandes.

---

ยาจนา เอว พหุลา เอเตสํ มนฺทํ อญฺญํ กมฺมนฺติ ยาจนพหุลา. เอวํ วิญฺญตฺติพหุลา เวทิตพฺพา. อตฺถโต ปเนตฺถ นานากรณํ นตฺถิ, อเนกกฺขตฺตุํ ‘‘ปุริสํ เทถ, ปุริสตฺถกรํ เทถา’’ติ ยาจนฺตานเมตํ อธิวจนํ. ตตฺถ มูลจฺเฉชฺชาย ปุริสํ ยาจิตุํ น วฏฺฏติ, สหายตฺถาย กมฺมกรณตฺถาย ‘‘ปุริสํ เทถา’’ติ ยาจิตุํ วฏฺฏติ. ปุริสตฺถกรนฺติ ปุริเสน กาตพฺพํ หตฺถกมฺมํ วุจฺจติ, ตํ ยาจิตุํ วฏฺฏติ. หตฺถกมฺมํ นาม กิญฺจิ วตฺถุ น โหติ, ตสฺมา ฐเปตฺวา มิคลุทฺทกมจฺฉพนฺธกาทีนํ สกกมฺมํ อวเสสํ สพฺพํ กปฺปิยํ. ‘‘กึ, ภนฺเต, อาคตตฺถ เกน กมฺม’’นฺติ ปุจฺฉิเต วา อปุจฺฉิเต วา ยาจิตุํ วฏฺฏติ, วิญฺญตฺติปจฺจยา โทโส นตฺถิ. ตสฺมา มิคลุทฺทกาทโย สกกมฺมํ น ยาจิตพฺพา, ‘‘หตฺถกมฺมํ เทถา’’ติ อนิยเมตฺวาปิ น ยาจิตพฺพา; เอวํ ยาจิตา หิ เต ‘‘สาธุ, ภนฺเต’’ติ ภิกฺขู อุยฺโยเชตฺวา มิเคปิ มาเรตฺวา อาหเรยฺยุํ. นิยเมตฺวา ปน ‘‘วิหาเร กิญฺจิ กตฺตพฺพํ อตฺถิ, ตตฺถ หตฺถกมฺมํ เทถา’’ติ ยาจิตพฺพา. ผาลนงฺคลาทีนิ อุปกรณานิ คเหตฺวา กสิตุํ วา วปิตุํ วา ลายิตุํ วา คจฺฉนฺตํ สกิจฺจปสุตมฺปิ กสฺสกํ วา อญฺญํ วา กิญฺจิ หตฺถกมฺมํ ยาจิตุํ วฏฺฏเตว. โย ปน วิฆาสาโท วา อญฺโญ วา โกจิ นิกฺกมฺโม นิรตฺถกกถํ กเถนฺโต นิทฺทายนฺโต วา วิหรติ, เอวรูปํ อยาจิตฺวาปิ ‘‘เอหิ เร อิทํ วา อิทํ วา กโรหี’’ติ ยทิจฺฉกํ การาเปตุํ วฏฺฏติ.

'Aqueles cujas solicitações são muitas, e cujo outro trabalho é pouco' são chamados de 'cheios de solicitações'. Da mesma forma deve-se entender 'cheios de pedidos'. Em termos de significado, não há diferença entre os dois; esta é uma designação para aqueles que solicitam repetidamente, dizendo: 'Deem-me um homem, deem-me o trabalho de um homem'. Ali, não é apropriado solicitar um homem de modo a causar-lhe perda de sustento. No entanto, é apropriado solicitar dizendo 'Deem-me um homem' para fins de assistência ou para realizar trabalho. 'O trabalho de um homem' refere-se ao trabalho manual a ser feito por um homem; é apropriado solicitar isso. O chamado trabalho manual não é um objeto físico em si; portanto, excetuando o trabalho próprio de caçadores de animais, pescadores, etc., todo o restante do trabalho manual é permitido. Quer tenham perguntado 'Por que vieram, veneráveis senhores? Qual é o trabalho?', quer não tenham perguntado, é apropriado solicitar; não há falta devido ao motivo da solicitação. Portanto, não se deve solicitar a caçadores, etc., o seu próprio trabalho; mesmo sem especificar, dizendo apenas 'Deem-me trabalho manual', não se deve solicitar a eles. Pois, se solicitados assim, eles poderiam dizer 'Muito bem, veneráveis senhores', despedir os monges, e então matar animais e trazê-los. Mas deve-se solicitar especificando: 'Há algo a ser feito no mosteiro; deem-me trabalho manual ali'. É perfeitamente apropriado solicitar algum trabalho manual a um agricultor ou a qualquer outra pessoa que esteja ocupada com seus próprios afazeres, mesmo quando ele está indo arar, semear ou colher, levando ferramentas como a relha do arado, etc. Mas se alguém é um comedor de sobras ou qualquer outra pessoa desocupada que passa o tempo conversando inutilmente ou dormindo, é apropriado fazer tal pessoa trabalhar conforme o desejado, mesmo sem solicitar formalmente, dizendo: 'Ei, venha cá, faça isto ou aquilo'.

---

หตฺถกมฺมสฺส ปน สพฺพกปฺปิยภาวทีปนตฺถํ อิมํ นยํ กเถนฺติ. สเจ หิ ภิกฺขุ ปาสาทํ กาเรตุกาโม โหติ, ถมฺภตฺถาย ปาสาณโกฏฺฏกานํ ฆรํ คนฺตฺวา วตฺตพฺพํ ‘‘หตฺถกมฺมํ ลทฺธุํ วฏฺฏติ อุปาสกา’’ติ. กึ กาตพฺพํ, ภนฺเต,ติ? ปาสาณตฺถมฺภา อุทฺธริตฺวา ทาตพฺพาติ. สเจ เต อุทฺธริตฺวา [Pg.149] วา เทนฺติ, อุทฺธริตฺวา นิกฺขิตฺเต อตฺตโน ถมฺเภ วา เทนฺติ, วฏฺฏติ. อถาปิ วทนฺติ – ‘‘อมฺหากํ, ภนฺเต, หตฺถกมฺมํ กาตุํ ขโณ นตฺถิ, อญฺญํ อุทฺธราเปถ, ตสฺส มูลํ ทสฺสามา’’ติ อุทฺธราเปตฺวา ‘‘ปาสาณตฺถมฺเภ อุทฺธฏมนุสฺสานํ มูลํ เทถา’’ติ วตฺตุํ วฏฺฏติ. เอเตเนวุปาเยน ปาสาททารูนํ อตฺถาย วฑฺฒกีนํ สนฺติกํ อิฏฺฐกตฺถาย อิฏฺฐกวฑฺฒกีนํ ฉทนตฺถาย เคหจฺฉาทกานํ จิตฺตกมฺมตฺถาย จิตฺตการานนฺติ เยน เยน อตฺโถ โหติ, ตสฺส ตสฺส อตฺถาย เตสํ เตสํ สิปฺปการกานํ สนฺติกํ คนฺตฺวา หตฺถกมฺมํ ยาจิตุํ วฏฺฏติ. หตฺถกมฺมยาจนวเสน จ มูลจฺเฉชฺชาย วา ภตฺตเวตนานุปฺปทาเนน วา ลทฺธมฺปิ สพฺพํ คเหตุํ วฏฺฏติ. อรญฺญโต อาหราเปนฺเตน จ สพฺพํ อนชฺฌาวุตฺถกํ อาหราเปตพฺพํ.

Para demonstrar que todo tipo de trabalho manual é permitido, eles explicam este método: Se um monge deseja fazer construir um grande edifício, para obter pilares ele deve ir à casa de cortadores de pedra e dizer: 'É apropriado obter trabalho manual, devotos leigos'. Se eles perguntarem: 'O que deve ser feito, venerável senhor?', ele deve dizer: 'Pilares de pedra devem ser extraídos e entregues'. Se eles os extraem e entregam, ou se entregam seus próprios pilares que já foram extraídos e guardados, é apropriado. Se, no entanto, eles disserem: 'Venerável senhor, não temos tempo para realizar o trabalho manual; faça outro extraí-los, e nós pagaremos o custo disso', é apropriado fazer extrair e dizer: 'Paguem o custo aos homens que extraíram os pilares de pedra'. Por este mesmo método, para obter madeira para o edifício, deve-se ir à presença de carpinteiros; para obter tijolos, à presença de fabricantes de tijolos; para a cobertura, à presença de telhadores; para trabalhos artísticos, à presença de pintores. Assim, para qualquer coisa de que se necessite, é apropriado ir à presença dos respectivos artesãos e solicitar trabalho manual para esse fim. E por meio da solicitação de trabalho manual, quer seja obtido por meio de pagamento integral ou fornecendo alimentação e salário, é apropriado receber tudo. E ao fazer trazer materiais da floresta, deve-se fazer trazer tudo o que não seja reivindicado por outros.

---

น เกวลญฺจ ปาสาทํ กาเรตุกาเมน มญฺจปีฐปตฺตปริสฺสาวนธมกรกจีวราทีนิ การาเปตุกาเมนาปิ ทารุโลหสุตฺตาทีนิ ลภิตฺวา เต เต สิปฺปการเก อุปสงฺกมิตฺวา วุตฺตนเยเนว หตฺถกมฺมํ ยาจิตพฺพํ. หตฺถกมฺมยาจนวเสน จ มูลจฺเฉชฺชาย วา ภตฺตเวตนานุปฺปทาเนน วา ลทฺธมฺปิ สพฺพํ คเหตพฺพํ. สเจ ปน กาตุํ น อิจฺฉนฺติ, ภตฺตเวตนํ ปจฺจาสีสนฺติ, อกปฺปิยกหาปณาทิ น ทาตพฺพํ. ภิกฺขาจารวตฺเตน ตณฺฑุลาทีนิ ปริเยสิตฺวา ทาตุํ วฏฺฏติ.

E não apenas por quem deseja fazer construir um grande edifício, mas também por quem deseja fazer fabricar camas, bancos, tigelas, filtros de água, jarras de água com filtro, mantos, etc., tendo obtido madeira, metal, linha, etc., deve-se aproximar dos respectivos artesãos e solicitar trabalho manual exatamente pelo método já descrito. E por meio da solicitação de trabalho manual, quer seja obtido por meio de pagamento integral ou fornecendo alimentação e salário, tudo deve ser recebido. Mas se eles não desejam fazer o trabalho voluntariamente e esperam por alimentação e salário, moedas inadequadas, etc., não devem ser dadas. É apropriado procurar arroz cru, etc., por meio da prática de esmola e dar a eles.

---

หตฺถกมฺมวเสน ปตฺตํ กาเรตฺวา ตเถว ปาเจตฺวา นวปกฺกสฺส ปตฺตสฺส ปุญฺฉนเตลตฺถาย อนฺโตคามํ ปวิฏฺเฐน ‘‘ภิกฺขาย อาคโต’’ติ สลฺลกฺเขตฺวา ยาคุยา วา ภตฺเต วา อานีเต หตฺเถน ปตฺโต ปิธาตพฺโพ. สเจ อุปาสิกา ‘‘กึ, ภนฺเต’’ติ ปุจฺฉติ, ‘‘นวปกฺโก ปตฺโต ปุญฺฉนเตเลน อตฺโถ’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ สา ‘‘เทหิ, ภนฺเต’’ติ ปตฺตํ คเหตฺวา เตเลน ปุญฺฉิตฺวา ยาคุยา วา ภตฺตสฺส วา ปูเรตฺวา เทติ, วิญฺญตฺติ นาม น โหติ, คเหตุํ วฏฺฏตีติ.

Tendo feito fabricar uma tigela por meio de trabalho manual e tendo-a feito queimar da mesma maneira, para obter óleo para untar a tigela recém-queimada, ao entrar na aldeia, quando as pessoas, percebendo 'ele veio para receber esmolas', trazem mingau ou arroz, a tigela deve ser coberta com a mão. Se a devota leiga perguntar: 'O que foi, venerável senhor?', deve-se dizer: 'A tigela foi recém-queimada; há necessidade de óleo para untá-la'. Se ela disser 'Dê-me, venerável senhor', pegar a tigela, untá-la com óleo e a entregar cheia de mingau ou arroz, isso não constitui uma solicitação inadequada; é apropriado receber.

---

ภิกฺขู ปเคว ปิณฺฑาย จริตฺวา อาสนสาลํ คนฺตฺวา อาสนํ อปสฺสนฺตา ติฏฺฐนฺติ. ตตฺร เจ อุปาสกา ภิกฺขู ฐิเต ทิสฺวา สยเมว อาสนานิ อาหราเปนฺติ, นิสีทิตฺวา คจฺฉนฺเตหิ อาปุจฺฉิตฺวา คนฺตพฺพํ. อนาปุจฺฉา คตานมฺปิ นฏฺฐํ คีวา น โหติ, อาปุจฺฉิตฺวา คมนํ ปน วตฺตํ. สเจ ภิกฺขูหิ ‘‘อาสนานิ อาหรถา’’ติ วุตฺเตหิ อาหฏานิ โหนฺติ, อาปุจฺฉิตฺวาว คนฺตพฺพํ. อนาปุจฺฉา คตานํ วตฺตเภโท จ นฏฺฐญฺจ คีวาติ. อตฺถรณโกชวาทีสุปิ เอเสว นโย.

Os monges, tendo saído cedo para esmolas, vão ao salão de assentos e, não vendo assentos, permanecem de pé. Se ali os seguidores leigos, vendo os monges de pé, trazem os assentos por iniciativa própria, os monges, após se sentarem, devem pedir permissão antes de partir. Mesmo para aqueles que partem sem pedir permissão, não há a obrigação de compensar (gīvā) caso o assento seja perdido; no entanto, partir pedindo permissão é o dever (vatta). Se os assentos foram trazidos após os monges dizerem "tragam os assentos", eles devem partir somente após pedir permissão. Para os que partem sem pedir permissão, há tanto a quebra do dever quanto a obrigação de compensar em caso de perda. O mesmo método se aplica a tapetes, cobertas e outros itens semelhantes.

---

มกฺขิกาโย [Pg.150] พหุกา โหนฺติ, ‘‘มกฺขิกาพีชนึ อาหรถา’’ติ วตฺตพฺพํ. ปุจิมนฺทสาขาทีนิ อาหรนฺติ, กปฺปิยํ การาเปตฺวา ปฏิคฺคเหตพฺพานิ. อาสนสาลาย อุทกภาชนํ ริตฺตํ โหติ, ‘‘ธมกรณํ คณฺหา’’ติ น วตฺตพฺพํ. ธมกรกญฺหิ ริตฺตภาชเน ปกฺขิปนฺโต ภินฺเทยฺย ‘‘นทึ วา ตฬากํ วา คนฺตฺวา ปน อุทกํ อาหรา’’ติ วตฺตุํ วฏฺฏติ. ‘‘เคหโต อาหรา’’ติ เนว วตฺตุํ วฏฺฏติ, น อาหฏํ ปริภุญฺชิตพฺพํ. อาสนสาลายํ วา อรญฺญเก วา ภตฺตกิจฺจํ กโรนฺเตหิ ตตฺถชาตกํ อนชฺฌาวุตฺถกํ ยํกิญฺจิ อุตฺตริภงฺคารหํ ปตฺตํ วา ผลํ วา สเจ กิญฺจิ กมฺมํ กโรนฺตํ อาหราเปติ, หตฺถกมฺมวเสน อาหราเปตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ. อลชฺชีหิ ปน ภิกฺขูหิ วา สามเณเรหิ วา หตฺถกมฺมํ น กาเรตพฺพํ. อยํ ตาว ปุริสตฺถกเร นโย.

Se houver muitas moscas, deve-se dizer: 'Tragam um espantador de moscas'. Se eles trouxerem ramos de nim (pucimanda) ou similares, deve-se torná-los adequados e então aceitá-los. Se o recipiente de água no refeitório estiver vazio, não se deve dizer: 'Pegue o filtro de água'. Pois, ao colocar o filtro de água em um recipiente vazio, o devoto pode quebrá-lo. Portanto, é apropriado dizer: 'Vá ao rio ou ao lago e traga água'. Não é de modo algum apropriado dizer: 'Traga de casa', e a água assim trazida não deve ser consumida. Para aqueles que estão fazendo a refeição no refeitório ou na floresta, se fizerem alguém que está realizando algum trabalho trazer qualquer folha ou fruto adequado para acompanhamento que cresça ali e não seja de propriedade de ninguém, é apropriado consumi-lo após fazê-lo trazer por meio de serviço manual. No entanto, não se deve fazer monges ou noviços sem vergonha realizarem trabalho manual. Este é, primeiramente, o método para o que deve ser feito antes da refeição.

---

โคณํ ปน อญฺญาตกอปฺปวาริตฏฺฐานโต อาหราเปตุํ น วฏฺฏติ, อาหราเปนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. ญาติปวาริตฏฺฐานโตปิ มูลจฺเฉชฺชาย ยาจิตุํ น วฏฺฏติ, ตาวกาลิกนเยน สพฺพตฺถ วฏฺฏติ. เอวํ อาหราปิตญฺจ โคณํ รกฺขิตฺวา ชคฺคิตฺวา สามิกา ปฏิจฺฉาเปตพฺพา. สจสฺส ปาโท วา สิงฺคํ วา ภิชฺชติ วา นสฺสติ วา สามิกา เจ สมฺปฏิจฺฉนฺติ, อิจฺเจตํ กุสลํ. โน เจ สมฺปฏิจฺฉนฺติ, คีวา โหติ. สเจ ‘‘ตุมฺหากํเยว เทมา’’ติ วทนฺติ น สมฺปฏิจฺฉิตพฺพํ. ‘‘วิหารสฺส เทมา’’ติ วุตฺเต ปน ‘‘อารามิกานํ อาจิกฺขถ ชคฺคนตฺถายา’’ติ วตฺตพฺพํ.

Não é apropriado mandar trazer um boi de um lugar pertencente a pessoas que não são parentes nem convidaram; para quem manda trazer, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Mesmo de um lugar de parentes ou de quem convidou, não é apropriado pedir de forma permanente; é apropriado em todos os casos pedir por empréstimo temporário. E o boi assim trazido deve ser protegido, cuidado e devolvido aos donos. Se a sua pata ou chifre quebrar, ou se ele morrer, se os donos aceitarem isso, está bem. Se não aceitarem, haverá uma dívida de compensação. Se disserem: 'Nós o damos a vocês mesmos', não se deve aceitar. Mas se disserem: 'Nós o damos ao mosteiro', deve-se dizer: 'Informem os trabalhadores do mosteiro para que cuidem dele'.

---

‘‘สกฏํ เทถา’’ติปิ อญฺญาตกอปฺปวาริเต วตฺตุํ น วฏฺฏติ, วิญฺญตฺติเอว โหติ ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ. ญาติปวาริตฏฺฐาเน ปน วฏฺฏติ, ตาวกาลิกํ วฏฺฏติ กมฺมํ กตฺวา ปุน ทาตพฺพํ. สเจ เนมิยาทีนิ ภิชฺชนฺติ ปากติกานิ กตฺวา ทาตพฺพํ. นฏฺเฐ คีวา โหติ. ‘‘ตุมฺหากเมว เทมา’’ติ วุตฺเต ทารุภณฺฑํ นาม สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. เอส นโย วาสิผรสุกุฐารีกุทาลนิขาทเนสุ. วลฺลิอาทีสุ จ ปรปริคฺคหิเตสุ. ครุภณฺฑปฺปโหนเกสุเยว จ วลฺลิอาทีสุ วิญฺญตฺติ โหติ, น ตโต โอรํ.

Não é apropriado dizer 'Dê-me uma carroça' para pessoas que não são parentes nem convidaram; isso constitui uma solicitação direta (viññatti) e incorre em uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Mas em um lugar de parentes ou de quem convidou, é apropriado; é apropriado pedir por empréstimo temporário, devendo ser devolvida após a realização do trabalho. Se o aro da roda ou outras partes quebrarem, deve-se consertá-los para o estado original antes de devolver. Se for perdida, haverá uma dívida de compensação. Se disserem: 'Nós a damos a vocês mesmos', é apropriado aceitar, pois é classificada como utensílio de madeira. Este mesmo método se aplica a enxós, machados, facões, enxadas e formões, bem como a cipós e similares que pertençam a outros. A solicitação direta ocorre apenas em relação a cipós e similares que sejam suficientes para serem classificados como bens pesados (garubhaṇḍa), mas não para aqueles abaixo disso.

---

อนชฺฌาวุตฺถกํ ปน ยํกิญฺจิ อาหราเปตุํ วฏฺฏติ. รกฺขิตโคปิตฏฺฐาเนเยว หิ วิญฺญตฺติ นาม วุจฺจติ. สา ทฺวีสุ ปจฺจเยสุ สพฺเพน สพฺพํ น วฏฺฏติ, เสนาสนปจฺจเย ปน ‘‘อาหร เทหี’’ติ วิญฺญตฺติมตฺตเมว น วฏฺฏติ[Pg.151], ปริกโถภาสนิมิตฺตกมฺมานิ วฏฺฏนฺติ. ตตฺถ อุโปสถาคารํ วา โภชนสาลํ วา อญฺญํ วา ยํกิญฺจิ เสนาสนํ อิจฺฉโต ‘‘อิมสฺมึ วต โอกาเส เอวรูปํ เสนาสนํ กาตุํ วฏฺฏตี’’ติ วา ‘‘ยุตฺต’’นฺติ วา ‘‘อนุรูป’’นฺติ วาติอาทินา นเยน วจนํ ปริกถา นาม. ‘‘อุปาสกา ตุมฺเห กุหึ วสถา’’ติ? ‘‘ปาสาเท, ภนฺเต’’ติ. ‘‘กึ ภิกฺขูนํ ปน อุปาสกา ปาสาโท น วฏฺฏตี’’ติ เอวมาทิวจนํ โอภาโส นาม. มนุสฺเส ทิสฺวา รชฺชุํ ปสาเรติ, ขีเล อาโกฏาเปติ. ‘‘กึ อิทํ, ภนฺเต’’ติ วุตฺเต ‘‘อิธ อาวาสํ กริสฺสามา’’ติ เอวมาทิกรณํ ปน นิมิตฺตกมฺมํ นาม. คิลานปจฺจเย ปน วิญฺญตฺติปิ วฏฺฏติ, ปเคว ปริกถาทีนิ.

Mas é apropriado mandar trazer qualquer coisa que não seja de propriedade de ninguém. Pois a solicitação direta (viññatti) é dita apenas em relação a um lugar protegido e guardado. Essa solicitação direta não é de modo algum apropriada em relação a dois requisitos [alimento e vestimenta]. No entanto, em relação ao requisito de habitação, apenas a mera solicitação direta como 'Traga' ou 'Dê' não é apropriada, mas a conversa indireta (parikathā), a insinuação (obhāsa) e a indicação por sinais (nimittakamma) são apropriadas. Entre estas, para quem deseja um salão de Uposatha, um refeitório ou qualquer outra habitação, falar de modo como: 'Certamente, neste local seria apropriado construir tal habitação', ou 'seria adequado', ou 'seria apropriado', é chamado de conversa indireta. Perguntar: 'Leigos, onde vocês moram?' 'Em uma mansão, venerável senhor.' 'Mas, leigos, uma mansão não é apropriada para os monges?' Falar dessa maneira é chamado de insinuação. Ao ver pessoas, esticar uma corda de medição ou cravar estacas, e quando perguntado: 'O que é isso, venerável senhor?', responder: 'Aqui faremos uma habitação' — fazer tais coisas é chamado de indicação por sinais. No entanto, em relação ao requisito para enfermos, até mesmo a solicitação direta é apropriada, quanto mais a conversa indireta e as outras.

---

มนุสฺสา อุปทฺทุตา ยาจนาย อุปทฺทุตา วิญฺญตฺติยาติ เตสํ ภิกฺขูนํ ตาย ยาจนาย จ วิญฺญตฺติยา จ ปีฬิตา. อุพฺพิชฺชนฺติปีติ ‘‘กึ นุ อาหราเปสฺสนฺตี’’ติ อุพฺเพคํ อิญฺชนํ จลนํ ปฏิลภนฺติ. อุตฺตสนฺติปีติ อหึ วิย ทิสฺวา สหสา ตสิตฺวา อุกฺกมนฺติ. ปลายนฺติปีติ ทูรโตว เยน วา เตน วา ปลายนฺติ. อญฺเญนปิ คจฺฉนฺตีติ ยํ มคฺคํ ปฏิปนฺนา ตํ ปหาย นิวตฺติตฺวา วามํ วา ทกฺขิณํ วา คเหตฺวา คจฺฉนฺติ, ทฺวารมฺปิ ถเกนฺติ.

`Manussā upaddutā yācanāya upaddutā viññattiyā` significa que as pessoas foram afligidas por aquela mendicância e solicitação direta daqueles monges. `Ubbijjanti pi` significa que, pensando 'o que eles nos farão trazer agora?', elas sentem ansiedade, agitação e perturbação. `Uttasanti pi` significa que, como se vissem uma cobra, assustam-se de repente e se desviam. `Palāyanti pi` significa que fogem de longe para qualquer lugar que puderem. `Aññena pi gacchanti` significa que abandonam o caminho em que estavam e, voltando-se, tomam o caminho da esquerda ou da direita para seguir, e até fecham as portas.

---

๓๔๔. ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเวติ อิติ ภควา เต ภิกฺขู ครหิตฺวา ตทนุรูปญฺจ ธมฺมึ กถํ กตฺวา ปุนปิ วิญฺญตฺติยา โทสํ ปากฏํ กุรุมาโน อิมินา ‘‘ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว’’ติอาทินา นเยน ตีณิ วตฺถูนิ ทสฺเสสิ. ตตฺถ มณิกณฺโฐติ โส กิร นาคราชา สพฺพกามททํ มหคฺฆํ มณึ กณฺเฐ ปิลนฺธิตฺวา จรติ, ตสฺมา ‘‘มณิกณฺโฐ’’ ตฺเวว ปญฺญายิตฺถ. อุปริมุทฺธนิ มหนฺตํ ผณํ กริตฺวา อฏฺฐาสีติ โส กิร เตสํ ทฺวินฺนํ อิสีนํ กนิฏฺโฐ อิสิ เมตฺตาวิหารี อโหสิ, ตสฺมา นาคราชา นทิโต อุตฺตริตฺวา เทววณฺณํ นิมฺมินิตฺวา ตสฺส สนฺติเก นิสีทิตฺวา สมฺโมทนียํ กถํ กตฺวา ตํ เทววณฺณํ ปหาย สกวณฺณเมว อุปคนฺตฺวา ตํ อิสึ ปริกฺขิปิตฺวา ปสนฺนาการํ กโรนฺโต อุปริมุทฺธนิ มหนฺตํ ผณํ กริตฺวา ฉตฺตํ วิย ธารยมาโน มุหุตฺตํ ฐตฺวา ปกฺกมติ, เตน วุตฺตํ ‘‘อุปริมุทฺธนิ มหนฺตํ ผณํ กริตฺวา อฏฺฐาสี’’ติ. มณิมสฺส กณฺเฐ ปิลนฺธนนฺติ มณึ อสฺส กณฺเฐ ปิลนฺธิตํ, อามุกฺกนฺติ อตฺโถ. เอกมนฺตํ อฏฺฐาสีติ เตน เทววณฺเณน อาคนฺตฺวา ตาปเสน สทฺธึ สมฺโมทมาโน เอกสฺมึ ปเทเส อฏฺฐาสิ.

344. `Bhūtapubbaṃ bhikkhave` (No passado, monges...): assim o Abençoado, tendo repreendido aqueles monges e feito um discurso sobre o Dhamma apropriado para a ocasião, e querendo tornar claro mais uma vez o perigo da solicitação direta, mostrou três histórias por meio deste método que começa com 'No passado, monges'. Nelas, `maṇikaṇṭho` (Aquele do pescoço de joia): diz-se que aquele rei naga andava com uma joia preciosa que concedia todos os desejos presa ao seu pescoço; por isso, ele era conhecido como 'Maṇikaṇṭha'. `Uparimuddhani mahantaṃ phaṇaṃ karitvā aṭṭhāsi` (permaneceu com seu grande capuz sobre a cabeça): diz-se que o mais jovem daqueles dois sábios costumava viver em amor-bondade (mettāvihārī). Por isso, o rei naga, subindo do rio, assumiu uma forma divina, sentou-se perto dele, conversou amigavelmente e, depois, abandonando aquela forma divina e assumindo sua própria forma, aproximou-se do sábio, envolveu-o com seu corpo e, demonstrando devoção, abriu seu grande capuz sobre a cabeça dele como se estivesse segurando um guarda-sol, permanecendo assim por um momento antes de partir. Por isso foi dito: 'permaneceu com seu grande capuz sobre a cabeça'. `Maṇimassa kaṇṭhe piḷandhanaṃ` significa a joia presa ao seu pescoço; o significado é 'colocada'. `Ekamantaṃ aṭṭhāsi` significa que ele veio com aquela forma divina e permaneceu em um local conversando amigavelmente com o asceta.

---

มมนฺนปานนฺติ [Pg.152] มม อนฺนญฺจ ปานญฺจ. วิปุลนฺติ พหุลํ. อุฬารนฺติ ปณีตํ. อติยาจโกสีติ อติวิย ยาจโก, อสิ ปุนปฺปุนํ ยาจสีติ วุตฺตํ โหติ. สุสูติ ตรุโณ, ถามสมฺปนฺโน โยพฺพนปฺปตฺตปุริโส. สกฺขรา วุจฺจติ กาฬสิลา, ตตฺถ โธโต อสิ ‘‘สกฺขรโธโต นามา’’ติ วุจฺจติ, สกฺขรโธโต ปาณิมฺหิ อสฺสาติ สกฺขรโธตปาณิ, ปาสาเณ โธตนิสิตขคฺคหตฺโถติ อตฺโถ. ยถา โส อสิหตฺโถ ปุริโส ตาเสยฺย, เอวํ ตาเสสิ มํ เสลํ ยาจมาโน, มณึ ยาจนฺโตติ อตฺโถ.

`Mamannapānaṃ` significa minha comida e bebida. `Vipulaṃ` significa abundante. `Uḷāraṃ` significa excelente. `Atiyācakosi` significa que você é excessivamente pedinte; o que se diz é 'você pede repetidamente'. `Susū` significa jovem, dotado de força, um homem que atingiu a juventude. A pedra de amolar escura é chamada de `sakkharā`. Uma espada afiada nela é chamada de `sakkharadhoto`. Aquele que tem uma espada afiada na pedra de amolar em sua mão é `sakkharadhotapāṇi`; o significado é 'com uma espada afiada e polida na pedra em sua mão'. O significado é: 'Assim como aquele homem com uma espada na mão causaria terror, você me aterrorizou ao me pedir a joia preciosa'.

---

น ตํ ยาเจติ ตํ น ยาเจยฺย. กตรํ? ยสฺส ปิยํ ชิคีเสติ ยํ อสฺส สตฺตสฺส ปิยนฺติ ชาเนยฺย.

`Na taṃ yāce` significa que não se deve pedir aquilo. Qual? `Yassa piyaṃ jigīsei` significa aquilo que se sabe ser querido para aquele ser.

---

กิมงฺคํ ปน มนุสฺสภูตานนฺติ มนุสฺสภูตานํ อมนาปาติ กิเมเวตฺถ วตฺตพฺพํ.

`Kimaṅgaṃ pana manussabhūtānaṃ` significa: o que se pode dizer sobre o desagrado dos seres humanos?

---

๓๔๕. สกุณสงฺฆสฺส สทฺเทน อุพฺพาฬฺโหติ โส กิร สกุณสงฺโฆ ปฐมยามญฺจ ปจฺฉิมยามญฺจ นิรนฺตรํ สทฺทเมว กโรติ, โส ภิกฺขุ เตน สทฺเทน ปีฬิโต หุตฺวา ภควโต สนฺติกํ อคมาสิ. เตนาห – ‘‘เยนาหํ เตนุปสงฺกมี’’ติ.

345. `Sakuṇasaṅghassa saddena ubbāḷho` (afligido pelo barulho do bando de pássaros): diz-se que aquele bando de pássaros fazia barulho continuamente durante a primeira vigília e a última vigília da noite. Aquele monge, afligido por aquele barulho, foi à presença do Abençoado. Por isso foi dito: 'aproximei-me de onde ele estava'.

---

กุโต จ ตฺวํ ภิกฺขุ อาคจฺฉสีติ เอตฺถ นิสินฺโน โส ภิกฺขุ น อาคจฺฉติ วตฺตมานสมีเป ปน เอวํ วตฺตุํ ลพฺภติ. เตนาห – ‘‘กุโต จ ตฺวํ ภิกฺขุ อาคจฺฉสี’’ติ, กุโต อาคโตสีติ อตฺโถ. ตโต อหํ ภควา อาคจฺฉามีติ เอตฺถาปิ โส เอว นโย. อุพฺพาฬฺโหติ ปีฬิโต, อุกฺกณฺฐาปิโต หุตฺวาติ อตฺโถ.

Em `kuto ca tvaṃ bhikkhu āgacchasi` (De onde você vem, monge?), aquele monge, estando sentado, não estava vindo naquele exato momento, mas no presente imediato é permitido falar assim. Por isso foi dito: 'De onde você vem, monge?', cujo significado é 'De onde você veio?'. Em `tato ahaṃ bhagavā āgacchāmi` (Dali eu venho, Abençoado), aplica-se o mesmo método. `Ubbāḷho` significa afligido, tendo ficado cansado.

---

โส สกุณสงฺโฆ ‘‘ภิกฺขุ ปตฺตํ ยาจตี’’ติ เอตฺถ น เต สกุณา ภิกฺขุโน วจนํ ชานนฺติ, ภควา ปน อตฺตโน อานุภาเวน ยถา ชานนฺติ ตถา อกาสิ.

Em relação a 'Aquele bando de pássaros [pensou]: O monge está pedindo uma tigela', aqueles pássaros não entendiam as palavras do monge, mas o Abençoado, por meio de seu próprio poder espiritual, fez com que eles entendessem daquela maneira.

---

๓๔๖. อปาหํ เต น ชานามีติ อปิ อหํ เต ชเน ‘‘เก วา อิเม, กสฺส วา อิเม’’ติ น ชานามิ. สงฺคมฺม ยาจนฺตีติ สมาคนฺตฺวา วคฺควคฺคา หุตฺวา ยาจนฺติ. ยาจโก อปฺปิโย โหตีติ โย ยาจติ โส อปฺปิโย โหติ. ยาจํ อททมปฺปิโยติ ยาจนฺติ ยาจิตํ วุจฺจติ, ยาจิตมตฺถํ อททนฺโตปิ อปฺปิโย โหติ. อถ วา ยาจนฺติ ยาจนฺตสฺส, อททมปฺปิโยติ [Pg.153] อเทนฺโต อปฺปิโย โหติ. มา เม วิเทสฺสนา อหูติ มา เม อปฺปิยภาโว อหุ, อหํ วา ตว, ตฺวํ วา มม วิเทสฺโส อปฺปิโย มา อโหสีติ อตฺโถ.

346. `Apāhaṃ te na jānāmi` significa: 'Eu também não conheço aquelas pessoas, como "quem são estas?" ou "de quem são filhas?"'. `Saṅgamma yācanti` significa que elas se reúnem e pedem em grupos. `Yācako appiyo hoti` significa que aquele que pede se torna desagradável. Em `yācaṃ adadamappiyo`, `yācaṃ` refere-se ao que é pedido; aquele que não dá o objeto pedido também se torna desagradável. Ou então, `yācaṃ` refere-se a quem pede, e `adadamappiyo` significa que aquele que não dá se torna desagradável para quem pede. `Mā me videssanā ahū` significa: 'Que não haja aversão em relação a mim; que eu não me torne desagradável para ti, nem tu para mim'.

---

๓๔๗. ทุสฺสํหรานีติ กสิโครกฺขาทีหิ อุปาเยหิ ทุกฺเขน สํหรณียานิ.

347. `Dussaṃharāni` significa coisas que são difíceis de acumular por meios como a agricultura, a pecuária, etc.

---

๓๔๘-๙. สญฺญาจิกาย ปน ภิกฺขุนาติ เอตฺถ สญฺญาจิกา นาม สยํ ปวตฺติตยาจนา วุจฺจติ, ตสฺมา ‘‘สญฺญาจิกายา’’ติ อตฺตโน ยาจนายาติ วุตฺตํ โหติ, สยํ ยาจิตเกหิ อุปกรเณหีติ อตฺโถ. ยสฺมา ปน สา สยํยาจิตเกหิ กยิรมานา สยํ ยาจิตฺวา กยิรมานา โหติ, ตสฺมา ตํ อตฺถปริยายํ ทสฺเสตุํ ‘‘สยํ ยาจิตฺวา ปุริสมฺปี’’ติ เอวมสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ.

348-9. Em `saññācikāya pana bhikkhunā` (por um monge por meio de sua própria solicitação), `saññācikā` refere-se a uma solicitação iniciada por si mesmo. Portanto, `saññācikāya` significa 'por meio de sua própria solicitação', o que significa 'com materiais solicitados por si mesmo'. E como uma cabana que está sendo feita com materiais solicitados por si mesmo é considerada como feita tendo ele mesmo solicitado, para mostrar esse significado equivalente, a análise das palavras (padabhājana) foi dita como: 'tendo ele mesmo solicitado a um homem também'.

---

อุลฺลิตฺตาติ อนฺโตลิตฺตา. อวลิตฺตาติ พหิลิตฺตา. อุลฺลิตฺตาวลิตฺตาติ อนฺตรพาหิรลิตฺตาติ วุตฺตํ โหติ.

`Ullittā` significa rebocada por dentro. `Avalittā` significa rebocada por fora. `Ullittāvalittā` significa rebocada por dentro e por fora.

---

การยมาเนนาติ อิมสฺส ปทภาชเน ‘‘การาเปนฺเตนา’’ติ เอตฺตกเมว วตฺตพฺพํ สิยา, เอวญฺหิ พฺยญฺชนํ สเมติ. ยสฺมา ปน สญฺญาจิกาย กุฏึ กโรนฺเตนาปิ อิธ วุตฺตนเยเนว ปฏิปชฺชิตพฺพํ, ตสฺมา กโรนฺโต วา โหตุ การาเปนฺโต วา อุโภเปเต ‘‘การยมาเนนา’’ติ อิมินาว ปเทน สงฺคหิตาติ เอตมตฺถํ ทสฺเสตุํ ‘‘กโรนฺโต วา การาเปนฺโต วา’’ติ วุตฺตํ. ยทิ ปน กโรนฺเตน วา การาเปนฺเตน วาติ วเทยฺย, พฺยญฺชนํ วิโลมิตํ ภเวยฺย, น หิ การาเปนฺโต กโรนฺโต นาม โหติ, ตสฺมา อตฺถมตฺตเมเวตฺถ ทสฺสิตนฺติ เวทิตพฺพํ.

Na análise das palavras para `kārayamānena` (fazendo construir), deveria ter sido dito apenas `kārāpentena` (fazendo com que outros construam), pois assim a expressão gramatical concordaria. No entanto, como aquele que constrói uma cabana por meio de sua própria solicitação também deve proceder exatamente da maneira aqui descrita, seja ele mesmo construindo ou fazendo com que outros construam, ambos os monges são abrangidos por este termo `kārayamānena`. Para mostrar esse significado, foi dito: 'seja construindo ele mesmo ou fazendo com que outros construam'. Se tivesse sido dito 'por quem constrói ou por quem faz construir', a expressão gramatical seria contraditória, pois quem faz construir não é chamado de quem constrói. Portanto, deve-se entender que apenas o significado pretendido foi mostrado aqui.

---

อตฺตุทฺเทสนฺติ ‘‘มยฺหํ เอสา’’ติ เอวํ อตฺตา อุทฺเทโส อสฺสาติ อตฺตุทฺเทสา, ตํ อตฺตุทฺเทสํ. ยสฺมา ปน ยสฺสา อตฺตา อุทฺเทโส สา อตฺตโน อตฺถาย โหติ, ตสฺมา อตฺถปริยายํ ทสฺเสนฺโต ‘‘อตฺตุทฺเทสนฺติ อตฺตโน อตฺถายา’’ติ อาห. ปมาณิกา กาเรตพฺพาติ ปมาณยุตฺตา กาเรตพฺพา. ตตฺริทํ ปมาณนฺติ ตสฺสา กุฏิยา อิทํ ปมาณํ. สุคตวิทตฺถิยาติ สุคตวิทตฺถิ นาม อิทานิ มชฺฌิมสฺส ปุริสสฺส ติสฺโส [Pg.154] วิทตฺถิโย วฑฺฒกีหตฺเถน ทิยฑฺโฒ หตฺโถ โหติ. พาหิริเมน มาเนนาติ กุฏิยา พหิกุฏฺฏมาเนน ทฺวาทส วิทตฺถิโย, มินนฺเตน ปน สพฺพปฐมํ ทินฺโน มหามตฺติกปริยนฺโต น คเหตพฺโพ. ถุสปิณฺฑปริยนฺเตน มินิตพฺพํ. ถุสปิณฺฑสฺสอุปริ เสตกมฺมํ อพฺโพหาริกํ. สเจ ถุสปิณฺเฑน อนตฺถิโก มหามตฺติกาย เอว นิฏฺฐาเปติ, มหามตฺติกาว ปริจฺเฉโท.

`Attuddesaṃ` (para si mesmo): aquela que tem a si mesmo como destinatário indicado, como 'esta é para mim', é `attuddesā`; refere-se a essa cabana. E como aquela que tem a si mesmo como destinatário indicado é para o seu próprio benefício, para mostrar esse significado equivalente, foi dito: '`attuddesaṃ` significa para o seu próprio benefício'. `Pamāṇikā kāretabbā` significa que deve ser feita de acordo com as medidas. `Tatridaṃ pamāṇaṃ` significa: esta é a medida para aquela cabana. `Sugatavidatthiyā` (pelo palmo do Sugata): o palmo do Sugata equivale hoje a três palmos de um homem de estatura média, o que corresponde a um côvado e meio pela medida do carpinteiro. `Bāhirimena mānenā` (pela medida externa): doze palmos pela medição da parede externa da cabana. No entanto, ao medir, o limite do reboco grosso de argila aplicado logo no início não deve ser considerado. Deve-se medir até o limite da camada de palha. A caiação aplicada sobre a camada de palha é insignificante. Se, não necessitando da camada de palha, ele a terminar apenas com o reboco de argila, então o limite do reboco de argila será a demarcação.

---

ติริยนฺติ วิตฺถารโต. สตฺตาติ สตฺต สุคตวิทตฺถิโย. อนฺตราติ อิมสฺส ปน อยํ นิทฺเทโส, ‘‘อพฺภนฺตริเมน มาเนนา’’ติ, กุฏฺฏสฺส พหิ อนฺตํ อคฺคเหตฺวา อพฺภนฺตริเมน อนฺเตน มินิยมาเน ติริยํ สตฺต สุคตวิทตฺถิโย ปมาณนฺติ วุตฺตํ โหติ.

`Tiriyaṃ` significa em largura. `Satta` significa sete palmos do Sugata. Em relação a `antarā` (por dentro), esta é a explicação: 'pela medida interna'. Sem considerar o limite externo da parede, ao medir pelo limite interno, a largura de sete palmos do Sugata é a medida limite; este é o significado.

---

โย ปน เลสํ โอฑฺเฑนฺโต ยถาวุตฺตปฺปมาณเมว กริสฺสามีติ ทีฆโต เอกาทส วิทตฺถิโย ติริยํ อฏฺฐ วิทตฺถิโย, ทีฆโต วา เตรส วิทตฺถิโย ติริยํ ฉ วิทตฺถิโย กเรยฺย, น วฏฺฏติ. เอกโตภาเคน อติกฺกนฺตมฺปิ หิ ปมาณํ อติกฺกนฺตเมว โหติ. ติฏฺฐตุ วิทตฺถิ, เกสคฺคมตฺตมฺปิ ทีฆโต วา หาเปตฺวา ติริยํ ติริยโต วา หาเปตฺวา ทีฆํ วฑฺเฒตุํ น วฏฺฏติ, โก ปน วาโท อุภโต วฑฺฒเน? วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘อายามโต วา วิตฺถารโต วา อนฺตมโส เกสคฺคมตฺตมฺปิ อติกฺกมิตฺวา กโรติ วา การาเปติ วา ปโยเค ทุกฺกฏ’’นฺติอาทิ (ปารา. ๓๕๓). ยถาวุตฺตปฺปมาณา เอว ปน วฏฺฏติ. ยา ปน ทีฆโต สฏฺฐิหตฺถาปิ โหติ ติริยํ ติหตฺถา วา อูนกจตุหตฺถา วา ยตฺถ ปมาณยุตฺโต มญฺโจ อิโต จิโต จ น ปริวตฺตติ, อยํ กุฏีติ สงฺขฺยํ น คจฺฉติ, ตสฺมา อยมฺปิ วฏฺฏติ. มหาปจฺจริยํ ปน ปจฺฉิมโกฏิยา จตุหตฺถวิตฺถารา วุตฺตา, ตโต เหฏฺฐา อกุฏิ. ปมาณิกาปิ ปน อเทสิตวตฺถุกา วา สารมฺภา วา อปริกฺกมนา วา น วฏฺฏติ. ปมาณิกา เทสิตวตฺถุกา อนารมฺภา สปริกฺกมนาว วฏฺฏติ. ปมาณโต อูนตรมฺปิ จตุหตฺถํ ปญฺจหตฺถมฺปิ กโรนฺเตน เทสิตวตฺถุกาว กาเรตพฺพา. ปมาณาติกฺกนฺตญฺจ ปน กโรนฺโต เลปปริโยสาเน ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชติ.

Aquele que, usando um pretexto sutil e pensando 'farei apenas na medida prescrita', construir uma cabana com onze palmos de comprimento e oito palmos de largura, ou com treze palmos de comprimento e seis palmos de largura, não é permitido. Pois mesmo que a medida seja excedida em apenas um lado, ela ainda é considerada excedida. Deixe de lado um palmo; não é permitido aumentar a largura reduzindo o comprimento, nem aumentar o comprimento reduzindo a largura, mesmo na medida de um fio de cabelo. O que dizer, então, de aumentar em ambos os lados? Pois foi dito: 'Se alguém constrói ou faz construir excedendo, mesmo que seja pela largura de um fio de cabelo, no comprimento ou na largura, incorre em uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) no esforço preliminar', etc. No entanto, apenas a cabana que está estritamente dentro da medida prescrita é permitida. Mas se uma cabana tem sessenta côvados de comprimento e três côvados de largura, ou menos de quatro côvados, onde um leito de tamanho padrão não pode ser virado de um lado para o outro, ela não é classificada como uma 'cabana' (kuṭi). Portanto, esta também é permitida. No Mahāpaccarī, contudo, afirma-se que o limite mínimo é de quatro côvados de largura; abaixo disso, não é considerada uma cabana. Mesmo que esteja dentro da medida, se o local não foi designado, ou se houver perigo, ou se não houver espaço livre ao redor, não é permitida. Apenas aquela que está dentro da medida, cujo local foi designado, sem perigos e com espaço livre ao redor é permitida. Mesmo ao construir uma cabana menor que a medida padrão, de quatro ou cinco côvados, ela deve ser feita apenas em um local designado. E aquele que constrói uma cabana que excede a medida incorre em uma ofensa grave (saṅghādisesa) ao término do reboco.

---

ตตฺถ เลโป จ อเลโป จ เลโปกาโส จ อเลโปกาโส จ เวทิตพฺโพ. เสยฺยถิทํ – เลโปติ ทฺเว เลปา – มตฺติกาเลโป จ สุธาเลโป จ. ฐเปตฺวา ปน อิเม ทฺเว เลเป อวเสโส ภสฺมโคมยาทิเภโท เลโป, อเลโป. สเจปิ กลลเลโป โหติ, อลโป เอว. เลโปกาโสติ ภิตฺติโย เจว ฉทนญฺจ, ฐเปตฺวา [Pg.155] ปน ภิตฺติจฺฉทเน อวเสโส ถมฺภตุลาปิฏฺฐสงฺฆาฏวาตปานธูมจฺฉิทฺทาทิ อเลปารโห โอกาโส สพฺโพปิ อเลโปกาโสติ เวทิตพฺโพ.

Nisso, deve-se compreender o que é reboco (lepa), o que não é reboco (alepa), o local de reboco (lepokāsa) e o local sem reboco (alepokāsa). A saber: quanto ao 'reboco', existem dois tipos: o reboco de argila e o reboco de cal. Excluindo estes dois tipos de reboco, qualquer outro tipo de aplicação, como cinzas, esterco de vaca, etc., não é considerado reboco. Mesmo que seja uma aplicação de lama fluida, ainda assim não é considerada reboco. 'Local de reboco' refere-se às paredes e ao teto. Excluindo as paredes e o teto, todo o restante do espaço que não é apropriado para reboco — como pilares, vigas, travessas, batentes de portas, janelas, aberturas para fumaça, etc. — deve ser compreendido como 'local sem reboco'.

---

ภิกฺขู อภิเนตพฺพา วตฺถุเทสนายาติ ยสฺมึ ฐาเน กุฏึ กาเรตุกาโม โหติ, ตตฺถ วตฺถุเทสนตฺถาย ภิกฺขู เนตพฺพา. เตน กุฏิการเกนาติอาทิ ปน เยน วิธินา เต ภิกฺขู อภิเนตพฺพา, ตสฺส ทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. ตตฺถ กุฏิวตฺถุํ โสเธตฺวาติ น วิสมํ อรญฺญํ ภิกฺขู คเหตฺวา คนฺตพฺพํ, กุฏิวตฺถุํ ปน ปฐมเมว โสเธตฺวา สมตลํ สีมมณฺฑลสทิสํ กตฺวา ปจฺฉา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา ยาจิตฺวา เนตพฺพาติ ทสฺเสติ. เอวมสฺส วจนีโยติ สงฺโฆ เอวํ วตฺตพฺโพ อสฺส. ปรโต ปน ‘‘ทุติยมฺปิ ยาจิตพฺพา’’ติ ภิกฺขู สนฺธาย พหุวจนํ วุตฺตํ. โน เจ สพฺโพ สงฺโฆ อุสฺสหตีติ สเจ สพฺโพ สงฺโฆ น อิจฺฉติ, สชฺฌายมนสิการาทีสุ อุยฺยุตฺตา เต เต ภิกฺขู โหนฺติ. สารมฺภํ อนารมฺภนฺติ สอุปทฺทวํ อนุปทฺทวํ. สปริกฺกมนํ อปริกฺกมนนฺติ สอุปจารํ อนุปจารํ.

'Os monges devem ser levados para a designação do local' significa que, no local onde se deseja construir a cabana, os monges devem ser levados para designar o terreno. A passagem que começa com 'Por aquele construtor da cabana...', etc., é dita para mostrar o procedimento pelo qual esses monges devem ser conduzidos. Nisso, 'tendo limpado o terreno da cabana' mostra que não se deve levar os monges a uma floresta acidentada e sem limpeza; em vez disso, deve-se primeiro limpar o terreno da cabana, tornando-o plano como a área de uma sima (fronteira de ordenação), e só depois se aproximar do Saṅgha, solicitar e então conduzi-los. 'Assim deve ser dito a ele' significa que o Saṅgha deve ser abordado desta maneira. Mais adiante, a expressão 'devem ser solicitados pela segunda vez' usa o plural referindo-se aos monges. 'Se todo o Saṅgha não puder se esforçar' significa se todo o Saṅgha não desejar ir, pois os respectivos monges estão dedicados aos seus deveres, como a recitação, a meditação, etc. 'Com perigo e sem perigo' significa com perigo e sem perigo. 'Com espaço livre ao redor e sem espaço livre ao redor' significa com área circundante adequada e sem área circundante adequada.

---

ปตฺตกลฺลนฺติ ปตฺโต กาโล อิมสฺส โอโลกนสฺสาติ ปตฺตกาลํ, ปตฺตกาลเมว ปตฺตกลฺลํ. อิทญฺจ วตฺถุํโอโลกนตฺถาย สมฺมุติกมฺมํ อนุสาวนานเยน โอโลเกตฺวาปิ กาตุํ วฏฺฏติ. ปรโต ปน วตฺถุเทสนากมฺมํ ยถาวุตฺตาย เอว ญตฺติยา จ อนุสาวนาย จ กาตพฺพํ, โอโลเกตฺวา กาตุํ น วฏฺฏติ.

'Apropriado' (pattakalla) significa que o momento para esta inspeção chegou, sendo assim oportuno; o próprio momento oportuno é chamado de 'pattakalla'. E este ato formal de autorização (sammutikamma) para inspecionar o terreno é permitido ser realizado mesmo após inspecionar e anunciar verbalmente. No entanto, o ato formal subsequente de designação do terreno (vatthudesanākamma) deve ser realizado estritamente por meio da moção (ñatti) e da proclamação (anusāvanā) conforme prescrito; não é permitido realizá-lo apenas por meio de inspeção e anúncio informal.

---

๓๕๓. กิปิลฺลิกานนฺติ รตฺตกาฬปิงฺคลาทิเภทานํ ยาสํ กาสญฺจิ กิปิลฺลิกานํ. กิปีลฺลกานนฺติปิ ปาโฐ. อาสโยติ นิพทฺธวสนฏฺฐานํ, ยถา จ กิปิลฺลิกานํ เอวํ อุปจิกาทีนมฺปิ นิพทฺธวสนฏฺฐานํเยว อาสโย เวทิตพฺโพ. ยตฺถ ปน เต โคจรตฺถาย อาคนฺตฺวา คจฺฉนฺติ, สพฺเพสมฺปิ ตาทิโส สญฺจรณปฺปเทโส อวาริโต, ตสฺมา ตตฺถ อปเนตฺวา โสเธตฺวา กาตุํ วฏฺฏติ. อิมานิ ตาว ฉ ฐานานิสตฺตานุทฺทยาย ปฏิกฺขิตฺตานิ.

353. 'De formigas' refere-se a quaisquer formigas ou pequenos insetos, sejam vermelhos, pretos, marrons, etc. Há também a leitura 'kipillakānaṃ'. 'Habitação' (āsayo) significa o local de residência permanente. Assim como no caso das formigas, o local de residência permanente de cupins e outras criaturas semelhantes também deve ser conhecido como sua habitação. No entanto, onde eles apenas vêm e vão em busca de alimento, tal área de trânsito para todas as criaturas não é proibida; portanto, é permitido construir ali após remover os insetos e limpar o local. Estes primeiros seis locais foram proibidos por compaixão para com os seres vivos.

---

หตฺถีนํ วาติ หตฺถีนํ ปน นิพทฺธวสนฏฺฐานมฺปิ นิพทฺธโคจรฏฺฐานมฺปิ น วฏฺฏติ, สีหาทีนํ อาสโย จ โคจราย ปกฺกมนฺตานํ นิพทฺธคมนมคฺโค จ น วฏฺฏติ. เอเตสํ โคจรภูมิ น คหิตา. เยสํ เกสญฺจีติ อญฺเญสมฺปิ วาฬานํ ติรจฺฉานคตานํ[Pg.156]. อิมานิ สตฺต ฐานานิ สปฺปฏิภยานิ ภิกฺขูนํ อาโรคฺยตฺถาย ปฏิกฺขิตฺตานิ. เสสานิ นานาอุปทฺทเวหิ สอุปทฺทวานิ. ตตฺถ ปุพฺพณฺณนิสฺสิตนฺติ ปุพฺพณฺณํ นิสฺสิตํ สตฺตนฺนํ ธญฺญานํ วิรุหนกเขตฺตสามนฺตา ฐิตํ. เอเสว นโย อปรณฺณนิสฺสิตาทีสุปิ. เอตฺถ ปน อพฺภาฆาตนฺติ การณาฆรํ เวริฆรํ, โจรานํ มารณตฺถาย กตนฺติ กุรุนฺทิอาทีสุ.

'Ou de elefantes': quanto aos elefantes, nem o seu local de residência permanente nem o seu local habitual de alimentação são permitidos. O habitat de leões, etc., e o caminho habitual de trânsito desses animais quando saem em busca de alimento também não são permitidos. A área geral de pastagem desses animais não está incluída na proibição. 'De quaisquer outros' refere-se a outros animais selvagens ferozes. Estes sete locais, por serem perigosos, foram proibidos para a segurança e saúde dos monges. Os locais restantes foram proibidos por estarem sujeitos a vários outros perigos. Nisso, 'dependente de plantações de grãos primários' (pubbaṇṇanissita) significa situado próximo aos campos onde crescem os sete tipos de grãos. O mesmo princípio se aplica a 'dependente de plantações de grãos secundários' (aparaṇṇanissita), etc. Aqui, 'local de execução/tortura' (abbhāghāta) refere-se a uma casa de tortura, uma casa de inimigos ou um local construído para a execução de ladrões, conforme mencionado no Kurundī, etc.

---

อาฆาตนนฺติ ธมฺมคนฺธิกา วุจฺจติ. สุสานนฺติ มหาสุสานํ. สํสรณนฺติ อนิพฺพิชฺฌคมนีโย คตปจฺจาคตมคฺโค วุจฺจติ. เสสํ อุตฺตานเมว.

'Local de execução' (āghātana) refere-se ao local onde as mãos e os pés de ladrões são cortados de acordo com a lei. 'Cemitério' (susāna) refere-se a um grande cemitério público. 'Caminho sem saída' (saṃsaraṇa) refere-se a um caminho curto de ida e volta que não atravessa para o outro lado. O restante é de significado claro.

---

น สกฺกา โหติ ยถายุตฺเตน สกเฏนาติ ทฺวีหิ พลิพทฺเทหิ ยุตฺเตน สกเฏน เอกํ จกฺกํ นิพฺโพทกปตนฏฺฐาเน เอกํ พหิ กตฺวา อาวิชฺชิตุํ น สกฺกา โหติ. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘จตูหิ ยุตฺเตนา’’ติ วุตฺตํ. สมนฺตา นิสฺเสณิยา อนุปริคนฺตุนฺติ นิสฺเสณิยํ ฐตฺวา เคหํ ฉาเทนฺเตหิ น สกฺกา โหติ สมนฺตา นิสฺเสณิยา อาวิชฺชิตุํ. อิติ เอวรูเป สารมฺเภ จ อปริกฺกมเน จ ฐาเน น กาเรตพฺพา. อนารมฺเภ ปน สปริกฺกมเน กาเรตพฺพา, ตํ วุตฺตปฏิปกฺขนเยน ปาฬิยํ อาคตเมว.

'Não é possível com uma carroça devidamente atrelada' significa que não é possível manobrar uma carroça atrelada a dois bois de modo que uma roda fique sob a linha de gotejamento do telhado e a outra roda fique do lado de fora. No Kurundī, contudo, diz-se 'atrelada a quatro'. 'Dar a volta ao redor com uma escada' significa que aqueles que cobrem o telhado da casa, estando de pé sobre uma escada, não conseguem mover a escada livremente ao redor de toda a estrutura. Assim, não se deve construir em um local que apresente tais perigos (sārambha) ou que não tenha espaço livre ao redor (aparikkamana). Mas deve-se construir em um local sem perigos e com espaço livre ao redor; isso já está implícito no texto canônico pelo método dos opostos.

---

ปุน สญฺญาจิกา นามาติ เอวมาทิ ‘‘สารมฺเภ เจ ภิกฺขุ วตฺถุสฺมึ อปริกฺกมเน สญฺญาจิกาย กุฏึ กาเรยฺยา’’ติ เอวํ วุตฺตสํยาจิกาทีนํ อตฺถปฺปกาสนตฺถํ วุตฺตํ.

Novamente, a passagem que começa com 'saññācikā...' etc., é dita para esclarecer o significado de termos como 'saññācikā' (por solicitação própria) mencionados no texto canônico: 'Se um monge construir uma cabana por solicitação própria em um local com perigo e sem espaço livre ao redor...', etc.

---

ปโยเค ทุกฺกฏนฺติ เอวํ อเทสิตวตฺถุกํ วา ปมาณาติกฺกนฺตํ วา กุฏึ กาเรสฺสามีติ อรญฺญโต รุกฺขา หรณตฺถาย วาสึ วา ผรสุํ วา นิเสติ ทุกฺกฏํ, อรญฺญํ ปวิสติ ทุกฺกฏํ, ตตฺถ อลฺลติณานิ ฉินฺทติ ทุกฺกเฏน สทฺธึ ปาจิตฺติยํ, สุกฺขานิ ฉินฺทติ ทุกฺกฏํ. รุกฺเขสุปิ เอเสว นโย. ภูมึ โสเธติ ขณติ, ปํสุํ อุทฺธรติ, จินาติ; เอวํ ยาว ปาจีรํ พนฺธติ ตาว ปุพฺพปโยโค นาม โหติ. ตสฺมึ ปุพฺพปโยเค สพฺพตฺถ ปาจิตฺติยฏฺฐาเน ทุกฺกเฏน สทฺธึ ปาจิตฺติยํ, ทุกฺกฏฏฺฐาเน ทุกฺกฏํ, ตโต ปฏฺฐาย สหปโยโค นาม. ตตฺถ ถมฺเภหิ กาตพฺพาย ถมฺภํ อุสฺสาเปติ, ทุกฺกฏํ. อิฏฺฐกาหิ จินิตพฺพาย อิฏฺฐกํ อาจินาติ, ทุกฺกฏํ. เอวํ ยํ ยํ อุปกรณํ โยเชติ, สพฺพตฺถ ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. ตจฺฉนฺตสฺส หตฺถวาเร หตฺถวาเร ตทตฺถาย คจฺฉนฺตสฺส ปเท ปเท ทุกฺกฏํ. เอวํ กตํ ปน ทารุกุฏฺฏิกํ วา อิฏฺฐกกุฏฺฏิกํ วา สิลากุฏฺฏิกํ วา อนฺตมโส ปณฺณสาลมฺปิ สภิตฺติจฺฉทนํ ลิมฺปิสฺสามีติ [Pg.157] สุธาย วา มตฺติกาย วา ลิมฺปนฺตสฺส ปโยเค ปโยเค ยาว ถุลฺลจฺจยํ น โหติ, ตาว ทุกฺกฏํ. เอตํ ปน ทุกฺกฏํ มหาเลเปเนว วฏฺฏติ, เสตรตฺตวณฺณกรเณ วา จิตฺตกมฺเม วา อนาปตฺติ.

'Ofensa de má conduta (dukkaṭa) no esforço': se, planejando construir uma cabana em local não designado ou que exceda a medida, ele afiar uma enxó ou um machado para trazer madeira da floresta, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Se ele entra na floresta, há uma ofensa de má conduta. Se ele corta grama verde ali, há uma ofensa de expiação (pācittiya) junto com uma ofensa de má conduta. Se ele corta grama seca, há uma ofensa de má conduta. O mesmo princípio se aplica às árvores. Se ele limpa o terreno, cava, remove a terra ou empilha pedras; tudo isso até erguer a parede de contenção é chamado de 'esforço preliminar' (pubbapayoga). Nesse esforço preliminar, em todos os casos que envolvem uma ofensa de expiação, há uma ofensa de expiação junto com uma de má conduta; nos casos que envolvem apenas má conduta, há uma ofensa de má conduta. A partir daí, é chamado de 'esforço conjunto' (sahapayoga). Nisso, para uma cabana a ser feita com pilares, se ele ergue um pilar, há uma ofensa de má conduta. Para uma cabana a ser feita com tijolos, se ele assenta um tijolo, há uma ofensa de má conduta. Assim, para cada material de construção que ele aplica, há uma ofensa de má conduta a cada ação. Para aquele que aplaina a madeira, há uma ofensa de má conduta a cada golpe de mão; para aquele que caminha com esse propósito, há uma ofensa de má conduta a cada passo. Para quem aplica reboco de cal ou argila em uma cabana já construída com paredes de madeira, tijolo ou pedra, ou mesmo em uma cabana de folhas com paredes e teto, pensando 'vou rebocá-la', há uma ofensa de má conduta a cada aplicação até que ocorra a ofensa grave de transgressão (thullaccaya). No entanto, esta ofensa de má conduta aplica-se apenas ao reboco principal. Não há ofensa ao aplicar cal branca ou tinta vermelha para colorir, ou ao fazer pinturas decorativas.

---

เอกํ ปิณฺฑํ อนาคเตติ โย สพฺพปจฺฉิโม เอโก เลปปิณฺโฑ, ตํ เอกํ ปิณฺฑํ อสมฺปตฺเต กุฏิกมฺเม. อิทํ วุตฺตํ โหติ, อิทานิ ทฺวีหิ ปิณฺเฑหิ นิฏฺฐานํ คมิสฺสตีติ เตสุ ปฐมปิณฺฑทาเน ถุลฺลจฺจยนฺติ.

'Faltando uma porção' refere-se à última porção de reboco. Quando o trabalho da cabana ainda não alcançou essa última porção. Isto é o que se quer dizer: quando o trabalho está prestes a ser concluído com as duas últimas porções de reboco, ao aplicar a primeira dessas duas porções, incorre-se em uma ofensa grave de transgressão (thullaccaya).

---

ตสฺมึ ปิณฺเฑ อาคเตติ ยํ เอกํ ปิณฺฑํ อนาคเต กุฏิกมฺเม ถุลฺลจฺจยํ โหติ, ตสฺมึ อวสานปิณฺเฑ อาคเต ทินฺเน ฐปิเต เลปสฺส ฆฏิตตฺตา อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส. เอวํ เลมฺปนฺตสฺส จ อนฺโตเลเป วา อนฺโตเลเปน สทฺธึ ภิตฺติญฺจ ฉทนญฺจ เอกาพทฺธํ กตฺวา ฆฏิเต พหิเลเป วา พหิเลเปน สทฺธึ ฆฏิเต สงฺฆาทิเสโส. สเจ ปน ทฺวารพทฺธํ วา วาตปานํ วา อฏฺฐเปตฺวาว มตฺติกาย ลิมฺปติ, ตสฺมิญฺจ ตสฺโสกาสํ ปุน วฑฺเฒตฺวา วา อวฑฺเฒตฺวา วา ฐปิเต เลโป น ฆฏียติ รกฺขติ ตาว, ปุน ลิมฺปนฺตสฺส ปน ฆฏิตมตฺเต สงฺฆาทิเสโส. สเจ ตํ ฐปิยมานํ ปฐมํ ทินฺนเลเปน สทฺธึ นิรนฺตรเมว หุตฺวา ติฏฺฐติ, ปฐมเมว สงฺฆาทิเสโส. อุปจิกาโมจนตฺถํ อฏฺฐงฺคุลมตฺเตน อปฺปตฺตจฺฉทนํ กตฺวา ภิตฺตึ ลิมฺปติ, อนาปตฺติ. อุปจิกาโมจนตฺถเมว เหฏฺฐา ปาสาณกุฏฺฏํ กตฺวา ตํ อลิมฺปิตฺวา อุปริ ลิมฺปติ, เลโป น ฆฏิยติ นาม, อนาปตฺติเยว.

'Quando essa porção é aplicada' significa que quando aquela última porção de reboco — cuja ausência antes mantinha a ofensa no nível de thullaccaya — é aplicada, colocada e fixada, devido à conexão completa do reboco, incorre-se na ofensa de Saṅghādisesa. E para quem reboca dessa forma, se o reboco interno for conectado de modo a unir a parede e o teto em uma única peça contínua, ou se o reboco externo for conectado de forma semelhante, há uma ofensa de Saṅghādisesa. Se, contudo, ele aplica o reboco de argila sem antes instalar o batente da porta ou da janela, e depois os instala, seja expandindo ou não o espaço para eles, e o reboco não se conecta diretamente, ele fica temporariamente protegido da ofensa. Mas se ele rebocar novamente e o reboco se conectar, no momento da conexão ocorre a ofensa de Saṅghādisesa. Se, ao ser instalado, o batente ficar perfeitamente contínuo e sem frestas com o reboco aplicado anteriormente, a ofensa de Saṅghādisesa ocorre imediatamente. Se, para evitar cupins, ele reboca a parede deixando um espaço de oito dedos sem tocar o teto, não há ofensa. Se, também para evitar cupins, ele constrói uma base de pedra na parte inferior e, deixando-a sem reboco, reboca apenas a parte superior, o reboco não é considerado conectado; portanto, não há ofensa.

---

อิฏฺฐกกุฏฺฏิกาย อิฏฺฐกาหิเยว วาตปาเน จ ธูมเนตฺตานิ จ กโรติ, เลปฆฏเนเนว อาปตฺติ. ปณฺณสาลํ ลิมฺปติ, เลปฆฏเนเนว อาปตฺติ. ตตฺถ อาโลกตฺถาย อฏฺฐงฺคุลมตฺตํ ฐเปตฺวา ลิมฺปติ, เลโป น ฆฏียติ นาม, อนาปตฺติเยว. สเจ ‘‘วาตปานํ ลทฺธา เอตฺถ ฐเปสฺสามี’’ติ กโรติ, วาตปาเน ฐปิเต เลปฆฏเนน อาปตฺติ. สเจ มตฺติกาย กุฏฺฏํ กโรติ, ฉทนเลเปน สทฺธึ ฆฏเน อาปตฺติ. เอโก เอกปิณฺฑาวเสสํ กตฺวา ฐเปติ, อญฺโญ ตํ ทิสฺวา ‘‘ทุกฺกตํ อิท’’นฺติ วตฺตสีเสน ลิมฺปติ อุภินฺนมฺปิ อนาปตฺติ.

Em uma cabana com paredes de tijolo, se ele faz as janelas e as saídas de fumaça usando apenas tijolos, a ofensa ocorre pela própria conexão do reboco. Se ele reboca uma cabana de folhas, a ofensa ocorre pela conexão do reboco. Nisso, se para permitir a entrada de luz ele deixa um espaço de oito dedos sem reboco, o reboco não é considerado conectado; portanto, não há ofensa. Se ele constrói pensando 'quando conseguir uma janela, irei instalá-la aqui', uma vez instalada a janela, a ofensa ocorre pela conexão do reboco. Se ele faz a parede com argila, a ofensa ocorre pela conexão com o reboco do teto. Se um monge deixa o trabalho inacabado faltando apenas uma porção de reboco, e outro monge, vendo isso, pensa 'isto foi mal feito' e conclui o reboco por uma questão de dever, não há ofensa para nenhum dos dois.

---

๓๕๔. ภิกฺขุ กุฏึ กโรตีติ เอวมาทีนิ ฉตฺตึส จตุกฺกานิ อาปตฺติเภททสฺสนตฺถํ วุตฺตานิ, ตตฺถ สารมฺภาย ทุกฺกฏํ, อปริกฺกมนาย ทุกฺกฏํ[Pg.158], ปมาณาติกฺกนฺตาย สงฺฆาทิเสโส, อเทสิตวตฺถุกาย สงฺฆาทิเสโส, เอเตสํ วเสน โวมิสฺสกาปตฺติโย เวทิตพฺพา.

354. Os trinta e seis grupos de quatro (catukka) que começam com 'Um monge constrói uma cabana...', etc., são ditos para mostrar as diferentes divisões de ofensas. Nisso, deve-se compreender as ofensas mistas com base nestas regras: por construir em local com perigo (sārambha), há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa); por falta de espaço livre ao redor (aparikkamana), há uma ofensa de má conduta; por exceder a medida (pamāṇātikkanta), há uma ofensa de Saṅghādisesa; por local não designado (adesitavatthuka), há uma ofensa de Saṅghādisesa.

---

๓๕๕. อาปตฺติ ทฺวินฺนํ สงฺฆาทิเสเสน ทฺวินฺนํ ทุกฺกฏานนฺติอาทีสุ จ ทฺวีหิ สงฺฆาทิเสเสหิ สทฺธึ ทฺวินฺนํ ทุกฺกฏานนฺติอาทินา นเยน อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

355. E em passagens como 'Há uma ofensa de dois Saṅghādisesas e duas má condutas', etc., o significado deve ser compreendido de acordo com o método de 'duas ofensas de Saṅghādisesa junto com duas ofensas de má conduta', etc.

---

๓๖๑. โส เจ วิปฺปกเต อาคจฺฉตีติอาทีสุ ปน อยํ อตฺถวินิจฺฉโย. โสติ สมาทิสิตฺวา ปกฺกนฺตภิกฺขุ. วิปฺปกเตติ อนิฏฺฐิเต กุฏิกมฺเม. อญฺญสฺส วา ทาตพฺพาติ อญฺญสฺส ปุคฺคลสฺส วา สงฺฆสฺส วา จชิตฺวา ทาตพฺพา. ภินฺทิตฺวา วา ปุน กาตพฺพาติ กิตฺตเกน ภินฺนา โหติ, สเจ ถมฺภา ภูมิยํ นิขาตา, อุทฺธริตพฺพา. สเจ ปาสาณานํ อุปริ ฐปิตา, อปเนตพฺพา. อิฏฺฐกจิตาย ยาว มงฺคลิฏฺฐกา ตาว กุฏฺฏา อปจินิตพฺพา. สงฺเขปโต ภูมิสมํ กตฺวา วินาสิตา ภินฺนา โหติ, ภูมิโต อุปริ จตุรงฺคุลมตฺเตปิ ฐิเต อภินฺนาว. เสสํ สพฺพจตุกฺเกสุ ปากฏเมว. น เหตฺถ อญฺญํ กิญฺจิ อตฺถิ, ยํ ปาฬิอนุสาเรเนว ทุพฺพิญฺเญยฺยํ สิยา.

361. Nas passagens que começam com 'Se ele retornar enquanto o trabalho estiver inacabado...', etc., esta é a decisão sobre o significado. 'Ele' refere-se ao monge que partiu após dar as instruções. 'Inacabado' significa quando o trabalho de construção da cabana ainda não foi concluído. 'Ou deve ser dada a outro' significa que ela deve ser cedida e entregue a outro indivíduo ou ao Saṅgha. 'Ou deve ser reconstruída após ser desfeita': até que ponto ela é considerada desfeita? Se os pilares estiverem fincados no chão, eles devem ser arrancados. Se estiverem apoiados sobre pedras, devem ser removidos. Em uma cabana de tijolos, as paredes devem ser demolidas até o nível do tijolo auspicioso. Em resumo, ela é considerada desfeita quando é destruída até o nível do solo; se restar mesmo que apenas a altura de quatro dedos acima do solo, ela ainda é considerada não desfeita. O restante em todos os grupos de quatro é evidente. Não há mais nada aqui que seja difícil de compreender seguindo o próprio texto canônico.

---

๓๖๓. อตฺตนา วิปฺปกตนฺติอาทีสุ ปน อตฺตนา อารทฺธํ กุฏึ. อตฺตนา ปริโยสาเปตีติ มหามตฺติกาย วา ถุสมตฺติกาย วา ยาย กตํ ปริโยสิตภาวํ ปาเปตุกาโม โหติ, ตาย อวสานปิณฺฑํ เทนฺโต ปริโยสาเปติ.

363. Nas passagens que começam com 'Inacabada por si mesmo...', etc., refere-se à cabana iniciada por si mesmo. 'Ele mesmo a conclui' significa que, seja com argila pura ou com argila misturada com palha, com qualquer que seja o material com o qual ele deseja levar a cabana ao estado de conclusão, ele a conclui aplicando a última porção de reboco.

---

ปเรหิ ปริโยสาเปตีติ อตฺตโนว อตฺถาย ปเรหิ ปริโยสาเปติ. อตฺตนา วา หิ วิปฺปกตา โหตุ ปเรหิ วา อุภเยหิ วา, ตํ เจ อตฺตโน อตฺถาย อตฺตนา วา ปริโยสาเปติ, ปเรหิ วา ปริโยสาเปติ, อตฺตนา จ ปเรหิ จาติ ยุคนทฺธํ วา ปริโยสาเปติ, สงฺฆาทิเสโสเยวาติ อยเมตฺถ วินิจฺฉโย.

“Fazer com que outros terminem” significa que ele faz com que outros terminem para o seu próprio benefício. Pois, quer a cabana inacabada tenha sido iniciada por si mesmo, quer por outros, quer por ambos, se ele a termina para o seu próprio benefício, seja por si mesmo, seja por outros, ou de forma conjunta (por si mesmo e por outros), ocorre apenas um Saṅghādisesa. Esta é a decisão sobre este assunto.

---

กุรุนฺทิยํปน วุตฺตํ – ‘‘ทฺเว ตโย ภิกฺขู ‘เอกโต วสิสฺสามา’ติ กโรนฺติ, รกฺขติ ตาว, อวิภตฺตตฺตา อนาปตฺติ. ‘อิทํ ฐานํ ตว, อิทํ มมา’ติ วิภชิตฺวา กโรนฺติ อาปตฺติ. สามเณโร จ ภิกฺขุ จ เอกโต กโรนฺติ, ยาว อวิภตฺตา ตาว รกฺขติ. ปุริมนเยน วิภชิตฺวา กโรนฺติ, ภิกฺขุสฺส อาปตฺตี’’ติ.

No Kurundī, porém, é dito: “Se dois ou três bhikkhus constroem pensando: ‘viveremos juntos’, ele está protegido [de ofensa] por enquanto; não há ofensa devido ao fato de não estar dividida. Se eles constroem após dividir, dizendo: ‘Este lugar é seu, este é meu’, há ofensa. Se um noviço e um bhikkhu constroem juntos, enquanto não estiver dividida, ele está protegido. Se eles dividem e constroem de acordo com o método anterior, há ofensa para o bhikkhu”.

---

๓๖๔. อนาปตฺติ [Pg.159] เลเณติอาทีสุ เลณํ มหนฺตมฺปิ กโรนฺตสฺส อนาปตฺติ. น เหตฺถ เลโป ฆฏียติ. คุหมฺปิ อิฏฺฐกาคุหํ วา สิลาคุหํ วา ทารุคุหํ วา ภูมิคุหํ วา มหนฺตมฺปิ กโรนฺตสฺส อนาปตฺติ.

364. Não há ofensa em relação a abrigos (leṇa) e afins; para quem constrói um abrigo, mesmo que grande, não há ofensa. Pois, neste caso, o reboco não se aplica. Mesmo para quem constrói uma caverna — seja uma caverna de tijolos, de pedra, de madeira ou uma caverna subterrânea —, mesmo que grande, não há ofensa.

---

ติณกุฏิกายาติ สตฺตภูมิโกปิ ปาสาโท ติณปณฺณจฺฉทโน ‘‘ติณกุฏิกา’’ติ วุจฺจติ. อฏฺฐกถาสุ ปน กุกฺกุฏจฺฉิกเคหนฺติ ฉทนํ ทณฺฑเกหิ ชาลพทฺธํ กตฺวา ติเณหิ วา ปณฺเณหิ วา ฉาทิตกุฏิกาว วุตฺตา, ตตฺถ อนาปตฺติ. มหนฺตมฺปิ ติณจฺฉทนเคหํ กาตุํ วฏฺฏติ, อุลฺลิตฺตาทิภาโว เอว หิ กุฏิยา ลกฺขณํ, โส จ ฉทนเมว สนฺธาย วุตฺโตติ เวทิตพฺโพ. จงฺกมนสาลายํ ติณจุณฺณํ ปริปตติ ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, โอคุมฺเผตฺวา อุลฺลิตฺตาวลิตฺตํ กาตุ’’นฺติอาทีนิ (จูฬว. ๒๖๐) เจตฺถ สาธกานิ, ตสฺมา อุภโต ปกฺขํ วา กูฏพทฺธํ วา วฏฺฏํ วา จตุรสฺสํ วา ยํ ‘‘อิมํ เอตสฺส เคหสฺส ฉทน’’นฺติ ฉทนสงฺเขเปน กตํ โหติ, ตสฺส ภิตฺติเลเปน สทฺธึ เลเป ฆฏิเต อาปตฺติ. สเจ ปน อุลฺลิตฺตาวลิตฺตจฺฉทนสฺส เคหสฺส เลปรกฺขณตฺถํ อุปริ ติเณน ฉาเทนฺติ, เอตฺตาวตา ติณกุฏิ นาม น โหติ. กึ ปเนตฺถ อเทสิตวตฺถุกปฺปมาณาติกฺกนฺตปจฺจยาว อนาปตฺติ, อุทาหุ สารมฺภอปริกฺกมนปจฺจยาปีติ สพฺพตฺถาปิ อนาปตฺติ. ตถา หิ ตาทิสํ กุฏึ สนฺธาย ปริวาเร วุตฺตํ –

“Cabana de palha” (tiṇakuṭikā): mesmo um palácio de sete andares, se for coberto de palha ou folhas, é chamado de “cabana de palha”. Nos Comentários, porém, diz-se que é uma cabana do tipo “olho de galinha” (kukuṭacchikageha), cuja cobertura é feita com varas amarradas como uma rede e coberta com palha ou folhas; nela não há ofensa. É permitido construir uma casa grande coberta de palha. Pois a característica de uma cabana [neste preceito] é o estado de ser rebocada por dentro e por fora, e deve-se entender que isso foi dito referindo-se apenas à cobertura. Passagens como: “Na sala de caminhada meditativa cai pó de palha... ‘Eu permito, bhikkhus, remover a palha e fazer reboco interno e externo’” servem como prova aqui. Portanto, quer tenha duas águas, quer tenha um teto cônico, quer seja redonda, quer seja quadrada, qualquer cobertura que seja feita e considerada “esta é a cobertura desta casa”, se o reboco dela for conectado ao reboco da parede, há ofensa. Se, no entanto, para proteger o reboco de uma casa com cobertura rebocada por dentro e por fora, eles a cobrirem por cima com palha, por isso ela não passa a ser chamada de cabana de palha. Mas aqui, a ausência de ofensa se deve apenas ao fato de o local não ter sido designado e a medida ter sido excedida, ou também devido ao perigo e à falta de espaço aberto? Não há ofensa por todos os motivos. Pois, referindo-se a tal cabana, foi dito no Parivāra:

---

‘‘ภิกฺขุ สญฺญาจิกาย กุฏึ กโรติ;

อเทสิตวตฺถุกํ ปมาณาติกฺกนฺตํ;

สารมฺภํ อปริกฺกมนํ อนาปตฺติ;

ปญฺหา เมสา กุสเลหิ จินฺติตา’’ติ. (ปริ. ๔๗๙);

“O bhikkhu constrói uma cabana por solicitação própria; com local não designado, excedendo a medida, com perigo e sem espaço aberto ao redor, e não há ofensa. Esta é uma questão ponderada pelos sábios.”

---

อญฺญสฺสตฺถายาติ กุฏิลกฺขณปฺปตฺตมฺปิ กุฏึ อญฺญสฺส อุปชฺฌายสฺส วา อาจริยสฺส วา สงฺฆสฺส วา อตฺถาย กโรนฺตสฺส อนาปตฺติ. ยํ ปน ‘‘อาปตฺติ การุกานํ ติณฺณํ ทุกฺกฏาน’’นฺติอาทิ ปาฬิยํ วุตฺตํ, ตํ ยถาสมาทิฏฺฐาย อกรณปจฺจยา วุตฺตํ.

“Para o benefício de outro” (aññassatthāya): para quem constrói uma cabana, mesmo que ela possua as características de uma cabana, para o benefício de outro — seja para o seu preceptor, seu mestre ou para o Saṅgha —, não há ofensa. Quanto ao que é dito no texto canônico: “Há uma ofensa de ação incorreta (dukkaṭa) para os três construtores”, isso foi dito devido ao fato de não agirem de acordo com o que foi instruído.

---

วาสาคารํ ฐเปตฺวา สพฺพตฺถาติ อตฺตโน วสนตฺถาย อคารํ ฐเปตฺวา อญฺญํ อุโปสถาคารํ วา ชนฺตาฆรํ วา โภชนสาลา วา อคฺคิสาลา วา ภวิสฺสตีติ กาเรติ, สพฺพตฺถ อนาปตฺติ. สเจปิสฺส โหติ ‘‘อุโปสถาคารญฺจ ภวิสฺสติ, อหญฺจ วสิสฺสามิ ชนฺตาฆรญฺจ โภชนสาลา [Pg.160] จ อคฺคิสาลา จ ภวิสฺสติ, อหญฺจ วสิสฺสามี’’ติ การิเตปิ อานาปตฺติเยว. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘อนาปตฺตี’’ติ วตฺวา ‘‘อตฺตโน วาสาคารตฺถาย กโรนฺตสฺเสว อาปตฺตี’’ติ วุตฺตํ. อุมฺมตฺตกสฺส อาทิกมฺมิกานญฺจ อาฬวกานํ ภิกฺขูนํ อนาปตฺติ.

“Exceto uma casa de habitação, em todos os casos” (vāsāgāraṃ ṭhapetvā sabbattha): exceto uma casa para sua própria habitação, se ele constrói outra casa pensando: “será um salão de Uposatha”, “uma casa de banho de vapor”, “um refeitório” ou “uma sala de lareira”, não há ofensa em todos os casos. Mesmo se ele pensar: “Será um salão de Uposatha e eu também habitarei nele; será uma casa de banho de vapor, um refeitório, uma sala de lareira e eu também habitarei neles”, mesmo quando construídos assim, não há ofensa. No Mahāpaccarī, porém, após dizer “não há ofensa”, é dito: “A ofensa ocorre apenas para quem constrói para o propósito de sua própria habitação”. Não há ofensa para quem está insano e para os pioneiros, os bhikkhus de Āḷavī.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ ฉสมุฏฺฐานํ กิริยญฺจ กิริยากิริยญฺจ, อิทญฺหิ วตฺถุํ เทสาเปตฺวา ปมาณาติกฺกนฺตํ กโรโต กิริยโต สมุฏฺฐาติ, วตฺถุํ อเทสาเปตฺวา กโรโต กิริยากิริยโต, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Quanto às origens (samuṭṭhāna) e afins: possui seis origens, é de ação (kiriya) e de ação-e-omissão (kiriyākiriya). Pois este preceito, para quem constrói excedendo a medida após ter o local designado, origina-se de uma ação. Para quem constrói sem ter o local designado, origina-se de uma ação-e-omissão. Não há liberação por percepção, é sem intenção, é uma infração puramente disciplinar, envolve ação corporal, ação verbal, três tipos de mente e três tipos de sensação.

---

กุฏิการสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação do preceito de treinamento sobre a construção de cabanas (Kuṭikārasikkhāpada).

---

๗. วิหารการสิกฺขาปทวณฺณนา

7. Explicação do preceito de treinamento sobre a construção de mosteiros (Vihārakārasikkhāpada)

---

๓๖๕. เตน สมเยนาติ วิหารการสิกฺขาปทํ. ตตฺถ โกสมฺพิยนฺติ เอวํนามเก นคเร. โฆสิตาราเมติ โฆสิตสฺส อาราเม. โฆสิตนามเกน กิร เสฏฺฐินา โส การิโต, ตสฺมา ‘‘โฆสิตาราโม’’ติ วุจฺจติ. ฉนฺนสฺสาติ โพธิสตฺตกาเล อุปฏฺฐากฉนฺนสฺส. วิหารวตฺถุํ, ภนฺเต, ชานาหีติ วิหารสฺส ปติฏฺฐานฏฺฐานํ, ภนฺเต, ชานาหิ. เอตฺถ จ วิหาโรติ น สกลวิหาโร, เอโก อาวาโส, เตเนวาห – ‘‘อยฺยสฺส วิหารํ การาเปสฺสามี’’ติ.

365. “Naquela ocasião” (tena samayena) refere-se ao preceito de treinamento sobre a construção de mosteiros. “Em Kosambī” (kosambiyaṃ) significa na cidade com esse nome. “No Ghositārāma” (ghositārāme) significa no parque de Ghosita. Diz-se que ele foi construído pelo banqueiro chamado Ghosita, por isso é chamado de “Ghositārāma”. “De Channa” (channassa) refere-se a Channa, o assistente no tempo do Bodhisatta. “Por favor, examine o local para o mosteiro, venerável senhor” (vihāravatthuṃ, bhante, jānāhi) significa “venerável senhor, conheça o local de fundação do mosteiro”. E aqui, “mosteiro” (vihāro) não significa todo o complexo do mosteiro, mas uma única habitação; por isso ele disse: “Mandarei construir um mosteiro para o nobre senhor”.

---

เจติยรุกฺขนฺติ เอตฺถ จิตฺตีกตฏฺเฐน เจติยํ, ปูชารหานํ เทวฏฺฐานานเมตํ อธิวจนํ, ‘‘เจติย’’นฺติ สมฺมตํ รุกฺขํ เจติยรุกฺขํ. คาเมน ปูชิตํ คามสฺส วา ปูชิตนฺติ คามปูชิตํ. เอเสว นโย เสสปเทสุปิ. อปิเจตฺถ ชนปโทติ เอกสฺส รญฺโญ รชฺเช เอเกโก โกฏฺฐาโส. รฏฺฐนฺติ สกลรชฺชํ เวทิตพฺพํ, สกลรชฺชมฺปิ หิ กทาจิ กทาจิ ตสฺส รุกฺขสฺส ปูชํ กโรติ, เตน วุตฺตํ ‘‘รฏฺฐปูชิต’’นฺติ. เอกินฺทฺริยนฺติ กายินฺทฺริยํ สนฺธาย วทนฺติ. ชีวสญฺญิโนติ สตฺตสญฺญิโน.

“Árvore sagrada” (cetiyarukkha): aqui, “cetiya” é assim chamado no sentido de ser honrado. É um sinônimo para locais de divindades que são dignos de adoração. Uma árvore reconhecida como um “cetiya” é uma árvore sagrada (cetiyarukkha). “Adorada pela aldeia” (gāmapūjita) significa adorada pelos aldeões ou para a aldeia. O mesmo método se aplica aos demais termos. Além disso, aqui, “distrito” (janapada) refere-se a cada uma das divisões no reino de um rei. “País” (raṭṭha) deve ser entendido como todo o reino; pois às vezes todo o reino presta adoração àquela árvore, por isso diz-se “adorada pelo país” (raṭṭhapūjita). “Com um único sentido” (ekindriya) é dito referindo-se à faculdade do corpo. “Que possuem a percepção de vida” (jīvasaññino) significa que possuem a percepção de seres vivos.

---

๓๖๖. มหลฺลกนฺติ สสฺสามิกภาเวน สํยาจิกกุฏิโต มหนฺตภาโว เอตสฺส อตฺถีติ มหลฺลโก. ยสฺมา วา วตฺถุํ เทสาเปตฺวา ปมาณาติกฺกเมนปิ กาตุํ วฏฺฏติ, ตสฺมา ปมาณมหนฺตตายปิ มหลฺลโก[Pg.161], ตํ มหลฺลกํ. ยสฺมา ปนสฺส ตํ ปมาณมหตฺตํ สสฺสามิกตฺตาว ลพฺภติ, ตสฺมา ตทตฺถทสฺสนตฺถํ ‘‘มหลฺลโก นาม วิหาโร สสฺสามิโก วุจฺจตี’’ติ ปทภาชนํ วุตฺตํ. เสสํ สพฺพํ กุฏิการสิกฺขาปเท วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ สทฺธึ สมุฏฺฐานาทีหิ. สสฺสามิกภาวมตฺตเมว หิ เอตฺถ กิริยโต สมุฏฺฐานาภาโว ปมาณนิยมาภาโว จ วิเสโส, ปมาณนิยมาภาวา จ จตุกฺกปาริหานีติ.

366. “Grande” (mahallaka): por ter um proprietário, ele possui uma dimensão maior do que uma cabana construída por solicitação própria, por isso é chamado de “mahallako”. Ou, como é permitido construí-lo excedendo a medida após ter o local designado, ele é chamado de “mahallako” também devido à grandeza de sua medida; esse é o “mahallaka”. Mas como essa grandeza de medida é obtida apenas pelo fato de ter um proprietário, para mostrar esse significado, a análise das palavras diz: “Um mosteiro grande é chamado de um mosteiro com proprietário”. Todo o restante deve ser entendido exatamente como explicado no preceito de treinamento sobre a construção de cabanas, juntamente com as origens e afins. Pois a única diferença aqui é o mero fato de ter um proprietário, a ausência de origem a partir de uma ação [de construir sem designação] e a ausência de restrição de medida; e devido à ausência de restrição de medida, há a omissão do grupo de quatro.

---

วิหารการสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação do preceito de treinamento sobre a construção de mosteiros (Vihārakārasikkhāpada).

---

๘. ปฐมทุฏฺฐโทสสิกฺขาปทวณฺณนา

8. Explicação do primeiro preceito de treinamento sobre a acusação maliciosa (Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpada)

---

๓๘๐. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุฏฺฐโทสสิกฺขาปทํ. ตตฺถ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเปติ เวฬุวนนฺติ ตสฺส อุยฺยานสฺส นามํ, ตํ กิร เวฬุหิ จ ปริกฺขิตฺตํ อโหสิ อฏฺฐารสหตฺเถน จ ปากาเรน โคปุรฏฺฏาลกยุตฺตํ นีโลภาสํ มโนรมํ เตน ‘‘เวฬุวน’’นฺติ วุจฺจติ, กลนฺทกานญฺเจตฺถ นิวาปํ อทํสุ เตน ‘‘กลนฺทกนิวาป’’ติ วุจฺจติ.

380. “Naquela ocasião, o Buda, o Abençoado” refere-se ao preceito de treinamento sobre a acusação maliciosa. “No Bosque de Bambus, no local de alimentação dos esquilos” (veḷuvane kalandakanivāpe): “Veḷuvana” é o nome daquele parque. Diz-se que ele era cercado por bambus e por uma muralha de dezoito côvados de altura, equipada com portais e torres, de um brilho verdejante e encantador; por isso é chamado de “Veḷuvana”. E ali eles davam alimento aos esquilos, por isso é chamado de “Kalandakanivāpa”.

---

ปุพฺเพ กิร อญฺญตโร ราชา ตตฺถ อุยฺยานกีฬนตฺถํ อาคโต, สุรามเทน มตฺโต ทิวาเสยฺยํ สุปิ, ปริชโนปิสฺส สุตฺโต ราชาติ ปุปฺผผลาทีหิ ปโลภิยมาโน อิโต จิโต จ ปกฺกมิ. อถ สุราคนฺเธน อญฺญตรสฺมา สุสิรรุกฺขา กณฺหสปฺโป นิกฺขมิตฺวา รญฺโญ อภิมุโข อาคจฺฉติ, ตํ ทิสฺวา รุกฺขเทวตา ‘‘รญฺโญ ชีวิตํ ทสฺสามี’’ติ กาฬกเวเสน อาคนฺตฺวา กณฺณมูเล สทฺทมกาสิ, ราชา ปฏิพุชฺฌิ, กณฺหสปฺโป นิวตฺโต, โส ตํ ทิสฺวา ‘‘อิมาย กาฬกาย มม ชีวิตํ ทินฺน’’นฺติ กาฬกานํ ตตฺถ นิวาปํ ปฏฺฐเปสิ, อภยโฆสนญฺจ โฆสาเปสิ, ตสฺมา ตํ ตโตปภุติ กลนฺทกนิวาปนฺติ สงฺขฺยํ คตํ. กลนฺทกาติ หิ กาฬกานํ เอตํ นามํ.

Antigamente, diz-se que um certo rei foi lá para se divertir no parque. Embriagado pelo vinho, ele dormiu durante o dia. Sua comitiva, sabendo que o rei dormia, dispersou-se de um lado para o outro, atraída por flores, frutos e afins. Então, atraída pelo cheiro do vinho, uma cobra preta saiu de uma árvore oca e veio em direção ao rei. Vendo isso, a divindade da árvore, pensando: “salvarei a vida do rei”, assumiu a forma de um esquilo, aproximou-se e fez um som perto do ouvido do rei. O rei acordou e a cobra preta recuou. O rei, vendo isso e pensando: “esta vida me foi dada por este esquilo”, estabeleceu ali a alimentação para os esquilos e fez proclamar a segurança deles. Por isso, desde então, o local passou a ser conhecido como “Kalandakanivāpa”. Pois “kalandaka” é o nome dos esquilos.

---

ทพฺโพติ ตสฺส เถรสฺส นามํ. มลฺลปุตฺโตติ มลฺลราชสฺส ปุตฺโต. ชาติยา สตฺตวสฺเสน อรหตฺตํ สจฺฉิกตนฺติ เถโร กิร สตฺตวสฺสิโกว สํเวคํ ลภิตฺวา ปพฺพชิโต ขุรคฺเคเยว อรหตฺตํ ปาปุณีติ เวทิตพฺโพ. ยํกิญฺจิ สาวเกน ปตฺตพฺพํ สพฺพํ เตน อนุปฺปตฺตนฺติ สาวเกน ปตฺตพฺพํ [Pg.162] นาม ติสฺโส วิชฺชา, จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา, ฉ อภิญฺญา, นว โลกุตฺตรธมฺมาติ อิทํ คุณชาตํ, ตํ สพฺพํ เตน อนุปฺปตฺตํ โหติ. นตฺถิ จสฺส กิญฺจิ อุตฺตริ กรณียนฺติ จตูสุ สจฺเจสุ, จตูหิ มคฺเคหิ, โสฬสวิธสฺส กิจฺจสฺส กตตฺตา อิทานิสฺส กิญฺจิ อุตฺตริ กรณียํ นตฺถิ. กตสฺส วา ปติจโยติ ตสฺเสว กตสฺส กิจฺจสฺส ปุน วฑฺฒนมฺปิ นตฺถิ, โธตสฺส วิย วตฺถสฺส ปฏิโธวนํ ปิสิตสฺส วิย คนฺธสฺส ปฏิปิสนํ, ปุปฺผิตสฺส วิย จ ปุปฺผสฺส ปฏิปุปฺผนนฺติ. รโหคตสฺสาติ รหสิ คตสฺส. ปฏิสลฺลีนสฺสาติ ตโต ตโต ปฏิกฺกมิตฺวา สลฺลีนสฺส, เอกีภาวํ คตสฺสาติ วุตฺตํ โหติ.

“Dabba” é o nome daquele ancião. “Mallaputta” significa o filho do rei dos Mallas. “Tendo realizado o estado de Arahant aos sete anos de idade desde o nascimento” (jātiyā sattavassena arahattaṃ sacchikataṃ): deve-se entender que o ancião, com apenas sete anos de idade, sentindo urgência espiritual, ordenou-se e alcançou o estado de Arahant logo ao término do corte de cabelo. “Tudo o que deve ser alcançado por um discípulo foi por ele alcançado” (yaṃkiñci sāvakena pattabbaṃ sabbaṃ tena anuppattaṃ): o que deve ser alcançado por um discípulo, a saber, os três conhecimentos claros, as quatro discriminações analíticas, os seis conhecimentos diretos e os nove estados supramundanos — este conjunto de qualidades —, tudo isso foi por ele alcançado. “E não há nada mais a ser feito por ele” (natthi cassa kiñci uttari karaṇīyaṃ): por ter realizado as dezesseis tarefas através dos quatro caminhos em relação às quatro nobres verdades, agora não há mais nada a ser feito por ele. “Ou acúmulo do que foi feito” (katassa vā paticayo): não há mais aumento da própria tarefa realizada, assim como não há necessidade de lavar novamente uma roupa já lavada, nem de moer novamente um perfume já moído, nem de florescer novamente uma flor já florescida. “Retirado em privacidade” (rahogatassa) significa que foi para um lugar solitário. “Em meditação” (paṭisallīnassā) significa que se retirou de vários objetos sensoriais e concentrou-se em um único objeto, alcançando o estado de estar só.

---

อถ โข อายสฺมโต ทพฺพสฺส มลฺลปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘ยนฺนูนาหํ สงฺฆสฺส เสนาสนญฺจ ปญฺญเปยฺยํ ภตฺตานิ จ อุทฺทิเสยฺย’’นฺติ เถโร กิร อตฺตโน กตกิจฺจภาวํ ทิสฺวา ‘‘อหํ อิมํ อนฺติมสรีรํ ธาเรมิ, ตญฺจ โข วาตมุเข ฐิต ปทีโป วิย อนิจฺจตามุเข ฐิตํ, นจิรสฺเสว นิพฺพายนธมฺมํ ยาว น นิพฺพายติ ตาว กินฺนุ โข อหํ สงฺฆสฺส เวยฺยาวจฺจํ กเรยฺย’’นฺติ จินฺเตนฺโต อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘‘ติโรรฏฺเฐสุ พหู กุลปุตฺตา ภควนฺตํ อทิสฺวาว ปพฺพชนฺติ, เต ภควนฺตํ ‘ปสฺสิสฺสาม เจว วนฺทิสฺสาม จา’ติ ทูรโตปิ อาคจฺฉนฺติ, ตตฺร เยสํ เสนาสนํ นปฺปโหติ, เต สิลาปฏฺฏเกปิ เสยฺยํ กปฺเปนฺติ. ปโหมิ โข ปนาหํ อตฺตโน อานุภาเวน เตสํ กุลปุตฺตานํ อิจฺฉาวเสน ปาสาทวิหารอฑฺฒโยคาทีนิ มญฺจปีฐกตฺถรณาทีนิ จ เสนาเสนานิ นิมฺมินิตฺวา ทาตุํ. ปุนทิวเส เจตฺถ เอกจฺเจ อติวิย กิลนฺตรูปา โหนฺติ, เต คารเวน ภิกฺขูนํ ปุรโต ฐตฺวา ภตฺตานิปิ น อุทฺทิสาเปนฺติ, อหํ โข ปน เนสํ ภตฺตานิปิ อุทฺทิสิตุํ ปโหมี’’ติ. อิติ ปฏิสญฺจิกฺขนฺตสฺส ‘‘อถ โข อายสฺมโต ทพฺพสฺส มลฺลปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘ยนฺนูนาหํ สงฺฆสฺส เสนาสนญฺจ ปญฺญเปยฺยํ ภตฺตานิ จ อุทฺทิเสยฺย’’นฺติ.

Então, ocorreu o seguinte pensamento ao venerável Dabba Mallaputta: “E se eu designasse os assentos e leitos para o Saṅgha e distribuísse as refeições?” O ancião, vendo que sua tarefa estava concluída, pensou: “Eu carrego este último corpo, e ele está diante da impermanência como uma lâmpada diante do vento, sujeito a se apagar em breve. Enquanto não se apaga, que serviço de apoio posso prestar ao Saṅgha?” Pensando assim, ele refletiu: “Em outros países, muitos filhos de boa família ordenam-se sem sequer ter visto o Abençoado. Pensando: ‘veremos e prestaremos homenagem ao Abençoado’, eles vêm de longe. Entre eles, para aqueles para quem não há assentos e leitos suficientes, eles fazem suas camas até mesmo sobre lajes de pedra. Eu sou capaz, por meu próprio poder espiritual, de criar e dar a esses filhos de boa família, de acordo com seus desejos, assentos e leitos, tais como palácios, mosteiros, abrigos de duas águas e afins, bem como camas, cadeiras, tapetes e afins. E no dia seguinte, alguns deles parecem extremamente cansados; por respeito, eles ficam diante dos bhikkhus e nem sequer pedem que lhes designem as refeições. Eu sou capaz de designar as refeições para eles.” Enquanto ele refletia assim, “então, ocorreu o seguinte pensamento ao venerável Dabba Mallaputta: ‘E se eu designasse os assentos e leitos para o Saṅgha e distribuísse as refeições?’”

---

นนุ จ อิมานิ ทฺเว ฐานานิ ภสฺสารามตาทิมนุยุตฺตสฺส ยุตฺตานิ, อยญฺจ ขีณาสโว นิปฺปปญฺจาราโม, อิมสฺส กสฺมา อิมานิ ปฏิภํสูติ? ปุพฺพปตฺถนาย โจทิตตฺตา. สพฺพพุทฺธานํ กิร อิมํ ฐานนฺตรํ ปตฺตา สาวกา โหนฺติเยว. อยญฺจ ปทุมุตฺตรสฺส ภควโต กาเล อญฺญตรสฺมึ กุเล ปจฺจาชาโต อิมํ ฐานนฺตรํ ปตฺตสฺส ภิกฺขุโน อานุภาวํ ทิสฺวา อฏฺฐสฏฺฐิยา ภิกฺขุสตสหสฺเสหิ [Pg.163] สทฺธึ ภควนฺตํ สตฺต ทิวสานิ นิมนฺเตตฺวา มหาทานํ ทตฺวา ปาทมูเล นิปชฺชิตฺวา ‘‘อนาคเต ตุมฺหาทิสสฺส พุทฺธสฺส อุปฺปนฺนกาเล อหมฺปิ อิตฺถนฺนาโม ตุมฺหากํ สาวโก วิย เสนาสนปญฺญาปโก จ ภตฺตุทฺเทสโก จ อสฺส’’นฺติ ปตฺถนํ อกาสิ. ภควา อนาคตํสญาณํ เปเสตฺวา อทฺทส, ทิสฺวา จ อิโต กปฺปสตสหสฺสสฺส อจฺจเยน โคตโม นาม พุทฺโธ อุปฺปชฺชิสฺสติ, ตทา ตฺวํ ทพฺโพ นาม มลฺลปุตฺโต หุตฺวา ชาติยา สตฺตวสฺโส นิกฺขมฺม ปพฺพชิตฺวา อรหตฺตํ สจฺฉิกริสฺสสิ, อิมญฺจ ฐานนฺตรํ ลจฺฉสี’’ติ พฺยากาสิ. โส ตโตปภุติ ทานสีลาทีนิ ปูรยมาโน เทวมนุสฺสสมฺปตฺตึ อนุภวิตฺวา อมฺหากํ ภควโต กาเล เตน ภควตา พฺยากตสทิสเมว อรหตฺตํ สจฺฉากาสิ. อถสฺส รโหคตสฺส ‘‘กินฺนุ โข อหํ สงฺฆสฺส เวยฺยาวจฺจํ กเรยฺย’’นฺติ จินฺตยโต ตาย ปุพฺพปตฺถนาย โจทิตตฺตา อิมานิ ทฺเว ฐานานิ ปฏิภํสูติ.

Não seriam estas duas funções adequadas para quem se dedica ao prazer da conversa fiada e coisas semelhantes? E este Dabba é um arahant (khīṇāsavo) que se deleita na não-proliferação mental (nippapañcārāmo); por que, então, estas duas funções surgiram em sua mente? Isso ocorreu por ter sido impulsionado por sua aspiração passada. Diz-se que todos os Budas têm discípulos que alcançam esta posição específica. E ele, tendo renascido em uma certa família no tempo do Abençoado Padumuttara, viu o poder de um monge que havia alcançado essa posição. Convidou o Abençoado por sete dias junto com 6.800.000 monges, ofereceu uma grande doação, prostrou-se aos seus pés e fez a seguinte aspiração: 'No futuro, quando surgir um Buda como o senhor, possa eu também, com tal nome, ser um discípulo seu que designa alojamentos e distribui refeições'. O Abençoado, direcionando seu conhecimento do futuro, viu isso e profetizou: 'Após cem mil éons a partir de agora, surgirá um Buda chamado Gotama. Naquela época, você nascerá como o filho de um príncipe Malla chamado Dabba. Aos sete anos de idade, saindo de casa e ordenando-se, você realizará o estado de arahant e obterá esta posição'. A partir de então, ele, preenchendo a generosidade, a moralidade, etc., e desfrutando da felicidade entre deuses e humanos, realizou o estado de arahant no tempo do nosso Abençoado, exatamente como havia sido profetizado por aquele Abençoado. Então, quando ele estava em retiro solitário e pensava: 'Que serviço eu poderia prestar ao Sangha?', estas duas funções surgiram em sua mente, impulsionadas por aquela aspiração passada.

---

อถสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อหํ โข อนิสฺสโรสฺมิ อตฺตนิ, สตฺถารา สทฺธึ เอกฏฺฐาเน วสามิ, สเจ มํ ภควา อนุชานิสฺสติ, อิมานิ ทฺเว ฐานานิ สมาทิยิสฺสามี’’ติ ภควโต สนฺติกํ อคมาสิ. เตน วุตฺตํ – ‘‘อถ โข อายสฺมา ทพฺโพ มลฺลปุตฺโต…เป… ภตฺตานิ จ อุทฺทิสิตุ’’นฺติ. อถ นํ ภควา ‘‘สาธุ สาธุ ทพฺพา’’ติ สมฺปหํเสตฺวา ยสฺมา อรหติ เอวรูโป อคติคมนปริพาหิโร ภิกฺขุ อิมานิ ทฺเว ฐานานิ วิจาเรตุํ, ตสฺมา ‘‘เตน หิ ตฺวํ ทพฺพ สงฺฆสฺส เสนาสนญฺจ ปญฺญเปหิ ภตฺตานิ จ อุทฺทิสา’’ติ อาห. ภควโต ปจฺจสฺโสสีติ ภควโต วจนํ ปติอสฺโสสิ อภิมุโข อสฺโสสิ, สมฺปฏิจฺฉีติ วุตฺตํ โหติ.

Então, ocorreu-lhe o seguinte pensamento: 'Eu não sou meu próprio mestre, vivo no mesmo lugar com o Mestre. Se o Abençoado me permitir, assumirei estas duas funções'. E ele foi à presença do Abençoado. Por isso foi dito: 'Então, o venerável Dabba Mallaputta... [pe] ... e para distribuir as refeições'. Então, o Abençoado, encorajando-o com as palavras 'Muito bem, muito bem, Dabba!', e visto que um monge de tal natureza, livre de preconceitos ou favoritismos (agatigamanaparibāhiro), é digno de gerenciar estas duas funções, disse: 'Sendo assim, Dabba, designe os alojamentos e distribua as refeições para o Sangha'. 'Consentiu ao Abençoado' significa que ele ouviu atentamente as palavras do Abençoado, voltando-se para ele, e as aceitou.

---

ปฐมํ ทพฺโพ ยาจิตพฺโพติ กสฺมา ภควา ยาจาเปติ? ครหโมจนตฺถํ. ปสฺสติ หิ ภควา ‘‘อนาคเต ทพฺพสฺส อิมํ ฐานํ นิสฺสาย เมตฺติยภุมชกานํ วเสน มหาอุปทฺทโว อุปฺปชฺชิสฺสติ, ตตฺร เกจิ ครหิสฺสนฺติ ‘อยํ ตุณฺหีภูโต อตฺตโน กมฺมํ อกตฺวา กสฺมา อีทิสํ ฐานํ วิจาเรตี’ติ. ตโต อญฺเญ วกฺขนฺติ ‘โก อิมสฺส โทโส เอเตเหว ยาจิตฺวา ฐปิโต’ติ เอวํ ครหโต มุจฺจิสฺสตี’’ติ. เอวํ ครหโมจนตฺถํ ยาจาเปตฺวาปิ ปุน ยสฺมา อสมฺมเต ภิกฺขุสฺมึ สงฺฆมชฺเฌ กิญฺจิ กถยมาเน ขิยฺยนธมฺโม อุปฺปชฺชติ ‘‘อยํ กสฺมา สงฺฆมชฺเฌ อุจฺจาสทฺทํ กโรติ, อิสฺสริยํ ทสฺเสตี’’ติ. สมฺมเต ปน กเถนฺเต [Pg.164] ‘‘มายสฺมนฺโต กิญฺจิ อวจุตฺถ, สมฺมโต อยํ, กเถตุ ยถาสุข’’นฺติ วตฺตาโร ภวนฺติ. อสมฺมตญฺจ อภูเตน อพฺภาจิกฺขนฺตสฺส ลหุกา อาปตฺติ โหติ ทุกฺกฏมตฺตา. สมฺมตํ ปน อพฺภาจิกฺขโต ครุกตรา ปาจิตฺติยาปตฺติ โหติ. อถ สมฺมโต ภิกฺขุ อาปตฺติยา ครุกภาเวน เวรีหิปิ ทุปฺปธํสิยตโร โหติ, ตสฺมา ตํ อายสฺมนฺตํ สมฺมนฺนาเปตุํ ‘‘พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา’’ติอาทิมาห. กึ ปน ทฺเว สมฺมุติโย เอกสฺส ทาตุํ วฏฺฏนฺตีติ? น เกวลํ ทฺเว, สเจ ปโหติ, เตรสาปิ ทาตุํ วฏฺฏนฺติ. อปฺปโหนฺตานํ ปน เอกาปิ ทฺวินฺนํ วา ติณฺณํ วา ทาตุํ วฏฺฏติ.

Por que o Abençoado faz com que Dabba seja solicitado primeiro? Para libertá-lo de censuras. Pois o Abençoado vê: 'No futuro, com base nesta função de Dabba, surgirá um grande problema por causa dos seguidores de Mettiya e Bhumajaka. Lá, alguns o censurarão: "Por que este homem, permanecendo em silêncio e sem fazer seu próprio trabalho, gerencia tal função?". Então outros dirão: "Qual é a culpa dele? Ele foi colocado nesta posição por eles mesmos terem solicitado". Assim, ele será libertado da censura'. Mesmo tendo feito com que ele fosse solicitado para evitar censuras, além disso, quando um monge não autorizado (asammate) fala algo no meio do Sangha, surge uma atitude de descontentamento: 'Por que este faz barulho no meio do Sangha e exibe autoridade?'. Mas quando um monge autorizado (sammate) fala, as pessoas dizem: 'Veneráveis, não digam nada; ele é autorizado, deixem-no falar à vontade'. E para quem acusa falsamente um monge não autorizado, há uma ofensa leve, apenas um dukkaṭa (má conduta). Mas para quem acusa um monge autorizado, há uma ofensa mais grave, um pācittiya. Assim, o monge autorizado, devido à gravidade da ofensa para quem o acusa, torna-se mais difícil de ser atacado, mesmo por seus inimigos. Portanto, para autorizar aquele venerável, o Buda disse: 'Por um monge competente...', etc. Mas é apropriado dar duas autorizações a uma única pessoa? Não apenas duas; se ele for capaz, é apropriado dar até treze autorizações. Mas para aqueles que não são capazes, não é apropriado dar sequer uma autorização para duas ou três pessoas.

---

๓๘๒. สภาคานนฺติ คุณสภาคานํ, น มิตฺตสนฺถวสภาคานํ. เตเนวาห ‘‘เย เต ภิกฺขู สุตฺตนฺติกา เตสํ เอกชฺฌ’’นฺติอาทิ. ยาวติกา หิ สุตฺตนฺติกา โหนฺติ, เต อุจฺจินิตฺวา เอกโต เตสํ อนุรูปเมว เสนาสนํ ปญฺญเปติ; เอวํ เสสานํ. กายทฬฺหีพหุลาติ กายสฺส ทฬฺหีภาวกรณพหุลา, กายโปสนพหุลาติ อตฺโถ. อิมายปิเม อายสฺมนฺโต รติยาติ อิมาย สคฺคมคฺคสฺส ติรจฺฉานภูตาย ติรจฺฉานกถารติยา. อจฺฉิสฺสนฺตีติ วิหริสฺสนฺติ.

382. 'De mesma natureza' (sabhāgānaṃ) significa de mesma natureza em termos de qualidades espirituais, não de mesma natureza por amizade ou intimidade. Por isso foi dito: 'Aqueles monges que são conhecedores dos discursos (suttantikas), para eles juntos...', etc. Pois todos os que são suttantikas, ele os seleciona e os coloca juntos, designando-lhes um alojamento adequado; o mesmo faz para os demais. 'Dedicados ao fortalecimento do corpo' (kāyadaḷhībahulā) significa dedicados a tornar o corpo forte, ou seja, dedicados a nutrir o corpo. 'Com este prazer, veneráveis' refere-se ao prazer na conversa fútil (tiracchānakathā), que é um obstáculo ao caminho para o céu e para a libertação. 'Eles permanecerão' (acchissanti) significa que eles viverão.

---

เตโชธาตุํ สมาปชฺชิตฺวา เตเนวาโลเกนาติ เตโชกสิณจตุตฺถชฺฌานํ สมาปชฺชิตฺวา วุฏฺฐาย อภิญฺญาญาเณน องฺคุลิชลนํ อธิฏฺฐาย เตเนว เตโชธาตุสมาปตฺติชนิเตน องฺคุลิชาลาโลเกนาติ อตฺโถ. อยํ ปน เถรสฺส อานุภาโว นจิรสฺเสว สกลชมฺพุทีเป ปากโฏ อโหสิ, ตํ สุตฺวา อิทฺธิปาฏิหาริยํ ทฏฺฐุกามา อปิสุ ภิกฺขู สญฺจิจฺจ วิกาเล อาคจฺฉนฺติ. เต สญฺจิจฺจ ทูเร อปทิสนฺตีติ ชานนฺตาว ทูเร อปทิสนฺติ. กถํ? ‘‘อมฺหากํ อาวุโส ทพฺพ คิชฺฌกูเฏ’’ติ อิมินา นเยน.

'Tendo entrado no elemento fogo e por meio daquela luz' significa que, tendo entrado no quarto jhana do kasiṇa de fogo e emergido dele, ele determinou o brilho de seu dedo através do conhecimento direto (abhiññā), e por meio daquela mesma luz da chama do dedo gerada pela realização do elemento fogo. E este poder do ancião tornou-se conhecido em toda a Jambudīpa em pouco tempo. Ouvindo sobre isso, até mesmo monges que desejavam ver o milagre de poder psíquico vinham intencionalmente fora de hora. Eles intencionalmente apontavam para lugares distantes, sabendo muito bem que eram distantes. Como? Desta maneira: 'Venerável Dabba, nosso alojamento é no Pico dos Abutres (Gijjhakūṭa)'.

---

องฺคุลิยา ชลมานาย ปุรโต ปุรโต คจฺฉตีติ สเจ เอโก ภิกฺขุ โหติ, สยเมว คจฺฉติ. สเจ พหู โหนฺติ, พหู อตฺตภาเว นิมฺมินาติ. สพฺเพ อตฺตนา สทิสา เอว เสนาสนํ ปญฺญเปนฺติ.

'Ele vai à frente com o dedo brilhando' significa que, se houver apenas um monge, ele vai pessoalmente. Se houver muitos monges, ele cria muitas formas corporais de si mesmo (nimmināti). Todas as formas criadas, sendo idênticas a ele mesmo, designam os alojamentos.

---

อยํ มญฺโจติอาทีสุ ปน เถเร ‘‘อยํ มญฺโจ’’ติ วทนฺเต นิมฺมิตาปิ อตฺตโน อตฺตโน คตคตฏฺฐาเน ‘‘อยํ มญฺโจ’’ติ วทนฺติ; เอวํ สพฺพปเทสุ. อยญฺหิ นิมฺมิตานํ ธมฺมตา –

Nas frases como 'Esta é a cama', etc., quando o ancião diz 'Esta é a cama', as formas criadas também dizem 'Esta é a cama' em seus respectivos lugares para onde foram; o mesmo ocorre com todas as outras palavras. Pois esta é a natureza das formas criadas:

---

‘‘เอกสฺมึ [Pg.165] ภาสมานสฺมึ, สพฺเพ ภาสนฺติ นิมฺมิตา;

เอกสฺมึ ตุณฺหิมาสีเน, สพฺเพ ตุณฺหี ภวนฺติ เต’’ติ.

“Quando um fala, todas as formas criadas falam; quando um se senta em silêncio, todas elas ficam em silêncio.”

---

ยสฺมึ ปน วิหาเร มญฺจปีฐาทีนิ น ปริปูรนฺติ, ตสฺมึ อตฺตโน อานุภาเวน ปูเรนฺติ. เตน นิมฺมิตานํ อวตฺถุกวจนํ น โหติ.

E no mosteiro onde camas, cadeiras, etc., não são suficientes, eles as preenchem por meio de seu próprio poder. Portanto, as palavras das formas criadas não são sem fundamento (não são vazias de realidade física).

---

เสนาสนํ ปญฺญเปตฺวา ปุนเทว เวฬุวนํ ปจฺจาคจฺฉตีติ เตหิ สทฺธึ ชนปทกถํ กเถนฺโต น นิสีทติ, อตฺตโน วสนฏฺฐานเมว ปจฺจาคจฺฉติ.

'Tendo designado o alojamento, ele retorna imediatamente ao Bosque de Bambus (Veḷuvana)' significa que ele não se senta para conversar sobre assuntos mundanos (janapadakatha) com eles, mas retorna imediatamente ao seu próprio local de residência.

---

๓๘๓. เมตฺติยภูมชกาติ เมตฺติโย เจว ภูมชโก จ, ฉพฺพคฺคิยานํ อคฺคปุริสา เอเต. ลามกานิ จ ภตฺตานีติ เสนาสนานิ ตาว นวกานํ ลามกานิ ปาปุณนฺตีติ อนจฺฉริยเมตํ. ภตฺตานิ ปน สลากาโย ปจฺฉิยํ วา จีวรโภเค วา ปกฺขิปิตฺวา อาโลเฬตฺวา เอกเมกํ อุทฺธริตฺวา ปญฺญาเปนฺติ, ตานิปิ เตสํ มนฺทปุญตาย ลามกานิ สพฺพปจฺฉิมาเนว ปาปุณนฺติ. ยมฺปิ เอกจาริกภตฺตํ โหติ, ตมฺปิ เอเตสํ ปตฺตทิวเส ลามกํ วา โหติ, เอเต วา ทิสฺวาว ปณีตํ อทตฺวา ลามกเมว เทนฺติ.

383. Os seguidores de Mettiya e Bhumajaka são Mettiya e Bhumajaka; estes são os líderes do grupo de seis monges (chabbaggiyā). 'E refeições de baixa qualidade': quanto aos alojamentos, não é de surpreender que os alojamentos de baixa qualidade cheguem aos monges mais novos. Mas quanto às refeições, as fichas de votação (salākāyo) são colocadas em uma cesta ou em uma dobra do manto, misturadas, e retiradas uma a uma para serem distribuídas; mesmo assim, devido ao pouco mérito deles, as refeições de pior qualidade, que são as últimas de todas, chegam a eles. Mesmo quando há uma refeição rotativa individual (ekacārikabhatta), no dia em que chega a vez deles, ela é de baixa qualidade, ou as pessoas, ao vê-los, não lhes dão comida excelente, mas dão apenas comida de baixa qualidade.

---

อภิสงฺขาริกนฺติ นานาสมฺภาเรหิ อภิสงฺขริตฺวา กตํ สุสชฺชิตํ, สุสมฺปาทิตนฺติ อตฺโถ. กณาชกนฺติ สกุณฺฑกภตฺตํ. พิลงฺคทุติยนฺติ กญฺชิกทุติยํ.

'Especialmente preparada' (abhisaṅkhārikaṃ) significa feita e bem preparada com vários ingredientes, bem elaborada. 'Comida de farelo' (kaṇājakaṃ) significa arroz misturado com farelo. 'Acompanhada de vinagre de arroz' (bilaṅgadutiyaṃ) significa acompanhada de caldo azedo (kañjika).

---

กลฺยาณภตฺติโกติ กลฺยาณํ สุนฺทรํ อติวิย ปณีตํ ภตฺตมสฺสาติ กลฺยาณภตฺติโก, ปณีตทายกตฺตา ภตฺเตเนว ปญฺญาโต. จตุกฺกภตฺตํ เทตีติ จตฺตาริ ภตฺตานิ เทติ, ตทฺธิตโวหาเรน ปน ‘‘จตุกฺกภตฺต’’นฺติ วุตฺตํ. อุปติฏฺฐิตฺวา ปริวิสตีติ สพฺพกมฺมนฺเต วิสฺสชฺเชตฺวา มหนฺตํ ปูชาสกฺการํ กตฺวา สมีเป ฐตฺวา ปริวิสติ. โอทเนน ปุจฺฉนฺตีติ โอทนหตฺถา อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘กึ ภนฺเต โอทนํ เทมา’’ติ ปุจฺฉนฺติ, เอวํ กรณตฺเถเยว กรณวจนํ โหติ. เอส นโย สูปาทีสุ.

'Aquele que oferece boas refeições' (kalyāṇabhattiko) é aquele que tem comida boa, excelente e muito refinada; ele é conhecido por sua comida por ser um doador de comida excelente. 'Oferece refeição para quatro' significa que ele oferece refeições para quatro monges; o termo 'catukkabhatta' é usado por meio de uma expressão derivativa (taddhita). 'Atende e serve' significa que, deixando de lado todo o seu trabalho, prestando grande homenagem e respeito, ele fica por perto e serve a comida. 'Eles perguntam sobre o arroz' significa que, aproximando-se com arroz nas mãos, eles perguntam: 'Venerável, devemos servir arroz?'. Assim, o caso instrumental é usado no sentido de instrumento. O mesmo método se aplica a sopas, etc.

---

สฺวาตนายาติ สฺเว ภโว ภตฺตปริโภโค สฺวาตโน ตสฺสตฺถาย, สฺวาตนาย สฺเว กตฺตพฺพสฺส ภตฺตปริโภคสฺสตฺถายาติ วุตฺตํ โหติ. อุทฺทิฏฺฐํ โหตีติ ปาเปตฺวา ทินฺนํ โหติ. เมตฺติยภูมชกานํ โข คหปตีติ อิทํ เถโร อสมนฺนาหริตฺวา อาห. เอวํพลวตี หิ เตสํ [Pg.166] มนฺทปุญฺญตา, ยํ สติเวปุลฺลปฺปตฺตานมฺปิ อสมนฺนาหาโร โหติ. เย เชติ เอตฺถ เชติ ทาสึ อาลปติ.

'Para o dia seguinte' (svātanāya) significa para o consumo de comida que ocorrerá amanhã (sve); 'svātana' refere-se ao consumo de comida de amanhã, e 'para o dia seguinte' significa para o propósito do consumo de comida a ser feito amanhã. 'Foi designado' significa que foi dado ao fazer chegar a vez deles. O ancião disse 'Para os seguidores de Mettiya e Bhumajaka, ó chefe de família' sem prestar atenção (sem refletir conscientemente). Pois o pouco mérito deles era tão forte que causou a falta de atenção mesmo em um arahant que alcançou a plenitude da atenção plena (sativepulla). Na frase 'Ei, Je!', 'Je' é uma forma de chamar uma serva.

---

หิยฺโย โข อาวุโส อมฺหากนฺติ รตฺตึ สมฺมนฺตยมานา อตีตํ ทิวสภาคํ สนฺธาย ‘‘หิยฺโย’’ติ วทนฺติ. น จิตฺตรูปนฺติ น จิตฺตานุรูปํ, ยถา ปุพฺเพ ยตฺตกํ อิจฺฉนฺติ, ตตฺตกํ สุปนฺติ, น เอวํ สุปึสุ, อปฺปกเมว สุปึสูติ วุตฺตํ โหติ.

'Ontem, veneráveis, para nós' é dito por eles enquanto conversavam à noite, referindo-se à parte do dia que já havia passado. 'Não de acordo com o desejo do coração' (na cittarūpaṃ) significa não de acordo com a vontade da mente; ao contrário de antes, quando dormiam o quanto queriam, eles não dormiram assim, mas dormiram apenas um pouco.

---

พหารามโกฏฺฐเกติ เวฬุวนวิหารสฺส พหิทฺวารโกฏฺฐเก. ปตฺตกฺขนฺธาติ ปติตกฺขนฺธา ขนฺธฏฺฐิกํ นาเมตฺวา นิสินฺนา. ปชฺฌายนฺตาติ ปธูปายนฺตา.

'Fora do portão do mosteiro' significa no portão externo do mosteiro de Veḷuvana. 'Com os ombros caídos' (pattakkhandhā) significa com os ombros caídos, sentados com o pescoço curvado. 'Meditando melancolicamente' (pajjhāyantā) significa fumegando de raiva.

---

ยโต นิวาตํ ตโต สวาตนฺติ ยตฺถ นิวาตํ อปฺปโกปิ วาโต นตฺถิ, ตตฺถ มหาวาโต อุฏฺฐิโตติ อธิปฺปาโย. อุทกํ มญฺเญ อาทิตฺตนฺติ อุทกํ วิย อาทิตฺตํ.

'De onde não há vento, de lá vem o vento' significa que onde há calmaria e não há sequer um sopro de vento, de lá surgiu um grande vento; este é o significado. 'Acho que a água está pegando fogo' significa como se a água estivesse pegando fogo.

---

๓๘๔. สรสิ ตฺวํ ทพฺพ เอวรูปํ กตฺตาติ ตฺวํ ทพฺพ เอวรูปํ กตฺตา สรสิ. อถ วา สรสิ ตฺวํ ทพฺพ เอวรูปํ ยถายํ ภิกฺขุนี อาห, กตฺตา ธาสิ เอวรูปํ, ยถายํ ภิกฺขุนี อาหาติ เอวํ โยเชตฺวาเปตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. เย ปน ‘‘กตฺวา’’ติ ปฐนฺติ เตสํ อุชุกเมว.

384. 'Você se lembra, Dabba, de ter feito tal coisa?' significa: 'Você, Dabba, lembra-se de ser o autor de tal ato?'. Ou então: 'Você se lembra, Dabba, de tal ato como esta monja disse? Você foi o autor de tal ato como esta monja disse?'. O significado deve ser visto conectando as palavras desta forma. Para aqueles que leem 'katvā' (tendo feito) em vez de 'kattā' (autor), o significado é direto.

---

ยถา มํ ภนฺเต ภควา ชานาตีติ เถโร กึ ทสฺเสติ. ภควา ภนฺเต สพฺพญฺญู, อหญฺจ ขีณาสโว, นตฺถิ มยฺหํ วตฺถุปฏิเสวนา, ตํ มํ ภควา ชานาติ, ตตฺราหํ กึ วกฺขามิ, ยถา มํ ภควา ชานาติ ตเถวาหํ ทฏฺฐพฺโพติ.

'Como o Abençoado me conhece, Senhor': o que o ancião está mostrando com isso? 'O Abençoado, Senhor, é onisciente, e eu sou um arahant (khīṇāsavo); não há em mim o cometimento de tal ato. O Abençoado sabe disso a meu respeito. O que, então, eu deveria dizer? Como o Abençoado me conhece, exatamente assim devo ser considerado'.

---

น โข ทพฺพ ทพฺพา เอวํ นิพฺเพเฐนฺตีติ เอตฺถ น โข ทพฺพ ปณฺฑิตา ยถา ตฺวํ ปรปฺปจฺจเยน นิพฺเพเฐสิ, เอวํ นิพฺเพเฐนฺติ; อปิ จ โข ยเทว สามํ ญาตํ เตน นิพฺเพเฐนฺตีติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. สเจ ตยา กตํ กตนฺติ อิมินา กึ ทสฺเสติ? น หิ สกฺกา ปริสพเลน วา ปกฺขุปตฺถมฺเภน วา อการโก การโก กาตุํ, การโก วา อการโก กาตุํ, ตสฺมา ยํ สยํ กตํ วา อกตํ วา ตเทว วตฺตพฺพนฺติ ทสฺเสติ. กสฺมา ปน ภควา ชานนฺโตปิ ‘‘อหํ ชานามิ, ขีณาสโว ตฺวํ; นตฺถิ ตุยฺหํ โทโส, อยํ ภิกฺขุนี [Pg.167] มุสาวาทินี’’ติ นาโวจาติ? ปรานุทฺทยตาย. สเจ หิ ภควา ยํ ยํ ชานาติ ตํ ตํ วเทยฺย, อญฺเญน ปาราชิกํ อาปนฺเนน ปุฏฺเฐน ‘‘อหํ ชานามิ ตฺวํ ปาราชิโก’’ติ วตฺตพฺพํ ภเวยฺย, ตโต โส ปุคฺคโล ‘‘อยํ ปุพฺเพ ทพฺพํ มลฺลปุตฺตํ สุทฺธํ กตฺวา อิทานิ มํ อสุทฺธํ กโรติ; กสฺส ทานิ กึ วทามิ, ยตฺร สตฺถาปิ สาวเกสุ ฉนฺทาคตึ คจฺฉติ; กุโต อิมสฺส สพฺพญฺญุภาโว’’ติ อาฆาตํ พนฺธิตฺวา อปายูปโค ภเวยฺย, ตสฺมา ภควา อิมาย ปรานุทฺทยตาย ชานนฺโตปิ นาโวจ.

'Não é assim, Dabba, que os sábios se defendem' significa: 'Não é assim, Dabba, que os sábios se defendem, como você faz ao depender da confiança de outrem; em vez disso, eles se defendem por meio daquilo que eles próprios sabem'. Este é o significado que deve ser visto. O que é mostrado pela frase 'Se foi feito por você, diga que foi feito'? Mostra que não é possível, seja pelo poder de uma assembleia ou pelo apoio de um grupo, transformar quem não fez em quem fez, ou quem fez em quem não fez. Portanto, deve-se declarar apenas o que foi feito ou não feito por si mesmo. Mas por que o Abençoado, embora soubesse, não disse: 'Eu sei, você é um arahant; não há culpa em você, esta monja é uma mentirosa'? Por compaixão pelos outros (parānuddayatāya). Pois se o Abençoado declarasse tudo o que sabe, quando outro monge que cometeu uma ofensa de derrota (pārājika) fosse questionado, o Buda teria que dizer: 'Eu sei que você cometeu uma derrota'. Então, aquela pessoa, pensando: 'Antes, ele declarou Dabba Mallaputta como puro, e agora ele me declara impuro. A quem direi o quê agora, quando até o Mestre age com favoritismo (chandāgati) entre seus discípulos? De onde vem a onisciência dele?', guardaria rancor e renasceria em um estado de sofrimento (apāya). Portanto, o Abençoado, por compaixão pelos outros, embora soubesse, não disse isso.

---

กิญฺจ ภิยฺโย อุปวาทปริวชฺชนโตปิ นาโวจ. ยทิ หิ ภควา เอวํ วเทยฺย, เอวํ อุปวาโท ภเวยฺย ‘‘ทพฺพสฺส มลฺลปุตฺตสฺส วุฏฺฐานํ นาม ภาริยํ, สมฺมาสมฺพุทฺธํ ปน สกฺขึ ลภิตฺวา วุฏฺฐิโต’’ติ. อิทญฺจ วุฏฺฐานลกฺขณํ มญฺญมานา ‘‘พุทฺธกาเลปิ สกฺขินา สุทฺธิ วา อสุทฺธิ วา โหติ มยํ ชานาม, อยํ ปุคฺคโล อสุทฺโธ’’ติ เอวํ ปาปภิกฺขู ลชฺชิมฺปิ วินาเสยฺยุนฺติ. อปิจ อนาคเตปิ ภิกฺขู โอติณฺเณ วตฺถุสฺมึ โจเทตฺวา สาเรตฺวา ‘‘สเจ ตยา กตํ, ‘กต’นฺติ วเทหี’’ติ ลชฺชีนํ ปฏิญฺญํ คเหตฺวา กมฺมํ กริสฺสนฺตีติ วินยลกฺขเณ ตนฺตึ ฐเปนฺโต ‘‘อหํ ชานามี’’ติ อวตฺวาว ‘‘สเจ ตยา กตํ, ‘กต’นฺติ วเทหี’’ติ อาห.

Além disso, por que mais Ele não disse [que sabia]? Também para evitar acusações. Pois, se o Abençoado dissesse isso, haveria a seguinte acusação: 'A reabilitação de Dabba Mallaputta é algo grave, mas ele foi reabilitado obtendo o Buda perfeitamente iluminado como testemunha'. E, considerando isso como a característica da reabilitação, monges corruptos poderiam arruinar até mesmo monges escrupulosos, dizendo: 'Mesmo na época do Buda, a pureza ou a impureza se dava por meio de testemunha; nós sabemos que este indivíduo é impuro'. Além disso, para estabelecer a diretriz na definição do Vinaya de que, no futuro, quando um caso for apresentado, os monges, após acusarem e fazerem lembrar, realizarão o procedimento obtendo a confissão dos escrupulosos, dizendo: 'Se foi feito por ti, dize: "Foi feito"', o Abençoado, sem dizer 'Eu sei', disse apenas: 'Se foi feito por ti, dize: "Foi feito"'.

---

นาภิชานามิ สุปินนฺเตนปิ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิตาติ สุปินนฺเตนปิ เมถุนํ ธมฺมํ น อภิชานามิ, น ปฏิเสวิตา อหนฺติ วุตฺตํ โหติ. อถ วา ปฏิเสวิตา หุตฺวา สุปินนฺเตนปิ เมถุนํ ธมฺมํ น ชานามีติ วุตฺตํ โหติ. เย ปน ‘‘ปฏิเสวิตฺวา’’ติ ปฐนฺติ เตสํ อุชุกเมว. ปเคว ชาคโรติ ชาครนฺโต ปน ปฐมํเยว น ชานามีติ.

'Não tenho consciência de ter praticado o ato sexual nem mesmo em sonho' significa: 'Mesmo em sonho, não tenho consciência de atividade sexual; eu não a pratiquei'. Ou significa: 'Mesmo que tivesse praticado, não tenho consciência de atividade sexual em sonho'. Para aqueles que leem 'paṭisevitvā', o sentido é direto. 'Muito menos estando acordado' significa que, estando acordado, desde o início ele certamente não tem conhecimento disso.

---

เตน หิ ภิกฺขเว เมตฺติยํ ภิกฺขุนึ นาเสถาติ ยสฺมา ทพฺพสฺส จ อิมิสฺสา จ วจนํ น ฆฏียติ ตสฺมา เมตฺติยํ ภิกฺขุนึ นาเสถาติ วุตฺตํ โหติ.

'Portanto, monges, expulsem a bhikkhuni Mettiyā' significa que, como a declaração de Dabba e a desta bhikkhuni não coincidem, foi dito: 'expulsem a bhikkhuni Mettiyā'.

---

ตตฺถ ติสฺโส นาสนา – ลิงฺคนาสนา, สํวาสนาสนา, ทณฺฑกมฺมนาสนาติ. ตาสุ ‘‘ทูสโก นาเสตพฺโพ’’ติ (ปารา. ๖๖) อยํ ‘‘ลิงฺคนาสนา’’. อาปตฺติยา อทสฺสเน วา อปฺปฏิกมฺเม วา ปาปิกาย ทิฏฺฐิยา อปฺปฏินิสฺสคฺเค วา อุกฺเขปนียกมฺมํ กโรนฺติ, อยํ ‘‘สํวาสนาสนา’’. ‘‘จร [Pg.168] ปิเร วินสฺสา’’ติ (ปาจิ. ๔๒๙) ทณฺฑกมฺมํ กโรนฺติ, อยํ ‘‘ทณฺฑกมฺมนาสนา’’. อิธ ปน ลิงฺคนาสนํ สนฺธายาห – ‘‘เมตฺติยํ ภิกฺขุนึ นาเสถา’’ติ.

A esse respeito, existem três tipos de expulsão: a expulsão pela aparência (liṅganāsanā), a expulsão da comunhão (saṃvāsanāsanā) e a expulsão por punição (daṇḍakammanāsanā). Entre elas, 'o corruptor deve ser expulso' refere-se à 'expulsão pela aparência'. Quando realizam o ato de suspensão por não reconhecer uma ofensa, por não fazer a expiação ou por não abandonar uma visão perniciosa, trata-se da 'expulsão da comunhão'. Quando aplicam uma punição dizendo 'Vá embora, suma daqui!', trata-se da 'expulsão por punição'. Aqui, contudo, referindo-se à expulsão pela aparência, foi dito: 'expulsem a bhikkhuni Mettiyā'.

---

อิเม จ ภิกฺขู อนุยุญฺชถาติ อิมินา อิมํ ทีเปติ ‘‘อยํ ภิกฺขุนี อตฺตโน ธมฺมตาย อการิกา อทฺธา อญฺเญหิ อุยฺโยชิตา, ตสฺมา เยหิ อุยฺโยชิตา อิเม ภิกฺขู อนุยุญฺชถ คเวสถ ชานาถา’’ติ.

Com a frase 'E interroguem estes monges', esclarece-se o seguinte: 'Esta bhikkhuni, por sua própria natureza, não faria tal acusação; certamente ela foi instigada por outros. Portanto, interroguem, investiguem e descubram quem são esses monges que a instigaram'.

---

กึ ปน ภควตา เมตฺติยา ภิกฺขุนี ปฏิญฺญาย นาสิตา อปฺปฏิญฺญาย นาสิตาติ, กิญฺเจตฺถ ยทิ ตาว ปฏิญฺญาย นาสิตา, เถโร การโก โหติ สโทโส? อถ อปฺปฏิญฺญาย, เถโร อการโก โหติ นิทฺโทโส.

Mas a bhikkhuni Mettiyā foi expulsa pelo Abençoado com base em sua confissão ou sem a sua confissão? Quanto a isso, se ela foi expulsa com base em sua confissão, o ancião seria o autor do ato e, portanto, culpado? Mas se foi sem a confissão dela, o ancião não seria o autor do ato e seria inocente?

---

ภาติยราชกาเลปิ มหาวิหารวาสีนญฺจ อภยคิริวาสีนญฺจ เถรานํ อิมสฺมึเยว ปเท วิวาโท อโหสิ. อภยคิริวาสิโนปิ อตฺตโน สุตฺตํ วตฺวา ‘‘ตุมฺหากํ วาเท เถโร การโก โหตี’’ติ วทนฺติ. มหาวิหารวาสิโนปิ อตฺตโน สุตฺตํ วตฺวา ‘‘ตุมฺหากํ วาเท เถโร การโก โหตี’’ติ วทนฺติ. ปญฺโห น ฉิชฺชติ. ราชา สุตฺวา เถเร สนฺนิปาเตตฺวา ทีฆการายนํ นาม พฺราหฺมณชาติยํ อมจฺจํ ‘‘เถรานํ กถํ สุณาหี’’ติ อาณาเปสิ. อมจฺโจ กิร ปณฺฑิโต ภาสนฺตรกุสโล โส อาห – ‘‘วทนฺตุ ตาว เถรา สุตฺต’’นฺติ. ตโต อภยคิริเถรา อตฺตโน สุตฺตํ วทึสุ – ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, เมตฺติยํ ภิกฺขุนึ สกาย ปฏิญฺญาย นาเสถา’’ติ. อมจฺโจ ‘‘ภนฺเต, ตุมฺหากํ วาเท เถโร การโก โหติ สโทโส’’ติ อาห. มหาวิหารวาสิโนปิ อตฺตโน สุตฺตํ วทึสุ – ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, เมตฺติยํ ภิกฺขุนึ นาเสถา’’ติ. อมจฺโจ ‘‘ภนฺเต, ตุมฺหากํ วาเท เถโร อการโก โหติ นิทฺโทโส’’ติ อาห. กึ ปเนตฺถ ยุตฺตํ? ยํ ปจฺฉา วุตฺตํ วิจาริตญฺเหตํ อฏฺฐกถาจริเยหิ, ภิกฺขุ ภิกฺขุํ อมูลเกน อนฺติมวตฺถุนา อนุทฺธํเสติ, สงฺฆาทิเสโส; ภิกฺขุนึ อนุทฺธํเสติ, ทุกฺกฏํ. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘มุสาวาเท ปาจิตฺติย’’นฺติ วุตฺตํ.

Mesmo no tempo do rei Bhātiya, houve uma disputa sobre esta mesma passagem entre os anciãos residentes do Mahāvihāra e os do Abhayagiri. Os residentes do Abhayagiri, citando seu próprio texto, diziam: 'Na vossa interpretação, o ancião é o autor do ato [e culpado]'. Os residentes do Mahāvihāra também, citando seu próprio texto, diziam o mesmo sobre a interpretação deles. A questão não se resolvia. O rei, sabendo disso, reuniu os anciãos e ordenou a um ministro de casta brâmane chamado Dīghakārāyana: 'Ouve os argumentos dos anciãos'. Diz-se que o ministro era sábio e proficiente em outras línguas. Ele disse: 'Que os anciãos recitem primeiro o texto'. Então, os anciãos do Abhayagiri recitaram seu texto: 'Portanto, monges, expulsem a bhikkhuni Mettiyā com base em sua própria confissão'. O ministro disse: 'Veneráveis, na vossa interpretação, o ancião é o autor do ato e culpado'. Os residentes do Mahāvihāra também recitaram seu texto: 'Portanto, monges, expulsem a bhikkhuni Mettiyā'. O ministro disse: 'Veneráveis, na vossa interpretação, o ancião não é o autor do ato e é inocente'. Qual das duas posições é a correta aqui? Aquela que foi dita por último. Pois isso foi analisado pelos mestres dos comentários: se um bhikkhu acusa falsamente outro bhikkhu de uma ofensa extrema sem fundamento, comete um saṅghādisesa; se acusa uma bhikkhuni, comete um dukkaṭa. No comentário Kurundī, contudo, diz-se: 'é um pācittiya por mentira'.

---

ตตฺรายํ วิจารณา, ปุริมนเย ตาว อนุทฺธํสนาธิปฺปายตฺตา ทุกฺกฏเมว ยุชฺชติ. ยถา สติปิ มุสาวาเท ภิกฺขุโน ภิกฺขุสฺมึ สงฺฆาทิเสโส, สติปิ จ มุสาวาเท อสุทฺธํ สุทฺธทิฏฺฐิโน อกฺโกสาธิปฺปาเยน วทนฺตสฺส โอมสวาเทเนว [Pg.169] ปาจิตฺติยํ, น สมฺปชานมุสาวาเทน; เอวํ อิธาปิ อนุทฺธํสนาธิปฺปายตฺตา สมฺปชานมุสาวาเท ปาจิตฺติยํ น ยุชฺชติ, ทุกฺกฏเมว ยุตฺตํ. ปจฺฉิมนเยปิ มุสาวาทตฺตา ปาจิตฺติยเมว ยุชฺชติ, วจนปฺปมาณโต หิ อนุทฺธํสนาธิปฺปาเยน ภิกฺขุสฺส ภิกฺขุสฺมึ สงฺฆาทิเสโส. อกฺโกสาธิปฺปายสฺส จ โอมสวาโท. ภิกฺขุสฺส ปน ภิกฺขุนิยา ทุกฺกฏนฺติวจนํ นตฺถิ, สมฺปชานมุสาวาเท ปาจิตฺติยนฺติ วจนมตฺถิ, ตสฺมา ปาจิตฺติยเมว ยุชฺชติ.

A esse respeito, eis a análise: no primeiro método, devido à intenção de acusar falsamente, apenas o dukkaṭa é apropriado. Assim como, embora haja mentira, para um bhikkhu que acusa outro bhikkhu, há um saṅghādisesa; e assim como, embora haja mentira, para quem fala com a intenção de insultar um monge impuro considerando-o puro, há um pācittiya apenas por insulto (omasavāda), e não por mentira deliberada; da mesma forma aqui, devido à intenção de acusar falsamente, o pācittiya por mentira deliberada não é apropriado, sendo apenas o dukkaṭa o correto. No segundo método, por ser uma mentira, apenas o pācittiya é apropriado. Pois, pela autoridade das palavras do Buda, quando um bhikkhu acusa outro bhikkhu com a intenção de acusar falsamente, há um saṅghādisesa. E para quem tem a intenção de insultar, há um omasavāda. Mas não há uma declaração explícita dizendo que há um dukkaṭa para um bhikkhu que acusa uma bhikkhuni, ao passo que há a declaração de que há um pācittiya por mentira deliberada. Portanto, apenas o pācittiya é apropriado.

---

ตตฺร ปน อิทํ อุปปริกฺขิตพฺพํ – ‘‘อนุทฺธํสนาธิปฺปาเย อสติ ปาจิตฺติยํ, ตสฺมึ สติ เกน ภวิตพฺพ’’นฺติ? ตตฺร ยสฺมา มุสา ภณนฺตสฺส ปาจิตฺติเย สิทฺเธปิ อมูลเกน สงฺฆาทิเสเสน อนุทฺธํสเน วิสุํ ปาจิตฺติยํ วุตฺตํ, ตสฺมา อนุทฺธํสนาธิปฺปาเย สติ สมฺปชานมุสาวาเท ปาจิตฺติยสฺส โอกาโส น ทิสฺสติ, น จ สกฺกา อนุทฺธํเสนฺตสฺส อนาปตฺติยา ภวิตุนฺติ ปุริมนโยเวตฺถ ปริสุทฺธตโร ขายติ. ตถา ภิกฺขุนี ภิกฺขุนึ อมูลเกน อนฺติมวตฺถุนา อนุทฺธํเสติ สงฺฆาทิเสโส, ภิกฺขุํ อนุทฺธํเสติ ทุกฺกฏํ, ตตฺร สงฺฆาทิเสโส วุฏฺฐานคามี ทุกฺกฏํ, เทสนาคามี เอเตหิ นาสนา นตฺถิ. ยสฺมา ปน สา ปกติยาว ทุสฺสีลา ปาปภิกฺขุนี อิทานิ จ สยเมว ‘‘ทุสฺสีลามฺหี’’ติ วทติ ตสฺมา นํ ภควา อสุทฺธตฺตาเยว นาเสสีติ.

No entanto, nisto deve-se examinar o seguinte: 'Se não houver intenção de acusar falsamente, há um pācittiya; mas se houver tal intenção, qual ofensa deve haver?'. Nisto, como para quem mente o pācittiya já está estabelecido, mas para a acusação falsa sem fundamento que gera um saṅghādisesa, um pācittiya separado foi ensinado; portanto, quando há intenção de acusar falsamente, não se vê oportunidade para o pācittiya por mentira deliberada. E como não é possível que aquele que acusa falsamente fique sem ofensa, o primeiro método parece ser o mais puro aqui. Da mesma forma, se uma bhikkhuni acusa falsamente outra bhikkhuni de uma ofensa extrema sem fundamento, comete um saṅghādisesa; se acusa um bhikkhu, comete um dukkaṭa. Entre estes, o saṅghādisesa requer reabilitação e o dukkaṭa requer confissão; por meio destas ofensas não há expulsão. No entanto, como ela já era por natureza uma bhikkhuni corrupta e de má conduta, e agora ela mesma declarou 'sou de má conduta', por isso o Abençoado a expulsou devido à sua própria impureza.

---

อถ โข เมตฺติยภูมชกาติ เอวํ ‘‘เมตฺติยํ ภิกฺขุนึ นาเสถ, อิเม จ ภิกฺขู อนุยุญฺชถา’’ติ วตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺเฐ ภควติ เตหิ ภิกฺขูหิ ‘‘เทถ ทานิ อิมิสฺสา เสตกานี’’ติ นาสิยมานํ ตํ ภิกฺขุนึ ทิสฺวา เต ภิกฺขู ตํ โมเจตุกามตาย อตฺตโน อปราธํ อาวิกรึสุ, เอตมตฺถํ ทสฺเสตุํ ‘‘อถ โข เมตฺติยภูมชกา’’ติอาทิ วุตฺตํ.

A frase 'Então, os monges Mettiya-Bhūmajakas...' foi dita para mostrar o seguinte significado: tendo o Abençoado dito 'Expulsem a bhikkhuni Mettiyā e interroguem estes monges', levantado-se de seu assento e entrado em sua cela, os monges começaram a expulsar aquela bhikkhuni dizendo 'Deem agora roupas brancas a ela'. Ao verem isso, os monges Mettiya-Bhūmajakas, desejando libertá-la da culpa, revelaram sua própria ofensa.

---

๓๘๕-๖. ทุฏฺโฐ โทโสติ ทูสิโต เจว ทูสโก จ. อุปฺปนฺเน หิ โทเส ปุคฺคโล เตน โทเสน ทูสิโต โหติ ปกติภาวํ ชหาปิโต, ตสฺมา ‘‘ทุฏฺโฐ’’ติ วุจฺจติ. ปรญฺจ ทูเสติ วินาเสติ, ตสฺมา ‘‘โทโส’’ติ วุจฺจติ. อิติ ‘‘ทุฏฺโฐ โทโส’’ติ เอกสฺเสเวตํ ปุคฺคลสฺส อาการนานตฺเตน นิทสฺสนํ, เตน วุตฺตํ ‘‘ทุฏฺโฐ โทโสติ ทูสิโต เจว [Pg.170] ทูสโก จา’’ติ ตตฺถ สทฺทลกฺขณํ ปริเยสิตพฺพํ. ยสฺมา ปน โส ‘‘ทุฏฺโฐ โทโส’’ติ สงฺขฺยํ คโต ปฏิฆสมงฺคีปุคฺคโล กุปิตาทิภาเว ฐิโตว โหติ, เตนสฺส ปทภาชเน ‘‘กุปิโต’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ กุปิโตติ กุปฺปภาวํ ปกติโต จวนภาวํ ปตฺโต. อนตฺตมโนติ น สกมโน อตฺตโน วเส อฏฺฐิตจิตฺโต; อปิจ ปีติสุเขหิ น อตฺตมโน น อตฺตจิตฺโตติ อนตฺตมโน. อนภิรทฺโธติ น สุขิโต น วา ปสาทิโตติ อนภิรทฺโธ. ปฏิเฆน อาหตํ จิตฺตมสฺสาติ อาหตจิตฺโต. จิตฺตถทฺธภาวจิตฺตกจวรสงฺขาตํ ปฏิฆขีลํ ชาตมสฺสาติ ขิลชาโต. อปฺปตีโตติ นปฺปตีโต ปีติสุขาทีหิ วชฺชิโต, น อภิสโฏติ อตฺโถ. ปทภาชเน ปน เยสํ ธมฺมานํ วเสน อปฺปตีโต โหติ, เต ทสฺเสตุํ ‘‘เตน จ โกเปนา’’ติอาทิ วุตฺตํ.

385-6. 'Corrompido pela raiva' (duṭṭho doso) significa tanto aquele que foi corrompido quanto aquele que corrompe. Pois, quando a raiva surge, a pessoa é corrompida por essa raiva e levada a abandonar seu estado natural; por isso é chamada de 'corrompida' (duṭṭho). E ela também corrompe e destrói os outros; por isso é chamada de 'raiva' (doso). Assim, 'corrompido pela raiva' é a descrição de uma única pessoa por meio de diferentes aspects; por isso foi dito: ''corrompido pela raiva' significa tanto aquele que foi corrompido quanto aquele que corrompe'. Nisto, deve-se buscar a regra gramatical. No entanto, como o indivíduo dotado de aversão, que é classificado como 'corrompido pela raiva', permanece em um estado de irritação, etc., por isso, na análise das palavras, foi dito 'irritado' (kupito), etc. Nisto, 'irritado' significa aquele que atingiu o estado de agitação, desviando-se de seu estado natural. 'Descontente' (anattamano) significa aquele que não é senhor de sua própria mente, cuja mente não está sob seu próprio controle; além disso, significa aquele cuja mente não é tomada por alegria e felicidade, cuja mente não está em paz; por isso é 'descontente'. 'Insatisfeito' (anabhiraddho) significa aquele que não está feliz ou que não foi acalmado. 'Aquele cuja mente foi golpeada pela aversão' é 'mente golpeada' (āhatacitto). 'Aquele em quem surgiu o espinho da aversão, que consiste na rigidez mental e no lixo mental' é 'espinho surgido' (khilajāto). 'Desgostoso' (appatīto) significa não satisfeito, desprovido de alegria e felicidade, não preenchido por elas. Na análise das palavras, para mostrar por meio de quais estados ele se torna desgostoso, foi dito 'e por aquela ira', etc.

---

ตตฺถ เตน จ โกเปนาติ เยน ทุฏฺโฐติ จ กุปิโตติ จ วุตฺโต อุภยมฺปิ เหตํ ปกติภาวํ ชหาปนโต เอกาการํ โหติ. เตน จ โทเสนาติ เยน ‘‘โทโส’’ติ วุตฺโต. อิเมหิ ทฺวีหิ สงฺขารกฺขนฺธเมว ทสฺเสติ.

Nisto, 'e por aquela ira' refere-se à ira pela qual ele é chamado de 'corrompido' and 'irritado'; pois ambos os termos têm o mesmo aspecto de fazê-lo abandonar seu estado natural. 'E por aquela raiva' refere-se à raiva pela qual ele é chamado de 'raiva'. Com estes dois termos, mostra-se apenas o agregado das formações mentais (saṅkhārakkhandha).

---

ตาย จ อนตฺตมนตายาติ ยาย ‘‘อนตฺตมโน’’ติ วุตฺโต. ตาย จ อนภิรทฺธิยาติ ยาย ‘‘อนภิรทฺโธ’’ติ วุตฺโต. อิเมหิ ทฺวีหิ เวทนากฺขนฺธํ ทสฺเสติ.

'E por aquele descontentamento' refere-se ao descontentamento pelo qual ele é chamado de 'descontente'. 'E por aquela insatisfação' refere-se à insatisfação pela qual ele é chamado de 'insatisfeito'. Com estes dois termos, mostra-se o agregado da sensação (vedanākkhandha).

---

อมูลเกน ปาราชิเกนาติ เอตฺถ นาสฺส มูลนฺติ อมูลกํ, ตํ ปนสฺส อมูลกตฺตํ ยสฺมา โจทกวเสน อธิปฺเปตํ, น จุทิตกวเสน. ตสฺมา ตมตฺถํ ทสฺเสตุํ ปทภาชเน ‘‘อมูลกํ นาม อทิฏฺฐํ อสุตํ อปริสงฺกิต’’นฺติ อาห. เตน อิมํ ทีเปติ ‘‘ยํ ปาราชิกํ โจทเกน จุทิตกมฺหิ ปุคฺคเล เนว ทิฏฺฐํ น สุตํ น ปริสงฺกิตํ อิทํ เอเตสํ ทสฺสนสวนปริสงฺกาสงฺขาตานํ มูลานํ อภาวโต อมูลกํ นาม, ตํ ปน โส อาปนฺโน วา โหตุ อนาปนฺโน วา เอตํ อิธ อปฺปมาณนฺติ.

Quanto a 'com uma ofensa pārājika sem fundamento', 'sem fundamento' (amūlaka) significa que não há base para ela. No entanto, essa falta de fundamento é considerada do ponto de vista do acusador, e não do acusado. Portanto, para mostrar esse significado, na análise das palavras foi dito: 'sem fundamento significa não visto, não ouvido, não suspeitado'. Com isso, esclarece-se o seguinte: 'A ofensa pārājika que o acusador nem viu, nem ouviu, nem suspeitou em relação à pessoa acusada é chamada de "sem fundamento" devido à ausência dessas bases conhecidas como ver, ouvir e suspeitar. Se o acusado realmente cometeu ou não essa ofensa, isso é irrelevante aqui'.

---

ตตฺถ อทิฏฺฐํ นาม อตฺตโน ปสาทจกฺขุนา วา ทิพฺพจกฺขุนา วา อทิฏฺฐํ. อสุตํ นาม ตเถว เกนจิ วุจฺจมานํ น สุตํ. อปริสงฺกิตํ นาม จิตฺเตน อปริสงฺกิตํ.

Nisto, 'não visto' significa não visto pelos próprios olhos físicos ou pelo olho divino. 'Não ouvido' significa, da mesma forma, não ouvido de alguém que estivesse falando. 'Não suspeitado' significa não suspeitado pela mente.

---

‘‘ทิฏฺฐํ’’ [Pg.171] นาม อตฺตนา วา ปเรน วา ปสาทจกฺขุนา วา ทิพฺพจกฺขุนา วา ทิฏฺฐํ. ‘‘สุตํ’’ นาม ตเถว สุตํ. ‘‘ปริสงฺกิต’’มฺปิ อตฺตนา วา ปเรน วา ปริสงฺกิตํ. ตตฺถ อตฺตนา ทิฏฺฐํ ทิฏฺฐเมว, ปเรหิ ทิฏฺฐํ อตฺตนา สุตํ, ปเรหิ สุตํ, ปเรหิ ปริสงฺกิตนฺติ อิทํ ปน สพฺพมฺปิ อตฺตนา สุตฏฺฐาเนเยว ติฏฺฐติ.

'Visto' significa visto por si mesmo ou por outro, seja com os olhos físicos ou com o olho divino. 'Ouvido' significa ouvido da mesma forma. 'Suspeitado' também significa suspeitado por si mesmo ou por outro. Nisto, o que foi visto por si mesmo é puramente 'visto'. O que foi visto por outros é, para si mesmo, 'ouvido'. O que foi ouvido por outros e o que foi suspeitado por outros, tudo isso se enquadra, para si mesmo, na categoria de 'ouvido'.

---

ปริสงฺกิตํ ปน ติวิธํ – ทิฏฺฐปริสงฺกิตํ, สุตปริสงฺกิตํ, มุตปริสงฺกิตนฺติ. ตตฺถ ทิฏฺฐปริสงฺกิตํ นาม เอโก ภิกฺขุ อุจฺจารปสฺสาวกมฺเมน คามสมีเป เอกํ คุมฺพํ ปวิฏฺโฐ, อญฺญตราปิ อิตฺถี เกนจิเทว กรณีเยน ตํ คุมฺพํ ปวิสิตฺวา นิวตฺตา, นาปิ ภิกฺขุ อิตฺถึ อทฺทส; น อิตฺถี ภิกฺขุํ, อทิสฺวาว อุโภปิ ยถารุจึ ปกฺกนฺตา, อญฺญตโร ภิกฺขุ อุภินฺนํ ตโต นิกฺขมนํ สลฺลกฺเขตฺวา ‘‘อทฺธา อิเมสํ กตํ วา กริสฺสนฺติ วา’’ติ ปริสงฺกติ, อิทํ ทิฏฺฐปริสงฺกิตํ นาม.

A suspeita, contudo, é de três tipos: suspeita baseada no que foi visto (diṭṭhaparisaṅkita), suspeita baseada no que foi ouvido (sutaparisaṅkita) e suspeita baseada no que foi percebido (mutaparisaṅkita). Nisto, a 'suspeita baseada no que foi visto' ocorre, por exemplo, quando um bhikkhu entra em um arbusto perto de uma aldeia para fazer suas necessidades fisiológicas, e uma certa mulher também entra no mesmo arbusto por algum motivo e depois sai; nem o bhikkhu viu a mulher, nem a mulher viu o bhikkhu e, sem se verem, ambos partem para onde desejam. Outro bhikkhu, percebendo a saída de ambos daquele arbusto, suspeita: 'Certamente eles praticaram o ato ou irão praticar'. Isto é chamado de 'suspeita baseada no que foi visto'.

---

สุตปริสงฺกิตํ นาม อิเธกจฺโจ อนฺธกาเร วา ปฏิจฺฉนฺเน วา โอกาเส มาตุคาเมน สทฺธึ ภิกฺขุโน ตาทิสํ ปฏิสนฺถารวจนํ สุณาติ, สมีเป อญฺญํ วิชฺชมานมฺปิ ‘‘อตฺถิ นตฺถี’’ติ น ชานาติ, โส ‘‘อทฺธา อิเมสํ กตํ วา กริสฺสนฺติ วา’’ติ ปริสงฺกติ, อิทํ สุตปริสงฺกิตํ นาม.

A 'suspeita baseada no que foi ouvido' ocorre, por exemplo, quando alguém ouve, no escuro ou em um local oculto, uma conversa íntima de um bhikkhu com uma mulher, sem saber se há ou não outra pessoa presente por perto, e suspeita: 'Certamente eles praticaram o ato ou irão praticar'. Isto é chamado de 'suspeita baseada no que foi ouvido'.

---

มุตปริสงฺกิตํ นาม สมฺพหุลา ธุตฺตา รตฺติภาเค ปุปฺผคนฺธมํสสุราทีนิ คเหตฺวา อิตฺถีหิ สทฺธึ เอกํ ปจฺจนฺตวิหารํ คนฺตฺวา มณฺฑเป วา โภชนสาลาทีสุ วา ยถาสุขํ กีฬิตฺวา ปุปฺผาทีนิ วิกิริตฺวา คตา, ปุนทิวเส ภิกฺขู ตํ วิปฺปการํ ทิสฺวา ‘‘กสฺสิทํ กมฺม’’นฺติ วิจินนฺติ. ตตฺร จ เกนจิ ภิกฺขุนา ปเคว วุฏฺฐหิตฺวา วตฺตสีเสน มณฺฑปํ วา โภชนสาลํ วา ปฏิชคฺคนฺเตน ปุปฺผาทีนิ อามฏฺฐานิ โหนฺติ, เกนจิ อุปฏฺฐากกุลโต อาภเตหิ ปุปฺผาทีหิ ปูชา กตา โหติ, เกนจิ เภสชฺชตฺถํ อริฏฺฐํ ปีตํ โหติ, อถ เต ‘‘กสฺสิทํ กมฺม’’นฺติ วิจินนฺตา ภิกฺขู เตสํ หตฺถคนฺธญฺจ มุขคนฺธญฺจ ฆายิตฺวา เต ภิกฺขู ปริสงฺกนฺติ, อิทํ มุตปริสงฺกิตํ นาม.

Chama-se 'suspeita baseada no que foi sentido' (mutaparisaṅkita) quando vários libertinos, durante a noite, levando flores, perfumes, carne, bebidas alcoólicas e afins, vão junto com mulheres a um mosteiro remoto e, divertindo-se à vontade em um pavilhão ou no refeitório, espalham as flores e outros objetos e vão embora. No dia seguinte, os monges, vendo aquela desordem, investigam: 'De quem é esta ação?'. E ali, por um certo monge que se levantou cedo e, por dever, limpou o pavilhão ou o refeitório, as flores e outros objetos foram tocados; por outro monge, uma oferenda foi feita com flores e afins trazidos de uma família de apoiadores; por outro monge, um licor medicinal foi bebido para fins de remédio. Então, aqueles monges que investigavam 'De quem é esta ação?', cheirando o odor das mãos e o odor da boca deles, suspeitam desses monges. Isso se chama suspeita baseada no que foi sentido.

---

ตตฺถ ทิฏฺฐํ อตฺถิ สมูลกํ, อตฺถิ อมูลกํ; ทิฏฺฐเมว อตฺถิ สญฺญาสมูลกํ, อตฺถิ สญฺญาอมูลกํ. เอส นโย สุเตปิ. ปริสงฺกิเต ปน ทิฏฺฐปริสงฺกิตํ อตฺถิ สมูลกํ, อตฺถิ อมูลกํ; ทิฏฺฐปริสงฺกิตเมว อตฺถิ สญฺญาสมูลกํ[Pg.172], อตฺถิ สญฺญาอมูลกํ. เอส นโย สุตมุตปริสงฺกิเตสุ. ตตฺถ ทิฏฺฐํ สมูลกํ นาม ปาราชิกํ อาปชฺชนฺตํ ทิสฺวาว ‘‘ทิฏฺโฐ มยา’’ติ วทติ, อมูลกํ นาม ปฏิจฺฉนฺโนกาสโต นิกฺขมนฺตํ ทิสฺวา วีติกฺกมํ อทิสฺวา ‘‘ทิฏฺโฐ มยา’’ติ วทติ. ทิฏฺฐเมว สญฺญาสมูลกํ นาม ทิสฺวาว ทิฏฺฐสญฺญี หุตฺวา โจเทติ, สญฺญาอมูลกํ นาม ปุพฺเพ ปาราชิกวีติกฺกมํ ทิสฺวา ปจฺฉา อทิฏฺฐสญฺญี ชาโต, โส สญฺญาย อมูลกํ กตฺวา ‘‘ทิฏฺโฐ มยา’’ติ โจเทติ. เอเตน นเยน สุตมุตปริสงฺกิตานิปิ วิตฺถารโต เวทิตพฺพานิ. เอตฺถ จ สพฺพปฺปกาเรณาปิ สมูลเกน วา สญฺญาสมูลเกน วา โจเทนฺตสฺส อนาปตฺติ, อมูลเกน วา ปน สญฺญาอมูลเกน วา โจเทนฺตสฺเสว อาปตฺติ.

Entre eles, o 'visto' pode ser com fundamento ou sem fundamento; o próprio visto pode ser com fundamento na percepção ou sem fundamento na percepção. O mesmo método se aplica ao 'ouvido'. Quanto ao suspeitado, a suspeita baseada no visto pode ser com fundamento ou sem fundamento; a própria suspeita baseada no visto pode ser com fundamento na percepção ou sem fundamento na percepção. O mesmo método se aplica às suspeitas baseadas no ouvido e no que foi sentido. Ali, o 'visto com fundamento' significa que, tendo realmente visto alguém cometer uma ofensa pārājika, diz: 'Foi visto por mim'. O 'sem fundamento' significa que, tendo visto alguém saindo de um local oculto, mas sem ver a transgressão, diz: 'Foi visto por mim'. O próprio 'visto com fundamento na percepção' significa que, tendo realmente visto, tendo a percepção de ter visto, acusa. O 'sem fundamento na percepção' significa que, tendo visto anteriormente a transgressão de um pārājika, posteriormente tornou-se alguém sem a percepção de ter visto; ele, tornando-o sem fundamento por causa de sua percepção, acusa dizendo: 'Foi visto por mim'. Por este método, as suspeitas baseadas no ouvido e no que foi sentido também devem ser compreendidas detalhadamente. E aqui, em todos os aspectos, para quem acusa com fundamento ou com fundamento na percepção, não há ofensa; mas para quem acusa sem fundamento ou sem fundamento na percepção, há ofensa.

---

อนุทฺธํเสยฺยาติ ธํเสยฺย ปธํเสยฺย อภิภเวยฺย อชฺโฌตฺถเรยฺย. ตํ ปน อนุทฺธํสนํ ยสฺมา อตฺตนา โจเทนฺโตปิ ปเรน โจทาเปนฺโตปิ กโรติเยว, ตสฺมาสฺส ปทภาชเน ‘‘โจเทติ วา โจทาเปติ วา’’ติ วุตฺตํ.

A expressão 'deveria difamar' (anuddhaṃseyya) significa: destruiria, arruinaria, dominaria, subjugaria. Mas como essa difamação é realizada tanto por quem acusa por si mesmo quanto por quem faz outro acusar, por isso, na análise das palavras, diz-se: 'acusa ou faz acusar'.

---

ตตฺถ โจเทตีติ ‘‘ปาราชิกํ ธมฺมํ อาปนฺโนสี’’ติอาทีหิ วจเนหิ สยํ โจเทติ, ตสฺส วาจาย วาจาย สงฺฆาทิเสโส. โจทาเปตีติ อตฺตนา สมีเป ฐตฺวา อญฺญํ ภิกฺขุ อาณาเปติ, โส ตสฺส วจเนน ตํ โจเทติ, โจทาปกสฺเสว วาจาย วาจาย สงฺฆาทิเสโส. อถ โสปิ ‘‘มยา ทิฏฺฐํ สุตํ อตฺถี’’ติ โจเทติ, ทฺวินฺนมฺปิ ชนานํ วาจาย วาจาย สงฺฆาทิเสโส.

Ali, 'acusa' significa que ele mesmo acusa com palavras como 'Você cometeu uma ofensa pārājika'; para cada palavra dele, há um saṅghādisesa. 'Faz acusar' significa que ele mesmo, estando por perto, ordena a outro monge, e este, por sua palavra, acusa aquele; há um saṅghādisesa para cada palavra apenas de quem ordena a acusação. Mas se este também acusa dizendo: 'Por mim também foi visto, foi ouvido', há um saṅghādisesa para cada palavra de ambas as pessoas.

---

โจทนาปฺปเภทโกสลฺลตฺถํ ปเนตฺถ เอกวตฺถุเอกโจทกาทิจตุกฺกํ ตาว เวทิตพฺพํ. ตตฺถ เอโก ภิกฺขุ เอกํ ภิกฺขุํ เอเกน วตฺถุนา โจเทติ, อิมิสฺสา โจทนาย เอกํ วตฺถุ เอโก โจทโก. สมฺพหุลา เอกํ เอกวตฺถุนา โจเทนฺติ, ปญฺจสตา เมตฺติยภูมชกปฺปมุขา ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ ทพฺพํ มลฺลปุตฺตมิว, อิมิสฺสา โจทนาย เอกํ วตฺถุ นานาโจทกา. เอโก ภิกฺขุ เอกํ ภิกฺขุํ สมฺพหุเลหิ วตฺถูหิ โจเทติ, อิมิสฺสา โจทนาย นานาวตฺถูนิ เอโก โจทโก. สมฺพหุลา สมฺพหุเล สมฺพหุเลหิ วตฺถูหิ โจเทนฺติ, อิมิสฺสา โจทนาย นานาวตฺถูนิ นานาโจทกา.

Para obter habilidade nas divisões de acusação, deve-se primeiro compreender o grupo de quatro que começa com 'uma matéria, um acusador'. Ali, um monge acusa um monge com uma matéria; nesta acusação, há uma matéria e um acusador. Vários acusam um com uma matéria, como os quinhentos monges do grupo de seis liderados por Mettiya e Bhūmajaka acusaram o venerável Dabba Mallaputta; nesta acusação, há uma matéria e vários acusadores. Um monge acusa um monge com várias matérias; nesta acusação, há várias matérias e um acusador. Vários acusam vários com várias matérias; nesta acusação, há várias matérias e vários acusadores.

---

โจเทตุํ [Pg.173] ปน โก ลภติ, โก น ลภตีติ? ทุพฺพลโจทกวจนํ ตาว คเหตฺวา โกจิ น ลภติ. ทุพฺพลโจทโก นาม สมฺพหุเลสุ กถาสลฺลาเปน นิสินฺเนสุ เอโก เอกํ อารพฺภ อโนทิสฺสกํ กตฺวา ปาราชิกวตฺถุํ กเถติ, อญฺโญ ตํ สุตฺวา อิตรสฺส คนฺตฺวา อาโรเจติ. โส ตํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘ตฺวํ กิร มํ อิทญฺจิทญฺจ วทสี’’ติ วทติ. โส ‘‘นาหํ เอวรูปํ ชานามิ, กถาปวตฺติยํ ปน มยา อโนทิสฺสกํ กตฺวา วุตฺตมตฺถิ, สเจ อหํ ตว อิมํ ทุกฺขุปฺปตฺตึ ชาเนยฺยํ, เอตฺตกมฺปิ น กเถยฺย’’นฺติ อยํ ทุพฺพลโจทโก. ตสฺเสตํ กถาสลฺลาปํ คเหตฺวา ตํ ภิกฺขุํ โกจิ โจเทตุํ น ลภติ. เอตํ ปน อคฺคเหตฺวา สีลสมฺปนฺโน ภิกฺขุ ภิกฺขุํ วา ภิกฺขุนึ วา สีลสมฺปนฺนา จ ภิกฺขุนี ภิกฺขุนีเมว โจเทตุํ ลภตีติ มหาปทุมตฺเถโร อาห. มหาสุมตฺเถโร ปน ‘‘ปญฺจปิ สหธมฺมิกา ลภนฺตี’’ติ อาห. โคทตฺตตฺเถโร ปน ‘‘น โกจิ น ลภตี’’ติ วตฺวา ‘‘ภิกฺขุสฺส สุตฺวา โจเทติ, ภิกฺขุนิยา สุตฺวา โจเทติ…เป… ติตฺถิยสาวกานํ สุตฺวา โจเทตี’’ติ อิทํ สุตฺตมาหริ. ติณฺณมฺปิ เถรานํ วาเท จุทิตกสฺเสว ปฏิญฺญาย กาเรตพฺโพ.

Mas quem tem permissão para acusar e quem não tem? Primeiramente, tomando a palavra de um acusador fraco, ninguém tem permissão para acusar. Um 'acusador fraco' é assim compreendido: quando vários monges estão sentados conversando, um deles, referindo-se a um certo monge sem especificá-lo diretamente, fala sobre um caso de pārājika. Outro monge, ouvindo isso, vai e relata ao monge em questão. Este se aproxima do primeiro e diz: 'Dizem que você falou isso e aquilo sobre mim'. O primeiro diz: 'Eu não sei de tal coisa. No entanto, no decorrer da conversa, houve algo dito por mim sem especificar ninguém. Se eu soubesse que isso lhe causaria esse sofrimento, eu não teria dito nem mesmo isso'. Este é um acusador fraco. Tomando essa conversa dele, ninguém tem permissão para acusar aquele monge. Mas, sem tomar isso, um monge dotado de virtude tem permissão para acusar um monge ou uma monja, e uma monja dotada de virtude tem permissão para acusar apenas uma monja — assim disse o Élder Mahāpaduma. O Élder Mahāsumma, porém, disse: 'Todos os cinco companheiros no Dhamma têm permissão para acusar'. O Élder Godatta, por sua vez, dizendo: 'Não é que ninguém tenha permissão', apresentou este sutta: 'Tendo ouvido de um monge, ele acusa; tendo ouvido de uma monja, ele acusa... [pe]... tendo ouvido de discípulos de seitas externas, ele acusa'. Nas opiniões de todos os três Élderes, a ação deve ser conduzida apenas com a confissão do acusado.

---

อยํ ปน โจทนา นาม ทูตํ วา ปณฺณํ วา สาสนํ วา เปเสตฺวา โจเทนฺตสฺส สีสํ น เอติ, ปุคฺคลสฺส ปน สมีเป ฐตฺวาว หตฺถมุทฺทาย วา วจีเภเทน วา โจเทนฺตสฺเสว สีสํ เอติ. สิกฺขาปจฺจกฺขานเมว หิ หตฺถมุทฺทาย สีสํ น เอติ, อิทํ ปน อนุทฺธํสนํ อภูตาโรจนญฺจ เอติเยว. โย ปน ทฺวินฺนํ ฐิตฏฺฐาเน เอกํ นิยเมตฺวา โจเทติ, โส เจ ชานาติ, สีสํ เอติ. อิตโร ชานาติ, สีสํ น เอติ. ทฺเวปิ นิยเมตฺวา โจเทติ, เอโก วา ชานาตุ ทฺเว วา, สีสํ เอติเยว. เอสว นโย สมฺพหุเลสุ. ตงฺขเณเยว จ ชานนํ นาม ทุกฺกรํ, สมเยน อาวชฺชิตฺวา ญาเต ปน ญาตเมว โหติ. ปจฺฉา เจ ชานาติ, สีสํ น เอติ. สิกฺขาปจฺจกฺขานํ อภูตาโรจนํ ทุฏฺฐุลฺลวาจา-อตฺตกาม-ทุฏฺฐโทสภูตาโรจนสิกฺขาปทานีติ สพฺพาเนว หิ อิมานิ เอกปริจฺเฉทานิ.

Mas esta acusação, para quem acusa enviando um mensageiro, uma carta ou uma mensagem verbal, não atinge o ápice; mas para quem acusa estando perto da pessoa, seja por gestos de mão ou por expressão verbal, atinge o ápice. Pois apenas a renúncia ao treinamento por gestos de mão não atinge o ápice; mas esta difamação e a falsa alegação de estados sobre-humanos atingem-no. Mas se alguém, onde dois estão de pé, acusa especificando um deles: se este compreender, atinge o ápice. Se o outro compreender, não atinge o ápice. Se acusa especificando ambos: quer um compreenda, quer ambos compreendam, atinge o ápice. O mesmo método se aplica quando há muitos. E a compreensão no exato momento é difícil; mas se for compreendido posteriormente após refletir, é considerado compreendido. Se ele compreender apenas mais tarde, não atinge o ápice. Pois a renúncia ao treinamento, a falsa alegação de estados sobre-humanos, e as regras de treinamento sobre linguagem obscena, busca de gratificação sexual, ofensa por malícia e falsa alegação — todas estas têm o mesmo limite.

---

เอวํ กายวาจาวเสน จายํ ทุวิธาปิ โจทนา. ปุน ทิฏฺฐโจทนา, สุตโจทนา, ปริสงฺกิตโจทนาติ ติวิธา โหติ. อปราปิ จตุพฺพิธา โหติ – สีลวิปตฺติโจทนา, อาจารวิปตฺติโจทนา, ทิฏฺฐิวิปตฺติโจทนา, อาชีววิปตฺติโจทนาติ. ตตฺถ ครุกานํ ทฺวินฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ วเสน สีลวิปตฺติโจทนา [Pg.174] เวทิตพฺพา. อวเสสานํ วเสน อาจารวิปตฺติโจทนา, มิจฺฉาทิฏฺฐิอนฺตคฺคาหิกทิฏฺฐิวเสน ทิฏฺฐิวิปตฺติโจทนา, อาชีวเหตุ ปญฺญตฺตานํ ฉนฺนํ สิกฺขาปทานํ วเสน อาชีววิปตฺติโจทนา เวทิตพฺพา.

Assim, esta acusação é de dois tipos por meio do corpo e da fala. Além disso, é de três tipos: acusação baseada no visto, acusação baseada no ouvido e acusação baseada na suspeita. Há também outra classificação de quatro tipos: acusação de desvio de conduta moral, acusação de desvio de comportamento, acusação de desvio de visão e acusação de desvio de meio de vida. Ali, a acusação de desvio de conduta moral deve ser entendida em relação aos dois grupos de ofensas graves. A acusação de desvio de comportamento deve ser entendida em relação aos grupos de ofensas restantes. A acusação de desvio de visão deve ser entendida em relação à visão incorreta e à visão extremista. A acusação de desvio de meio de vida deve ser entendida em relação às seis regras de treinamento estabelecidas por causa do meio de vida.

---

อปราปิ จตุพฺพิธา โหติ – วตฺถุสนฺทสฺสนา, อาปตฺติสนฺทสฺสนา, สํวาสปฏิกฺเขโป, สามีจิปฏิกฺเขโปติ. ตตฺถ วตฺถุสนฺทสฺสนา นาม ‘‘ตฺวํ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิตฺถ, อทินฺนํ อาทิยิตฺถ, มนุสฺสํ ฆาตยิตฺถ, อภูตํ อาโรจยิตฺถา’’ติ เอวํ ปวตฺตา. อาปตฺติสนฺทสฺสนา นาม ‘‘ตฺวํ เมถุนธมฺมปาราชิกาปตฺตึ อาปนฺโน’’ติ เอวมาทินยปฺปวตฺตา. สํวาสปฏิกฺเขโป นาม ‘‘นตฺถิ ตยา สทฺธึ อุโปสโถ วา ปวารณา วา สงฺฆกมฺมํ วา’’ติ เอวํ ปวตฺตา; เอตฺตาวตา ปน สีสํ น เอติ, ‘‘อสฺสมโณสิ อสกฺยปุตฺติโยสี’’ติอาทิวจเนหิ สทฺธึ ฆฏิเตเยว สีสํ เอติ. สามีจิปฏิกฺเขโป นาม อภิวาทน-ปจฺจุฏฺฐาน-อญฺชลิกมฺม-พีชนาทิกมฺมานํ อกรณํ. ตํ ปฏิปาฏิยา วนฺทนาทีนิ กโรโต เอกสฺส อกตฺวา เสสานํ กรณกาเล เวทิตพฺพํ. เอตฺตาวตา จ โจทนา นาม โหติ, อาปตฺติ ปน สีสํ น เอติ. ‘‘กสฺมา มม วนฺทนาทีนิ น กโรสี’’ติ ปุจฺฉิเต ปน ‘‘อสฺสมโณสิ อสกฺยปุตฺติโยสี’’ติอาทิวจเนหิ สทฺธึ ฆฏิเตเยว สีสํ เอติ. ยาคุภตฺตาทินา ปน ยํ อิจฺฉติ ตํ อาปุจฺฉติ, น ตาวตา โจทนา โหติ.

Há também outra classificação de quatro tipos: indicação do fato, indicação da ofensa, rejeição da comunhão e rejeição dos deveres de respeito. Ali, a 'indicação do fato' ocorre de tal forma: 'Você praticou o ato sexual, tomou o que não foi dado, matou um ser humano, alegou falsamente estados sobre-humanos'. A 'indicação da ofensa' ocorre de tal forma: 'Você incorreu na ofensa pārājika de ato sexual', e assim por diante. A 'rejeição da comunhão' ocorre de tal forma: 'Não há uposatha, pavāraṇā ou ato do Saṅgha junto com você'; no entanto, apenas com isso não atinge o ápice; atinge o ápice somente quando associado a palavras como 'Você não é um asceta, você não é um filho dos Sakyas'. A 'rejeição dos deveres de respeito' significa a não realização de atos como saudar, levantar-se para receber, saudar com as mãos unidas, abanar, etc. Isso deve ser entendido quando, enquanto se realizam saudações etc. em ordem, deixa-se de fazê-lo para um deles, mas faz-se para os demais. E, embora isso constitua uma acusação, a ofensa não atinge o ápice. Mas quando questionado: 'Por que você não realiza saudações etc. para mim?', e se responde associando a palavras como 'Você não é um asceta, você não é um filho dos Sakyas', então atinge o ápice. Mas quando se pede permissão a quem se deseja para coisas como mingau, refeição, etc., isso não constitui uma acusação.

---

อปราปิ ปาติโมกฺขฏฺฐปนกฺขนฺธเก ‘‘เอกํ, ภิกฺขเว, อธมฺมิกํ ปาติโมกฺขฏฺฐปนํ เอกํ ธมฺมิก’’นฺติ อาทึ ‘‘กตฺวา ยาว ทส อธมฺมิกานิ ปาติโมกฺขฏฺฐปนานิ ทส ธมฺมิกานี’’ติ (จูฬว. ๓๘๗) เอวํ อธมฺมิกา ปญฺจปญฺญาส ธมฺมิกา ปญฺจปญฺญาสาติ ทสุตฺตรสตํ โจทนา วุตฺตา. ตา ทิฏฺเฐน โจเทนฺตสฺส ทสุตฺตรสตํ, สุเตน โจเทนฺตสฺส ทสุตฺตรสตํ, ปริสงฺกิเตน โจเทนฺตสฺส ทสุตฺตรสตนฺติ ตึสานิ ตีณิ สตานิ โหนฺติ. ตานิ กาเยน โจเทนฺตสฺส, วาจาย โจเทนฺตสฺส, กายวาจาหิ โจเทนฺตสฺสาติ ติคุณานิ กตานิ นวุตานิ นว สตานิ โหนฺติ. ตานิ อตฺตนา โจเทนฺตสฺสาปิ ปเรน โจทาเปนฺตสฺสาปิ ตตฺตกาเนวาติ วีสติอูนานิ ทฺเว สหสฺสานิ โหนฺติ, ปุน ทิฏฺฐาทิเภเท สมูลกามูลกวเสน อเนกสหสฺสา โจทนา โหนฺตีติ เวทิตพฺพา.

Além disso, no Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhaka, começando com 'Monges, há uma suspensão injusta do Pātimokkha e uma justa' até 'dez suspensões injustas do Pātimokkha e dez justas', são descritas 110 acusações, sendo 55 injustas e 55 justas. Estas são 110 para quem acusa com base no visto, 110 para quem acusa com base no ouvido, e 110 para quem acusa com base na suspeita, totalizando 330. Estas, multiplicadas por três para quem acusa com o corpo, com a fala, e com o corpo e a fala, tornam-se 990. Estas são o mesmo número tanto para quem acusa por si mesmo quanto para quem faz outro acusar, totalizando 1980. Além disso, deve-se compreender que, através das divisões de visto etc., com fundamento ou sem fundamento, há muitos milhares de acusações.

---

อิมสฺมึ [Pg.175] ปน ฐาเน ฐตฺวา อฏฺฐกถาย ‘‘อตฺตาทานํ อาทาตุกาเมน อุปาลิ ภิกฺขุนา ปญฺจงฺคสมนฺนาคตํ อตฺตาทานํ อาทาตพฺพ’’นฺติ (จูฬว. ๓๙๘) จ ‘‘โจทเกน อุปาลิ ภิกฺขุนา ปรํ โจเทตุกาเมน ปญฺจ ธมฺเม อชฺฌตฺตํ ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปโร โจเทตพฺโพ’’ติ (จูฬว. ๓๙๙) จ เอวํ อุปาลิปญฺจกาทีสุ วุตฺตานิ พหูนิ สุตฺตานิ อาหริตฺวา อตฺตาทานลกฺขณญฺจ โจทกวตฺตญฺจ จุทิตกวตฺตญฺจ สงฺเฆน กาตพฺพกิจฺจญฺจ อนุวิชฺชกวตฺตญฺจ สพฺพํ วิตฺถาเรน กถิตํ, ตํ มยํ ยถาอาคตฏฺฐาเนเยว วณฺณยิสฺสาม.

Mas, situando-se neste ponto, o Comentário, tendo trazido muitos suttas ditos no Upālipañcaka etc., tais como: 'Upāli, o monge que deseja assumir uma acusação deve assumi-la dotado de cinco fatores' e 'Upāli, o monge acusador que deseja acusar outro deve acusar o outro após refletir internamente sobre os cinco fatores', explicou detalhadamente tudo: a característica de assumir uma acusação, os deveres do acusador, os deveres do acusado, o dever a ser realizado pelo Saṅgha e os deveres do investigador. Nós explicaremos tudo isso exatamente nos locais onde os textos originais aparecem.

---

วุตฺตปฺปเภทาสุ ปน อิมาสุ โจทนาสุ ยาย กายจิ โจทนาย วเสน สงฺฆมชฺเฌ โอสเฏ วตฺถุสฺมึ จุทิตกโจทกา วตฺตพฺพา ‘‘ตุมฺเห อมฺหากํ วินิจฺฉเยน ตุฏฺฐา ภวิสฺสถา’’ติ. สเจ ‘‘ภวิสฺสามา’’ติ วทนฺติ, สงฺเฆน ตํ อธิกรณํ สมฺปฏิจฺฉิตพฺพํ. อถ ปน ‘‘วินิจฺฉินถ ตาว, ภนฺเต, สเจ อมฺหากํ ขมิสฺสติ, คณฺหิสฺสามา’’ติ วทนฺติ. ‘‘เจติยํ ตาว วนฺทถา’’ติอาทีนิ วตฺวา ทีฆสุตฺตํ กตฺวา วิสฺสชฺชิตพฺพํ. เต เจ จิรรตฺตํ กิลนฺตา ปกฺกนฺตปริสา อุปจฺฉินฺนปกฺขา หุตฺวา ปุน ยาจนฺติ, ยาวตติยํ ปฏิกฺขิปิตฺวา ยทา นิมฺมทา โหนฺติ ตทา เนสํ อธิกรณํ วินิจฺฉินิตพฺพํ. วินิจฺฉินนฺเตหิ จ สเจ อลชฺชุสฺสนฺนา โหติ, ปริสา อุพฺพาหิกาย ตํ อธิกรณํ วินิจฺฉินิตพฺพํ. สเจ พาลุสฺสนฺนา โหติ ปริสา ‘‘ตุมฺหากํ สภาเค วินยธเร ปริเยสถา’’ติ วินยธเร ปริเยสาเปตฺวา เยน ธมฺเมน เยน วินเยน เยน สตฺถุสาสเนน ตํ อธิกรณํ วูปสมติ, ตถา ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพํ.

Mas, entre estas acusações com as divisões mencionadas, quando o caso é apresentado no meio do Saṅgha por meio de qualquer acusação, o acusado e o acusador devem ser questionados: 'Vocês ficarão satisfeitos com a nossa decisão?'. Se disserem: 'Ficaremos', o Saṅgha deve aceitar esse caso. Mas se disserem: 'Decidam primeiro, veneráveis senhores; se nos agradar, nós a aceitaremos'. Deve-se dizer-lhes: 'Vão primeiro prestar homenagem ao cetiya', etc., e, prolongando o processo, deve-se deixá-los de lado. Se eles, cansados após um longo tempo, tendo sua assembleia dispersada e seus apoiadores afastados, pedirem novamente, deve-se recusar até três vezes; e quando estiverem livres de orgulho, então o caso deles deve ser decidido. E, ao decidir, se a assembleia for predominantemente composta por sem-vergonha, o caso deve ser decidido por meio de uma comissão de delegação. Se a assembleia for predominantemente composta por tolos, deve-se dizer: 'Procurem conhecedores do Vinaya que sejam compatíveis com vocês', e, após fazê-los procurar conhecedores do Vinaya, o caso deve ser resolvido de acordo com o Dhamma, com o Vinaya e com os ensinamentos do Mestre, da forma como ele puder ser pacificado.

---

ตตฺถ จ ‘‘ธมฺโม’’ติ ภูตํ วตฺถุ. ‘‘วินโย’’ติ โจทนา สารณา จ. ‘‘สตฺถุสาสน’’นฺติ ญตฺติสมฺปทา จ อนุสาวนสมฺปทา จ. ตสฺมา โจทเกน วตฺถุสฺมึ อาโรจิเต จุทิตโก ปุจฺฉิตพฺโพ ‘‘สนฺตเมตํ, โน’’ติ. เอวํ วตฺถุํ อุปปริกฺขิตฺวา ภูเตน วตฺถุนา โจเทตฺวา สาเรตฺวา จ ญตฺติสมฺปทาย อนุสาวนสมฺปทาย จ ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพํ. ตตฺร เจ อลชฺชี ลชฺชึ โจเทติ, โส จ อลชฺชี พาโล โหติ อพฺยตฺโต นาสฺส นโย ทาตพฺโพ. เอวํ ปน วตฺตพฺโพ – ‘‘กิมฺหิ นํ โจเทสี’’ติ? อทฺธา โส วกฺขติ – ‘‘กิมิทํ, ภนฺเต, กิมฺหิ นํ นามา’’ติ. ตฺวํ กิมฺหิ นมฺปิ น ชานาสิ, น ยุตฺตํ ตยา เอวรูเปน พาเลน ปรํ โจเทตุนฺติ อุยฺโยเชตพฺโพ นาสฺส อนุโยโค ทาตพฺโพ. สเจ ปน โส อลชฺชี ปณฺฑิโต โหติ [Pg.176] พฺยตฺโต ทิฏฺเฐน วา สุเตน วา อชฺโฌตฺถริตฺวา สมฺปาเทตุํ สกฺโกติ เอตสฺส อนุโยคํ ทตฺวา ลชฺชิสฺเสว ปฏิญฺญาย กมฺมํ กาตพฺพํ.

E ali, 'Dhamma' significa um fato real. 'Vinaya' significa acusação e recordação. 'Instrução do Mestre' (Satthusāsana) significa a perfeição da moção (ñattisampadā) e a perfeição da proclamação (anusāvanasampadā). Portanto, quando o acusador relata o caso, o acusado deve ser interrogado: 'Isso é real ou não?'. Tendo assim examinado o caso, acusando e lembrando-o com base em fatos reais, e por meio da perfeição da moção e da proclamação, esse litígio deve ser resolvido. Se, nesse caso, um monge sem escrúpulos (alajjī) acusa um monge escrupuloso (lajjī), e esse monge sem escrúpulos é tolo e incompetente, o método de acusação não deve ser dado a ele. Em vez disso, deve-se dizer-lhe: 'Por qual motivo você o acusa?'. Certamente ele dirá: 'O que é isso, senhor? O que significa "por qual motivo"?'. Ele deve ser dispensado com as palavras: 'Você nem sequer sabe o que significa "por qual motivo"; não é apropriado que um tolo como você acuse outro', e nenhum interrogatório deve ser concedido a ele. Se, contudo, esse monge sem escrúpulos for sábio e competente, capaz de dominar e provar o caso por meio do que foi visto ou ouvido, deve-se interrogá-lo e o procedimento deve ser realizado com base na confissão do próprio monge escrupuloso.

---

สเจ ลชฺชี อลชฺชึ โจเทติ, โส จ ลชฺชี พาโล โหติ อพฺยตฺโต, น สกฺโกติ อนุโยคํ ทาตุํ. ตสฺส นโย ทาตพฺโพ – ‘‘กิมฺหิ นํ โจเทสิ สีลวิปตฺติยา วา อาจารวิปตฺติอาทีสุ วา เอกิสฺสา’’ติ. กสฺมา ปน อิมสฺเสว เอวํ นโย ทาตพฺโพ, น อิตรสฺส? นนุ น ยุตฺตํ วินยธรานํ อคติคมนนฺติ? น ยุตฺตเมว. อิทํ ปน อคติคมนํ น โหติ, ธมฺมานุคฺคโห นาม เอโส อลชฺชินิคฺคหตฺถาย หิ ลชฺชิปคฺคหตฺถาย จ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ. ตตฺร อลชฺชี นยํ ลภิตฺวา อชฺโฌตฺถรนฺโต เอหีติ, ลชฺชี ปน นยํ ลภิตฺวา ทิฏฺเฐ ทิฏฺฐสนฺตาเนน, สุเต สุตสนฺตาเนน ปติฏฺฐาย กเถสฺสติ, ตสฺมา ตสฺส ธมฺมานุคฺคโห วฏฺฏติ. สเจ ปน โส ลชฺชี ปณฺฑิโต โหติ พฺยตฺโต, ปติฏฺฐาย กเถติ, อลชฺชี จ ‘‘เอตมฺปิ นตฺถิ, เอตมฺปิ นตฺถี’’ติ ปฏิญฺญํ น เทติ, อลชฺชิสฺส ปฏิญฺญาย เอว กาตพฺพํ.

Se um monge escrupuloso acusa um monge sem escrúpulos, e esse monge escrupuloso é tolo e incompetente, incapaz de conduzir o interrogatório, o método de acusação deve ser dado a ele: 'Por qual motivo você o acusa? É por falha na moralidade ou por uma das falhas na conduta, etc.?'. Mas por que esse método é dado apenas a este e não ao outro? Não seria impróprio para os conhecedores do Vinaya agir com parcialidade? Certamente é impróprio. Mas isso não é parcialidade; chama-se 'apoio ao Dhamma'. Pois a regra de treinamento foi estabelecida para a contenção dos sem-vergonha e para o amparo dos escrupulosos. Se o sem-vergonha recebesse o método, ele viria para subjugar o escrupuloso; mas o escrupuloso, ao receber o método, falará estabelecendo-se naquilo que foi visto através da sucessão do que foi visto, ou naquilo que foi ouvido através da sucessão do que foi ouvido. Portanto, o apoio ao Dhamma é apropriado para ele. Se, contudo, o monge escrupuloso for sábio e competente, e falar com firmeza, e o monge sem escrúpulos não der a sua confissão, dizendo 'isso também não existe, aquilo também não existe', o procedimento deve ser realizado apenas com base na confissão do monge sem escrúpulos.

---

ตทตฺถทีปนตฺถญฺจ อิทํ วตฺถุ เวทิตพฺพํ. เตปิฏกจูฬาภยตฺเถโร กิร โลหปาสาทสฺส เหฏฺฐา ภิกฺขูนํ วินยํ กเถตฺวา สายนฺหสมเย วุฏฺฐาติ, ตสฺส วุฏฺฐานสมเย ทฺเว อตฺตปจฺจตฺถิกา กถํ ปวตฺเตสุํ. เอโก ‘‘เอตมฺปิ นตฺถิ, เอตมฺปิ นตฺถี’’ติ ปฏิญฺญํ น เทติ. อถ อปฺปาวเสเส ปฐมยาเม เถรสฺส ตสฺมึ ปุคฺคเล ‘‘อยํ ปติฏฺฐาย กเถติ, อยํ ปน ปฏิญฺญํ น เทติ, พหูนิ จ วตฺถูนิ โอสฏานิ อทฺธา เอตํ กตํ ภวิสฺสตี’’ติ อสุทฺธลทฺธิ อุปฺปนฺนา. ตโต พีชนีทณฺฑเกน ปาทกถลิกาย สญฺญํ ทตฺวา ‘‘อหํ อาวุโส วินิจฺฉินิตุํ อนนุจฺฉวิโก อญฺเญน วินิจฺฉินาเปหี’’ติ อาห. กสฺมา ภนฺเตติ? เถโร ตมตฺถํ อาโรเจสิ, จุทิตกปุคฺคลสฺส กาเย ฑาโห อุฏฺฐิโต, ตโต โส เถรํ วนฺทิตฺวา ‘‘ภนฺเต, วินิจฺฉินิตุํ อนุรูเปน วินยธเรน นาม ตุมฺหาทิเสเนว ภวิตุํ วฏฺฏติ. โจทเกน จ อีทิเสเนว ภวิตุํ วฏฺฏตี’’ติ วตฺวา เสตกานิ นิวาเสตฺวา ‘‘จิรํ กิลมิตตฺถ มยา’’ติ ขมาเปตฺวา ปกฺกามิ.

E para ilustrar esse ponto, esta história deve ser conhecida. Diz-se que o Élder Tepiṭaka Cūḷābhaya, após ensinar o Vinaya aos monges no andar térreo do Lohapāsāda, levantou-se ao entardecer. No momento em que ele se levantava, dois litigantes iniciaram uma discussão. Um deles não dava a sua confissão, dizendo: 'isso também não existe, aquilo também não existe'. Então, restando pouco da primeira vigília da noite, o Élder desenvolveu uma suspeita de impureza em relação àquele indivíduo: 'Este fala com firmeza, mas este outro não confessa; e muitos casos de Pārājika foram apresentados. Certamente isso deve ter sido cometido por ele'. Em seguida, batendo com o cabo do leque no pote de lavar os pés para chamar a atenção, ele disse: 'Amigo, não sou adequado para julgar este caso. Faça com que outro conhecedor do Vinaya o julgue'. 'Por que, senhor?', perguntaram. O Élder explicou o motivo. Uma sensação de queimação surgiu no corpo do acusado. Então, ele prestou homenagem ao Élder e disse: 'Senhor, um conhecedor do Vinaya adequado para julgar deve ser exatamente como o senhor. E o acusador também deve ser exatamente como este'. Tendo dito isso, ele vestiu roupas brancas de leigo, pediu perdão dizendo 'Fiz com que os senhores se desgastassem por muito tempo', e partiu.

---

เอวํ ลชฺชินา โจทิยมาโน อลชฺชี พหูสุปิ วตฺถูสุ อุปฺปนฺเนสุ ปฏิญฺญํ น เทติ, โส เนว ‘‘สุทฺโธ’’ติ วตฺตพฺโพ น ‘‘อสุทฺโธ’’ติ. ชีวมตโก นาม อามกปูติโก นาม เจส.

Assim, quando acusado por um monge escrupuloso, se o monge sem escrúpulos não der a sua confissão mesmo quando muitos casos surgirem, ele não deve ser chamado de 'puro' nem de 'impuro'. Ele é chamado de 'um morto-vivo' e de 'podre por dentro embora pareça fresco por fora'.

---

สเจ [Pg.177] ปนสฺส อญฺญมฺปิ ตาทิสํ วตฺถุํ อุปฺปชฺชติ น วินิจฺฉินิตพฺพํ. ตถา นาสิตโกว ภวิสฺสติ. สเจ ปน อลชฺชีเยว อลชฺชึ โจเทติ, โส วตฺตพฺโพ ‘‘อาวุโส ตว วจเนนายํ กึ สกฺกา วตฺตุ’’นฺติ อิตรมฺปิ ตเถว วตฺวา อุโภปิ ‘‘เอกสมฺโภคปริโภคา หุตฺวา ชีวถา’’ติ วตฺวา อุยฺโยเชตพฺพา, สีลตฺถาย เตสํ วินิจฺฉโย น กาตพฺโพ. ปตฺตจีวรปริเวณาทิอตฺถาย ปน ปติรูปํ สกฺขึ ลภิตฺวา กาตพฺโพ.

Se, contudo, outro caso semelhante surgir contra ele, não deve ser julgado. Ele deve ser considerado como já destruído daquela mesma forma. Mas se um monge sem escrúpulos acusa outro monge sem escrúpulos, deve-se dizer a ele: 'Amigo, com base em suas palavras, o que se pode dizer sobre este?'. Deve-se dizer o mesmo ao outro, e ambos devem ser dispensados com as palavras: 'Vivam compartilhando o mesmo uso e desfrute'. Nenhuma decisão deve ser tomada para eles em relação à moralidade. No entanto, para fins de tigela, mantos, moradia, etc., uma decisão deve ser tomada após obter uma testemunha adequada.

---

อถ ลชฺชี ลชฺชึ โจเทติ, วิวาโท จ เนสํ กิสฺมิญฺจิเทว อปฺปมตฺตโก โหติ, สญฺญาเปตฺวา ‘‘มา เอวํ กโรถา’’ติ อจฺจยํ เทสาเปตฺวา อุยฺโยเชตพฺพา. อถ ปเนตฺถ จุทิตเกน สหสา วิรทฺธํ โหติ, อาทิโต ปฏฺฐาย อลชฺชี นาม นตฺถิ. โส จ ปกฺขานุรกฺขณตฺถาย ปฏิญฺญํ น เทติ, ‘‘มยํ สทฺทหาม, มยํ สทฺทหามา’’ติ พหู อุฏฺฐหนฺติ. โส เตสํ ปฏิญฺญาย เอกวารํ ทฺเววารํ สุทฺโธ โหตุ. อถ ปน วิรทฺธกาลโต ปฏฺฐาย ฐาเน น ติฏฺฐติ, วินิจฺฉโย น ทาตพฺโพ.

Se um monge escrupuloso acusa outro monge escrupuloso, e a disputa entre eles é sobre algo insignificante, deve-se fazê-los compreender e dizer: 'Não façam isso', e após fazê-los confessar a ofensa, eles devem ser dispensados. Mas se, nesse caso, o acusado cometeu um erro por negligência, ele não é um monge sem escrúpulos desde o início. E se ele não der a sua confissão para proteger o seu grupo, e muitos se levantarem dizendo 'nós acreditamos nele, nós acreditamos nele', que ele seja considerado puro uma ou duas vezes com base na declaração deles. No entanto, a partir do momento do erro, ele não permanece na posição de um monge escrupuloso, e nenhuma decisão deve ser dada a ele.

---

เอวํ ยาย กายจิ โจทนาย วเสน สงฺฆมชฺเฌ โอสเฏ วตฺถุสฺมึ จุทิตกโจทเกสุ ปฏิปตฺตึ ญตฺวา ตสฺสาเยว โจทนาย สมฺปตฺติวิปตฺติชานนตฺถํ อาทิมชฺฌปริโยสานาทีนํ วเสน วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. เสยฺยถิทํ โจทนาย โก อาทิ, กึ มชฺเฌ, กึ ปริโยสานํ? โจทนาย ‘‘อหํ ตํ วตฺตุกาโม, กโรตุ เม อายสฺมา โอกาส’’นฺติ เอวํ โอกาสกมฺมํ อาทิ, โอติณฺเณน วตฺถุนา โจเทตฺวา สาเรตฺวา วินิจฺฉโย มชฺเฌ, อาปตฺติยํ วา อนาปตฺติยํ วา ปติฏฺฐาปเนน สมโถ ปริโยสานํ.

Assim, por meio de qualquer acusação, quando o caso é apresentado no meio do Sangha, tendo conhecido a conduta em relação ao acusado e ao acusador, a decisão deve ser compreendida por meio do início, do meio e do fim, a fim de discernir o sucesso e o fracasso dessa mesma acusação. A saber: qual é o início, o que é o meio e o que é o fim da acusação? O início da acusação é o pedido de permissão assim: 'Desejo falar com o senhor, que o venerável me dê permissão'. O meio é a decisão após acusar e lembrar o acusado com base no caso apresentado. O fim é a pacificação ao estabelecer se há ofensa ou não ofensa.

---

โจทนาย กติ มูลานิ, กติ วตฺถูนิ, กติ ภูมิโย? โจทนาย ทฺเว มูลานิ – สมูลิกา วา อมูลิกา วา; ตีณิ วตฺถูนิ – ทิฏฺฐํ, สุตํ, ปริสงฺกิตํ; ปญฺจ ภูมิโย – กาเลน วกฺขามิ โน อกาเลน, ภูเตน วกฺขามิ โน อภูเตน, สณฺเหน วกฺขามิ โน ผรุเสน, อตฺถสํหิเตน วกฺขามิ โน อนตฺถสํหิเตน, เมตฺตจิตฺโต วกฺขามิ โน โทสนฺตโรติ. อิมาย จ ปน โจทนาย โจทเกน ปุคฺคเลน ‘‘ปริสุทฺธกายสมาจาโร นุ โขมฺหี’’ติอาทินา (จูฬว. ๓๙๙) นเยน อุปาลิปญฺจเก วุตฺเตสุ ปนฺนรสสุ ธมฺเมสุ ปติฏฺฐาตพฺพํ, จุทิตเกน ทฺวีสุ ธมฺเมสุ ปติฏฺฐาตพฺพํ สจฺเจ จ อกุปฺเป จาติ.

Quantas são as raízes, quantos são os fundamentos e quantas são as bases da acusação? As raízes da acusação são duas: com fundamento ou sem fundamento. Os fundamentos são três: o que foi visto, o que foi ouvido e o que foi suspeitado. As bases são cinco: 'falarei no momento apropriado, não no momento inapropriado; falarei com base na verdade, não na falsidade; falarei com suavidade, não com aspereza; falarei com palavras benéficas, não com palavras inúteis; falarei com mente de amor bondoso, não com ódio interno'. E, além disso, nesta acusação, a pessoa que acusa deve estabelecer-se nas quinze qualidades mencionadas no Quíntuplo de Upāli, começando com 'será que sou de conduta corporal pura?', etc. O acusado deve estabelecer-se em duas qualidades: na verdade e na ausência de raiva.

---

อปฺเปว [Pg.178] นาม นํ อิมมฺหา พฺรหฺมจริยา จาเวยฺยนฺติ อปิ เอว นาม นํ ปุคฺคลํ อิมมฺหา เสฏฺฐจริยา จาเวยฺยํ, ‘‘สาธุ วตสฺส สจาหํ อิมํ ปุคฺคลํ อิมมฺหา พฺรหฺมจริยา จาเวยฺย’’นฺติ อิมินา อธิปฺปาเยน อนุทฺธํเสยฺยาติ วุตฺตํโหติ. ปทภาชเน ปน ‘‘พฺรหฺมจริยา จาเวยฺย’’นฺติ อิมสฺเสว ปริยายมตฺถํ ทสฺเสตุํ ‘‘ภิกฺขุภาวา จาเวยฺย’’นฺติอาทิ วุตฺตํ.

'Se ao menos eu pudesse fazê-lo desviar-se desta vida santa' (appeva nāma naṃ imamhā brahmacariyā cāveyyanti) significa: 'se ao menos eu pudesse fazer essa pessoa desviar-se desta conduta excelente'. O significado é que ele a atacaria com esta intenção: 'Seria excelente se eu pudesse fazer essa pessoa desviar-se desta vida santa'. No entanto, na análise das palavras, para mostrar apenas o significado sinônimo de 'desviar-se da vida santa', diz-se 'desviar-se do estado de monge', etc.

---

ขณาทีนิ สมยเววจนานิ. ตํ ขณํ ตํ ลยํ ตํ มุหุตฺตํ วีติวตฺเตติ ตสฺมึ ขเณ ตสฺมึ ลเย ตสฺมึ มุหุตฺเต วีติวตฺเต. ภุมฺมปฺปตฺติยา หิ อิทํ อุปโยควจนํ.

'Khaṇa' (momento), etc., são sinônimos de tempo. 'Passa aquele momento, aquele instante, aquele segundo' significa 'quando aquele momento, aquele instante, aquele segundo passou'. Pois este é o uso do caso acusativo com o sentido do caso locativo.

---

สมนุคฺคาหิยมานนิทฺเทเส เยน วตฺถุนา อนุทฺธํสิโต โหตีติ จตูสุ ปาราชิกวตฺถูสุ เยน วตฺถุนา โจทเกน จุทิตโก อนุทฺธํสิโต อภิภูโต อชฺโฌตฺถโฏ โหติ. ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ สมนุคฺคาหิยมาโนติ ตสฺมึ โจทเกน วุตฺตวตฺถุสฺมึ โส โจทโก อนุวิชฺชเกน ‘‘กึ เต ทิฏฺฐํ, กินฺติ เต ทิฏฺฐ’’นฺติอาทินา นเยน อนุวิชฺชิยมาโน วีมํสิยมาโน อุปปริกฺขิยมาโน.

Na explicação de 'sendo interrogado', 'pelo caso pelo qual ele foi atacado' refere-se a qual dos quatro casos de Pārājika o acusado foi atacado, subjugado ou dominado pelo acusador. 'Sendo interrogado sobre esse caso' significa que, em relação àquele caso mencionado pelo acusador, esse acusador é interrogado, examinado e investigado pelo inquisidor por meio de perguntas como: 'O que foi visto por você? Como foi visto por você?', etc.

---

อสมนุคฺคาหิยมานนิทฺเทเส น เกนจิ วุจฺจมาโนติ อนุวิชฺชเกน วา อญฺเญน วา เกนจิ, อถ วา ทิฏฺฐาทีสุ วตฺถูสุ เกนจิ อวุจฺจมาโน. เอเตสญฺจ ทฺวินฺนํ มาติกาปทานํ ปรโต ‘‘ภิกฺขุ จ โทสํ ปติฏฺฐาตี’’ติอิมินา สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ. อิทญฺหิ วุตฺตํ โหติ – ‘‘เอวํ สมนุคฺคาหิยมาโน วา อสมนุคฺคาหิยมาโน วา ภิกฺขุ จ โทสํ ปติฏฺฐาติ ปฏิจฺจ ติฏฺฐติ ปฏิชานาติ สงฺฆาทิเสโส’’ติ. อิทญฺจ อมูลกภาวสฺส ปากฏกาลทสฺสนตฺถเมว วุตฺตํ. อาปตฺตึ ปน อนุทฺธํสิตกฺขเณเยว อาปชฺชติ.

Na explicação de 'não sendo interrogado', 'não sendo questionado por ninguém' significa não sendo questionado pelo inquisidor ou por qualquer outra pessoa, ou não sendo questionado por ninguém sobre os fundamentos como o que foi visto, etc. A conexão dessas duas frases da matriz com o que se segue, 'e o monge incorre em culpa', deve ser compreendida. Pois o que se quer dizer é: 'Seja sendo assim interrogado ou não sendo interrogado, o monge incorre em culpa, permanece nela, confessa-a, e comete um Saṅghādisesa'. E isso foi dito apenas para mostrar o momento em que o caráter infundado se torna evidente. No entanto, ele incorre na ofensa no exato momento em que faz a acusação.

---

อิทานิ ‘‘อมูลกญฺเจว ตํ อธิกรณํ โหตี’’ติ เอตฺถ ยสฺมา อมูลกลกฺขณํ ปุพฺเพ วุตฺตํ, ตสฺมา ตํ อวตฺวา อปุพฺพเมว ทสฺเสตุํ ‘‘อธิกรณํ นามา’’ติอาทิมาห. ตตฺถ ยสฺมา อธิกรณํ อธิกรณฏฺเฐน เอกมฺปิ วตฺถุวเสน นานา โหติ, เตนสฺส ตํ นานตฺตํ ทสฺเสตุํ ‘‘จตฺตาริ อธิกรณานิ วิวาทาธิกรณ’’นฺติอาทิมาห. โก ปน โส อธิกรณฏฺโฐ, เยเนตํ เอกํ โหตีติ? สมเถหิ อธิกรณียตา. ตสฺมา ยํ อธิกิจฺจ อารพฺภ ปฏิจฺจ สนฺธาย สมถา วตฺตนฺติ, ตํ ‘‘อธิกรณ’’นฺติ เวทิตพฺพํ.

Agora, em relação a 'e se esse litígio for infundado', como a característica de ser infundado já foi explicada anteriormente, sem repeti-la, diz-se 'o que é chamado de litígio', etc., para mostrar algo novo. Ali, como o litígio, embora seja um só em termos de seu significado de 'litígio', é múltiplo de acordo com o caso, para mostrar essa multiplicidade diz-se 'há quatro litígios: o litígio de disputa', etc. Mas qual é o significado de 'litígio' pelo qual ele é um só? É o fato de ser aquilo que deve ser resolvido pelos meios de pacificação. Portanto, aquilo em relação ao qual, por causa do qual, dependendo do qual e referindo-se ao qual os meios de pacificação operam, deve ser conhecido como 'litígio'.

---

อฏฺฐกถาสุ [Pg.179] ปน วุตฺตํ – ‘‘อธิกรณนฺติ เกจิ คาหํ วทนฺติ, เกจิ เจตนํ, เกจิ อกฺขนฺตึ เกจิ โวหารํ, เกจิ ปณฺณตฺติ’’นฺติ. ปุน เอวํ วิจาริตํ ‘‘ยทิ คาโห อธิกรณํ นาม, เอโก อตฺตาทานํ คเหตฺวา สภาเคน ภิกฺขุนา สทฺธึ มนฺตยมาโน ตตฺถ อาทีนวํ ทิสฺวา ปุน จชติ, ตสฺส ตํ อธิกรณํ สมถปฺปตฺตํ ภวิสฺสติ. ยทิ เจตนา อธิกรณํ, ‘‘อิทํ อตฺตาทานํ คณฺหามี’’ติ อุปฺปนฺนา เจตนา นิรุชฺฌติ. ยทิ อกฺขนฺติ อธิกรณํ, อกฺขนฺติยา อตฺตาทานํ คเหตฺวาปิ อปรภาเค วินิจฺฉยํ อลภมาโน วา ขมาปิโต วา จชติ. ยทิ โวหาโร อธิกรณํ, กเถนฺโต อาหิณฺฑิตฺวา อปรภาเค ตุณฺหี โหติ นิรโว, เอวมสฺส ตํ อธิกรณํ สมถปฺปตฺตํ ภวิสฺสติ, ตสฺมา ปณฺณตฺติ อธิกรณนฺติ.

Nos Comentários diz-se: 'Alguns dizem que litígio significa apego, alguns dizem intenção, alguns dizem intolerância, alguns dizem expressão verbal, alguns dizem designação'. Novamente, foi investigado assim: 'Se o apego fosse chamado de litígio, quando um monge, tendo adotado uma visão pessoal, consulta um monge de opinião semelhante e, vendo o perigo nisso, a abandona, o seu litígio estaria pacificado. Se a intenção fosse o litígio, a intenção surgida de "adotarei esta visão" cessa por si mesma. Se a intolerância fosse o litígio, mesmo tendo adotado uma visão por intolerância, posteriormente, não obtendo uma decisão ou sendo perdoado, ele a abandona. Se a expressão verbal fosse o litígio, aquele que fala, após andar por aí, posteriormente silencia e fica sem som, e assim o seu litígio estaria pacificado. Portanto, a designação é o litígio'.

---

ตํ ปเนตํ ‘‘เมถุนธมฺมปาราชิกาปตฺติ เมถุนธมฺมปาราชิกาปตฺติยา ตพฺภาคิยา…เป… เอวํ อาปตฺตาธิกรณํ อาปตฺตาธิกรณสฺส ตพฺภาคิยนฺติ จ วิวาทาธิกรณํ สิยา กุสลํ สิยา อกุสลํ สิยา อพฺยากต’’นฺติ จ เอวมาทีหิ วิรุชฺฌติ. น หิ เต ปณฺณตฺติยา กุสลาทิภาวํ อิจฺฉนฺติ, น จ ‘‘อมูลเกน ปาราชิเกน ธมฺเมนา’’ติ เอตฺถ อาคโต ปาราชิกธมฺโม ปณฺณตฺติ นาม โหติ. กสฺมา? อจฺจนฺตอกุสลตฺตา. วุตฺตมฺปิ เหตํ – ‘‘อาปตฺตาธิกรณํ สิยา อกุสลํ สิยา อพฺยากต’’นฺติ (ปริ. ๓๐๓).

No entanto, essa afirmação contradiz passagens como: 'a ofensa de Pārājika por atividade sexual, o que pertence à categoria da ofensa de Pārājika por atividade sexual... e assim o litígio de ofensa pertence à categoria do litígio de ofensa', e 'o litígio de disputa pode ser benéfico, pode ser prejudicial, pode ser indeterminado', etc. Pois eles não aceitam que a designação tenha estados como benéfico, etc. E a ofensa de Pārājika que aparece na frase 'com uma ofensa de Pārājika infundada' não é uma mera designação. Por quê? Porque é extremamente prejudicial. Pois também foi dito: 'O litígio de ofensa pode ser prejudicial, pode ser indeterminado'.

---

ยญฺเจตํ ‘‘อมูลเกน ปาราชิเกนา’’ติ เอตฺถ อมูลกํ ปาราชิกํ นิทฺทิฏฺฐํ, ตสฺเสวายํ ‘‘อมูลกญฺเจว ตํ อธิกรณํ โหตี’’ติ ปฏินิทฺเทโส, น ปณฺณตฺติยา น หิ อญฺญํ นิทฺทิสิตฺวา อญฺญํ ปฏินิทฺทิสติ. ยสฺมา ปน ยาย ปณฺณตฺติยา เยน อภิลาเปน โจทเกน โส ปุคฺคโล ปาราชิกํ ธมฺมํ อชฺฌาปนฺโนติ ปญฺญตฺโต, ปาราชิกสงฺขาตสฺส อธิกรณสฺส อมูลกตฺตา สาปิ ปญฺญตฺติ อมูลิกา โหติ, อธิกรเณ ปวตฺตตฺตา จ อธิกรณํ. ตสฺมา อิมินา ปริยาเยน ปณฺณตฺติ ‘‘อธิกรณ’’นฺติ ยุชฺเชยฺย, ยสฺมา วา ยํ อมูลกํ นาม อธิกรณํ ตํ สภาวโต นตฺถิ, ปญฺญตฺติมตฺตเมว อตฺถิ. ตสฺมาปิ ปณฺณตฺติ อธิกรณนฺติ ยุชฺเชยฺย. ตญฺจ โข อิเธว น สพฺพตฺถ. น หิ วิวาทาทีนํ ปณฺณตฺติ อธิกรณํ. อธิกรณฏฺโฐ ปน เตสํ ปุพฺเพ วุตฺตสมเถหิ อธิกรณียตา. อิติ อิมินา อธิกรณฏฺเฐน อิเธกจฺโจ วิวาโท วิวาโท เจว อธิกรณญฺจาติ วิวาทาธิกรณํ. เอส นโย เสเสสุ.

Aqui, no trecho 'por um pārājika infundado', o pārājika infundado é indicado. Esta especificação subsequente 'e esse caso é infundado' refere-se a ele mesmo (ao pārājika), e não à regra (paṇṇatti). Pois não se indica uma coisa para depois especificar outra. Mas como, por meio de qual regra e por qual expressão o acusador declara que aquela pessoa cometeu uma ofensa pārājika, devido ao caráter infundado do caso conhecido como pārājika, essa regra também se torna infundada; e por ocorrer no caso, é chamada de caso. Portanto, por este método, é adequado considerar a regra como 'caso'. Ou porque aquilo que é chamado de 'caso infundado' não existe em realidade própria, existindo apenas como mera designação. Por essa razão também, é adequado considerar a regra como 'caso'. E isso se aplica apenas aqui, não em todos os lugares. Pois a designação de disputas e afins não é o caso em si. Mas o sentido de 'caso' para estes é o estado de ser resolvido pelos meios de pacificação mencionados anteriormente. Assim, por este sentido de caso, aqui uma certa disputa é tanto uma disputa quanto um caso, sendo chamada de 'caso de disputa'. Este mesmo método se aplica aos demais.

---

ตตฺถ [Pg.180] ‘‘อิธ ภิกฺขู วิวทนฺติ ธมฺโมติ วา อธมฺโมติ วา’’ติ เอวํ อฏฺฐารส เภทกรวตฺถูนิ นิสฺสาย อุปฺปนฺโน วิวาโท วิวาทาธิกรณํ. ‘‘อิธ ภิกฺขู ภิกฺขุํ อนุวทนฺติ สีลวิปตฺติยา วา’’ติ เอวํ จตสฺโส วิปตฺติโย นิสฺสาย อุปฺปนฺโน อนุวาโท อนุวาทาธิกรณํ. ‘‘ปญฺจปิ อาปตฺติกฺขนฺธา อาปตฺตาธิกรณํ, สตฺตปิ อาปตฺติกฺขนฺธา อาปตฺตาธิกรณ’’นฺติ เอวํ อาปตฺติเยว อาปตฺตาธิกรณํ. ‘‘ยา สงฺฆสฺส กิจฺจยตา กรณียตา อปโลกนกมฺมํ ญตฺติกมฺมํ ญตฺติทุติยกมฺมํ ญตฺติจตุตฺถกมฺม’’นฺติ (จูฬว. ๒๑๕) เอวํ จตุพฺพิธํ สงฺฆกิจฺจํ กิจฺจาธิกรณนฺติ เวทิตพฺพํ.

Dentre estes, o 'caso de disputa' (vivādādhikaraṇa) é a disputa que surge com base nos dezoito pontos de divisão, como em: 'Aqui, os monges disputam se algo é o Dhamma ou o não-Dhamma'. O 'caso de acusação' (anuvādādhikaraṇa) é a acusação que surge com base nas quatro falhas (vipatti), como em: 'Aqui, os monges acusam um monge de falha na moralidade (sīlavipatti)'. O 'caso de ofensa' (āpattādhikaraṇa) é a própria ofensa, conforme expresso em: 'Os cinco grupos de ofensas são um caso de ofensa, os sete grupos de ofensas são um caso de ofensa'. O 'caso de deveres' (kiccādhikaraṇa) deve ser entendido como os quatro tipos de atividades da Sangha, a saber: 'Qualquer dever ou obrigação da Sangha, o ato de anúncio (apalokanakamma), o ato de moção (ñattikamma), o ato com uma moção e uma resolução (ñattidutiyakamma) e o ato com uma moção e três resoluções (ñatticatutthakamma)'.

---

อิมสฺมึ ปนตฺเถ ปาราชิกาปตฺติสงฺขาตํ อาปตฺตาธิกรณเมว อธิปฺเปตํ. เสสานิ อตฺถุทฺธารวเสน วุตฺตานิ, เอตฺตกา หิ อธิกรณสทฺทสฺส อตฺถา. เตสุ ปาราชิกเมว อิธ อธิปฺเปตํ. ตํ ทิฏฺฐาทีหิ มูเลหิ อมูลกญฺเจว อธิกรณํ โหติ. อยญฺจ ภิกฺขุ โทสํ ปติฏฺฐาติ, ปฏิจฺจ ติฏฺฐติ ‘‘ตุจฺฉกํ มยา ภณิต’’นฺติอาทีนิ วทนฺโต ปฏิชานาติ. ตสฺส ภิกฺขุโน อนุทฺธํสิตกฺขเณเยว สงฺฆาทิเสโสติ อยํ ตาวสฺส สปทานุกฺกมนิทฺเทสสฺส สิกฺขาปทสฺส อตฺโถ.

No entanto, neste contexto, refere-se especificamente ao caso de ofensa conhecido como a ofensa pārājika. Os outros casos são mencionados apenas para extrair os significados da palavra 'adhikaraṇa', pois estes são todos os significados que ela possui. Dentre eles, apenas o pārājika é pretendido aqui. E esse caso é infundado, sem bases como a visão (diṭṭha) e outras. E este monge admite a culpa, baseando-se nela e confessando: 'Falei algo vão e sem fundamento', e assim por diante. Para esse monge, no exato momento da acusação infundada, ocorre uma ofensa saṅghādisesa — este é, primeiramente, o significado deste preceito de treinamento de acordo com a exposição palavra por palavra.

---

๓๘๗. อิทานิ ยานิ ตานิ สงฺเขปโต ทิฏฺฐาทีนิ โจทนาวตฺถูนิ วุตฺตานิ, เตสํ วเสน วิตฺถารโต อาปตฺตึ โรเปตฺวา ทสฺเสนฺโต ‘‘อทิฏฺฐสฺส โหตี’’ติอาทิมาห. ตตฺถ อทิฏฺฐสฺส โหตีติ อทิฏฺโฐ อสฺส โหติ. เอเตน โจทเกน อทิฏฺโฐ โหติ, โส ปุคฺคโล ปาราชิกํ ธมฺมํ อชฺฌาปชฺชนฺโตติ อตฺโถ. เอส นโย อสุตสฺส โหตีติอาทีสุปิ.

387. Agora, para mostrar detalhadamente a atribuição da ofensa com base naquelas bases de acusação que foram brevemente mencionadas como 'visto' (diṭṭha) e outras, o texto diz: 'adiṭṭhassa hoti' (é para o não visto) e assim por diante. Ali, 'adiṭṭhassa hoti' significa que não foi visto por ele. O significado é que, por este acusador, aquela pessoa não foi vista cometendo a ofensa pārājika. Este mesmo método se aplica a 'asutassa hoti' (é para o não ouvido) e assim por diante.

---

ทิฏฺโฐ มยาติ ทิฏฺโฐสิ มยาติ วุตฺตํ โหติ. เอส นโย สุโต มยาติอาทีสุปิ. เสสํ อทิฏฺฐมูลเก อุตฺตานตฺถเมว. ทิฏฺฐมูลเก ปน ตญฺเจ โจเทติ ‘‘สุโต มยา’’ติ เอวํ วุตฺตานํ สุตฺตาทีนํ อาภาเวน อมูลกตฺตํ เวทิตพฺพํ.

'Foi visto por mim' significa 'você foi visto por mim'. Este mesmo método se aplica a 'foi ouvido por mim' e assim por diante. O restante na seção sobre o que tem base no não-visto é de significado claro. No entanto, na seção sobre o que tem base no visto, se ele o acusa dizendo 'foi ouvido por mim', deve-se entender o caráter infundado devido à ausência do que foi ouvido e assim por diante.

---

สพฺพสฺมึเยว จ อิมสฺมึ โจทกวาเร ยถา อิธาคเตสุ ‘‘ปาราชิกํ ธมฺมํ อชฺฌาปนฺโนสิ, อสฺสมโณสิ, อสกฺยปุตฺติโยสี’’ติ อิเมสุ วจเนสุ เอเกกสฺส วเสน วาจาย วาจาย สงฺฆาทิเสโส โหติ, เอวํ [Pg.181] อญฺญตฺร อาคเตสุ ‘‘ทุสฺสีโล, ปาปธมฺโม, อสุจิสงฺกสฺสรสมาจาโร, ปฏิจฺฉนฺนกมฺมนฺโต, อสฺสมโณ สมณปฏิญฺโญ, อพฺรหฺมจารี พฺรหฺมจาริปฏิญฺโญ, อนฺโตปูติ, อวสฺสุโต, กสมฺพุชาโต’’ติ อิเมสุปิ วจเนสุ เอเกกสฺส วเสน วาจาย วาจาย สงฺฆาทิเสโส โหติเยว.

E em toda esta seção de acusação, assim como ocorre uma ofensa saṅghādisesa para cada palavra proferida através de expressões que aparecem aqui, tais como: 'Você cometeu uma ofensa pārājika, você não é um asceta, você não é um filho dos Sakyas', da mesma forma, para expressões que aparecem em outros lugares, tais como: 'Imoral, de má conduta, de comportamento impuro e suspeito, de ações ocultas, não-asceta que se declara asceta, não-celibatário que se declara celibatário, podre por dentro, cheio de luxúria, semelhante a um monte de lixo' — para cada uma dessas palavras proferidas, ocorre de fato uma ofensa saṅghādisesa.

---

‘‘นตฺถิ ตยา สทฺธึ อุโปสโถ วา ปวารณา วา สงฺฆกมฺมํ วา’’ติ อิมานิ ปน สุทฺธานิ สีสํ น เอนฺติ, ‘‘ทุสฺสีโลสิ นตฺถิ ตยา สทฺธึ อุโปสโถ วา’’ติ เอวํ ทุสฺสีลาทิปเทสุ ปน ‘‘ปาราชิกํ ธมฺมํ อชฺฌาปนฺโนสี’’ติอาทิปเทสุ วา เยน เกนจิ สทฺธึ ฆฏิตาเนว สีสํ เอนฺติ, สงฺฆาทิเสสกรานิ โหนฺติ.

No entanto, estas palavras isoladas: 'Não há uposatha, pavāraṇā ou atividade da Sangha junto com você' não chegam ao ponto culminante (da ofensa saṅghādisesa). Mas quando combinadas com termos como 'imoral' ou outros, como em: 'Você é imoral, não há uposatha junto com você', ou com termos como 'Você cometeu uma ofensa pārājika' e assim por diante, somente quando conectadas a algum desses termos é que chegam ao ponto culminante e se tornam causadoras de uma ofensa saṅghādisesa.

---

มหาปทุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘น เกวลํ อิธ ปาฬิยํ อนาคตานิ ‘ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม’ติอาทิปทาเนว สีสํ เอนฺติ, ‘โกณฺโฐสิ มหาสามเณโรสิ, มหาอุปาสโกสิ, เชฏฺฐพฺพติโกสิ, นิคณฺโฐสิ, อาชีวโกสิ, ตาปโสสิ, ปริพฺพาชโกสิ, ปณฺฑโกสิ, เถยฺยสํวาสโกสิ, ติตฺถิยปกฺกนฺตโกสิ, ติรจฺฉานคโตสิ, มาตุฆาตโกสิ, ปิตุฆาตโกสิ, อรหนฺตฆาตโกสิ, สงฺฆเภทโกสิ, โลหิตุปฺปาทโกสิ, ภิกฺขุนีทูสโกสิ, อุภโตพฺยญฺชนกโอสี’ติ อิมานิปิ สีสํ เอนฺติเยวา’’ติ. มหาปทุมตฺเถโรเยว จ ‘‘ทิฏฺเฐ เวมติโกติอาทีสุ ยทคฺเคน เวมติโก ตทคฺเคน โน กปฺเปติ, ยทคฺเคน โน กปฺเปติ ตทคฺเคน นสฺสรติ, ยทคฺเคน นสฺสรติ ตทคฺเคน ปมุฏฺโฐ โหตี’’ติ วทติ.

O Elder Mahāpaduma, contudo, disse: 'Não apenas os termos que não aparecem aqui no texto canônico, como "imoral, de má conduta" e outros, chegam ao ponto culminante, mas também termos como: "Você é um mutilado, você é um grande noviço, você é um grande leigo, você é um seguidor de práticas extremas, você é um nigaṇṭha, você é um ājīvaka, você é um asceta, você é um andarilho, você é um eunuco, você é um que reside furtivamente, você é um que passou para outra seita, você é um animal, você é um matricida, você é um patricida, você é um assassino de um arahant, você é um causador de cisma na Sangha, você é um que derramou o sangue de um Buda, você é um violador de monjas, você é um hermafrodita" — estes também chegam ao ponto culminante'. E o próprio Elder Mahāpaduma diz: 'Nas passagens como "em dúvida sobre o que foi visto", na medida em que alguém está em dúvida, nessa mesma medida ele não se decide; na medida em que não se decide, nessa mesma medida ele não se lembra; na medida em que não se lembra, nessa mesma medida ele se torna esquecido'.

---

มหาสุมตฺเถโร ปน เอเกกํ ทฺวิธา ภินฺทิตฺวา จตุนฺนมฺปิ ปาเฏกฺกํ นยํ ทสฺเสติ. กถํ? ทิฏฺเฐ เวมติโกติ อยํ ตาว ทสฺสเน วา เวมติโก โหติ ปุคฺคเล วา, ตตฺถ ‘‘ทิฏฺโฐ นุโข มยา น ทิฏฺโฐ’’ติ เอวํ ทสฺสเน เวมติโก โหติ. ‘‘อยํ นุโข มยา ทิฏฺโฐ อญฺโญ’’ติ เอวํ ปุคฺคเล เวมติโก โหติ. เอวํ ทสฺสนํ วา โน กปฺเปติ ปุคฺคลํ วา, ทสฺสนํ วา นสฺสรติ ปุคฺคลํ วา, ทสฺสนํ วา ปมุฏฺโฐ โหติ ปุคฺคลํ วา. เอตฺถ จ เวมติโกติ วิมติชาโต. โน กปฺเปตีติ น สทฺทหติ. นสฺสรตีติ อสาริยมาโน นสฺสรติ. ยทา ปน ตํ ‘‘อสุกสฺมึ นาม ภนฺเต ฐาเน อสุกสฺมึ นาม กาเล’’ติ สาเรนฺติ ตทา สรติ. ปมุฏฺโฐติ โย เตหิ เตหิ อุปาเยหิ สาริยมาโนปิ นสฺสรติเยวาติ[Pg.182]. เอเตเนวุปาเยน โจทาปกวาโรปิ เวทิตพฺโพ, เกวลญฺหิ ตตฺถ ‘‘มยา’’ติ ปริหีนํ, เสสํ โจทกวารสทิสเมว.

O Elder Mahāsumma, por sua vez, divide cada um em dois e mostra o método individual para todos os quatro. Como? 'Em dúvida sobre o que foi visto': este primeiro está em dúvida ou quanto à visão ou quanto à pessoa. Ali, 'Será que foi visto por mim ou não foi visto?' — assim ele está em dúvida quanto à visão. 'Será que este foi visto por mim ou outro?' — assim ele está em dúvida quanto à pessoa. Da mesma forma, ele não se decide quanto à visão ou quanto à pessoa, não se lembra da visão ou da pessoa, ou está esquecido da visão ou da pessoa. E aqui, 'vematiko' significa aquele em quem surgiu a dúvida. 'No kappeti' significa que não acredita. 'Nassarati' significa que não se lembra a menos que seja lembrado. Mas quando o relembram: 'Senhor, em tal lugar, em tal momento', então ele se lembra. 'Pamuṭṭho' é aquele que, mesmo sendo relembrado por diversos meios, ainda assim não se lembra de modo algum. Por este mesmo método, a seção sobre aquele que faz acusar (codāpaka) também deve ser entendida; a única diferença ali é que a palavra 'por mim' (mayā) é omitida, sendo o restante idêntico à seção do acusador.

---

๓๘๙. ตโต ปรํ อาปตฺติเภทํ อนาปตฺติเภทญฺจ ทสฺเสตุํ ‘‘อสุทฺเธ สุทฺธทิฏฺฐี’’ติอาทิกํ จตุกฺกํ ฐเปตฺวา เอกเมกํ ปทํ จตูหิ จตูหิ เภเทหิ นิทฺทิฏฺฐํ, ตํ สพฺพํ ปาฬินเยเนว สกฺกา ชานิตุํ. เกวลํ เหตฺถาธิปฺปายเภโท เวทิตพฺโพ. อยญฺหิ อธิปฺปาโย นาม – จาวนาธิปฺปาโย, อกฺโกสาธิปฺปาโย, กมฺมาธิปฺปาโย, วุฏฺฐานาธิปฺปาโย, อุโปสถปวารณฏฺฐปนาธิปฺปาโย, อนุวิชฺชนาธิปฺปาโย, ธมฺมกถาธิปฺปาโยติ อเนกวิโธ. ตตฺถ ปุริเมสุ จตูสุ อธิปฺปาเยสุ โอกาสํ อการาเปนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. โอกาสํ การาเปตฺวาปิ จ สมฺมุขา อมูลเกน ปาราชิเกน อนุทฺธํเสนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส. อมูลเกน สงฺฆาทิเสเสน อนุทฺธํเสนฺตสฺส ปาจิตฺติยํ. อาจารวิปตฺติยา อนุทฺธํเสนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. อกฺโกสาธิปฺปาเยน วทนฺตสฺส ปาจิตฺติยํ. อสมฺมุขา ปน สตฺตหิปิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ วทนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. อสมฺมุขา เอว สตฺตวิธมฺปิ กมฺมํ กโรนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว.

389. Depois disso, para mostrar a distinção entre ofensa e não-ofensa, estabelecendo o grupo de quatro que começa com 'percepção de puro no impuro', cada termo foi exposto através de quatro subdivisões cada; tudo isso pode ser compreendido pelo próprio método do texto canônico. Apenas a distinção de intenção aqui deve ser compreendida. Pois esta intenção é de vários tipos: a intenção de fazer cair (da vida monástica), a intenção de insultar, a intenção de realizar um ato formal, a intenção de reabilitação, a intenção de suspender o uposatha ou a pavāraṇā, a intenção de investigar e a intenção de dar um sermão sobre o Dhamma. Dentre estas, para as primeiras quatro intenções, se alguém não pede permissão (okāsa), comete uma ofensa dukkaṭa. E mesmo tendo pedido permissão, se acusa face a face com um pārājika infundado, comete uma ofensa saṅghādisesa. Se acusa com um saṅghādisesa infundado, comete uma ofensa pācittiya. Se acusa com uma falha de conduta (ācāravipatti), comete uma ofensa dukkaṭa. Se fala com a intenção de insultar, comete uma ofensa pācittiya. Mas se fala na ausência da pessoa com qualquer um dos sete grupos de ofensas, comete uma ofensa dukkaṭa. E se realiza qualquer um dos sete tipos de atos formais na ausência da pessoa, comete igualmente uma ofensa dukkaṭa.

---

กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘วุฏฺฐานาธิปฺปาเยน ‘ตฺวํ อิมํ นาม อาปตฺตึ อาปนฺโน ตํ ปฏิกโรหี’ติ วทนฺตสฺส โอกาสกิจฺจํ นตฺถี’’ติ วุตฺตํ. สพฺพตฺเถว ปน ‘‘อุโปสถปวารณํ ฐเปนฺตสฺส โอกาสกมฺมํ นตฺถี’’ติ วุตฺตํ. ฐปนกฺเขตฺตํ ปน ชานิตพฺพํ. ‘‘สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อชฺชุโปสโถ ปนฺนรโส ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ สงฺโฆ อุโปสถํ กเรยฺย’’ติ เอตสฺมิญฺหิ เร-กาเร อนติกฺกนฺเตเยว ฐเปตุํ ลพฺภติ. ตโต ปรํ ปน ยฺย-กาเร ปตฺเต น ลพฺภติ. เอส นโย ปวารณาย. อนุวิชฺชกสฺสาปิ โอสเฏ วตฺถุสฺมึ ‘‘อตฺเถตํ ตวา’’ติ อนุวิชฺชนาธิปฺปาเยน วทนฺตสฺส โอกาสกมฺมํ นตฺถิ.

No Kurundī, contudo, é dito: 'Para quem fala com a intenção de reabilitação, dizendo: "Você cometeu tal ofensa, repare-a", não há necessidade de pedir permissão'. E em todos os comentários é dito: 'Para quem suspende o uposatha ou a pavāraṇā, não há o ato de pedir permissão'. No entanto, o momento apropriado para a suspensão deve ser conhecido. Pois na frase: 'Ouça-me, venerável Sangha, hoje é o décimo quinto dia de uposatha; se for oportuno para a Sangha, que a Sangha realize (kareyya) o uposatha' — antes de ultrapassar a sílaba 're' (em kareyya), é permitido suspender. Mas depois disso, quando se chega à sílaba 'yya', não é mais permitido. Este mesmo método se aplica à pavāraṇā. Também para o investigador, quando o caso é apresentado, se ele fala com a intenção de investigar, dizendo: 'Isso é verdade a seu respeito?', não há necessidade de pedir permissão.

---

ธมฺมกถิกสฺสาปิ ธมฺมาสเน นิสีทิตฺวา ‘‘โย อิทญฺจิทญฺจ กโรติ, อยํ ภิกฺขุ อสฺสมโณ’’ติอาทินา นเยน อโนทิสฺส ธมฺมํ กเถนฺตสฺส โอกาสกมฺมํ นตฺถิ. สเจ ปน โอทิสฺส นิยเมตฺวา ‘‘อสุโก จ อสุโก จ อสฺสมโณ อนุปาสโก’’ติ กเถติ, ธมฺมาสนโต โอโรหิตฺวา อาปตฺตึ เทเสตฺวา คนฺตพฺพํ. ยํ ปน ตตฺถ ตตฺถ ‘‘อโนกาสํ การาเปตฺวา’’ติ วุตฺตํ ตสฺส โอกาสํ อการาเปตฺวาติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ, น หิ โกจิ อโนกาโส นาม อตฺถิ, ยโมกาสํ [Pg.183] การาเปตฺวา อาปตฺตึ อาปชฺชติ, โอกาสํ ปน อการาเปตฺวา อาปชฺชตีติ. เสสํ อุตฺตานเมว.

Também para o pregador do Dhamma que, sentado no assento do Dhamma, prega o Dhamma sem se referir a ninguém especificamente, dizendo: 'Aquele que faz isso e aquilo, esse monge não é um asceta', e assim por diante, não há necessidade de pedir permissão. Se, contudo, ele prega referindo-se especificamente e designando: 'Fulano e Beltrano não são ascetas, não são seguidores', ele deve descer do assento do Dhamma, confessar a ofensa e então ir embora. Quanto ao que é dito aqui e ali como 'anokāsaṃ kārāpetvā' (tendo feito sem permissão), seu significado deve ser entendido como 'sem ter obtido permissão', pois não existe algo chamado 'não-permissão' que alguém obtenha para então cometer uma ofensa, mas sim que ele comete a ofensa por não ter obtido a permissão. O restante é de significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ ติสมุฏฺฐานํ – กายจิตฺตโต, วาจาจิตฺตโต, กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ. กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทุกฺขเวทนนฺติ.

Quanto às origens e afins, possui três origens: origina-se do corpo e da mente, da fala e da mente, ou do corpo, da fala e da mente. É uma ação (kiriya), liberada pela percepção (saññāvimokkha), intencional (sacittaka), uma infração social (lokavajja), uma ação corporal (kāyakamma), uma ação verbal (vacīkamma), com mente insalubre (akusalacitta) e associada à sensação de sofrimento (dukkhavedana).

---

ปฐมทุฏฺฐโทสสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação do primeiro preceito de treinamento sobre a acusação maliciosa está concluída.

---

๙. ทุติยทุฏฺฐโทสสิกฺขาปทวณฺณนา

9. Explicação do segundo preceito de treinamento sobre a acusação maliciosa

---

๓๙๑. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุติยทุฏฺฐโทสสิกฺขาปทํ. ตตฺถ หนฺท มยํ อาวุโส อิมํ ฉคลกํ ทพฺพํ มลฺลปุตฺตํ นาม กโรมาติ เต กิร ปฐมวตฺถุสฺมึ อตฺตโน มโนรถํ สมฺปาเทตุํ อสกฺโกนฺตา ลทฺธนิคฺคหา วิฆาตปฺปตฺตา ‘‘อิทานิ ชานิสฺสามา’’ติ ตาทิสํ วตฺถุํ ปริเยสมานา วิจรนฺติ. อเถกทิวสํ ทิสฺวา ตุฏฺฐา อญฺญมญฺญํ โอโลเกตฺวา เอวมาหํสุ – ‘‘หนฺท มยํ, อาวุโส, อิมํ ฉคลกํ ทพฺพํ มลฺลปุตฺตํ นาม กโรมา’’ติ, ‘‘ทพฺโพ มลฺลปุตฺโต นามาย’’นฺติ เอวมสฺส นามํ กโรมาติ วุตฺตํ โหติ. เอส นโย เมตฺติยํ นาม ภิกฺขุนินฺติ เอตฺถาปิ.

391. 'Naquele momento, o Buda, o Abençoado...' refere-se ao segundo preceito de treinamento sobre a acusação maliciosa. Ali, no trecho 'Vamos, amigos, chamemos este bode de Dabba Mallaputta', diz-se que aqueles monges, incapazes de realizar seu desejo no primeiro caso, tendo sido repreendidos e ficado frustrados, andavam procurando um pretexto adequado, pensando: 'Agora nós veremos!'. Então, um dia, tendo visto o bode, ficaram satisfeitos, olharam uns para os outros e disseram: 'Vamos, amigos, chamemos este bode de Dabba Mallaputta'. O significado é: 'Demos a ele o nome de Dabba Mallaputta'. Este mesmo método se aplica a 'uma monja chamada Mettiyā' e assim por diante.

---

เต ภิกฺขู เมตฺติยภุมชเก ภิกฺขู อนุยุญฺชึสูติ เอวํ อนุยุญฺชึสุ –‘‘อาวุโส, กุหึ ตุมฺเหหิ ทพฺโพ มลฺลปุตฺโต เมตฺติยาย ภิกฺขุนิยา สทฺธึ ทิฏฺโฐ’’ติ? ‘‘คิชฺฌกูฏปพฺพตปาเท’’ติ. ‘‘กาย เวลาย’’ติ? ‘‘ภิกฺขาจารคมนเวลายา’’ติ. อาวุโส ทพฺพ อิเม เอวํ วทนฺติ – ‘‘ตฺวํ ตทา กุหิ’’นฺติ? ‘‘เวฬุวเน ภตฺตานิ อุทฺทิสามี’’ติ. ‘‘ตว ตาย เวลาย เวฬุวเน อตฺถิภาวํ โก ชานาตี’’ติ? ‘‘ภิกฺขุสงฺโฆ, ภนฺเต’’ติ. เต สงฺฆํ ปุจฺฉึสุ – ‘‘ชานาถ ตุมฺเห ตาย เวลาย อิมสฺส เวฬุวเน อตฺถิภาว’’นฺติ. ‘‘อาม, อาวุโส, ชานาม, เถโร สมฺมุติลทฺธทิวสโต ปฏฺฐาย เวฬุวเนเยวา’’ติ. ตโต เมตฺติยภุมชเก อาหํสุ – ‘‘อาวุโส, ตุมฺหากํ กถา น สเมติ, กจฺจิ โน เลสํ โอฑฺเฑตฺวา วทถา’’ติ. เอวํ เต เตหิ ภิกฺขูหิ อนุยุญฺชิยมานา อาม อาวุโสติ วตฺวา เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ.

'Aqueles monges interrogaram os monges Mettiya e Bhummajaka' significa que os interrogaram desta forma: 'Amigos, onde vocês viram Dabba Mallaputta com a monja Mettiyā?'. 'No sopé do Monte Gijjhakūṭa'. 'A que horas?'. 'Na hora de sair para esmolar comida'. 'Amigo Dabba, estes monges dizem isso. Onde você estava naquele momento?'. 'Eu estava distribuindo as refeições no Veḷuvana'. 'Quem sabe da sua presença no Veḷuvana àquela hora?'. 'A Sangha de monges, senhores'. Eles perguntaram à Sangha: 'Vocês sabem da presença dele no Veḷuvana àquela hora?'. 'Sim, amigos, sabemos; o Elder tem estado no próprio Veḷuvana desde o dia em que recebeu a designação'. Então, eles disseram aos monges Mettiya e Bhummajaka: 'Amigos, a história de vocês não bate. Será que vocês não estão falando baseando-se em um mero pretexto?'. Assim, sendo interrogados por aqueles monges, eles disseram: 'Sim, amigos', e relataram o ocorrido.

---

กึ [Pg.184] ปน ตุมฺเห, อาวุโส, อายสฺมนฺตํ ทพฺพํ มลฺลปุตฺตํ อญฺญภาคิยสฺส อธิกรณสฺสาติ เอตฺถ อญฺญภาคสฺส อิทํ, อญฺญภาโค วา อสฺส อตฺถีติ อญฺญภาคิยํ. อธิกรณนฺติ อาธาโร เวทิตพฺโพ, วตฺถุ อธิฏฺฐานนฺติ วุตฺตํ โหติ. โย หิ โส ‘‘ทพฺโพ มลฺลปุตฺโต นามา’’ติ ฉคลโก วุตฺโต, โส ยฺวายํ อายสฺมโต ทพฺพสฺส มลฺลปุตฺตสฺส ภาโค โกฏฺฐาโส ปกฺโข มนุสฺสชาติ เจว ภิกฺขุภาโว จ ตโต อญฺญสฺส ภาคสฺส โกฏฺฐาสสฺส ปกฺขสฺส โหติ ติรจฺฉานชาติยา เจว ฉคลกภาวสฺส จ โส วา อญฺญภาโค อสฺส อตฺถีติ ตสฺมา อญฺญภาคิยสงฺขฺยํ ลภติ. ยสฺมา จ เตสํ ‘‘อิมํ มยํ ทพฺพํ มลฺลปุตฺตํ นาม กโรมา’’ติ วทนฺตานํ ตสฺสา นามกรณสญฺญาย อาธาโร วตฺถุ อธิฏฺฐานํ, ตสฺมา อธิกรณนฺติ เวทิตพฺโพ. ตญฺหิ สนฺธาย ‘‘เต ภิกฺขู อญฺญภาคิยสฺส อธิกรณสฺสา’’ติ อาหํสุ, น วิวาทาธิกรณาทีสุ อญฺญตรํ. กสฺมา? อสมฺภวโต. น หิ เต จตุนฺนํ อธิกรณานํ กสฺสจิ อญฺญภาคิยสฺส อธิกรณสฺส กญฺจิเทสํ เลสมตฺตํ อุปาทิยึสุ. น จ จตุนฺนํ อธิกรณานํ เลโส นาม อตฺถิ. ชาติเลสาทโย หิ ปุคฺคลานํเยว เลสา วุตฺตา, น วิวาทาธิกรณาทีนํ. อิทญฺจ ‘‘ทพฺโพ มลฺลปุตฺโต’’ติ นามํ ตสฺส อญฺญภาคิยาธิกรณภาเว ฐิตสฺส ฉคลกสฺส โกจิ เทโส โหติ เถรํ อมูลเกน ปาราชิเกน อนุทฺธํเสตุํ เลสมตฺโต.

Quanto a 'Mas vós, amigos, ao venerável Dabba Mallaputta, de um caso pertencente a outra parte...' [da regra de treinamento], aqui, 'pertencente a outra parte' (aññabhāgiya) significa 'isto pertence a outra parte' (aññabhāgassa idaṃ) ou 'aquilo que tem outra parte' (aññabhāgo vā assa atthi). 'Caso' (adhikaraṇa) deve ser entendido como suporte (ādhāro), base (vatthu) ou fundamento (adhiṭṭhāna). Pois aquele bode que foi chamado de 'Dabba Mallaputta' — a parte, porção ou lado do venerável Dabba Mallaputta que consiste em sua natureza humana e seu estado de monge é diferente da outra parte, porção ou lado que consiste na natureza animal e no estado de bode; ou porque ele tem essa outra parte, por isso recebe a designação de 'pertencente a outra parte' (aññabhāgiya). E visto que, para aqueles que diziam 'vamos chamar este [bode] de Dabba Mallaputta', ele era o suporte, a base e o fundamento para essa percepção de nomeação, por isso deve ser entendido como 'caso' (adhikaraṇa). Pois foi em referência a isso que aqueles monges disseram 'de um caso pertencente a outra parte' (aññabhāgiyassa adhikaraṇassa), e não em referência a um dos quatro tipos de litígios (vivādādhikaraṇa, etc.). Por quê? Por ser impossível. Pois eles não tomaram nenhum pretexto ou mera indicação de qualquer caso pertencente a outra parte dentre os quatro tipos de litígios. E não existe tal coisa como um pretexto (lesa) para os quatro tipos de litígios. Pois os pretextos como o pretexto de nascimento (jātilesa), etc., são ditos apenas em relação a pessoas, não em relação a litígios como o vivādādhikaraṇa, etc. E este nome 'Dabba Mallaputta', dado àquele bode que estava na condição de um caso pertencente a outra parte, serve como uma certa indicação (desa), um mero pretexto (lesamatta), para acusar falsamente o ancião com uma ofensa de derrota (pārājika) sem fundamento.

---

เอตฺถ จ ทิสฺสติ อปทิสฺสติ อสฺส อยนฺติ โวหรียตีติ เทโส. ชาติอาทีสุ อญฺญตรโกฏฺฐาสสฺเสตํ อธิวจนํ. อญฺญมฺปิ วตฺถุํ ลิสฺสติ สิลิสฺสติ โวหารมตฺเตเนว อีสกํ อลฺลียตีติ เลโส. ชาติอาทีนํเยว อญฺญตรโกฏฺฐาสสฺเสตํ อธิวจนํ. ตโต ปรํ อุตฺตานตฺถเมว. สิกฺขาปทปญฺญตฺติยมฺปิ อยเมวตฺโถ. ปทภาชเน ปน ยสฺส อญฺญภาคิยสฺส อธิกรณสฺส กิญฺจิเทสํ เลสมตฺตํ อุปาทาย ปาราชิเกน ธมฺเมน อนุทฺธํเสยฺย, ตํ ยสฺมา อฏฺฐุปฺปตฺติวเสเนว อาวิภูตํ, ตสฺมา น วิภตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ.

E aqui, 'indicação' (desa) é aquilo que é visto, apontado ou designado como 'isto pertence a ele'. Este é um termo para uma determinada porção entre nascimento (jāti), etc. 'Pretexto' (lesa) é aquilo que se apega ou se conecta a outro objeto, aderindo levemente apenas por meio de uma expressão verbal. Este é também um termo para uma determinada porção entre nascimento, etc. O que vem depois disso tem o significado claro. Mesmo na promulgação da regra de treinamento (sikkhāpada), este é o próprio significado. No entanto, na análise das palavras (padabhājana), a razão pela qual 'qualquer indicação ou mero pretexto de um caso pertencente a outra parte, com base no qual se acusa com uma ofensa de derrota' não foi detalhadamente analisada é porque isso já ficou evidente pela própria origem do caso. Assim deve ser entendido.

---

๓๙๓. ยานิ ปน อธิกรณนฺติ วจนสามญฺญโต อตฺถุทฺธารวเสน ปวตฺตานิ จตฺตาริ อธิกรณานิ, เตสํ อญฺญภาคิยตา จ ตพฺภาคิยตา จ ยสฺมา อปากฏา ชานิตพฺพา จ วินยธเรหิ, ตสฺมา วจนสามญฺญโต ลทฺธํ [Pg.185] อธิกรณํ นิสฺสาย ตํ อาวิกโรนฺโต ‘‘อญฺญภาคิยสฺส อธิกรณสฺสาติ อาปตฺตญฺญภาคิยํ วา โหติ อธิกรณญฺญภาคิยํ วา’’ติอาทิมาห. ยา จ สา อวสาเน อาปตฺตญฺญภาคิยสฺส อธิกรณสฺส วเสน โจทนา วุตฺตา, ตมฺปิ ทสฺเสตุํ อยํ สพฺพาธิกรณานํ ตพฺภาคิยอญฺญภาคิยตา สมาหฏาติ เวทิตพฺพา.

393. Quanto aos quatro tipos de litígios (adhikaraṇa) que ocorrem sob o termo geral 'litígio' por meio da extração de significados, visto que o fato de pertencerem a outra parte (aññabhāgiyatā) ou à mesma parte (tabbhāgiyatā) não é óbvio e deve ser conhecido pelos conhecedores do Vinaya (vinayadhara), por isso, baseando-se no termo geral 'litígio' e para esclarecer isso, [o autor do comentário] disse: 'De um caso pertencente a outra parte: ou pertence a outra ofensa (āpattaññabhāgiya) ou pertence a outro litígio (adhikaraṇaññabhāgiya)', etc. E deve-se entender que esta classificação de 'pertencer à mesma parte' ou 'pertencer a outra parte' para todos os litígios foi reunida aqui também para mostrar a acusação que é feita no final com base em um caso pertencente a outra ofensa.

---

ตตฺถ จ อาปตฺตญฺญภาคิยํ วาติ ปฐมํ อุทฺทิฏฺฐตฺตา ‘‘กถญฺจ อาปตฺติ อาปตฺติยา อญฺญภาคิยา โหตี’’ติ นิทฺเทเส อารภิตพฺเพ ยสฺมา อาปตฺตาธิกรณสฺส ตพฺภาคิยวิจารณายํเยว อยมตฺโถ อาคมิสฺสติ, ตสฺมา เอวํ อนารภิตฺวา ‘‘กถญฺจ อธิกรณํ อธิกรณสฺส อญฺญภาคิย’’นฺติ ปจฺฉิมปทํเยว คเหตฺวา นิทฺเทโส อารทฺโธติ เวทิตพฺโพ.

E ali, visto que 'ou pertencente a outra ofensa' (āpattaññabhāgiyaṃ vā) foi enunciado primeiro, embora a explicação detalhada devesse começar com 'E como uma ofensa pertence a outra ofensa?', visto que este significado virá precisamente na investigação sobre o pertencimento à mesma parte do litígio de ofensa (āpattādhikaraṇa), por isso, sem começar dessa forma, deve-se entender que a explicação detalhada foi iniciada tomando apenas o último termo: 'E como um litígio pertence a outro litígio?'.

---

ตตฺถ อญฺญภาคิยวาโร อุตฺตานตฺโถเยว. เอกเมกญฺหิ อธิกรณํ อิตเรสํ ติณฺณํ ติณฺณํ อญฺญภาคิยํ อญฺญปกฺขิยํ อญฺญโกฏฺฐาสิยํ โหติ, วตฺถุวิสภาคตฺตา, ตพฺภาคิยวาเร ปน วิวาทาธิกรณํ วิวาทาธิกรณสฺส ตพฺภาคิยํ ตปฺปกฺขิยํ ตํโกฏฺฐาสิยํ วตฺถุสภาคตฺตา, ตถา อนุวาทาธิกรณํ อนุวาทาธิกรณสฺส. กถํ? พุทฺธกาลโต ปฏฺฐาย หิ อฏฺฐารส เภทกรวตฺถูนิ นิสฺสาย อุปฺปนฺนวิวาโท จ อิทานิ อุปฺปชฺชนกวิวาโท จ วตฺถุสภาคตาย เอกํ วิวาทาธิกรณเมว โหติ, ตถา พุทฺธกาลโต ปฏฺฐาย จตสฺโส วิปตฺติโย นิสฺสาย อุปฺปนฺนอนุวาโท จ อิทานิ อุปฺปชฺชนกอนุวาโท จ วตฺถุสภาคตาย เอกํ อนุวาทาธิกรณเมว โหติ. ยสฺมา ปน อาปตฺตาธิกรณํ อาปตฺตาธิกรณสฺส สภาควิสภาควตฺถุโต สภาคสริกฺขาสริกฺขโต จ เอกํเสน ตพฺภาคิยํ น โหติ, ตสฺมา อาปตฺตาธิกรณํ อาปตฺตาธิกรณสฺส สิยา ตพฺภาคิยํ สิยา อญฺญภาคิยนฺติ วุตฺตํ. ตตฺถ อาทิโต ปฏฺฐาย อญฺญภาคิยสฺส ปฐมํ นิทฺทิฏฺฐตฺตา อิธาปิ อญฺญภาคิยเมว ปฐมํ นิทฺทิฏฺฐํ, ตตฺถ อญฺญภาคิยตฺตญฺจ ปรโต ตพฺภาคิยตฺตญฺจ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

Ali, a seção sobre pertencer a outra parte (aññabhāgiyavāra) tem o significado claro. Pois cada litígio individual pertence a outra parte, a outro lado, a outra categoria em relação aos outros três litígios, devido à diferença em suas matérias (vatthuvisabhāgattā). Na seção sobre pertencer à mesma parte (tabbhāgiyavāra), porém, um litígio de disputa (vivādādhikaraṇa) pertence à mesma parte, ao mesmo lado, à mesma categoria de outro litígio de disputa, devido à semelhança de suas matérias; o mesmo ocorre com o litígio de acusação (anuvādādhikaraṇa) em relação a outro litígio de acusação. Como? Pois a disputa surgida desde o tempo do Buda com base nos dezoito motivos de cisma, e a disputa que surge atualmente, constituem um único e mesmo litígio de disputa devido à semelhança de suas matérias. Da mesma forma, a acusação surgida desde o tempo do Buda com base nos quatro tipos de falhas (vipatti), e a acusação que surge atualmente, constituem um único e mesmo litígio de acusação devido à semelhança de suas matérias. No entanto, visto que um litígio de ofensa (āpattādhikaraṇa) em relação a outro litígio de ofensa não pertence categoricamente à mesma parte — devido a matérias semelhantes ou diferentes, e devido a naturezas semelhantes ou diferentes —, por isso foi dito: 'Um litígio de ofensa em relação a outro litígio de ofensa pode pertencer à mesma parte ou pode pertencer a outra parte'. Ali, visto que o pertencimento a outra parte foi explicado primeiro desde o início, aqui também o pertencimento a outra parte foi explicado primeiro. Ali, o pertencimento a outra parte e, posteriormente, o pertencimento à mesma parte devem ser entendidos exatamente da maneira explicada.

---

กิจฺจาธิกรณํ กิจฺจาธิกรณสฺส ตพฺภาคิยนฺติ เอตฺถ ปน พุทฺธกาลโต ปฏฺฐาย จตฺตาริ สงฺฆกมฺมานิ นิสฺสาย อุปฺปนฺนํ อธิกรณญฺจ อิทานิ จตฺตาริ สงฺฆกมฺมานิ นิสฺสาย อุปฺปชฺชนกํ อธิกรณญฺจ สภาคตาย สริกฺขตาย จ เอกํ กิจฺจาธิกรณเมว โหติ. กึ ปน สงฺฆกมฺมานิ นิสฺสาย อุปฺปนฺนํ อธิกรณํ [Pg.186] กิจฺจาธิกรณํ, อุทาหุ สงฺฆกมฺมานเมเวตํ อธิวจนนฺติ? สงฺฆกมฺมานเมเวตํ อธิวจนํ. เอวํ สนฺเตปิ สงฺฆกมฺมํ นาม ‘‘อิทญฺจิทญฺจ เอวํ กตฺตพฺพ’’นฺติ ยํ กมฺมลกฺขณํ มนสิกโรติ ตํ นิสฺสาย อุปฺปชฺชนโต ปุริมํ ปุริมํ สงฺฆกมฺมํ นิสฺสาย อุปฺปชฺชนโต จ สงฺฆกมฺมานิ นิสฺสาย อุปฺปนฺนํ อธิกรณํ กิจฺจาธิกรณนฺติ วุตฺตํ.

Quanto a 'um litígio de deveres (kiccādhikaraṇa) pertence à mesma parte de outro litígio de deveres', aqui, o litígio surgido desde o tempo do Buda com base nos quatro tipos de atos formais da Sangha (saṅghakamma), e o litígio que surge atualmente com base nos quatro atos formais da Sangha, constituem um único e mesmo litígio de deveres devido à sua semelhança e correspondência. Mas será que o litígio surgido com base nos atos formais da Sangha é o litígio de deveres, ou será que este é um termo sinônimo para os próprios atos formais da Sangha? É um termo sinônimo para os próprios atos formais da Sangha. Mesmo sendo assim, visto que surge com base na característica do ato formal que se tem em mente — como 'este e aquele ato devem ser feitos desta maneira' — e visto que surge com base em atos formais anteriores da Sangha, diz-se que 'o litígio surgido com base nos atos formais da Sangha é o litígio de deveres'.

---

๓๙๔. กิญฺจิ เทสํ เลสมตฺตํ อุปาทายาติ เอตฺถ ปน ยสฺมา เทโสติ วา เลสมตฺโตติ วา ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว พฺยญฺชนโต นานํ อตฺถโต เอกํ, ตสฺมา ‘‘เลโส นาม ทส เลสา ชาติเลโส นามเลโส’’ติอาทิมาห. ตตฺถ ชาติเยว ชาติเลโส. เอส นโย เสเสสุ.

394. Quanto a 'com base em qualquer indicação ou mero pretexto', aqui, visto que 'indicação' (desa) ou 'mero pretexto' (lesamatta) diferem apenas na expressão verbal, mas são idênticos no significado, conforme o método explicado anteriormente, por isso, [o texto] diz: 'Pretexto significa dez pretextos: o pretexto de nascimento, o pretexto de nome', etc. Ali, o próprio nascimento é o 'pretexto de nascimento' (jātilesa). Este mesmo método se aplica aos demais.

---

๓๙๕. อิทานิ ตเมว เลสํ วิตฺถารโต ทสฺเสตุํ ยถา ตํ อุปาทาย อนุทฺธํสนา โหติ ตถา สวตฺถุกํ กตฺวา ทสฺเสนฺโต ‘‘ชาติเลโส นาม ขตฺติโย ทิฏฺโฐ โหตี’’ติอาทิมาห. ตตฺถ ขตฺติโย ทิฏฺโฐ โหตีติ อญฺโญ โกจิ ขตฺติยชาติโย อิมินา โจทเกน ทิฏฺโฐ โหติ. ปาราชิกํ ธมฺมํ อชฺฌาปชฺชนฺโตติ เมถุนธมฺมาทีสุ อญฺญตรํ อาปชฺชนฺโต. อญฺญํ ขตฺติยํ ปสฺสิตฺวา โจเทตีติ อถ โส อญฺญํ อตฺตโน เวรึ ขตฺติยชาติยํ ภิกฺขุํ ปสฺสิตฺวา ตํ ขตฺติยชาติเลสํ คเหตฺวา เอวํ โจเทติ ‘‘ขตฺติโย มยา ทิฏฺโฐ ปาราชิกํ ธมฺมํ อชฺฌาปชฺชนฺโต, ตฺวํ ขตฺติโย, ปาราชิกํ ธมฺมํ อชฺฌาปนฺโนสี’’ อถ วา ‘‘ตฺวํ โส ขตฺติโย, น อญฺโญ, ปาราชิกํ ธมฺมํ อชฺฌาปนฺโนสิ, อสฺสมโณสิ อสกฺยปุตฺติโยสิ นตฺถิ ตยา สทฺธึ อุโปสโถ วา ปวารณา วา สงฺฆกมฺมํ วา’’ติ, อาปตฺติ วาจาย วาจาย สงฺฆาทิเสสสฺส. เอตฺถ จ เตสํ ขตฺติยานํ อญฺญมญฺญํ อสทิสสฺส ตสฺส ตสฺส ทีฆาทิโน วา ทิฏฺฐาทิโน วา วเสน อญฺญภาคิยตา ขตฺติยชาติปญฺญตฺติยา อาธารวเสน อธิกรณตา จ เวทิตพฺพา, เอเตนุปาเยน สพฺพปเทสุ โยชนา เวทิตพฺพา.

395. Agora, para mostrar detalhadamente esse mesmo pretexto, mostrando-o com um caso concreto para ilustrar como ocorre a acusação com base nele, [o texto] diz: 'O pretexto de nascimento significa: um kshatriya é visto', etc. Ali, 'um kshatriya é visto' significa que algum outro indivíduo da casta kshatriya foi visto por este acusador. 'Cometendo uma ofensa de derrota' significa cometendo uma das ofensas como a relação sexual, etc. 'Tendo visto outro kshatriya, ele o acusa' significa que, em seguida, ao ver outro monge da casta kshatriya que é seu inimigo pessoal, ele toma esse pretexto do nascimento kshatriya e o acusa assim: 'Eu vi um kshatriya cometendo uma ofensa de derrota; você é um kshatriya, logo você cometeu uma ofensa de derrota!'; ou então: 'Você é aquele kshatriya, não outro; você cometeu uma ofensa de derrota, você não é um asceta, não é um filho de Sakya, não há Uposatha, Pavarana ou ato formal da Sangha junto com você!' — há uma ofensa de saṅghādisesa para cada palavra dita. E aqui, deve-se entender o pertencimento a outra parte (aññabhāgiyatā) devido à diferença mútua entre esses kshatriyas — seja por serem altos, etc., ou por terem sido vistos, etc. — e deve-se entender la condição de caso (adhikaraṇatā) por servirem de suporte para a designação da casta kshatriya. Por este método, a aplicação deve ser compreendida em todos os termos.

---

๔๐๐. ปตฺตเลสนิทฺเทเส จ สาฏกปตฺโตติ โลหปตฺตสทิโส สุสณฺฐาโน สุจฺฉวิ สินิทฺโธ ภมรวณฺโณ มตฺติกาปตฺโต วุจฺจติ. สุมฺภกปตฺโตติ ปกติมตฺติกาปตฺโต.

400. E na explicação do pretexto da tigela (pattalesa), 'tigela de pano' (sāṭakapatta) refere-se a uma tigela de argila que se assemelha a uma tigela de metal, bem moldada, com boa superfície, lisa e de cor preta como um besouro. 'Tigela sumbhaka' refere-se a uma tigela de argila comum.

---

๔๐๖. ยสฺมา [Pg.187] ปน อาปตฺติเลสสฺส เอกปเทเนว สงฺเขปโต นิทฺเทโส วุตฺโต, ตสฺมา วิตฺถารโตปิ ตํ ทสฺเสตุํ ‘‘ภิกฺขุ สงฺฆาทิเสสํ อชฺฌาปชฺชนฺโต ทิฏฺโฐ โหตี’’ติอาทิ วุตฺตํ. กสฺมา ปนสฺส ตตฺเถว นิทฺเทสํ อวตฺวา อิธ วิสุํ วุตฺโตติ? เสสนิทฺเทเสหิ อสภาคตฺตา. เสสนิทฺเทสา หิ อญฺญํ ทิสฺวา อญฺญสฺส โจทนาวเสน วุตฺตา. อยํ ปน เอกเมว อญฺญํ อาปตฺตึ อาปชฺชนฺตํ ทิสฺวา อญฺญาย อาปตฺติยา โจทนาวเสน วุตฺโต. ยทิ เอวํ กถํ อญฺญภาคิยํ อธิกรณํ โหตีติ? อาปตฺติยา. เตเนว วุตฺตํ – ‘‘เอวมฺปิ อาปตฺตญฺญภาคิยญฺจ โหติ เลโส จ อุปาทินฺโน’’ติ. ยญฺหิ โส สงฺฆาทิเสสํ อาปนฺโน ตํ ปาราชิกสฺส อญฺญภาคิยํ อธิกรณํ. ตสฺส ปน อญฺญภาคิยสฺส อธิกรณสฺส เลโส นาม โย โส สพฺพขตฺติยานํ สาธารโณ ขตฺติยภาโว วิย สพฺพาปตฺตีนํ สาธารโณ อาปตฺติภาโว. เอเตนุปาเยน เสสาปตฺติมูลกนโย โจทาปกวาโร จ เวทิตพฺโพ.

406. No entanto, visto que a explicação do pretexto de ofensa (āpattilesa) foi enunciada de forma resumida em uma única frase, para mostrá-la também detalhadamente, foi dito: 'Um monge é visto cometendo uma ofensa de saṅghādisesa', etc. Mas por que a sua explicação detalhada não foi dita ali mesmo, mas sim separadamente aqui? Devido à sua diferença de natureza em relação às demais explicações. Pois as demais explicações foram ditas com base em ver uma pessoa e acusar outra. Esta, porém, foi dita com base em ver a mesma pessoa cometendo uma determinada ofensa e acusá-la de outra ofensa. Se é assim, como isso constitui um caso pertencente a outra parte? Pela ofensa. Por isso mesmo foi dito: 'Assim também, há um caso pertencente a outra ofensa e o pretexto é tomado'. Pois aquela ofensa de saṅghādisesa que ele cometeu é um caso pertencente a outra parte em relação à ofensa de derrota (pārājika). E o pretexto para esse caso pertencente a outra parte é a própria condição de ofensa (āpattibhāvo) comum a todas as ofensas, assim como a condição de kshatriya é comum a todos os kshatriyas. Por este método, deve-se entender o método baseado nas demais ofensas e a seção sobre o instigador da acusação (codāpakavāra).

---

๔๐๘. อนาปตฺติ ตถาสญฺญี โจเทติ วา โจทาเปติ วาติ ‘‘ปาราชิกํเยว อยํ อาปนฺโน’’ติ โย เอวํ ตถาสญฺญี โจเทติ วา โจทาเปติ วา ตสฺส อนาปตฺติ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมว. สมุฏฺฐานาทีนิปิ ปฐมทุฏฺฐโทสสทิสาเนวาติ.

408. 'Não há ofensa se ele acusa ou faz acusar tendo tal percepção' significa que não há ofensa para quem acusa ou faz acusar tendo a percepção sincera de que 'este [monge] realmente cometeu uma ofensa de derrota'. O restante em todas as partes é de significado claro. A origem (samuṭṭhāna), etc., também são exatamente semelhantes às da primeira regra sobre a mente corrompida (paṭhamaduṭṭhadosa).

---

ทุติยทุฏฺฐโทสสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da segunda regra de treinamento sobre a mente corrompida está concluída.

---

๑๐. ปฐมสงฺฆเภทสิกฺขาปทวณฺณนา

10. Explicação da primeira regra de treinamento sobre o cisma na Sangha.

---

๔๐๙. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ สงฺฆเภทสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อถ โข เทวทตฺโตติอาทีสุ โย จ เทวทตฺโต, ยถา จ ปพฺพชิโต, เยน จ การเณน โกกาลิกาทโย อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘เอถ มยํ อาวุโส สมณสฺส โคตมสฺส สงฺฆเภทํ กริสฺสาม จกฺกเภท’’นฺติ อาห. ตํ สพฺพํ สงฺฆเภทกฺขนฺธเก (จูฬว. ๓๔๓) อาคตเมว. ปญฺจวตฺถุยาจนา ปน กิญฺจาปิ ตตฺเถว อาคมิสฺสติ. อถ โข อิธาปิ อาคตตฺตา ยเทตฺถ วตฺตพฺพํ, ตํ วตฺวาว คมิสฺสาม.

409. 'Naquele tempo, o Buda, o Abençoado...' refere-se à regra de treinamento sobre o cisma na Sangha (saṅghabhedasikkhāpada). Ali, nas passagens que começam com 'Então, Devadatta...', quem era Devadatta, como ele se ordenou e por qual razão ele se aproximou de Kokālika e outros e disse: 'Vinde, amigos, causaremos um cisma na Sangha do asceta Gotama, uma quebra da roda'... tudo isso já foi apresentado no Saṅghabhedakkhandhaka (Cūḷavagga, 343). E embora o pedido dos cinco pontos (pañcavatthuyācanā) também vá aparecer lá, no entanto, visto que também aparece aqui, prosseguiremos após dizer o que deve ser dito sobre isso aqui.

---

สาธุ ภนฺเตติ อายาจนา. ภิกฺขู ยาวชีวํ อารญฺญิกา อสฺสูติ อารญฺญิกธุตงฺคํ สมาทาย สพฺเพปิ ภิกฺขู ยาว ชีวนฺติ ตาว อารญฺญิกา โหนฺตุ[Pg.188], อรญฺเญเยว วสนฺตุ. โย คามนฺตํ โอสเรยฺย วชฺชํ นํ ผุเสยฺยาติ โย เอกภิกฺขุปิ อรญฺญํ ปหาย นิวาสตฺถาย คามนฺตํ โอสเรยฺย, วชฺชํ ตํ ผุเสยฺย นํ ภิกฺขุํ โทโส ผุสตุ, อาปตฺติยา นํ ภควา กาเรตู’’ติ อธิปฺปาเยน วทติ. เอส นโย เสสวตฺถูสุปิ.

'Excelente, Senhor!' é uma súplica. 'Que os monges sejam habitantes da floresta por toda a vida' significa: que todos os monges, assumindo a prática ascética de habitar na floresta (āraññikadhutaṅga), sejam habitantes da floresta enquanto viverem, e habitem apenas na floresta. 'Aquele que entrar nos limites de uma aldeia, que a culpa o atinja' significa: ele fala com a intenção de que 'se mesmo um único monge deixar a floresta e entrar nos limites de uma aldeia para nela residir, que a culpa o atinja, que a falta recaia sobre esse monge, e que o Abençoado o puna com uma ofensa'. Este mesmo método se aplica aos demais pontos.

---

๔๑๐. ชนํ สญฺญาเปสฺสามาติ ชนํ อมฺหากํ อปฺปิจฺฉตาทิภาวํ ชานาเปสฺสาม, อถ วา ปริโตเสสฺสาม ปสาเทสฺสามาติ วุตฺตํ โหติ.

410. 'Faremos as pessoas compreenderem' significa: faremos as pessoas saberem de nossa condição de termos poucos desejos (appicchatā), etc., ou significa 'as satisfaremos, faremos com que tenham fé'.

---

อิมานิ ปน ปญฺจ วตฺถูนิ ยาจโต เทวทตฺตสฺส วจนํ สุตฺวาว อญฺญาสิ ภควา ‘‘สงฺฆเภทตฺถิโก หุตฺวา อยํ ยาจตี’’ติ. ยสฺมา ปน ตานิ อนุชานิยมานานิ พหูนํ กุลปุตฺตานํ มคฺคนฺตรายาย สํวตฺตนฺติ, ตสฺมา ภควา ‘‘อลํ เทวทตฺตา’’ติ ปฏิกฺขิปิตฺวา ‘‘โย อิจฺฉติ อารญฺญิโก โหตู’’ติอาทิมาห.

Mas, ao ouvir as palavras de Devadatta que pedia estes cinco pontos, o Abençoado compreendeu imediatamente: 'Este homem está pedindo com o desejo de causar um cisma na Sangha'. No entanto, visto que, se esses pontos fossem permitidos, eles serviriam de obstáculo ao caminho para muitos filhos de boa família, por isso o Abençoado, rejeitando o pedido com as palavras 'Basta, Devadatta!', disse: 'Aquele que desejar, que seja um habitante da floresta', etc.

---

เอตฺถ ปน ภควโต อธิปฺปายํ วิทิตฺวา กุลปุตฺเตน อตฺตโน ปติรูปํ เวทิตพฺพํ. อยญฺเหตฺถ ภควโต อธิปฺปาโย – ‘‘เอโก ภิกฺขุ มหชฺฌาสโย โหติ มหุสฺสาโห, สกฺโกติ คามนฺตเสนาสนํ ปฏิกฺขิปิตฺวา อรญฺเญ วิหรนฺโต ทุกฺขสฺสนฺตํ กาตุํ. เอโก ทุพฺพโล โหติ อปฺปถาโม อรญฺเญ น สกฺโกติ, คามนฺเตเยว สกฺโกติ. เอโก มหพฺพโล สมปฺปวตฺตธาตุโก อธิวาสนขนฺติสมฺปนฺโน อิฏฺฐานิฏฺเฐสุ สมจิตฺโต อรญฺเญปิ คามนฺเตปิ สกฺโกติเยว. เอโก เนว คามนฺเต น อรญฺเญ สกฺโกติ ปทปรโม โหติ.

Aqui, tendo compreendido a intenção do Abençoado, o filho de boa família deve conhecer o que é adequado para si mesmo. Pois esta é a intenção do Abençoado aqui: "Um monge tem grande aspiração e grande empenho; ele é capaz de pôr fim ao sofrimento vivendo na floresta, após rejeitar as habitações próximas a vilarejos. Outro é fraco e tem pouca força; ele não é capaz de fazê-lo vivendo na floresta, mas é capaz de fazê-lo vivendo apenas em habitações próximas a vilarejos. Outro é muito forte, tem os elementos corporais equilibrados, é dotado de paciência tolerante e possui mente equânime diante do agradável e do desagradável; ele é de fato capaz de pôr fim ao sofrimento vivendo tanto na floresta quanto em habitações próximas a vilarejos. Outro não é capaz nem em habitações próximas a vilarejos nem na floresta, sendo alguém para quem as palavras são o limite (padaparamo)."

---

ตตฺร ยฺวายํ มหชฺฌาสโย โหติ มหุสฺสาโห, สกฺโกติ คามนฺตเสนาสนํ ปฏิกฺขิปิตฺวา อรญฺเญ วิหรนฺโต ทุกฺขสฺสนฺตํ กาตุํ, โส อรญฺเญเยว วสตุ, อิทมสฺส ปติรูปํ. สทฺธิวิหาริกาทโยปิ จสฺส อนุสิกฺขมานา อรญฺเญ วิหาตพฺพเมว มญฺญิสฺสนฺติ.

Entre eles, aquele que tem grande aspiração e grande empenho, sendo capaz de pôr fim ao sofrimento vivendo na floresta após rejeitar as habitações próximas a vilarejos, que ele viva apenas na floresta; isso é o adequado para ele. E seus companheiros de cela e outros, seguindo o seu exemplo, considerarão que se deve de fato viver na floresta.

---

โย ปน ทุพฺพโล โหติ อปฺปถาโม คามนฺเตเยว สกฺโกติ ทุกฺขสฺสนฺตํ กาตุํ, น อรญฺเญ โส คามนฺเตเยว วสตุ, ยฺวายํ มหพฺพโล สมปฺปวตฺตธาตุโก อธิวาสนขนฺติสมฺปนฺโน อิฏฺฐานิฏฺเฐสุ สมจิตฺโต อรญฺเญปิ คามนฺเตปิ สกฺโกติเยว, อยมฺปิ คามนฺตเสนาสนํ ปหาย [Pg.189] อรญฺเญ วิหรตุ, อิทมสฺส ปติรูปํ สทฺธิวิหาริกาปิ หิสฺส อนุสิกฺขมานา อรญฺเญ วิหาตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ.

Mas aquele que é fraco, tem pouca força e é capaz de pôr fim ao sofrimento apenas em habitações próximas a vilarejos, não na floresta, que ele viva apenas em habitações próximas a vilarejos. E aquele que é muito forte, tem os elementos corporais equilibrados, é dotado de paciência tolerante, possui mente equânime diante do agradável e do desagradável e é de fato capaz de pôr fim ao sofrimento tanto na floresta quanto em habitações próximas a vilarejos, que este também abandone as habitações próximas a vilarejos e viva na floresta; isso é o adequado para ele, e seus companheiros de cela, seguindo o seu exemplo, considerarão que se deve viver na floresta.

---

โย ปนายํ เนว คามนฺเต น อรญฺเญ สกฺโกติ ปทปรโม โหติ. อยมฺปิ อรญฺเญเยว วสตุ. อยํ หิสฺส ธุตงฺคเสวนา กมฺมฏฺฐานภาวนา จ อายตึ มคฺคผลานํ อุปนิสฺสโย ภวิสฺสติ. สทฺธิวิหาริกาทโย จสฺส อนุสิกฺขมานา อรญฺเญ วิหาตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺตีติ.

Mas aquele que não é capaz nem em habitações próximas a vilarejos nem na floresta, sendo alguém para quem as palavras são o limite, que este também viva apenas na floresta. Pois esta sua prática dos fatores ascéticos (dhutanga) e o desenvolvimento do tema de meditação (kammaṭṭhāna) serão, no futuro, uma forte condição de apoio para os caminhos e frutos. E seus companheiros de cela e outros, seguindo o seu exemplo, considerarão que se deve viver na floresta.

---

เอวํ ยฺวายํ ทุพฺพโล โหติ อปฺปถาโม คามนฺเตเยว วิหรนฺโต สกฺโกติ ทุกฺขสฺสนฺตํ กาตุํ น อรญฺเญ, อิมํ ปุคฺคลํ สนฺธาย ภควา ‘‘โย อิจฺฉติ คามนฺเต วิหรตู’’ติ อาห. อิมินา จ ปุคฺคเลน อญฺเญสมฺปิ ทฺวารํ ทินฺนํ.

Assim, referindo-se a esta pessoa que é fraca, tem pouca força e é capaz de pôr fim ao sofrimento vivendo apenas em habitações próximas a vilarejos, e não na floresta, o Abençoado disse: "Aquele que desejar, que viva em habitações próximas a vilarejos". E, por meio desta pessoa, a porta foi aberta também para os outros.

---

ยทิ ปน ภควา เทวทตฺตสฺส วาทํ สมฺปฏิจฺเฉยฺย, ยฺวายํ ปุคฺคโล ปกติยา ทุพฺพโล โหติ อปฺปถาโม, โยปิ ทหรกาเล อรญฺญวาสํ อภิสมฺภุณิตฺวา ชิณฺณกาเล วา วาตปิตฺตาทีหิ สมุปฺปนฺนธาตุกฺโขภกาเล วา นาภิสมฺภุณาติ, คามนฺเตเยว ปน วิหรนฺโต สกฺโกติ ทุกฺขสฺสนฺตํ กาตุํ, เตสํ อริยมคฺคุปจฺเฉโท ภเวยฺย, อรหตฺตผลาธิคโม น ภเวยฺย, อุทฺธมฺมํ อุพฺพินยํ วิโลมํ อนิยฺยานิกํ สตฺถุ สาสนํ ภเวยฺย, สตฺถา จ เตสํ อสพฺพญฺญู อสฺส ‘‘สกวาทํ ฉฑฺเฑตฺวา เทวทตฺตวาเท ปติฏฺฐิโต’’ติ คารยฺโห จ ภเวยฺย. ตสฺมา ภควา เอวรูเป ปุคฺคเล สงฺคณฺหนฺโต เทวทตฺตสฺส วาทํ ปฏิกฺขิปิ. เอเตเนวูปาเยน ปิณฺฑปาติกวตฺถุสฺมิมฺปิ ปํสุกูลิกวตฺถุสฺมิมฺปิ อฏฺฐ มาเส รุกฺขมูลิกวตฺถุสฺมิมฺปิ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. จตฺตาโร ปน มาเส รุกฺขมูลเสนาสนํ ปฏิกฺขิตฺตเมว.

Se, contudo, o Abençoado tivesse aceitado a proposta de Devadatta, então, para aquele indivíduo que é naturalmente fraco e tem pouca força, ou para aquele que, embora tenha suportado viver na floresta na juventude, não consegue suportá-lo na velhice ou quando os elementos corporais estão perturbados por vento, bile, etc., mas é capaz de pôr fim ao sofrimento vivendo apenas em habitações próximas a vilarejos — para estes, haveria a interrupção do nobre caminho, e a realização do fruto do estado de Arahant não ocorreria. O ensinamento do Mestre tornar-se-ia contrário ao Dhamma, contrário ao Vinaya, contraditório e não conducente à libertação; e o Mestre seria considerado por eles como não onisciente, sendo digno de censura, dizendo-se: "Ele abandonou sua própria doutrina e estabeleceu-se na doutrina de Devadatta". Portanto, o Abençoado, acolhendo tais pessoas, rejeitou a proposta de Devadatta. Por este mesmo método, deve-se compreender a decisão a respeito do caso do comedor de esmolas (piṇḍapātika), do usuário de mantos de trapos (paṃsukūlika) e do morador ao pé de uma árvore por oito meses (rukkhamūlika). No entanto, durante os quatro meses [da estação chuvosa], a habitação ao pé de uma árvore é de fato proibida.

---

มจฺฉมํสวตฺถุสฺมึ ติโกฏิปริสุทฺธนฺติ ตีหิ โกฏีหิ ปริสุทฺธํ, ทิฏฺฐาทีหิ อปริสุทฺธีหิ วิรหิตนฺติ อตฺโถ. เตเนวาห – ‘‘อทิฏฺฐํ, อสุตํ, อปริสงฺกิต’’นฺติ. ตตฺถ ‘‘อทิฏฺฐํ’’ นาม ภิกฺขูนํ อตฺถาย มิคมจฺเฉ วธิตฺวา คยฺหมานํ อทิฏฺฐํ. ‘‘อสุตํ’’ นาม ภิกฺขูนํ อตฺถาย มิคมจฺเฉ วธิตฺวา คหิตนฺติ อสุตํ. ‘‘อปริสงฺกิตํ’’ ปน ทิฏฺฐปริสงฺกิตํ สุตปริสงฺกิตํ ตทุภยวิมุตฺตปริสงฺกิตญฺจ ญตฺวา ตพฺพิปกฺขโต ชานิตพฺพํ. กถํ? อิธ ภิกฺขู ปสฺสนฺติ มนุสฺเส ชาลวาคุราทิหตฺเถ [Pg.190] คามโต ว นิกฺขมนฺเต อรญฺเญ วา วิจรนฺเต, ทุติยทิวเส จ เนสํ ตํ คามํ ปิณฺฑาย ปวิฏฺฐานํ สมจฺฉมํสํ ปิณฺฑปาตํ อภิหรนฺติ. เต เตน ทิฏฺเฐน ปริสงฺกนฺติ ‘‘ภิกฺขูนํ นุโข อตฺถาย กต’’นฺติ อิทํ ทิฏฺฐปริสงฺกิตํ, นาม เอตํ คเหตุํ น วฏฺฏติ. ยํ เอวํ อปริสงฺกิตํ ตํ วฏฺฏติ. สเจ ปน เต มนุสฺสา ‘‘กสฺมา ภนฺเต น คณฺหถา’’ติ ปุจฺฉิตฺวา ตมตฺถํ สุตฺวา ‘‘นยิทํ ภนฺเต ภิกฺขูนํ อตฺถาย กตํ, อมฺเหหิ อตฺตโน อตฺถาย วา ราชยุตฺตาทีนํ อตฺถาย วา กต’’นฺติ วทนฺติ กปฺปติ.

No caso do peixe e da carne, "puro em três aspectos" (tikoṭiparisuddha) significa puro sob três condições, isto é, livre das impurezas de ver, etc. Por isso ele disse: "não visto, não ouvido, não suspeitado". Ali, "não visto" significa não ter visto animais selvagens ou peixes sendo mortos e obtidos para o benefício dos monges. "Não ouvido" significa não ter ouvido que foram mortos e obtidos para o benefício dos monges. "Não suspeitado", contudo, deve ser compreendido pelo seu oposto, após conhecer a "suspeita por ver", a "suspeita por ouvir" e a "suspeita livre de ambos". Como? Aqui, os monges veem pessoas saindo do vilarejo ou vagando na floresta com redes, armadilhas, etc., nas mãos. No dia seguinte, quando eles entram no vilarejo para receber esmolas, essas pessoas lhes oferecem comida esmolada contendo peixe e carne. Devido ao que viram, os monges suspeitam: "Será que isso foi preparado para o benefício dos monges?". Isso se chama "suspeita por ver"; não é adequado aceitar isso. O que não for suspeitado dessa maneira é adequado aceitar. Mas se aquelas pessoas perguntarem: "Venerável Senhor, por que não aceitais?", e, tendo ouvido a razão, disserem: "Venerável Senhor, isto não foi preparado para o benefício dos monges; foi preparado por nós para nós mesmos ou para os funcionários do rei, etc.", então é permitido.

---

นเหว โข ภิกฺขู ปสฺสนฺติ; อปิจ สุณนฺติ, มนุสฺสา กิร ชาลวาคุราทิหตฺถา คามโต วา นิกฺขมนฺติ, อรญฺเญ วา วิจรนฺตี’’ติ. ทุติยทิวเส จ เนสํ ตํ คามํ ปิณฺฑาย ปวิฏฺฐานํ ‘‘ภิกฺขูนํ นุโข อตฺถาย กต’’นฺติ อิทํ ‘‘สุตปริสงฺกิตํ’’ นาม. เอตํ คเหตุํ น วฏฺฏติ, ยํ เอวํ อปริสงฺกิตํ ตํ วฏฺฏติ. สเจ ปน เต มนุสฺสา ‘‘กสฺมา, ภนฺเต, น คณฺหถา’’ติ ปุจฺฉิตฺวา ตมตฺถํ สุตฺวา ‘‘นยิทํ, ภนฺเต, ภิกฺขูนํ อตฺถาย กตํ, อมฺเหหิ อตฺตโน อตฺถาย วา ราชยุตฺตาทีนํ อตฺถาย วา กต’’นฺติ วทนฺติ กปฺปติ.

Os monges de fato não veem, mas ouvem: "Diz-se que pessoas estão saindo do vilarejo ou vagando na floresta com redes, armadilhas, etc., nas mãos". No dia seguinte, quando eles entram no vilarejo para receber esmolas, surge a suspeita: "Será que isso foi preparado para o benefício dos monges?". Isso se chama "suspeita por ouvir". Não é adequado aceitar isso; o que não for suspeitado dessa maneira é adequado aceitar. Mas se aquelas pessoas perguntarem: "Venerável Senhor, por que não aceitais?", e, tendo ouvido a razão, disserem: "Venerável Senhor, isto não foi preparado para o benefício dos monges; foi preparado por nós para nós mesmos ou para os funcionários do rei, etc.", então é permitido.

---

นเหว โข ปน ภิกฺขู ปสฺสนฺติ, น สุณนฺติ; อปิจ โข เตสํ คามํ ปิณฺฑาย ปวิฏฺฐานํ ปตฺตํ คเหตฺวา สมจฺฉมํสํ ปิณฺฑปาตํ อภิสงฺขริตฺวา อภิหรนฺติ, เต ปริสงฺกนฺติ ‘‘ภิกฺขูนํ นุโข อตฺถาย กต’’นฺติ อิทํ ‘‘ตทุภยวิมุตฺตปริสงฺกิตํ’’ นาม. เอตํ คเหตุํ น วฏฺฏติ. ยํ เอวํ อปริสงฺกิตํ ตํ วฏฺฏติ. สเจ ปน เต มนุสฺสา ‘‘กสฺมา, ภนฺเต, น คณฺหถา’’ติ ปุจฺฉิตฺวา ตมตฺถํ สุตฺวา ‘‘นยิทํ, ภนฺเต, ภิกฺขูนํ อตฺถาย กตํ อมฺเหหิ อตฺตโน อตฺถาย วา ราชยุตฺตาทีนํ อตฺถาย วา กตํ ปวตฺตมํสํ วา กปฺปิยเมว ลภิตฺวา ภิกฺขูนํ อตฺถาย สมฺปาทิต’’นฺติ วทนฺติ กปฺปติ. มตานํ เปตกิจฺจตฺถาย มงฺคลาทีนํ วา อตฺถาย กเตปิ เอเสว นโย. ยํ ยญฺหิ ภิกฺขูนํเยว อตฺถาย อกตํ, ยตฺถ จ นิพฺเพมติโก โหติ, ตํ สพฺพํ กปฺปติ.

Os monges de fato não veem nem ouvem; no entanto, quando eles entram no vilarejo para receber esmolas, as pessoas pegam suas tigelas, preparam com esmero a comida esmolada contendo peixe e carne e a oferecem. Eles suspeitam: "Será que isso foi preparado para o benefício dos monges?". Isso se chama "suspeita livre de ambos". Não é adequado aceitar isso. O que não for suspeitado dessa maneira é adequado aceitar. Mas se aquelas pessoas perguntarem: "Venerável Senhor, por que não aceitais?", e, tendo ouvido a razão, disserem: "Venerável Senhor, isto não foi preparado para o benefício dos monges; foi preparado por nós para nós mesmos ou para os funcionários do rei, etc., ou foi obtido como carne já existente (pavattamaṃsa) e permitida, e preparada para o benefício dos monges", então é permitido. O mesmo método se aplica quando é preparado para ritos fúnebres em benefício dos falecidos ou para ocasiões auspiciosas, como casamentos, etc. Pois tudo aquilo que não foi feito especificamente para o benefício dos monges, e sobre o qual não há dúvida, tudo isso é permitido.

---

สเจ ปน เอกสฺมึ วิหาเร ภิกฺขู อุทฺทิสฺส กตํ โหติ, เต จ อตฺตโน อตฺถาย กตภาวํ น ชานนฺติ, อญฺเญ ชานนฺติ. เย ชานนฺติ, เตสํ น วฏฺฏติ, อิตเรสํ วฏฺฏติ. อญฺเญ น ชานนฺติ, เตเยว ชานนฺติ, เตสํเยว น วฏฺฏติ, อญฺเญสํ วฏฺฏติ. เตปิ อมฺหากํ อตฺถาย กตนฺติ ชานนฺติ, อญฺเญปิ เอเตสํ อตฺถาย กตนฺติ ชานนฺติ, สพฺเพสมฺปิ น วฏฺฏติ, สพฺเพ [Pg.191] น ชานนฺติ, สพฺเพสมฺปิ วฏฺฏติ. ปญฺจสุ หิ สหธมฺมิเกสุ ยสฺส วา ตสฺส วา อตฺถาย อุทฺทิสฺส กตํ, สพฺเพสํ น กปฺปติ.

Se, contudo, for preparado especificamente para os monges de um mosteiro, e eles não souberem que foi preparado para eles, mas outros souberem: para aqueles que sabem, não é adequado; para os outros, é adequado. Se os outros não souberem, mas eles próprios souberem: apenas para eles não é adequado, e para os outros é adequado. Se eles souberem que "foi preparado para nós" e os outros também souberem que "foi preparado para eles", não é adequado para nenhum deles. Se todos não souberem, é adequado para todos. Pois, se for preparado especificamente para qualquer um dos cinco tipos de companheiros de vida espiritual (sahadhammika), não é permitido para nenhum deles.

---

สเจ ปน โกจิ เอกํ ภิกฺขุํ อุทฺทิสฺส ปาณํ วธิตฺวา ตสฺส ปตฺตํ ปูเรตฺวา เทติ, โส จ อตฺตโน อตฺถาย กตภาวํ ชานํเยว คเหตฺวา อญฺญสฺส ภิกฺขุโน เทติ, โส ตสฺส สทฺธาย ปริภุญฺชติ, กสฺส อาปตฺตีติ? ทฺวินฺนมฺปิ อนาปตฺติ. ยญฺหิ อุทฺทิสฺส กตํ ตสฺส อภุตฺตตาย อนาปตฺติ, อิตรสฺส อชานนตาย. กปฺปิยมํสสฺส หิ ปฏิคฺคหเณ อาปตฺติ นตฺถิ. อุทฺทิสฺส กตญฺจ อชานิตฺวา ภุตฺตสฺส ปจฺฉา ญตฺวา อาปตฺติเทสนากิจฺจํ นาม นตฺถิ, อกปฺปิยมํสํ ปน อชานิตฺวา ภุตฺเตน ปจฺฉา ญตฺวาปิ อาปตฺติ เทเสตพฺพา, อุทฺทิสฺส กตญฺหิ ญตฺวา ภุญฺชโตว อาปตฺติ. อกปฺปิยมํสํ อชานิตฺวา ภุญฺชนฺตสฺสาปิ อาปตฺติเยว. ตสฺมา อาปตฺติภีรุเกน รูปํ สลฺลกฺเขนฺเตนปิ ปุจฺฉิตฺวาว มํสํ ปฏิคฺคเหตพฺพํ. ปริโภคกาเล ปุจฺฉิตฺวา ปริภุญฺชิสฺสามีติ วา คเหตฺวา ปุจฺฉิตฺวาว ปริภุญฺชิตพฺพํ. กสฺมา? ทุวิญฺเญยฺยตฺตา. อจฺฉมํสํ หิ สูกรมํสสทิสํ โหติ, ทีปิมํสาทีนิปิ มิคมํสาทิสทิสานิ, ตสฺมา ปุจฺฉิตฺวา คหณเมว วตฺตนฺติ วทนฺติ.

Se, contudo, alguém matar um ser vivo especificamente para um monge, encher a sua tigela e lhe der, e ele, sabendo perfeitamente que foi preparado para si, aceitar e der a outro monge, e este o consumir por confiança nele, quem comete uma ofensa? Não há ofensa para nenhum dos dois. Pois, para aquele para quem foi preparado, não há ofensa pelo fato de não ter consumido; para o outro, por falta de conhecimento. Pois não há ofensa em aceitar carne permitida. E para quem consumiu carne preparada especificamente [para si] sem saber e depois descobre, não há a obrigação de confessar uma ofensa. No entanto, para quem consumiu carne não permitida sem saber, mesmo que descubra depois, a ofensa deve ser confessada. Pois há ofensa apenas para quem consome sabendo que foi preparada especificamente [para si]. Mas para quem consome carne não permitida, mesmo sem saber, há de fato uma ofensa. Portanto, o monge que teme ofensas, mesmo que consiga distinguir pela aparência, deve aceitar a carne apenas após perguntar. Ou, pensando "vou aceitar e perguntar no momento do consumo", ele deve aceitá-la, mas consumi-la apenas após perguntar. Por quê? Por ser difícil de distinguir. Pois a carne de urso (acchamaṃsa) assemelha-se à carne de porco, e a carne de leopardo, etc., assemelha-se à carne de veado, etc. Portanto, dizem que aceitar apenas após perguntar é o dever correto.

---

หฏฺโฐ อุทคฺโคติ ตุฏฺโฐ เจว อุนฺนตกายจิตฺโต จ หุตฺวา. โส กิร ‘‘น ภควา อิมานิ ปญฺจ วตฺถูนิ อนุชานาติ, อิทานิ สกฺขิสฺสามิ สงฺฆเภทํ กาตุ’’นฺติ โกกาลิกสฺส อิงฺคิตาการํ ทสฺเสตฺวา ยถา วิสํ วา ขาทิตฺวา รชฺชุยา วา อุพฺพนฺธิตฺวา สตฺถํ วา อาหริตฺวา มริตุกาโม ปุริโส วิสาทีสุ อญฺญตรํ ลภิตฺวา ตปฺปจฺจยา อาสนฺนมฺปิ มรณทุกฺขํ อชานนฺโต หฏฺโฐ อุทคฺโค โหติ; เอวเมว สงฺฆเภทปจฺจยา อาสนฺนมฺปิ อวีจิมฺหิ นิพฺพตฺติตฺวา ปฏิสํเวทนียํ ทุกฺขํ อชานนฺโต ‘‘ลทฺโธ ทานิ เม สงฺฆเภทสฺส อุปาโย’’ติ หฏฺโฐ อุทคฺโค สปริโส อุฏฺฐายาสนา เตเนว หฏฺฐภาเวน ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ.

"Haṭṭho udaggo" significa estar tanto satisfeito quanto com o corpo e a mente elevados. Ele, de fato, pensando: "O Abençoado não permite estas cinco propostas; agora serei capaz de causar a cisão na Sangha", mostrou um sinal a Kokālika. Assim como um homem que deseja morrer tomando veneno, enforcando-se com uma corda ou usando uma arma, ao obter um desses meios, fica alegre e entusiasmado, sem perceber o sofrimento iminente da morte; da mesma forma, Devadatta, sem perceber o sofrimento iminente a ser experimentado ao renascer no inferno Avīci devido à cisão na Sangha, pensou: "Agora obtive o meio para a cisão na Sangha". Alegre e entusiasmado, levantou-se de seu assento com seus seguidores e, com esse mesmo estado de alegria, prestou homenagens ao Abençoado, circundou-o respeitosamente e partiu.

---

เต มยํ อิเมหิ ปญฺจหิ วตฺถูหิ สมาทาย วตฺตามาติ เอตฺถ ปน ‘‘อิมานิ ปญฺจ วตฺถูนี’’ติ วตฺตพฺเพปิ เต มยํ อิเมหิ ปญฺจหิ วตฺถูหิ ชนํ สญฺญาเปสฺสามาติ อภิณฺหํ ปริวิตกฺกวเสน วิภตฺติวิปลฺลาสํ อสลฺลกฺเขตฺวา อภิณฺหํ ปริวิตกฺกานุรูปเมว ‘‘เต มยํ อิเมหิ ปญฺจหิ วตฺถูหี’’ติ อาห, ยถา ตํ วิกฺขิตฺตจิตฺโต.

Em "Nós, tendo assumido estas cinco propostas, viveremos" (te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi samādāya vattāma), embora devesse ter dito "estas cinco propostas" (imāni pañca vatthūni), devido ao pensamento constante de "nós convenceremos as pessoas com estas cinco propostas" (te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi janaṃ saññāpessāma), ele, com a mente distraída, não percebeu a inversão de caso gramatical (vibhattivipallāsa) e, de acordo com o seu pensamento constante, disse: "nós com estas cinco propostas" (te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi), como alguém mentalmente disperso.

---

ธุตา [Pg.192] สลฺเลขวุตฺติโนติ ยา ปฏิปทา กิเลเส ธุนาติ, ตาย สมนฺนาคตตฺตา ธุตา. ยา จ กิเลเส สลฺลิขติ, สา เอเตสํ วุตฺตีติ สลฺเลขวุตฺติโน.

'Dhutā sallekhavuttino' significa: por serem dotados da prática que sacode e elimina as impurezas mentais (kilesa), são chamados 'dhutā'. E porque a prática que raspa e atenua as impurezas mentais é o seu modo de vida (vutti), são chamados 'sallekhavuttino'.

---

พาหุลิโกติ จีวราทีนํ ปจฺจยานํ พหุลภาโว พาหุลฺลํ, ตํ พาหุลฺลมสฺส อตฺถิ, ตสฺมึ วา พาหุลฺเล นิยุตฺโต ฐิโตติ พาหุลิโก. พาหุลฺลาย เจเตตีติ พาหุลตฺตาย เจเตติ กปฺเปติ ปกปฺเปติ. กถญฺหิ นาม มยฺหญฺจ สาวกานญฺจ จีวราทีนํ ปจฺจยานํ พหุลภาโว ภเวยฺยาติ เอวํ อุสฺสุกฺกมาปนฺโนติ อธิปฺปาโย. จกฺกเภทายาติ อาณาเภทาย.

'Bāhuliko' significa: a abundância (bāhulla) é o estado de fartura de requisitos como mantos, etc. Aquele que possui essa abundância, ou que está dedicado e estabelecido nessa abundância, é chamado 'bāhuliko' (inclinado à abundância). 'Bāhullāya ceteti' significa que ele pensa, planeja e projeta para a abundância. O sentido é que ele se empenha pensando: 'Como de fato pode haver abundância de requisitos como mantos, etc., para mim e para os meus discípulos?'. 'Cakkabhedāya' significa para a quebra da autoridade (āṇābhedāya).

---

ธมฺมึ กถํ กตฺวาติ ขนฺธเก วุตฺตนเยน ‘‘อลํ, เทวทตฺต, มา เต รุจฺจิ สงฺฆเภโท. ครุโก โข, เทวทตฺต, สงฺฆเภโท. โย โข, เทวทตฺต, สมคฺคํ สงฺฆํ ภินฺทติ, กปฺปฏฺฐิกํ กิพฺพิสํ ปสวติ, กปฺปํ นิรยมฺหิ ปจฺจติ, โย จ โข, เทวทตฺต, ภินฺนํ สงฺฆํ สมคฺคํ กโรติ, พฺรหฺมํ ปุญฺญํ ปสวติ, กปฺปํ สคฺคมฺหิ โมทตี’’ติ (จูฬว. ๓๔๓) เอวมาทิกํ อเนกปฺปการํ เทวทตฺตสฺส จ ภิกฺขูนญฺจ ตทนุจฺฉวิกํ ตทนุโลมิกํ ธมฺมึ กถํ กตฺวา.

'Dhammiṃ kathaṃ katvā' (tendo proferido um discurso sobre o Dhamma) significa, conforme o método exposto no Khandhaka: 'Basta, Devadatta! Não queiras a cisão na Sangha. A cisão na Sangha é grave, Devadatta. Aquele que divide uma Sangha unida, Devadatta, gera um mal que dura por um ciclo cósmico (kappa) e é cozido no inferno por um ciclo cósmico. Mas aquele que une uma Sangha dividida, Devadatta, gera um mérito sublime e alegra-se no céu por um ciclo cósmico', tendo proferido tal discurso sobre o Dhamma de várias maneiras, adequado e apropriado para Devadatta e para os monges.

---

๔๑๑. สมคฺคสฺสาติ สหิตสฺส จิตฺเตน จ สรีเรน จ อวิยุตฺตสฺสาติ อตฺโถ. ปทภาชเนปิ หิ อยเมว อตฺโถ ทสฺสิโต. สมานสํวาสโกติ หิ วทตา จิตฺเตน อวิโยโค ทสฺสิโต โหติ. สมานสีมายํ ฐิโตติ วทตา สรีเรน. กถํ? สมานสํวาสโก หิ ลทฺธินานาสํวาสเกน วา กมฺมนานาสํวาสเกน วา วิรหิโต สมจิตฺตตาย จิตฺเตน อวิยุตฺโต โหติ. สมานสีมายํ ฐิโต กายสามคฺคิทานโต สรีเรน อวิยุตฺโต.

411. “De um [Sangha] harmonioso” (samaggassa) significa unido, não separado tanto em mente quanto em corpo. Pois na análise das palavras (padabhājana) este mesmo significado é mostrado. Ao dizer “de comunhão comum” (samānasaṃvāsako), mostra-se a não separação em mente. Ao dizer “situado dentro da mesma fronteira” (samānasīmāyaṃ ṭhito), mostra-se a não separação em corpo. Como? Pois aquele de comunhão comum, estando livre de comunhão diferente por visões (laddhi) ou de comunhão diferente por atos formais (kamma), é não separado em mente devido à igualdade de pensamento. Aquele situado dentro da mesma fronteira é não separado em corpo devido à concessão de harmonia física.

---

เภทนสํวตฺตนิกํ วา อธิกรณนฺติ เภทนสฺส สงฺฆเภทสฺส อตฺถาย สํวตฺตนิกํ การณํ. อิมสฺมิญฺหิ โอกาเส ‘‘กามเหตุ กามนิทานํ กามาธิกรณ’’นฺติอาทีสุ (ม. นิ. ๑.๑๖๘) วิย การณํ อธิกรณนฺติ อธิปฺเปตํ. ตญฺจ ยสฺมา อฏฺฐารสวิธํ โหติ, ตสฺมา ปทภาชเน ‘‘อฏฺฐารส เภทกรวตฺถูนี’’ติ วุตฺตํ. ตานิ ปน ‘‘อิธูปาลิ, ภิกฺขุ อธมฺมํ ธมฺโมติ ทีเปตี’’ติอาทินา [Pg.193] (จูฬว. ๓๕๒) นเยน ขนฺธเก อาคตานิ, ตสฺมา ตตฺเรว เนสํ อตฺถํ วณฺณยิสฺสาม. โยปิ จายํ อิมานิ วตฺถูนิ นิสฺสาย อปเรหิปิ กมฺเมน, อุทฺเทเสน, โวหาเรน, อนุสาวนาย, สลากคฺคาเหนาติ ปญฺจหิ การเณหิ สงฺฆเภโท โหติ, ตมฺปิ อาคตฏฺฐาเนเยว ปกาสยิสฺสาม. สงฺเขปโต ปน เภทนสํวตฺตนิกํ วา อธิกรณํ สมาทายาติ เอตฺถ สงฺฆเภทสฺส อตฺถาย สํวตฺตนิกํ สงฺฆเภทนิปฺผตฺติสมตฺถํ การณํ คเหตฺวาติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ. ปคฺคยฺหาติ ปคฺคหิตํ อพฺภุสฺสิตํ ปากฏํ กตฺวา. ติฏฺเฐยฺยาติ ยถาสมาทินฺนํ ยถาปคฺคหิตเมว จ กตฺวา อจฺเฉยฺย. ยสฺมา ปน เอวํ ปคฺคณฺหตา ติฏฺฐตา จ ตํ ทีปิตญฺเจว อปฺปฏินิสฺสฏฺฐญฺจ โหติ, ตสฺมา ปทภาชเน ‘‘ทีเปยฺยา’’ติ จ ‘‘นปฺปฏินิสฺสชฺเชยฺยา’’ติ จ วุตฺตํ.

“Ou uma questão que conduz à divisão” (bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ) refere-se a uma causa que conduz ao propósito da divisão, isto é, o racha no Sangha. Pois nesta ocasião, assim como em passagens como “por causa dos prazeres sensuais, devido aos prazeres sensuais, tendo os prazeres sensuais como causa” (kāmādhikaraṇa), “causa” (kāraṇa) é o que se entende por “questão” (adhikaraṇa). E visto que isso é de dezoito tipos, por isso é dito na análise das palavras: “dezoito bases de divisão” (aṭṭhārasa bhedakaravatthūni). Estas, contudo, aparecem no Khandhaka da seguinte maneira: “Aqui, Upāli, um bhikkhu apresenta o que não é o Dhamma como Dhamma”, etc. Portanto, explicaremos o significado delas exatamente lá. E também este racha no Sangha que ocorre com base nessas matérias por meio de outras cinco causas, a saber: por ato formal (kamma), por recitação (uddesa), por declaração (vohāra), por proclamação (anussāvana) e por votação com fichas (salākaggāha) — nós o exporemos exatamente no local onde ele ocorre. Em resumo, porém, em “ou apegando-se a uma questão que conduz à divisão”, o significado deve ser entendido assim: “tendo tomado uma causa que conduz ao propósito da divisão do Sangha, capaz de produzir o racha no Sangha”. “Sustentando” (paggayha) significa tendo-a defendido, erguido e tornado manifesta. “Permanecer” (tiṭṭheyya) significa que ele continuaria agindo exatamente como assumiu e exatamente como defendeu. Mas como, para quem assim defende e permanece, essa questão é tanto manifestada quanto não abandonada, por isso é dito na análise das palavras: “deveria manifestar” (dīpeyya) e “não deveria abandonar” (nappaṭinissajjeyya).

---

ภิกฺขูหิ เอวมสฺส วจนีโยติ อญฺเญหิ ลชฺชีหิ ภิกฺขูหิ เอวํ วตฺตพฺโพ ภเวยฺย. ปทภาชเน จสฺส เย ปสฺสนฺตีติ เย สมฺมุขา ปคฺคยฺห ติฏฺฐนฺตํ ปสฺสนฺติ. เย สุณนฺตีติ เยปิ ‘‘อสุกสฺมึ นาม วิหาเร ภิกฺขู เภทนสํวตฺตนิกํ อธิกรณํ สมาทาย ปคฺคยฺห ติฏฺฐนฺตี’’ติ สุณนฺติ.

“Ele deve ser advertido pelos bhikkhus assim” (bhikkhūhi evamassa vacanīyo) significa que ele deve ser advertido assim por outros bhikkhus escrupulosos. E na análise das palavras, “aqueles que veem” (ye passanti) refere-se àqueles que o veem pessoalmente sustentando e permanecendo naquela questão. “Aqueles que ouvem” (ye suṇanti) refere-se àqueles que ouvem: “Em tal mosteiro, os bhikkhus estão apegando-se e sustentando uma questão que conduz à divisão”.

---

สเมตายสฺมา สงฺเฆนาติ อายสฺมา สงฺเฆน สทฺธึ สเมตุ สมาคจฺฉตุ เอกลทฺธิโก โหตูติ อตฺโถ. กึ การณา? สมคฺโค หิ สงฺโฆ สมฺโมทมาโน อวิวทมาโน เอกุทฺเทโส ผาสุ วิหรตีติ.

“Que os veneráveis se unam ao Sangha” (sametāyasmā saṅghena) significa: que o venerável se concilie com o Sangha, se harmonize com ele e tenha a mesma visão. Por qual razão? Pois o Sangha harmonioso, regozijando-se mutuamente, sem disputas, tendo uma única recitação (ekuddeso), vive confortavelmente.

---

ตตฺถ สมฺโมทมาโนติ อญฺญมญฺญํ สมฺปตฺติยา สฏฺฐุ โมทมาโน. อวิวทมาโนติ ‘‘อยํ ธมฺโม, นายํ ธมฺโม’’ติ เอวํ น วิวทมาโน. เอโก อุทฺเทโส อสฺสาติ เอกุทฺเทโส, เอกโต ปวตฺตปาติโมกฺขุทฺเทโส, น วิสุนฺติ อตฺโถ. ผาสุ วิหรตีติ สุขํ วิหรติ.

Ali, “regozijando-se” (sammodamāno) significa regozijando-se grandemente uns com os outros devido às suas realizações. “Sem disputas” (avivadamāno) significa não disputando desta forma: “Isto é o Dhamma, isto não é o Dhamma”. Aquele que tem uma única recitação é “ekuddeso”, o que significa ter a recitação do Pātimokkha realizada em conjunto, e não separadamente. “Vive confortavelmente” (phāsu viharati) significa vive feliz.

---

อิจฺเจตํ กุสลนฺติ เอตํ ปฏินิสฺสชฺชนํ กุสลํ เขมํ โสตฺถิภาโว ตสฺส ภิกฺขุโน. โน เจ ปฏินิสฺสชฺชติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ ติกฺขตฺตุํ วุตฺตสฺส อปฺปฏินิสฺสชฺชโต ทุกฺกฏํ. สุตฺวา น วทนฺติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เย สุตฺวา น วทนฺติ, เตสมฺปิ ทุกฺกฏํ. กีวทูเร สุตฺวา อวทนฺตานํ ทุกฺกฏํ? เอกวิหาเร ตาว วตฺตพฺพํ นตฺถิ. อฏฺฐกถายํ ปน วุตฺตํ ‘‘สมนฺตา อทฺธโยชเน ภิกฺขูนํ ภาโร. ทูตํ วา ปณฺณํ วา เปเสตฺวา วทโตปิ อาปตฺติโมกฺโข นตฺถิ. สยเมว คนฺตฺวา ‘ครุโก โข, อาวุโส, สงฺฆเภโท[Pg.194], มา สงฺฆเภทาย, ปรกฺกมี’ติ นิวาเรตพฺโพ’’ติ. ปโหนฺเตน ปน ทูรมฺปิ คนฺตพฺพํ อคิลานานญฺหิ ทูเรปิ ภาโรเยว.

“Se assim for, isso é bom” (iccetaṃ kusalaṃ) significa que esse abandono é bom, seguro e traz bem-estar para aquele bhikkhu. “Se ele não abandonar, há uma ofensa de má conduta” (no ce paṭinissajjati āpatti dukkaṭassa) significa que há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) para aquele que, tendo sido advertido três vezes, não a abandona. “Se, tendo ouvido, eles não falam, há uma ofensa de má conduta” (sutvā na vadanti āpatti dukkaṭassa) significa que para aqueles que, tendo ouvido e não falam, também há uma ofensa de má conduta. A que distância os bhikkhus que ouvem e não falam incorrem em má conduta? Primeiramente, se estiverem no mesmo mosteiro, não há o que questionar. Mas no Comentário é dito: “A responsabilidade dos bhikkhus estende-se por meia légua (addhayojana) ao redor. Mesmo enviando um mensageiro ou uma carta para falar, não há liberação da ofensa. Deve-se ir pessoalmente e impedi-lo, dizendo: ‘Amigo, o racha no Sangha é algo grave; não se esforce pelo racha no Sangha’”. Aquele que é capaz deve ir mesmo a uma distância maior, pois para os que não estão doentes, a responsabilidade existe mesmo à distância.

---

อิทานิ ‘‘เอวญฺจ โส ภิกฺขุ ภิกฺขูหิ วุจฺจมาโน’’ติอาทีสุ อตฺถมตฺตเมว ทสฺเสตุํ ‘‘โส ภิกฺขุ สงฺฆมชฺฌมฺปิ อากฑฺฒิตฺวา วตฺตพฺโพ’’ติอาทิมาห. ตตฺถ สงฺฆมชฺฌมฺปิ อากฑฺฒิตฺวาติ สเจ ปุริมนเยน วุจฺจมาโน น ปฏินิสฺสชฺชติ หตฺเถสุ จ ปาเทสุ จ คเหตฺวาปิ สงฺฆมชฺฌํ อากฑฺฒิตฺวา ปุนปิ ‘‘มา อายสฺมา’’ติอาทินา นเยน ติกฺขตฺตุํ วตฺตพฺโพ.

Agora, para mostrar apenas o significado de passagens como “E quando aquele bhikkhu é assim advertido pelos bhikkhus”, ele disse: “Aquele bhikkhu deve ser advertido mesmo sendo arrastado para o meio do Sangha”, etc. Ali, “mesmo sendo arrastado para o meio do Sangha” significa que se, sendo advertido da maneira anterior, ele não abandonar sua visão, ele deve ser arrastado para o meio do Sangha, mesmo segurando-o pelas mãos e pés, e advertido novamente por três vezes da seguinte maneira: “Não faça isso, venerável”, etc.

---

ยาวตติยํ สมนุภาสิตพฺโพติ ยาว ตติยํ สมนุภาสนํ ตาว สมนุภาสิตพฺโพ. ตีหิ สมนุภาสนกมฺมวาจาหิ กมฺมํ กาตพฺพนฺติ วุตฺตํ โหติ. ปทภาชเน ปนสฺส อตฺถเมว คเหตฺวา สมนุภาสนวิธึ ทสฺเสตุํ ‘‘โส ภิกฺขุ สมนุภาสิตพฺโพ. เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, สมนุภาสิตพฺโพ’’ติอาทิ วุตฺตํ.

“Ele deve ser formalmente admoestado até a terceira vez” (yāvatatiyaṃ samanubhāsitabbo) significa que ele deve ser admoestado até a terceira recitação formal. Isso significa que o ato formal deve ser realizado com três recitações formais (kammavācā). Mas na análise das palavras, para mostrar o procedimento de admoestação formal capturando o seu real significado, é dito: “Aquele bhikkhu deve ser formalmente admoestado. E assim, ó bhikkhus, ele deve ser formalmente admoestado”, etc.

---

๔๑๔. ตตฺถ ญตฺติยา ทุกฺกฏํ ทฺวีหิ กมฺมวาจาหิ ถุลฺลจฺจยา ปฏิปฺปสฺสมฺภนฺตีติ ยญฺจ ญตฺติปริโยสาเน ทุกฺกฏํ อาปนฺโน, เย จ ทฺวีหิ กมฺมวาจาหิ ถุลฺลจฺจเย, ตา ติสฺโสปิ อาปตฺติโย ‘‘ยสฺส นกฺขมติ โส ภาเสยฺยา’’ติ เอวํ ยฺย-การปฺปตฺตมตฺตาย ตติยกมฺมวาจาย ปฏิปฺปสฺสมฺภนฺติ สงฺฆาทิเสโสเยว ติฏฺฐติ. กึ ปน อาปนฺนาปตฺติโย ปฏิปฺปสฺสมฺภนฺติ อนาปนฺนาติ? มหาสุมตฺเถโร ตาว วทติ ‘‘โย อวสาเน ปฏินิสฺสชฺชิสฺสติ, โส ตา อาปตฺติโย น อาปชฺชติ, ตสฺมา อนาปนฺนา ปฏิปฺปสฺสมฺภนฺตี’’ติ. มหาปทุมตฺเถโร ปน ลิงฺคปริวตฺเตน อสาธารณาปตฺติโย วิย อาปนฺนา ปฏิปฺปสฺสมฺภนฺติ, อนาปนฺนานํ กึ ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา’’ติ อาห.

414. Ali, “a ofensa de má conduta (dukkaṭa) devido à moção (ñatti) e as ofensas graves (thullaccaya) devido às duas recitações formais (kammavācā) são acalmadas” significa que a ofensa de má conduta incorrida ao final da moção, e as duas ofensas graves incorridas pelas duas recitações formais — todas essas três ofensas são acalmadas no momento em que a terceira recitação formal atinge a pronúncia da letra “yya” na frase “yassa nakkhamati so bhāseyya” (aquele a quem não agrada, que fale), restando apenas a ofensa saṅghādisesa. Mas são as ofensas já incorridas que são acalmadas, ou as não incorridas? O Ancião Mahāsuma diz primeiro: “Aquele que abandonar sua visão ao final não incorre nessas ofensas; portanto, são as ofensas não incorridas que são acalmadas”. O Ancião Mahāpaduma, por outro lado, diz: “Assim como as ofensas não comuns (asādhāraṇāpatti) devido à mudança de gênero (liṅgaparivatta), são as ofensas já incorridas que são acalmadas. Que benefício haveria no acalmamento de ofensas não incorridas?”

---

๔๑๕. ธมฺมกมฺเม ธมฺมกมฺมสญฺญีติ ตญฺเจ สมนุภาสนกมฺมํ ธมฺมกมฺมํ โหติ, ตสฺมึ ธมฺมกมฺมสญฺญีติ อตฺโถ. เอส นโย สพฺพตฺถ. อิธ สญฺญา น รกฺขติ, กมฺมสฺส ธมฺมิกตฺตา เอว อปฺปฏินิสฺสชฺชนฺโต อาปชฺชติ.

415. “Em um ato legítimo, tendo a percepção de um ato legítimo” (dhammakamme dhammakammasaññī) significa: se aquele ato de admoestação formal for um ato legítimo, ele tem a percepção de um ato legítimo nele. Este método se aplica a todos os casos. Aqui, a percepção não protege da ofensa; devido à própria legitimidade do ato formal, aquele que não o abandona incorre na ofensa.

---

๔๑๖. อสมนุภาสนฺตสฺสาติ อสมนุภาสิยมานสฺส อปฺปฏินิสฺสชฺชนฺตสฺสาปิ สงฺฆาทิเสเสน อนาปตฺติ.

416. “Para quem não está sendo formalmente admoestado” (asamanubhāsantassa) significa que, para aquele que não está sendo formalmente admoestado, mesmo que não abandone sua visão, não há ofensa de saṅghādisesa.

---

ปฏินิสฺสชฺชนฺตสฺสาติ [Pg.195] ญตฺติโต ปุพฺเพ วา ญตฺติกฺขเณ วา ญตฺติปริโยสาเน วา ปฐมาย วา อนุสาวนาย ทุติยาย วา ตติยาย วา ยาว ยฺย-การํ น สมฺปาปุณาติ, ตาว ปฏินิสฺสชฺชนฺตสฺส สงฺฆาทิเสเสน อนาปตฺติ.

“Para quem abandona” (paṭinissajjantassa) significa que, para quem abandona antes da moção (ñatti), ou no momento da moção, ou ao final da moção, ou durante a primeira, segunda ou terceira proclamação (anusāvana), antes de atingir a letra “yya”, não há ofensa de saṅghādisesa.

---

อาทิกมฺมิกสฺสาติ. เอตฺถ ปน ‘‘เทวทตฺโต สมคฺคสฺส สงฺฆสฺส เภทาย ปรกฺกมิ, ตสฺมึ วตฺถุสฺมิ’’นฺติ ปริวาเร (ปริ. ๑๗) อาคตตฺตา เทวทตฺโต อาทิกมฺมิโก. โส จ โข สงฺฆเภทาย ปรกฺกมนสฺเสว, น อปฺปฏินิสฺสชฺชนสฺส. น หิ ตสฺส ตํ กมฺมํ กตํ. กถมิทํ ชานิตพฺพนฺติ เจ? สุตฺตโต. ยถา หิ ‘‘อริฏฺโฐ ภิกฺขุ คทฺธพาธิปุพฺโพ ยาวตติยํ สมนุภาสนาย น ปฏินิสฺสชฺชิ, ตสฺมึ วตฺถุสฺมิ’’นฺติ ปริวาเร (ปริ. ๑๒๑) อาคตตฺตา อริฏฺฐสฺส กมฺมํ กตนฺติ ปญฺญายติ, น ตถา เทวทตฺตสฺส. อถาปิสฺส กเตน ภวิตพฺพนฺติ โกจิ อตฺตโน รุจิมตฺเตน วเทยฺย, ตถาปิ อปฺปฏินิสฺสชฺชเน อาทิกมฺมิกสฺส อนาปตฺติ นาม นตฺถิ. น หิ ปญฺญตฺตํ สิกฺขาปทํ วีติกฺกมนฺตสฺส อญฺญตฺร อุทฺทิสฺส อนุญฺญาตโต อนาปตฺติ นาม ทิสฺสติ. ยมฺปิ อริฏฺฐสิกฺขาปทสฺส อนาปตฺติยํ ‘‘อาทิกมฺมิกสฺสา’’ติ โปตฺถเกสุ ลิขิตํ, ตํ ปมาทลิขิตํ. ปมาทลิขิตภาโว จสฺส ‘‘ปฐมํ อริฏฺโฐ ภิกฺขุ โจเทตพฺโพ, โจเทตฺวา สาเรตพฺโพ, สาเรตฺวา อาปตฺตึ โรเปตพฺโพ’’ติ (จูฬว. ๖๕) เอวํ กมฺมกฺขนฺธเก อาปตฺติโรปนวจนโต เวทิตพฺโพ.

“Para o primeiro transgressor” (ādikammikassa). Aqui, visto que consta no Parivāra: “Devadatta empenhou-se pelo racha de um Sangha harmonioso, nessa matéria”, Devadatta é o primeiro transgressor. E ele, de fato, é o primeiro transgressor apenas quanto ao empenho pelo racha no Sangha, não quanto ao não abandono. Pois aquele ato formal de admoestação não foi realizado contra ele. Se perguntarem: “Como se sabe disso?”, a resposta é: Através do texto canônico (Sutta). Pois assim como consta no Parivāra: “O bhikkhu Ariṭṭha, anteriormente domador de abutres, não abandonou sua visão até a terceira admoestação formal, nessa matéria”, tornando claro que o ato formal foi realizado contra Ariṭṭha, o mesmo não se mostra em relação a Devadatta. Mesmo que alguém, por mero capricho pessoal, diga que o ato formal deve ter sido realizado contra ele, ainda assim não há isenção de ofensa (anāpatti) para o primeiro transgressor no caso de não abandono. Pois não se vê isenção de ofensa para quem transgride uma regra de treinamento já estabelecida, exceto quando especificamente permitido. Quanto ao que está escrito nos manuscritos sob a isenção de ofensa da regra de treinamento de Ariṭṭha como “para o primeiro transgressor” (ādikammikassa), trata-se de um erro de cópia (pamādalikhita). E que se trata de um erro de cópia deve ser entendido a partir da declaração sobre a imposição de ofensa no Kammakkhandhaka: “Primeiramente, o bhikkhu Ariṭṭha deve ser acusado; tendo sido acusado, deve ser feito lembrar; tendo sido feito lembrar, a ofensa deve ser imposta”.

---

อิติ เภทาย ปรกฺกมเน อาทิกมฺมิกสฺส เทวทตฺตสฺส ยสฺมา ตํ กมฺมํ น กตํ, ตสฺมาสฺส อาปตฺติเยว น ชาตา. สิกฺขาปทํ ปน ตํ อารพฺภ ปญฺญตฺตนฺติ กตฺวา ‘‘อาทิกมฺมิโก’’ติ วุตฺโต. อิติ อาปตฺติยา อภาวโตเยวสฺส อนาปตฺติ วุตฺตา. สา ปเนสา กิญฺจาปิ อสมนุภาสนฺตสฺสาติ อิมินาว สิทฺธา, ยสฺมา ปน อสมนุภาสนฺโต นาม ยสฺส เกวลํ สมนุภาสนํ น กโรนฺติ, โส วุจฺจติ, น อาทิกมฺมิโก. อยญฺจ เทวทตฺโต อาทิกมฺมิโกเยว, ตสฺมา ‘‘อาทิกมฺมิกสฺสา’’ติ วุตฺตํ. เอเตนุปาเยน ฐเปตฺวา อริฏฺฐสิกฺขาปทํ สพฺพสมนุภาสนาสุ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมว.

Assim, visto que aquele ato formal não foi realizado contra Devadatta, o primeiro transgressor no empenho pelo racha, nenhuma ofensa surgiu para ele. No entanto, porque a regra de treinamento foi estabelecida em referência a ele, ele é chamado de “primeiro transgressor” (ādikammiko). Assim, a isenção de ofensa foi declarada para ele precisamente devido à inexistência de ofensa. Embora essa isenção de ofensa já esteja estabelecida pela expressão “para quem não está sendo formalmente admoestado” (asamanubhāsantassa), visto que “aquele que não está sendo formalmente admoestado” refere-se simplesmente a alguém contra quem não realizam a admoestação formal, e não ao primeiro transgressor, e como Devadatta é de fato o primeiro transgressor, por isso foi dito “para o primeiro transgressor” (ādikammikassa). Por este método, excetuando a regra de treinamento de Ariṭṭha, a decisão deve ser entendida em todas as admoestações formais. O restante em todos os lugares é autoexplicativo.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ ติวงฺคิกํ เอกสมุฏฺฐานํ, สมนุภาสนสมุฏฺฐานํ นามเมตํ, กายวาจาจิตฺตโต สมุฏฺฐาติ. ปฏินิสฺสชฺชามีติ กายวิการํ วา วจีเภทํ วา [Pg.196] อกโรนฺตสฺเสว ปน อาปชฺชนโต อกิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทุกฺขเวทนนฺติ.

Quanto às origens, etc.: esta regra tem três fatores (tivaṅgika), uma única origem (ekasamuṭṭhāna), chamada de origem por admoestação formal (samanubhāsanasamuṭṭhāna); ela se origina do corpo, da fala e da mente. Mas como a ofensa é incorrida por aquele que simplesmente não realiza nenhuma ação corporal ou verbal para expressar “eu abandono esta visão”, trata-se de uma ofensa de omissão (akiriya), liberada pela percepção (saññāvimokkha), intencional (sacittaka), censurável pelo mundo (lokavajja), ação corporal (kāyakamma), ação verbal (vacīkamma), mente insalubre (akusalacitta) e sensação dolorosa (dukkhavedana).

---

ปฐมสงฺฆเภทสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da primeira regra de treinamento sobre o racha no Sangha está concluída.

---

๑๑. ทุติยสงฺฆเภทสิกฺขาปทวณฺณนา

11. Explicação da segunda regra de treinamento sobre o racha no Sangha

---

๔๑๗-๘. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุติยสงฺฆเภทสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อนุวตฺตกาติ ตสฺส ทิฏฺฐิขนฺติรุจิคฺคหเณน อนุปฏิปชฺชนกา. วคฺคํ อสามคฺคิปกฺขิยวจนํ วทนฺตีติ วคฺควาทกา. ปทภาชเน ปน ‘‘ตสฺส วณฺณาย ปกฺขาย ฐิตา โหนฺตี’’ติ วุตฺตํ, ตสฺส สงฺฆเภทาย ปรกฺกมนฺตสฺส วณฺณตฺถาย จ ปกฺขวุฑฺฒิอตฺถาย จ ฐิตาติ อตฺโถ. เย หิ วคฺควาทกา, เต นิยเมน อีทิสา โหนฺติ, ตสฺมา เอวํ วุตฺตํ. ยสฺมา ปน ติณฺณํ อุทฺธํ กมฺมารหา น โหนฺติ, น หิ สงฺโฆ สงฺฆสฺส กมฺมํ กโรติ, ตสฺมา เอโก วา ทฺเว วา ตโย วาติ วุตฺตํ.

417-8. “Naquela época, o Buda, o Abençoado...” introduz a segunda regra de treinamento sobre o racha no Sangha. Ali, “partidários” (anuvattakā) refere-se àqueles que o seguem adotando suas visões, preferências e inclinações. “Aqueles que falam em facção” (vaggavādakā) são os que proferem palavras que favorecem a desunião. Mas na análise das palavras é dito: “eles tomam o partido dele e se posicionam ao seu lado” (tassa vaṇṇāya pakkhāya ṭhitā honti), o que significa que eles se posicionam para elogiar aquele que se empenha pelo racha no Sangha e para aumentar a sua facção. Pois aqueles que falam em facção são necessariamente assim; por isso foi dito dessa forma. Mas como aqueles que excedem o número de três não são passíveis de sofrer um ato formal — pois o Sangha não realiza um ato formal contra o próprio Sangha —, por isso foi dito: “um, dois ou três” (eko vā dve vā tayo vā).

---

ชานาติ โนติ อมฺหากํ ฉนฺทาทีนิ ชานาติ. ภาสตีติ ‘‘เอวํ กโรมา’’ติ อมฺเหหิ สทฺธึ ภาสติ. อมฺหากมฺเปตํ ขมตีติ ยํ โส กโรติ, เอตํ อมฺหากมฺปิ รุจฺจติ.

“Ele nos conhece” (jānāti no) significa que ele conhece nossos desejos, etc. “Ele fala” (bhāsati) significa que ele fala conosco dizendo: “Vamos fazer assim”. “Isso nos agrada” (amhākampetaṃ khamati) significa que o que ele faz também nos agrada.

---

สเมตายสฺมนฺตานํ สงฺเฆนาติ อายสฺมนฺตานํ จิตฺตํ สงฺเฆน สทฺธึ สเมตุ สมาคจฺฉตุ, เอกีภาวํ ยาตูติ วุตฺตํ โหติ. เสสเมตฺถ ปฐมสิกฺขาปเท วุตฺตนยตฺตา อุตฺตานตฺถตฺตา จ ปากฏเมว.

“Que os veneráveis se unam ao Sangha” (sametāyasmantānaṃ saṅghena) significa: que a mente dos veneráveis se concilie com o Sangha, se harmonize com ele e alcance a unidade. O restante aqui é evidente, visto que foi explicado no método da primeira regra de treinamento e por ser de significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีนิปิ ปฐมสิกฺขาปทสทิสาเนวาติ.

As origens, etc., também são exatamente semelhantes às da primeira regra de treinamento.

---

ทุติยสงฺฆเภทสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da segunda regra de treinamento sobre o racha no Sangha está concluída.

---

๑๒. ทุพฺพจสิกฺขาปทวณฺณนา

12. Explicação da regra de treinamento sobre a obstinação (dubbacasikkhāpada)

---

๔๒๔. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุพฺพจสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อนาจารํ อาจรตีติ อเนกปฺปการํ กายวจีทฺวารวีติกฺกมํ กโรติ. กึ นุ โข นามาติ วมฺภนวจนเมตํ. อหํ โข นามาติ อุกฺกํสวจนํ. ตุมฺเห วเทยฺยนฺติ ‘‘อิทํ กโรถ, อิทํ มา กโรถา’’ติ อหํ ตุมฺเห วตฺตุํ [Pg.197] อรหามีติ ทสฺเสติ. กสฺมาติ เจ? ยสฺมา อมฺหากํ พุทฺโธ ภควา กณฺฏกํ อารุยฺห มยา สทฺธึ นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิโตติเอวมาทิมตฺถํ สนฺธายาห. ‘‘อมฺหากํ ธมฺโม’’ติ วตฺวา ปน อตฺตโน สนฺตกภาเว ยุตฺตึ ทสฺเสนฺโต ‘‘อมฺหากํ อยฺยปุตฺเตน ธมฺโม อภิสมิโต’’ติ อาห. ยสฺมา อมฺหากํ อยฺยปุตฺเตน จตุสจฺจธมฺโม ปฏิวิทฺโธ, ตสฺมา ธมฺโมปิ อมฺหากนฺติ วุตฺตํ โหติ. สงฺฆํ ปน อตฺตโน เวริปกฺเข ฐิตํ มญฺญมาโน อมฺหากํ สงฺโฆติ น วทติ. อุปมํ ปน วตฺวา สงฺฆํ อปสาเทตุกาโม ‘‘เสยฺยถาปิ นามา’’ติอาทิมาห. ติณกฏฺฐปณฺณสฏนฺติ ตตฺถ ตตฺถ ปติตํ ติณกฏฺฐปณฺณํ. อถ วา ติณญฺจ นิสฺสารกํ ลหุกํ กฏฺฐญฺจ ติณกฏฺฐํ. ปณฺณสฏนฺติ ปุราณปณฺณํ. อุสฺสาเรยฺยาติ ราสึ กเรยฺย.

424. Naquele tempo, o Buda, o Abençoado... esta é a regra de treinamento sobre a obstinação (dubbacasikkhāpada). Ali, 'comete má conduta' (anācāraṃ ācarati) significa que ele realiza vários tipos de transgressões corporais e verbais. 'O que de fato...' (kiṃ nu kho nāma) é uma expressão de censura. 'Eu, de fato...' (ahaṃ kho nāma) é uma expressão de autoexaltação. 'Eles deveriam dizer a vocês' (tumhe vadeyyuṃ) mostra: 'Eu sou digno de dizer a vocês: "façam isto, não façam aquilo"'. Se perguntarem: 'Por quê?', ele disse isso tendo em vista o seguinte significado: 'Porque o nosso Buda, o Abençoado, montando o cavalo Kaṇṭaka, partiu junto comigo, renunciou ao mundo e se ordenou'. Além disso, tendo dito 'Nossa é a Doutrina' (amhākaṃ dhammo), mostrando a justificativa para a sua própria posse, ele disse: 'A Doutrina foi realizada pelo nosso nobre mestre (ayyaputta)'. Como as Quatro Nobres Verdades foram penetradas pelo nosso nobre mestre, por isso diz-se 'a Doutrina também é nossa'. No entanto, considerando a Sangha como estando do lado inimigo, ele não diz 'Nossa Sangha'. Mas, querendo depreciar a Sangha por meio de uma analogia, ele disse 'Como se...' (seyyathāpi nāma) etc. 'Grama, gravetos e folhas secas' (tiṇakaṭṭhapaṇṇasaṭa) refere-se a grama, gravetos e folhas caídas aqui e ali. Ou então, grama sem essência e leve, e madeira leve, são 'grama e gravetos'. 'Paṇṇasaṭa' significa folhas velhas. 'Ussāreyya' significa que faria um monte.

---

ปพฺพเตยฺยาติ ปพฺพตปฺปภวา, สา หิ สีฆโสตา โหติ, ตสฺมา ตเมว คณฺหาติ. สงฺขเสวาลปณกนฺติ เอตฺถ สงฺโขติ ทีฆมูลโก ปณฺณเสวาโล วุจฺจติ. เสวาโลติ นีลเสวาโล, อวเสโส อุทกปปฺปฏกติลพีชกาทิ สพฺโพปิ ปณโกติ สงฺขฺยํ คจฺฉติ. เอกโต อุสฺสาริตาติ เอกฏฺฐาเน เกนาปิ สมฺปิณฺฑิตา ราสีกตาติ ทสฺเสติ.

'Nascida na montanha' (pabbateyyā) significa originada de uma montanha; pois tal rio tem uma correnteza rápida, por isso ele toma especificamente este como exemplo. Em 'saṅkhasevālapaṇaka', aqui, 'saṅkha' refere-se à alga de folhas com raízes longas. 'Sevala' refere-se à alga verde-azulada. O restante, como crosta de água, sementes de gergelim, etc., tudo entra na categoria de 'paṇaka' (lodo de água). 'Varridos para um lado' (ekato ussāritā) mostra que foram reunidos e amontoados em um só lugar por alguém.

---

๔๒๕-๖. ทุพฺพจชาติโกติ ทุพฺพจสภาโว วตฺตุํ อสกฺกุเณยฺโยติ อตฺโถ. ปทภาชเนปิสฺส ทุพฺพโจติ ทุกฺเขน กิจฺเฉน วทิตพฺโพ, น สกฺกา สุเขน วตฺตุนฺติ อตฺโถ. โทวจสฺสกรเณหีติ ทุพฺพจภาวกรณีเยหิ, เย ธมฺมา ทุพฺพจํ ปุคฺคลํ กโรนฺติ, เตหิ สมนฺนาคโตติ อตฺโถ. เต ปน ‘‘กตเม จ, อาวุโส, โทวจสฺสกรณา ธมฺมา? อิธาวุโส, ภิกฺขุ ปาปิจฺโฉ โหตี’’ติอาทินา นเยน ปฏิปาฏิยา อนุมานสุตฺเต (ม. นิ. ๑.๑๘๑) อาคตา ปาปิจฺฉตา, อตฺตุกฺกํสกปรวมฺภกตา, โกธนตา, โกธเหตุ อุปนาหิตา, โกธเหตุอภิสงฺคิตา, โกธเหตุโกธสามนฺตวาจานิจฺฉารณตา, โจทกํ ปฏิปฺผรณตา, โจทกํ อปสาทนตา, โจทกสฺส ปจฺจาโรปนตา, อญฺเญน อญฺญํปฏิจรณตา, อปทาเนน น สมฺปายนตา, มกฺขิปฬาสิตา, อิสฺสุกีมจฺฉริตา, สฐมายาวิตา, ถทฺธาติมานิตา, สนฺทิฏฺฐิปรามาสิอาธานคฺคหิทุปฺปฏินิสฺสคฺคิตาติ เอกูนวีสติ ธมฺมา เวทิตพฺพา.

425-6. 'De natureza obstinada' (dubbacajātiko) significa que tem um temperamento difícil de lidar, sendo impossível falar com ele. Mesmo na análise das palavras, 'obstinado' (dubbaca) significa aquele com quem se fala com dificuldade e esforço, significando que não é possível falar com ele facilmente. 'Por qualidades que causam obstinação' (dovacassakaraṇehī) significa por qualidades que produzem um estado de obstinação, isto é, dotado daquelas qualidades que tornam uma pessoa difícil de se falar. E essas qualidades, que aparecem em ordem no Anumāna Sutta através do método que começa com 'E quais, amigos, são as qualidades que causam obstinação? Aqui, amigos, um bhikkhu tem desejos malignos...', devem ser conhecidas como dezenove qualidades: o desejo maligno, a autoexaltação e depreciação alheia, a raiva, a hostilidade motivada pela raiva, o apego obstinado motivado pela raiva, o proferir palavras iradas motivado pela raiva, o reagir contra o acusador, o denegrir o acusador, o contra-acusar o acusador, o desviar o assunto de uma coisa para outra, o não responder satisfatoriamente com a própria conduta, o desprezo, a rivalidade, a inveja, a avareza, a trapaça, a hipocrisia, a obstinação e arrogância, e o apegar-se firmemente às próprias visões, segurando-as com força e sendo difícil de fazê-lo abandoná-las.

---

โอวาทํ [Pg.198] นกฺขมติ น สหตีติ อกฺขโม. ยถานุสิฏฺฐํ อปฺปฏิปชฺชนโต ปทกฺขิเณน อนุสาสนึ น คณฺหาตีติ อปฺปทกฺขิณคฺคาหี อนุสาสนึ.

'Intolerante' (akkhama) é aquele que não tolera, não suporta a exortação. 'Aquele que não aceita a instrução com respeito' (appadakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ) é assim chamado porque, por não praticar conforme instruído, não aceita a instrução com o devido apreço.

---

อุทฺเทสปริยาปนฺเนสูติ อุทฺเทเส ปริยาปนฺเนสุ อนฺโตคเธสุ. ‘‘ยสฺส สิยา อาปตฺติ, โส อาวิกเรยฺยา’’ติ เอวํ สงฺคหิตตฺตา อนฺโต ปาติโมกฺขสฺส วตฺตมาเนสูติ อตฺโถ. สหธมฺมิกํ วุจฺจมาโนติ สหธมฺมิเกน วุจฺจมาโน กรณตฺเถ อุปโยควจนํ, ปญฺจหิ สหธมฺมิเกหิ สิกฺขิตพฺพตฺตา เตสํ วา สนฺตกตฺตา สหธมฺมิกนฺติ ลทฺธนาเมน พุทฺธปญฺญตฺเตน สิกฺขาปเทน วุจฺจมาโนติ อตฺโถ.

'Incluídos na recitação' (uddesapariyāpannesu) significa incluídos, contidos na recitação. Como todas as ofensas estão compreendidas na frase 'Aquele que tiver cometido uma ofensa deve revelá-la', o significado é: 'nas regras de treinamento que estão contidas no Pātimokkha'. 'Sendo exortado de acordo com o Dhamma' (sahadhammikaṃ vuccamāno) significa sendo exortado por meio do que é legítimo; aqui, o caso acusativo é usado no sentido instrumental. Ou significa: sendo exortado por meio de uma regra de treinamento estabelecida pelo Buda, que recebeu o nome de 'sahadhammika' por ser algo a ser praticado pelos cinco tipos de companheiros na vida santa, ou por pertencer a eles.

---

วิรมถายสฺมนฺโต มม วจนายาติ เยน วจเนน มํ วทถ, ตโต มม วจนโต วิรมถ. มา มํ ตํ วจนํ วทถาติ วุตฺตํ โหติ.

'Abstenham-se, veneráveis, de falar comigo' (viramathāyasmanto mama vacanāya) significa: 'Abstenham-se daquelas palavras com as quais vocês falam comigo, abstenham-se de me exortar'. O que se quer dizer é: 'Não me digam tais palavras de exortação'.

---

วทตุ สหธมฺเมนาติ สหธมฺมิเกน สิกฺขาปเทน สหธมฺเมน วา อญฺเญนปิ ปาสาทิกภาวสํวตฺตนิเกน วจเนน วทตุ. ยทิทนฺติ วุฑฺฒิการณนิทสฺสนตฺเถ นิปาโต. เตน ‘‘ยํ อิทํ อญฺญมญฺญสฺส หิตวจนํ อาปตฺติโต วุฏฺฐาปนญฺจ เตน อญฺญมญฺญวจเนน อญฺญมญฺญวุฏฺฐาปเนน จ สํวฑฺฒา ปริสา’’ติ เอวํ ปริสาย วุฑฺฒิการณํ ทสฺสิตํ โหติ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมว.

'Que ele fale de acordo com o Dhamma' (vadatu sahadhammena) significa: que ele fale por meio de uma regra de treinamento legítima, ou por meio de outras palavras legítimas que conduzam à inspiração e clareza. 'Isto é' (yadidaṃ) é uma partícula usada para indicar a causa do crescimento. Por meio disso, mostra-se a causa do crescimento da assembleia: 'Este conselho mútuo benéfico e a reabilitação das ofensas — por meio desse falar mútuo e dessa reabilitação mútua das ofensas, a assembleia cresce'. O restante é totalmente claro.

---

สมุฏฺฐานาทีนิ ปฐมสงฺฆเภทสทิสาเนวาติ.

As origens e outros aspectos são exatamente semelhantes aos do primeiro cisma na Sangha (paṭhamasaṅghabheda).

---

ทุพฺพจสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre a obstinação está concluída.

---

๑๓. กุลทูสกสิกฺขาปทวณฺณนา

13. Explicação da Regra de Treinamento sobre a Corrupção de Famílias (Kuladūsakasikkhāpada)

---

๔๓๑. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ กุลทูสกสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อสฺสชิปุนพฺพสุกา นามาติ อสฺสชิ เจว ปุนพฺพสุโก จ. กีฏาคิริสฺมินฺติ เอวํนามเก ชนปเท. อาวาสิกา โหนฺตีติ เอตฺถ อาวาโส เอเตสํ อตฺถีติ อาวาสิกา. ‘‘อาวาโส’’ติ วิหาโร วุจฺจติ. โส เยสํ อายตฺโต นวกมฺมกรณปุราณปฏิสงฺขรณาทิภารหารตาย, เต อาวาสิกา. เย ปน เกวลํ วิหาเร วสนฺติ, เต เนวาสิกาติ วุจฺจนฺติ. อิเม อาวาสิกา อเหสุํ. อลชฺชิโน ปาปภิกฺขูติ นิลฺลชฺชา ลามกภิกฺขู, เต หิ ฉพฺพคฺคิยานํ เชฏฺฐกฉพฺพคฺคิยา.

431. Naquele tempo, o Buda, o Abençoado... esta é a regra de treinamento sobre a corrupção de famílias (kuladūsakasikkhāpada). Ali, 'os chamados Assaji e Punabbasuka' (assajipunabbasukā nāma) refere-se a Assaji e Punabbasuka. 'Em Kīṭāgiri' (kīṭāgirismiṃ) significa no distrito com este nome. 'Eram residentes' (āvāsikā honti); aqui, 'residentes' (āvāsikā) são aqueles que possuem uma residência (āvāsa). 'Āvāsa' refere-se a um mosteiro (vihāra). Aqueles a quem esse mosteiro pertence, por assumirem a responsabilidade de realizar novas construções, reparar as antigas, etc., são chamados de residentes (āvāsikā). Aqueles que apenas vivem no mosteiro são chamados de moradores (nevāsikā). Estes eram residentes. 'Bhikkhus sem vergonha e malignos' (alajjino pāpabhikkhū) significa bhikkhus sem vergonha e de má conduta; pois eles eram os líderes do grupo de seis (chabbaggiyā).

---

สาวตฺถิยํ [Pg.199] กิร ฉ ชนา สหายกา ‘‘กสิกมฺมาทีนิ ทุกฺกรานิ, หนฺท มยํ สมฺมา ปพฺพชาม! ปพฺพชนฺเตหิ จ อุปฺปนฺเน กิจฺเจ นิตฺถรณกฏฺฐาเน ปพฺพชิตุํ วฏฺฏตี’’ติ สมฺมนฺตยิตฺวา ทฺวินฺนํ อคฺคสาวกานํ สนฺติเก ปพฺพชึสุ. เต ปญฺจวสฺสา หุตฺวา มาติกํ ปคุณํ กตฺวา มนฺตยึสุ ‘‘ชนปโท นาม กทาจิ สุภิกฺโข โหติ กทาจิ ทุพฺภิกฺโข, มยํ มา เอกฏฺฐาเน วสิมฺห, ตีสุ ฐาเนสุ วสามา’’ติ. ตโต ปณฺฑุกโลหิตเก อาหํสุ – ‘‘อาวุโส, สาวตฺถิ นาม สตฺตปญฺญาสาย กุลสตสหสฺเสหิ อชฺฌาวุตฺถา, อสีติคามสหสฺสปฏิมณฺฑิตานํ ติโยชนสติกานํ ทฺวินฺนํ กาสิโกสลรฏฺฐานํ อายมุขภูตา, ตตฺร ตุมฺเห ธุรฏฺฐาเนเยว ปริเวณานิ กาเรตฺวา อมฺพปนสนาฬิเกราทีนิ โรเปตฺวา ปุปฺเผหิ จ ผเลหิ จ กุลานิ สงฺคณฺหนฺตา กุลทารเก ปพฺพาเชตฺวา ปริสํ วฑฺเฒถา’’ติ.

Diz-se que em Sāvatthī, seis homens amigos, pensando: 'O trabalho agrícola e outras atividades são difíceis de realizar. Ora, vamos nos ordenar adequadamente! E para quem se ordena, quando surge alguma necessidade, convém ordenar-se sob a tutela de quem possa nos guiar', concordaram e se ordenaram na presença dos dois principais discípulos. Tendo completado cinco anos de ordenação e dominado as Matikas, eles deliberaram: 'Um distrito às vezes é abundante em alimentos, às vezes é escasso. Nós não devemos morar em um único lugar; vamos morar divididos em três lugares'. Então, disseram a Paṇḍuka e Lohitaka: 'Amigos, Sāvatthī é habitada por cinquenta e sete cem mil famílias, sendo a principal fonte de receita dos dois reinos de Kāsi e Kosala, que têm trezentas iojanas de extensão e são adornados com oitenta mil aldeias. Lá, vocês, estabelecendo mosteiros nos arredores da cidade, plantando mangueiras, jaqueiras, coqueiros, etc., e acolhendo as famílias com flores e frutos, ordenando os jovens das famílias, façam crescer a assembleia'.

---

เมตฺติยภูมชเก อาหํสุ – ‘‘อาวุโส, ราชคหํ นาม อฏฺฐารสหิ มนุสฺสโกฏีหิ อชฺฌาวุตฺถํ อสีติคามสหสฺสปฏิมณฺฑิตานํ ติโยชนสติกานํ ทฺวินฺนํ องฺคมคธรฏฺฐานํ อายมุขภูตํ, ตตฺร ตุมฺเห ธุรฏฺฐาเนเยว…เป… ปริสํ วฑฺเฒถา’’ติ.

Eles disseram a Mettiya e Bhūmajaka: 'Amigos, Rājagaha é habitada por dezoito dezenas de milhões de pessoas, sendo a principal fonte de receita dos dois reinos de Aṅga e Magadha, que têm trezentas iojanas de extensão e são adornados com oitenta mil aldeias. Lá, vocês, nos arredores da cidade... [pe]... façam crescer a assembleia'.

---

อสฺสชิปุนพฺพสุเก อาหํสุ – ‘‘อาวุโส, กีฏาคิริ นาม ทฺวีหิ เมเฆหิ อนุคฺคหิโต ตีณิ สสฺสานิ ปสวนฺติ, ตตฺร ตุมฺเห ธุรฏฺฐาเนเยว ปริเวณานิ กาเรตฺวา…เป… ปริสํ วฑฺเฒถา’’ติ. เต ตถา อกํสุ. เตสุ เอกเมกสฺส ปกฺขสฺส ปญฺจ ปญฺจ ภิกฺขุสตานิ ปริวารา, เอวํ สมธิกํ ทิยฑฺฒภิกฺขุสหสฺสํ โหติ. ตตฺร ปณฺฑุกโลหิตกา สปริวารา สีลวนฺโตว ภควตา สทฺธึ ชนปทจาริกมฺปิ จรนฺติ, เต อกตวตฺถุํ อุปฺปาเทนฺติ, ปญฺญตฺตสิกฺขาปทํ ปน น มทฺทนฺติ, อิตเร สพฺเพ อลชฺชิโน อกตวตฺถุญฺจ อุปฺปาเทนฺติ, ปญฺญตฺตสิกฺขาปทญฺจ มทฺทนฺติ, เตน วุตฺตํ – ‘‘อลชฺชิโน ปาปภิกฺขู’’ติ.

Eles disseram a Assaji e Punabbasuka: 'Amigos, o distrito de Kīṭāgiri é favorecido por duas estações de chuva e produz três colheitas. Lá, vocês, estabelecendo mosteiros nos arredores... [pe]... façam crescer a assembleia'. Eles agiram de acordo. Entre eles, cada grupo tinha quinhentos bhikkhus como comitiva; assim, havia um total de mil e quinhentos bhikkhus, com um pouco mais incluindo os líderes. Lá, Paṇḍuka e Lohitaka, junto com sua comitiva, eram virtuosos e viajavam em peregrinação pelo país com o Abençoado. Eles davam origem a casos que ainda não haviam sido regulamentados, mas não violavam as regras de treinamento já estabelecidas. Todos os outros, porém, sendo sem vergonha, davam origem a novos casos e também violavam as regras de treinamento já estabelecidas. Por isso foi dito: 'bhikkhus sem vergonha e malignos'.

---

เอวรูปนฺติ เอวํชาติกํ. อนาจารํ อาจรนฺตีติ อนาจริตพฺพํ อาจรนฺติ, อกาตพฺพํ กโรนฺติ. มาลาวจฺฉนฺติ ตรุณปุปฺผรุกฺขํ, ตรุณกา หิ ปุปฺผรุกฺขาปิ ปุปฺผคจฺฉาปิ มาลาวจฺฉา ตฺเวว วุจฺจนฺติ, เต จ อเนกปฺปการํ มาลาวจฺฉํ สยมฺปิ โรเปนฺติ, อญฺเญนปิ โรปาเปนฺติ, เตน วุตฺตํ – ‘‘มาลาวจฺฉํ โรเปนฺติปิ โรปาเปนฺติปี’’ติ. สิญฺจนฺตีติ สยเมว อุทเกน สิญฺจนฺติ. สิญฺจาเปนฺตีติ อญฺเญนปิ สิญฺจาเปนฺติ.

'Deste tipo' (evarūpa) significa de tal natureza. 'Praticam má conduta' (anācāraṃ ācaranti) significa que praticam o que não deve ser praticado, fazem o que não deve ser feito. 'Planta de flores' (mālāvaccha) refere-se a uma planta de flores jovem; pois tanto as árvores de flores jovens quanto os arbustos de flores são chamados de 'mālāvaccha'. E eles mesmos plantam vários tipos de plantas de flores, ou fazem outros plantarem. Por isso foi dito: 'plantam e fazem plantar plantas de flores'. 'Regam' (siñcanti) significa que eles mesmos regam com água. 'Fazem regar' (siñcāpenti) significa que fazem outros regarem.

---

เอตฺถ [Pg.200] ปน อกปฺปิยโวหาโร กปฺปิยโวหาโร ปริยาโย โอภาโส นิมิตฺตกมฺมนฺติ อิมานิ ปญฺจ ชานิตพฺพานิ. ตตฺถ อกปฺปิยโวหาโร นาม อลฺลหริตานํ โกฏฺฏนํ โกฏฺฏาปนํ, อาวาฏสฺส ขณนํ ขณาปนํ, มาลาวจฺฉสฺส โรปนํ โรปาปนํ, อาฬิยา พนฺธนํ พนฺธาปนํ, อุทกสฺส เสจนํ เสจาปนํ, มาติกาย สมฺมุขกรณํ กปฺปิยอุทกสิญฺจนํ หตฺถมุขปาทโธวนนฺหาโนทกสิญฺจนนฺติ. กปฺปิยโวหาโร นาม ‘‘อิมํ รุกฺขํ ชาน, อิมํ อาวาฏํ ชาน, อิมํ มาลาวจฺฉํ ชาน, เอตฺถ อุทกํ ชานา’’ติ วจนํ สุกฺขมาติกาย อุชุกรณญฺจ. ปริยาโย นาม ‘‘ปณฺฑิเตน นาม มาลาวจฺฉาทโย โรปาเปตพฺพา นจิรสฺเสว อุปการาย สํวตฺตนฺตี’’ติอาทิวจนํ. โอภาโส นาม กุทาลขณิตฺตาทีนิ จ มาลาวจฺเฉ จ คเหตฺวา ฐานํ, เอวํ ฐิตญฺหิ สามเณราทโย ทิสฺวา เถโร การาเปตุกาโมติ คนฺตฺวา กโรนฺติ. นิมิตฺตกมฺมํ นาม กุทาล-ขณิตฺติ-วาสิ-ผรสุ-อุทกภาชนานิ อาหริตฺวา สมีเป ฐปนํ.

Aqui, no entanto, cinco coisas devem ser conhecidas: a expressão inadequada (akappiyavohāra), a expressão adequada (kappiyavohāra), a sugestão indireta (pariyāya), a indicação implícita (obhāsa) e a sinalização por ação (nimittakamma). Ali, a 'expressão inadequada' refere-se a cortar ou fazer cortar plantas verdes e úmidas, cavar ou fazer cavar um buraco, plantar ou fazer plantar uma planta de flores, construir ou fazer construir um dique, regar ou fazer regar com água, direcionar um canal de água, regar com água adequada, ou despejar água usada para lavar as mãos, o rosto, os pés ou do banho. A 'expressão adequada' refere-se a dizer: 'Cuide desta árvore, cuide deste buraco, cuide desta planta de flores, cuide da água aqui', e endireitar um canal de água seco. A 'sugestão indireta' refere-se a dizer: 'Uma pessoa sábia deve fazer plantar plantas de flores, etc.; em pouco tempo elas trarão benefícios', e frases semelhantes. A 'indicação implícita' refere-se a ficar de pé segurando uma enxada, uma pá, etc., e as plantas de flores; pois, ao verem o ancião de pé dessa forma, os noviços e outros pensam: 'O ancião deseja que isso seja feito', e vão fazê-lo. A 'sinalização por ação' refere-se a trazer uma enxada, uma pá, uma enxó, um machado, um balde de água, etc., e colocá-los por perto.

---

อิมานิ ปญฺจปิ กุลสงฺคหตฺถาย โรปเน น วฏฺฏนฺติ, ผลปริโภคตฺถาย กปฺปิยากปฺปิยโวหารทฺวยเมว น วฏฺฏติ, อิตรตฺตยํ วฏฺฏติ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘กปฺปิยโวหาโรปิ วฏฺฏติ. ยญฺจ อตฺตโน ปริโภคตฺถาย วฏฺฏติ, ตํ อญฺญปุคฺคลสฺส วา สงฺฆสฺส วา เจติยสฺส วา อตฺถายปิ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ.

Todas essas cinco ações não são permitidas para o plantio com o propósito de favorecer famílias. Para o propósito de desfrutar dos frutos, apenas as duas expressões — adequada e inadequada — não são permitidas, enquanto as outras três são permitidas. No entanto, no Mahāpaccarī diz-se: 'Até mesmo a expressão adequada é permitida. E aquilo que é permitido para o próprio uso, também é permitido para o benefício de outra pessoa, da Sangha ou de um santuário (cetiya)'.

---

อารามตฺถาย ปน วนตฺถายจ ฉายตฺถาย จ อกปฺปิยโวหารมตฺตเมว น จ วฏฺฏติ, เสสํ วฏฺฏติ, น เกวลญฺจ เสสํ ยํกิญฺจิ มาติกมฺปิ อุชุํ กาตุํ กปฺปิยอุทกํ สิญฺจิตุํ นฺหานโกฏฺฐกํ กตฺวา นฺหายิตุํ หตฺถปาทมุขโธวนุทกานิ จ ตตฺถ ฉฑฺเฑตุมฺปิ วฏฺฏติ. มหาปจฺจริยํ ปน กุรุนฺทิยญฺจ ‘‘กปฺปิยปถวิยํ สยํ โรเปตุมฺปิ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ. อารามาทิอตฺถาย ปน โรปิตสฺส วา โรปาปิตสฺส วา ผลํ ปริภุญฺชิตุมฺปิ วฏฺฏติ.

Mas para o propósito de um pomar, de um bosque ou de sombra, apenas a expressão inadequada não é permitida; o restante é permitido. E não apenas o restante é permitido, mas também é permitido endireitar qualquer canal de água, regar com água adequada, construir uma casa de banho para se banhar, e despejar ali a água usada para lavar as mãos, os pés e o rosto. No entanto, no Mahāpaccarī e no Kurundī diz-se: 'É permitido até mesmo plantar pessoalmente em solo adequado'. E é permitido desfrutar dos frutos de árvores plantadas pessoalmente ou que se mandou plantar para o propósito de um pomar, etc.

---

โอจินนโอจินาปเน ปกติยาปิ ปาจิตฺติยํ. กุลทูสนตฺถาย ปน ปาจิตฺติยญฺเจว ทุกฺกฏญฺจ. คนฺถนาทีสุ จ อุรจฺฉทปริโยสาเนสุ กุลทูสนตฺถาย อญฺญตฺถาย วา กโรนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว. กสฺมา? อนาจารตฺตา, ‘‘ปาปสมาจาโร’’ติ เอตฺถ วุตฺตปาปสมาจารตฺตา จ. อารามาทิอตฺถาย รุกฺขโรปเน วิย วตฺถุปูชนตฺถาย กสฺมา น อนาปตฺตีติ เจ? อนาปตฺติเยว. ยถา หิ ตตฺถ กปฺปิยโวหาเรน ปริยายาทีหิ จ อนาปตฺติ ตถา วตฺถุปูชตฺถายปิ อนาปตฺติเยว.

Colher ou fazer colher flores normalmente constitui uma ofensa pācittiya. Mas se for feito com o propósito de corromper famílias, constitui tanto uma ofensa pācittiya quanto uma ofensa dukkaṭa. E para quem faz guirlandas e outros arranjos, terminando com ornamentos de peito, seja com o propósito de corromper famílias ou para qualquer outro propósito, há apenas uma ofensa dukkaṭa. Por quê? Por ser uma má conduta e por ser uma conduta maligna conforme explicado na expressão 'conduta maligna' (pāpasamācāra) aqui. Se perguntarem: 'Por que não há ausência de ofensa (anāpatti) para o propósito de prestar homenagem aos objetos de adoração, assim como ocorre no plantio de árvores para o propósito de um pomar, etc.?', a resposta é que de fato não há ofensa. Pois, assim como naquele caso não há ofensa por meio de expressão adequada, sugestão indireta, etc., da mesma forma não há ofensa para o propósito de prestar homenagem aos objetos de adoração.

---

นนุ [Pg.201] จ ตตฺถ ‘‘กปฺปิยปถวิยํ สยํ โรเปตุมฺปิ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตนฺติ? วุตฺตํ, น ปน มหาอฏฺฐกถายํ. อถาปิ มญฺเญยฺยาสิ อิตราสุ วุตฺตมฺปิ ปมาณํ. มหาอฏฺฐกถายญฺจ กปฺปิยอุทกเสจนํ วุตฺตํ, ตํ กถนฺติ? ตมฺปิ น วิรุชฺฌติ. ตตฺร หิ อวิเสเสน ‘‘รุกฺขํ โรเปนฺติปิ โรปาเปนฺติปิ, สิญฺจนฺติปิ สิญฺจาเปนฺติปี’’ติ วตฺตพฺเพ ‘‘มาลาวจฺฉ’’นฺติ วทนฺโต ญาเปติ ‘‘กุลสงฺคหตฺถาย ปุปฺผผลูปคเมว สนฺธาเยตํ วุตฺตํ, อญฺญตฺร ปน ปริยาโย อตฺถี’’ติ. ตสฺมา ตตฺถ ปริยายํ, อิธ จ ปริยายาภาวํ ญตฺวา ยํ อฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ, ตํ สุวุตฺตเมว. วุตฺตญฺเจตํ –

Mas não foi dito ali que “é permitido ao próprio monge plantar em solo adequado (kappiyapathavī)”ti? Foi dito, mas não no Grande Comentário (Mahāaṭṭhakathā). Se você pensar: “O que é dito nos outros comentários também é autoridade. E no Grande Comentário é mencionado o regar com água adequada; como isso se harmoniza?”, isso também não é contraditório. Pois ali, onde se poderia dizer de forma geral “eles plantam ou fazem plantar árvores, regam ou fazem regar”, ao dizer “arbusto de flores” (mālāvaccha), o Buda indica: “Isso foi dito referindo-se apenas a árvores que produzem flores e frutos para o benefício de apoiar famílias; mas em outros casos, há um método alternativo (pariyāya)”. Portanto, sabendo que ali há um método alternativo e aqui não há, o que é dito nos comentários é muito bem dito. E isto foi dito:

---

‘‘พุทฺเธน ธมฺโม วินโย จ วุตฺโต;

โย ตสฺส ปุตฺเตหิ ตเถว ญาโต;

โส เยหิ เตสํ มติมจฺจชนฺตา;

ยสฺมา ปุเร อฏฺฐกถา อกํสุ.

“O Dhamma e o Vinaya foram expostos pelo Buda, e compreendidos exatamente assim por seus filhos (discípulos); por isso, aqueles que, sem abandonar a opinião deles, compuseram os comentários no passado.

---

‘‘ตสฺมา หิ ยํ อฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ;

ตํ วชฺชยิตฺวาน ปมาทเลขํ;

สพฺพมฺปิ สิกฺขาสุ สคารวานํ;

ยสฺมา ปมาณํ อิธ ปณฺฑิตาน’’นฺติ.

Portanto, tudo o que é dito nos comentários, exceto por algum erro de escrita, é autoridade aqui para os sábios que têm respeito pelos treinamentos.”

---

สพฺพํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ. ตตฺถ สิยา ยทิ วตฺถุปูชนตฺถายปิ คนฺถานาทีสุ อาปตฺติ, หรณาทีสุ กสฺมา อนาปตฺตีติ? กุลิตฺถีอาทีนํ อตฺถาย หรณโต หรณาธิกาเร หิ วิเสเสตฺวา เต กุลิตฺถีนนฺติอาทิ วุตฺตํ, ตสฺมา พุทฺธาทีนํ อตฺถาย หรนฺตสฺส อนาปตฺติ.

Tudo deve ser entendido conforme o método já exposto. Ali, pode surgir a seguinte objeção: “Se há ofensa em fazer guirlandas, etc., mesmo para o propósito de prestar culto a objetos sagrados, por que não há ofensa em transportá-las, etc.?” Porque, no caso do transporte, o Abençoado especificou que é para o benefício de mulheres de família, etc., dizendo “eles transportam para mulheres de família...”. Portanto, para quem transporta para o benefício do Buda, etc., não há ofensa.

---

ตตฺถ เอกโตวณฺฏิกนฺติ ปุปฺผานํ วณฺเฏ เอกโต กตฺวา กตมาลํ. อุภโตวณฺฏิกนฺติ อุโภหิ ปสฺเสหิ ปุปฺผวณฺเฏ กตฺวา กตมาลํ. มญฺชริกนฺติอาทีสุ ปน มญฺชรี วิย กตา ปุปฺผวิกติ มญฺชริกาติ วุจฺจติ. วิธูติกาติ สูจิยา วา สลากาย วา สินฺทุวารปุปฺผาทีนิ วิชฺฌิตฺวา กตา. วฏํสโกติ วตํสโก. อาเวฬาติ กณฺณิกา. อุรจฺฉโทติ หารสทิสํ อุเร ฐปนกปุปฺผทามํ. อยํ ตาว เอตฺถ ปทวณฺณนา.

Ali, “com hastes de um só lado” (ekatovaṇṭika) refere-se a uma guirlanda feita juntando as hastes das flores de um único lado. “Com hastes de ambos os lados” (ubhatovaṇṭika) refere-se a uma guirlanda feita com as hastes das flores dispostas em ambos os lados. Nos termos como “mañjarikā”, etc., um arranjo de flores feito à semelhança de um cacho de flores é chamado de “mañjarikā”. “Vidhūtikā” é aquela feita perfurando flores de sinduvāra, etc., com uma agulha ou lasca de bambu. “Vaṭaṃsaka” é um adorno de cabeça. “Āveḷā” é um adorno de orelha. “Uracchada” é uma guirlanda de flores colocada sobre o peito, semelhante a um colar. Esta é, primeiramente, a explicação das palavras aqui.

---

อยํ ปน อาทิโต ปฏฺฐาย วิตฺถาเรน อาปตฺติวินิจฺฉโย. กุลทูสนตฺถาย อกปฺปิยปถวิยํ มาลาวจฺฉํ โรเปนฺตสฺส ปาจิตฺติยญฺเจว ทุกฺกฏญฺจ, ตถา อกปฺปิยโวหาเรน โรปาเปนฺตสฺส. กปฺปิยปถวิยํ โรปเนปิ [Pg.202] โรปาปเนปิ ทุกฺกฏเมว. อุภยตฺถาปิ สกึ อาณตฺติยา พหุนฺนมฺปิ โรปเน เอกเมว สปาจิตฺติยทุกฺกฏํ วา สุทฺธทุกฺกฏํ วา โหติ. ปริโภคตฺถาย หิ กปฺปิยภูมิยํ วา อกปฺปิยภูมิยํ วา กปฺปิยโวหาเรน โรปาปเน อนาปตฺติ. อารามาทิอตฺถายปิ อกปฺปิยปถวิยํ โรเปนฺตสฺส วา อกปฺปิยวจเนน โรปาเปนฺตสฺส วา ปาจิตฺติยํ. อยํ ปน นโย มหาอฏฺฐกถายํ น สุฏฺฐุ วิภตฺโต, มหาปจฺจริยํ วิภตฺโตติ.

Esta é, a partir do início, a decisão detalhada sobre as ofensas. Para quem planta um arbusto de flores em solo inadequado com o propósito de corromper famílias, há uma ofensa pācittiya e uma dukkaṭa; o mesmo se aplica a quem faz plantar usando linguagem inadequada. Mesmo ao plantar ou fazer plantar em solo adequado, há apenas uma dukkaṭa. Em ambos os casos, com uma única ordem para plantar muitas árvores, há apenas uma única ofensa pācittiya com dukkaṭa, ou apenas uma dukkaṭa pura. Pois, para uso pessoal, se alguém faz plantar em solo adequado ou inadequado usando linguagem adequada, não há ofensa. Mesmo para o benefício de um mosteiro, etc., para quem planta em solo inadequado ou faz plantar usando linguagem adequada, há uma pācittiya. Este método não foi bem detalhado no Grande Comentário, mas foi detalhado no Mahāpaccarī.

---

สิญฺจนสิญฺจาปเน ปน อกปฺปิยอุทเกน สพฺพตฺถ ปาจิตฺติยํ, กุลทูสนปริโภคตฺถาย ทุกฺกฏมฺปิ. กปฺปิเยน เตสํเยว ทฺวินฺนมตฺถาย ทุกฺกฏํ. ปริโภคตฺถาย เจตฺถ กปฺปิยโวหาเรน สิญฺจาปเน อนาปตฺติ. อาปตฺติฏฺฐาเน ปน ธาราวจฺเฉทวเสน ปโยคพหุลตาย อาปตฺติพหุลตา เวทิตพฺพา.

No caso de regar ou fazer regar com água inadequada, há uma pācittiya em todos os casos; e para o propósito de corromper famílias ou para uso pessoal, há também uma dukkaṭa. Com água adequada, há uma dukkaṭa para esses mesmos dois propósitos. E aqui, para uso pessoal, se alguém faz regar usando linguagem adequada, não há ofensa. No entanto, onde há ofensa, a multiplicidade de ofensas deve ser entendida de acordo com a interrupção do fluxo de água, devido à multiplicidade de ações.

---

กุลทูสนตฺถาย โอจินเน ปุปฺผคณนาย ทุกฺกฏปาจิตฺติยานิ อญฺญตฺถ ปาจิตฺติยาเนว. พหูนิ ปน ปุปฺผานิ เอกปโยเคน โอจินนฺโต ปโยควเสน กาเรตพฺโพ. โอจินาปเน กุลทูสนตฺถาย สกึ อาณตฺโต พหุมฺปิ โอจินติ, เอกเมว สปาจิตฺติยทุกฺกฏํ, อญฺญตฺร ปาจิตฺติยเมว.

No caso de colher flores com o propósito de corromper famílias, há ofensas dukkaṭa e pācittiya de acordo com o número de flores; em outros casos, há apenas pācittiya. No entanto, para quem colhe muitas flores com um único esforço, a ofensa deve ser aplicada de acordo com o esforço. No caso de fazer colher, se alguém ordena uma única vez com o propósito de corromper famílias e a pessoa colhe muitas flores, há apenas uma única ofensa pācittiya com dukkaṭa; em outros casos, há apenas uma pācittiya.

---

คนฺถนาทีสุ สพฺพาปิ ฉ ปุปฺผวิกติโย เวทิตพฺพา – คนฺถิมํ, โคปฺผิมํ, เวธิมํ, เวฐิมํ, ปูริมํ, วายิมนฺติ. ตตฺถ ‘‘คนฺถิมํ’’ นาม สทณฺฑเกสุ วา อุปฺปลปทุมาทีสุ อญฺเญสุ วา ทีฆวณฺเฏสุ ปุปฺเผสุ ทฏฺฐพฺพํ. ทณฺฑเกน ทณฺฑกํ วณฺเฏน วา วณฺฏํ คนฺเถตฺวา กตเมว หิ คนฺถิมํ. ตํ ภิกฺขุสฺส วา ภิกฺขุนิยา วา กาตุมฺปิ อกปฺปิยวจเนน การาเปตุมฺปิ น วฏฺฏติ. เอวํ ชาน, เอวํ กเต โสเภยฺย, ยถา เอตานิ ปุปฺผานิ น วิกิริยนฺติ ตถา กโรหีติอาทินา ปน กปฺปิยวจเนน กาเรตุํ วฏฺฏติ.

Nas atividades de fazer guirlandas, etc., todas as seis variedades de arranjos de flores devem ser conhecidas: ganthima (atado), gopphima (trançado), vedhima (perfurado), veṭhima (enrolado), pūrima (preenchido) e vāyima (tecido). Ali, “ganthima” deve ser visto em flores com talos, como lótus azuis, lótus vermelhos, etc., ou em outras flores com hastes longas. Pois o ganthima é feito atando talo com talo ou haste com haste. Não é permitido a um monge ou a uma monja fazer isso, nem fazer com que outros façam usando linguagem inadequada. No entanto, é permitido fazer com que outros façam usando linguagem adequada, como: “Saiba disso”, “Se feito assim, ficaria bonito”, “Faça de modo que estas flores não se espalhem”, etc.

---

‘‘โคปฺผิมํ’’ นาม สุตฺเตน วา วากาทีหิ วา วสฺสิกปุปฺผาทีนํ เอกโตวณฺฏิกอุภโตวณฺฏิกมาลาวเสน โคปฺผนํ, วากํ วา รชฺชุํ วา ทิคุณํ กตฺวา ตตฺถ อวณฺฏกานิ นีปปุปฺผาทีนิ ปเวเสตฺวา ปฏิปาฏิยา พนฺธนฺติ, เอตมฺปิ โคปฺผิมเมว. สพฺพํ ปุริมนเยเนว น วฏฺฏติ.

“Gopphima” é o trançar de flores de jasmim, etc., com fio ou fibra de casca de árvore, etc., na forma de guirlandas com hastes de um só lado ou de ambos os lados; ou dobrando uma fibra ou corda em duas, inserindo ali flores sem hastes, como flores de nīpa, etc., e amarrando-as em fileira. Isso também é gopphima. Tudo isso não é permitido, conforme o método anterior.

---

‘‘เวธิมํ’’ นาม สวณฺฏกานิ วสฺสิกปุปฺผาทีนิ วณฺเฏสุ, อวณฺฏกานิ วา วกุลปุปฺผาทีนิ อนฺโตฉิทฺเท สูจิตาลหีราทีหิ วินิวิชฺฌิตฺวา อาวุนนฺติ, เอตํ เวธิมํ นาม, ตมฺปิ ปุริมนเยเนว น วฏฺฏติ. เกจิ ปน กทลิกฺขนฺธมฺหิ กณฺฏเก วา [Pg.203] ตาลหีราทีนิ วา ปเวเสตฺวา ตตฺถ ปุปฺผานิ วิชฺฌิตฺวา ฐเปนฺติ, เกจิ กณฺฏกสาขาสุ, เกจิ ปุปฺผจฺฉตฺตปุปฺผกูฏาคารกรณตฺถํ ฉตฺเต จ ภิตฺติยญฺจ ปเวเสตฺวา ฐปิตกณฺฏเกสุ, เกจิ ธมฺมาสนวิตาเน พทฺธกณฺฏเกสุ, เกจิ กณิการปุปฺผาทีนิ สลากาหิ วิชฺฌนฺติ, ฉตฺตาธิฉตฺตํ วิย จ กโรนฺติ, ตํ อติโอฬาริกเมว. ปุปฺผวิชฺฌนตฺถํ ปน ธมฺมาสนวิตาเน กณฺฏกมฺปิ พนฺธิตุํ กณฺฏกาทีหิ วา เอกปุปฺผมฺปิ วิชฺฌิตุํ ปุปฺเผเยว วา ปุปฺผํ ปเวเสตุํ น วฏฺฏติ. ชาลวิตานเวทิก-นาคทนฺตก ปุปฺผปฏิจฺฉกตาลปณฺณคุฬกาทีนํ ปน ฉิทฺเทสุ อโสกปิณฺฑิยา วา อนฺตเรสุ ปุปฺผานิ ปเวเสตุํ น โทโส. เอตํ เวธิมํ นาม น โหติ. ธมฺมรชฺชุยมฺปิ เอเสว นโย.

“Vedhima” é o perfurar de flores de jasmim, etc., que têm hastes, através de suas hastes, ou flores de vakula, etc., que não têm hastes, através de seu orifício interno, usando uma agulha ou fibra de folha de palmeira, etc., e enfiando-as. Isso é vedhima. Isso também não é permitido, conforme o método anterior. Alguns inserem espinhos ou fibras de palmeira em um tronco de bananeira e ali fixam as flores perfurando-as; alguns em galhos espinhosos; alguns, para fazer um guarda-sol de flores ou um pavilhão de flores, inserem espinhos em um guarda-sol ou em uma parede e ali fixam as flores perfurando-as; alguns em espinhos amarrados no dossel de um assento de Dhamma; alguns perfuram flores de kaṇikāra com lascas de bambu e fazem algo como um guarda-sol sobre outro guarda-sol. Tudo isso é extremamente inadequado. No entanto, para o propósito de perfurar flores, não é permitido amarrar espinhos no dossel de um assento de Dhamma, nem perfurar sequer uma única flor com espinhos, etc., nem inserir uma flor dentro de outra flor. Mas não há falta em inserir flores nos orifícios de um dossel de rede, de um corrimão, de um pino de parede, de um receptáculo de flores, de uma esfera de folha de palmeira, etc., ou nos espaços de um cacho de flores de asoka. Isso não é considerado vedhima. O mesmo método se aplica a uma corda de Dhamma.

---

‘‘เวฐิมํ’’ นาม ปุปฺผทามปุปฺผหตฺถเกสุ ทฏฺฐพฺพํ. เกจิ หิ มตฺถกทามํ กโรนฺตา เหฏฺฐา ฆฏกาการํ ทสฺเสตุํ ปุปฺเผหิ เวเฐนฺติ, เกจิ อฏฺฐฏฺฐ วา ทส ทส วา อุปฺปลปุปฺผาทีนิ สุตฺเตน วา วาเกน วา ทณฺฑเกสุ พนฺธิตฺวา อุปฺปลหตฺถเก วา ปทุมหตฺถเก วา กโรนฺติ, ตํ สพฺพํ ปุริมนเยเนว น วฏฺฏติ. สามเณเรหิ อุปฺปาเฏตฺวา ถเล ฐปิตอุปฺปลาทีนิ กาสาเวน ภณฺฑิกมฺปิ พนฺธิตุํ น วฏฺฏติ. เตสํเยว ปน วาเกน วา ทณฺฑเกน วา พนฺธิตุํ อํสภณฺฑิกํ วา กาตุํ วฏฺฏติ. อํสภณฺฑิกา นาม ขนฺเธ ฐปิตกาสาวสฺส อุโภ อนฺเต อาหริตฺวา ภณฺฑิกํ กตฺวา ตสฺมึ ปสิพฺพเก วิย ปุปฺผานิ ปกฺขิปนฺติ, อยํ วุจฺจติ อํสภณฺฑิกา, เอตํ กาตุํ วฏฺฏติ. ทณฺฑเกหิ ปทุมินิปณฺณํ วิชฺฌิตฺวา อุปฺปลาทีนิ ปณฺเณน เวเฐตฺวา คณฺหนฺติ, ตตฺราปิ ปุปฺผานํ อุปริ ปทุมินิปณฺณเมว พนฺธิตุํ วฏฺฏติ. เหฏฺฐา ทณฺฑกํ ปน พนฺธิตุํ น วฏฺฏติ.

“Veṭhima” é o enrolar de flores. Deve ser visto em cordões de flores e buquês de flores. Pois alguns, ao fazerem uma guirlanda para o topo, enrolam-na com flores para dar a forma de um pequeno pote na parte inferior; alguns amarram oito ou dez flores de lótus azul, etc., com fio ou fibra em pequenas varas, fazendo buquês de lótus azul ou de lótus vermelho. Tudo isso não é permitido, conforme o método anterior. Não é permitido aos noviços amarrar com o manto monástico um fardo de lótus, etc., que foram arrancados e colocados no chão. No entanto, é permitido amarrá-los com a própria fibra ou haste deles, ou fazer uma trouxa de ombro (aṃsabhaṇḍikā). Uma trouxa de ombro é feita trazendo as duas pontas do manto monástico colocado sobre o ombro, formando uma trouxa, e colocando as flores dentro dela como em uma bolsa. Isso é chamado de trouxa de ombro; é permitido fazer isso. Eles perfuram uma folha de lótus com pequenas varas, enrolam os lótus azuis, etc., com a folha e os carregam. Nesse caso também, é permitido amarrar apenas a folha de lótus por cima das flores. Mas não é permitido amarrar a vara por baixo.

---

‘‘ปูริมํ’’ นาม มาลาคุเณ จ ปุปฺผปเฏ จ ทฏฺฐพฺพํ. โย หิ มาลาคุเณน เจติยํ วา โพธึ วา เวทิกํ วา ปริกฺขิปนฺโต ปุน อาเนตฺวา ปูริมฐานํ อติกฺกาเมติ, เอตฺตาวตาปิ ปูริมํ นาม โหติ. โก ปน วาโท อเนกกฺขตฺตุํ ปริกฺขิปนฺตสฺส, นาคทนฺต-กนฺตเรหิ ปเวเสตฺวา หรนฺโต โอลมฺพกํ กตฺวา ปุน นาคทนฺตกํ ปริกฺขิปติ, เอตมฺปิ ปูริมํ นาม. นาคทนฺตเก ปน ปุปฺผวลยํ ปเวเสตุํ วฏฺฏติ. มาลาคุเณหิ ปุปฺผปฏํ กโรนฺติ. ตตฺราปิ เอกเมว มาลาคุณํ หริตุํ วฏฺฏติ. ปุน ปจฺจาหรโต ปูริมเมว โหติ, ตํ สพฺพํ ปุริมนเยเนว น วฏฺฏติ. มาลาคุเณหิ ปน พหูหิปิ กตํ ปุปฺผทามํ ลภิตฺวา อาสนมตฺถกาทีสุ พนฺธิตุํ วฏฺฏติ. อติทีฆํ ปน มาลาคุณํ [Pg.204] เอกวารํ หริตฺวา วา ปริกฺขิปิตฺวา วา ปุน อญฺญสฺส ภิกฺขุโน ทาตุํ วฏฺฏติ. เตนาปิ ตเถว กาตุํ วฏฺฏติ.

“Pūrima” é o preencher ou sobrepor. Deve ser visto em cordões de guirlandas e mantos de flores. Aquele que, ao envolver uma estupa, uma árvore Bodhi ou um corrimão com um cordão de guirlanda, traz de volta e ultrapassa o ponto inicial, por esse simples ato torna-se pūrima. O que dizer então de quem envolve muitas vezes? Aquele que, passando as flores pelos espaços entre os pinos de parede, as carrega fazendo-as pender e depois as envolve novamente sobre o pino de parede, isso também é pūrima. No entanto, é permitido inserir um anel de flores no pino de parede. Eles fazem um manto de flores com cordões de guirlandas. Nesse caso também, é permitido estender apenas um único cordão de guirlanda. Se o trouxer de volta, torna-se pūrima. Tudo isso não é permitido, conforme o método anterior. No entanto, se receberem um cordão de flores feito de muitos cordões de guirlandas, é permitido amarrá-lo acima de um assento, etc. E se houver um cordão de guirlanda extremamente longo, após estendê-lo ou envolvê-lo uma vez, é permitido dá-lo a outro monge. E este também pode fazer o mesmo.

---

‘‘วายิมํ’’ นาม ปุปฺผชาลปุปฺผปฏปุปฺผรูเปสุ ทฏฺฐพฺพํ. เจติเยสุ ปุปฺผชาลํ กโรนฺตสฺส เอกเมกมฺหิ ชาลจฺฉิทฺเท ทุกฺกฏํ. ภิตฺติจฺฉตฺตโพธิตฺถมฺภาทีสุปิ เอเสว นโย. ปุปฺผปฏํ ปน ปเรหิ ปูริตมฺปิ วายิตุํ น ลพฺภติ. โคปฺผิมปุปฺเผเหว หตฺถิอสฺสาทิรูปกานิ กโรนฺติ, ตานิปิ วายิมฏฺฐาเน ติฏฺฐนฺติ. ปุริมนเยเนว สพฺพํ น วฏฺฏติ. อญฺเญหิ กตปริจฺเฉเท ปน ปุปฺผานิ ฐเปนฺเตน หตฺถิอสฺสาทิรูปกมฺปิ กาตุํ วฏฺฏติ. มหาปจฺจริยํ ปน กลมฺพเกน อฑฺฒจนฺทเกน จ สทฺธึ อฏฺฐปุปฺผวิกติโย วุตฺตา. ตตฺถ กลมฺพโกติ อฑฺฒจนฺทกนฺตเร ฆฏิกทามโอลมฺพโก วุตฺโต. ‘‘อฑฺฒจนฺทโก’’ติ อฑฺฒจนฺทากาเรน มาลาคุณปริกฺเขโป. ตทุภยมฺปิ ปูริเมเยว ปวิฏฺฐํ. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘ทฺเว ตโย มาลาคุเณ เอกโต กตฺวา ปุปฺผทามกรณมฺปิ วายิมํเยวา’’ติ วุตฺตํ. ตมฺปิ อิธ ปูริมฏฺฐาเนเยว ปวิฏฺฐํ, น เกวลญฺจ ปุปฺผคุฬทามเมว ปิฏฺฐมยทามมฺปิ เคณฺฑุกปุปฺผทามมฺปิ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ, ขรปตฺตทามมฺปิ สิกฺขาปทสฺส สาธารณตฺตา ภิกฺขูนมฺปิ ภิกฺขุนีนมฺปิ เนว กาตุํ น การาเปตุํ วฏฺฏติ. ปูชานิมิตฺตํ ปน กปฺปิยวจนํ สพฺพตฺถ วตฺตุํ วฏฺฏติ. ปริยายโอภาสนิมิตฺตกมฺมานิ วฏฺฏนฺติเยว.

“Vāyima” é o tecer de flores. Deve ser visto em redes de flores, mantos de flores e figuras de flores. Para quem faz uma rede de flores em estupas, há uma dukkaṭa para cada orifício da rede. O mesmo método se aplica a paredes, guarda-sóis, árvores Bodhi, pilares, etc. Não é permitido tecer um manto de flores, mesmo que tenha sido preenchido por outros. Eles fazem figuras de elefantes, cavalos, etc., com as próprias flores trançadas; estas também se enquadram na categoria de vāyima. Tudo isso não é permitido, conforme o método anterior. No entanto, se outros estabeleceram o contorno, é permitido ao monge colocar as flores para formar a figura de elefante, cavalo, etc. No Mahāpaccarī, são mencionadas os oito tipos de arranjos de flores, incluindo o kalambaka e o aḍḍhacandaka. Ali, “kalambaka” é descrito como um cordão de flores pendente em forma de pequeno pote no intervalo de um semicírculo. “Aḍḍhacandaka” é o envolvimento de um cordão de guirlanda em forma de semicírculo. Ambos estão incluídos na categoria de pūrima. No Kurundī, é dito: “Mesmo fazer um cordão de flores juntando dois ou três cordões de guirlandas é vāyima”. Isso também, aqui, está incluído na categoria de pūrima. E não apenas o cordão de esferas de flores, mas também o cordão feito de farinha, o cordão de flores em forma de bola de fio e o cordão de folhas de palmeira douradas são mencionados no Kurundī. Devido à natureza comum desta regra de treinamento para monges e monjas, não é permitido a nenhum deles fazer isso, nem fazer com que outros façam. No entanto, para o propósito de prestar culto, é permitido usar linguagem adequada em todos os casos. E as ações por meio de métodos alternativos, indicações indiretas ou sinais são certamente permitidas.

---

ตุวฏฺเฏนฺตีติ นิปชฺชนฺติ. ลาเสนฺตีติ ปีติยา อุปฺปิลวมานา วิย อุฏฺฐหิตฺวา ลาสิยนาฏกํ นาเฏนฺติ, เรจกํ เทนฺติ. นจฺจนฺติยาปิ นจฺจนฺตีติ ยทา นาฏกิตฺถี นจฺจติ, ตทา เตปิ ตสฺสา ปุรโต วา ปจฺฉโต วา คจฺฉนฺตา นจฺจนฺติ. นจฺจนฺติยาปิ คายนฺตีติ ยทา สา นจฺจติ, ตทา นจฺจานุรูปํ คายนฺติ. เอส นโย สพฺพตฺถ. อฏฺฐปเทปิ กีฬนฺตีติ อฏฺฐปทผลเก ชูตํ กีฬนฺติ. ตถา ทสปเท, อากาเสปีติ อฏฺฐปททสปเทสุ วิย อากาเสเยว กีฬนฺติ. ปริหารปเถปีติ ภูมิยํ นานาปถมณฺฑลํ กตฺวา ตตฺถ ปริหริตพฺพปถํ ปริหรนฺตา กีฬนฺติ. สนฺติกายปิ กีฬนฺตีติ สนฺติกกีฬาย กีฬนฺติ, เอกชฺฌํ ฐปิตา สาริโย วา ปาสาณสกฺขราโย วา อจาเลนฺตา นเขเนว อปเนนฺติ จ อุปเนนฺติ จ, สเจ ตตฺถ กาจิ จลติ, ปราชโย โหติ. ขลิกายาติ ชูตผลเก ปาสกกีฬาย กีฬนฺติ. ฆฏิกายาติ ฆฏิกา วุจฺจติ ทณฺฑกกีฬา, ตาย กีฬนฺติ. ทีฆทณฺฑเกน รสฺสทณฺฑกํ ปหรนฺตา วิจรนฺติ.

“Tuvaṭṭenti” significa que se deitam. “Lāsenti” significa que se levantam como se estivessem flutuando de alegria e fazem dançar a dança lāsiyā, dando passos de dança. “Dançam com a que dança” (naccantiyāpi naccanti) significa que, quando a dançarina dança, eles também dançam indo à frente ou atrás dela. “Cantam com a que dança” (naccantiyāpi gāyanti) significa que, quando ela dança, eles cantam de acordo com a dança. Este método se aplica a todos os casos. “Jogam em tabuleiros de oito casas” (aṭṭhapadepi kīḷanti) significa que jogam jogos de azar em um tabuleiro de oito casas. Da mesma forma em tabuleiros de dez casas (dasapade). “No ar” (ākāsepi) significa que jogam no próprio ar, sem tabuleiro, como se estivessem jogando em tabuleiros de oito ou dez casas. “Em caminhos de desvio” (parihārapathepi) significa que desenham vários caminhos circulares no chão e jogam desviando-se do caminho que deve ser evitado. “Jogam santikā” (santikāyapi kīḷanti) significa que jogam o jogo de retirar peças; eles removem ou aproximam peças de jogo ou pedrinhas colocadas juntas, sem movê-las, usando apenas a unha; se alguma delas se mover, há derrota. “Com dados” (khalikāya) significa que jogam com dados em um tabuleiro de jogo. “Com bastão” (ghaṭikāya) significa que jogam o jogo de bastão, que é chamado de ghaṭikā; eles jogam esse jogo, andando por aí batendo em um bastão curto com um bastão longo.

---

สลากหตฺเถนาติ [Pg.205] ลาขาย วา มญฺชฏฺฐิยา วา ปิฏฺฐอุทเก วา สลากหตฺถํ เตเมตฺวา ‘‘กึ โหตู’’ติ ภูมิยํ วา ภิตฺติยํ วา ตํ ปหริตฺวา หตฺถิอสฺสาทีรูปานิ ทสฺเสนฺตา กีฬนฺติ. อกฺเขนาติ คุเฬน. ปงฺคจีเรนาติ ปงฺคจีรํ วุจฺจติ ปณฺณนาฬิกา, ตํ ธมนฺตา กีฬนฺติ. วงฺกเกนาติ คามทารกานํ กีฬนเกน ขุทฺทกนงฺคเลน. โมกฺขจิกายาติ โมกฺขจิกา วุจฺจติ สมฺปริวตฺตกกีฬา, อากาเส วา ทณฺฑํ คเหตฺวา, ภูมิยํ วา สีสํ ฐเปตฺวา เหฏฺฐุปริยภาเวน ปริวตฺตนฺตา กีฬนฺตีติ อตฺโถ. จิงฺคุลเกนาติ จิงฺคุลกํ วุจฺจติ ตาลปณฺณาทีหิ กตํ วาตปฺปหาเรน ปริพฺภมนจกฺกํ, เตน กีฬนฺติ. ปตฺตาฬฺหเกนาติ ปตฺตาฬฺหกํ วุจฺจติ ปณฺณนาฬิ, ตาย วาลิกาทีนิ มินนฺตา กีฬนฺติ. รถเกนาติ ขุทฺทกรเถน. ธนุเกนาติ ขุทฺทกธนุนา.

“Com um punhado de palitos” (salākahathena): eles brincam molhando um punhado de lascas de bambu ou fibras de palmeira em laca, em tintura de rubia ou em água de farinha, perguntando “o que deve ser?”, e batendo-os no chão ou na parede para mostrar figuras de elefantes, cavalos e outros animais. “Com dados” (akkhena): brincam com bolas de gude. “Com um apito de folha” (paṅgacīrena): um pequeno tubo feito de folha é chamado de paṅgacīra; soprando-o, eles brincam. “Com um pequeno arado” (vaṅkakena): brincam com um pequeno arado de brinquedo usado pelas crianças da aldeia. “Com acrobacias” (mokkhacikāya): a brincadeira de dar cambalhotas é chamada de mokkhacikā; o significado é que eles brincam segurando um bastão no ar ou colocando a cabeça no chão e girando de cabeça para baixo. “Com um catavento” (ciṅgulakena): um catavento feito de folhas de palmeira ou materiais semelhantes, que gira com o sopro do vento, é chamado de ciṅgulaka; eles brincam com isso. “Com uma medida de folha” (pattāḷhakena): um pequeno recipiente feito de folhas é chamado de pattāḷhaka; medindo areia e outras coisas com ele, eles brincam. “Com uma pequena carruagem” (rathakena): brincam com uma pequena carruagem de brinquedo. “Com um pequeno arco” (dhanukena): brincam com um pequeno arco de brinquedo.

---

อกฺขริกายาติ อกฺขริกา วุจฺจติ อากาเส วา ปิฏฺฐิยํ วา อกฺขรชานนกีฬา, ตาย กีฬนฺติ. มเนสิกายาติ มเนสิกา วุจฺจติ มนสา จินฺติตชานนกีฬา, ตาย กีฬนฺติ. ยถาวชฺเชนาติ ยถาวชฺชํ วุจฺจติ กาณกุณิกขญฺชาทีนํ ยํ ยํ วชฺชํ ตํ ตํ ปโยเชตฺวา ทสฺสนกีฬา ตาย กีฬนฺติ, เวลมฺภกา วิย. หตฺถิสฺมิมฺปิ สิกฺขนฺตีติ หตฺถินิมิตฺตํ ยํ สิปฺปํ สิกฺขิตพฺพํ, ตํ สิกฺขนฺติ. เอเสว นโย อสฺสาทีสุ. ธาวนฺติปีติ ปรมฺมุขา คจฺฉนฺตา ธาวนฺติ. อาธาวนฺติปีติ ยตฺตกํ ธาวนฺติ, ตตฺตกเมว อภิมุขา ปุน อาคจฺฉนฺตา อาธาวนฺติ. นิพฺพุชฺฌนฺตีติ มลฺลยุทฺธํ กโรนฺติ. นลาฏิกมฺปิ เทนฺตีติ ‘‘สาธุ, สาธุ, ภคินี’’ติ อตฺตโน นลาเฏ องฺคุลึ ฐเปตฺวา ตสฺสา นลาเฏ ฐเปนฺติ. วิวิธมฺปิ อนาจารํ อาจรนฺตีติ อญฺญมฺปิ ปาฬิยํ อนาคตํ มุขฑิณฺฑิมาทิวิวิธํ อนาจารํ อาจรนฺติ.

“Adivinhando letras” (akkharikāya): o jogo de adivinhar letras escritas no ar ou nas costas é chamado de akkharikā; eles brincam com isso. “Adivinhando pensamentos” (manesikāya): o jogo de adivinhar o que foi pensado na mente de outra pessoa é chamado de manesikā; eles brincam com isso. “Imitando defeitos” (yathāvajjena): a brincadeira de imitar e exibir os respectivos defeitos físicos de pessoas cegas, deformadas, mancas, etc., é chamada de yathāvajja; eles brincam com isso, como palhaços (velambhakā). “Treinam com elefantes” (hatthismimpi sikkhanti): eles aprendem a arte que deve ser aprendida em relação aos elefantes. O mesmo método se aplica a cavalos e outros animais. “Correm” (dhāvanti pi): correm virando as costas (olhando para trás). “Correm de volta” (ādhāvanti pi): correm de volta, de frente, retornando exatamente pela mesma distância que correram. “Lutam” (nibbujjhanti): praticam luta livre ou pugilismo. “Dão toques na testa” (nalāṭikampi denti): dizendo “Muito bem, muito bem, irmã!”, colocam o dedo na própria testa e depois o colocam na testa dela. “Praticam vários tipos de conduta inadequada” (vividhampi anācāraṃ ācaranti): praticam outros tipos de conduta inadequada não mencionados diretamente no texto canônico, como fazer sons de tambor com a boca e outras ações semelhantes.

---

๔๓๒. ปาสาทิเกนาติ ปสาทาวเหน, สารุปฺเปน สมณานุจฺฉวิเกน. อภิกฺกนฺเตนาติ คมเนน. ปฏิกฺกนฺเตนาติ นิวตฺตเนน. อาโลกิเตนาติ ปุรโต ทสฺสเนน. วิโลกิเตนาติ อิโต จิโต จ ทสฺสเนน. สมิญฺชิเตนาติ ปพฺพสงฺโกจเนน. ปสาริเตนาติ เตสํเยว ปสารเณน. สพฺพตฺถ อิตฺถมฺภูตาขฺยานตฺเถ กรณวจนํ, สติสมฺปชญฺเญหิ อภิสงฺขตตฺตา ปาสาทิก อภิกฺกนฺต-ปฏิกฺกนฺต-อาโลกิต-วิโลกิต-สมิญฺชิต-ปสาริโต หุตฺวาติ วุตฺตํ โหติ. โอกฺขิตฺตจกฺขูติ เหฏฺฐา-ขิตฺตจกฺขุ[Pg.206]. อิริยาปถสมฺปนฺโนติ ตาย ปาสาทิกอภิกฺกนฺตาทิตาย สมฺปนฺนอิริยาปโถ.

432. “De maneira inspiradora” (pāsādikena): que gera fé e serenidade, apropriada e adequada para um asceta. “Ao ir adiante” (abhikkantena): no ato de caminhar para a frente. “Ao retornar” (paṭikkantena): no ato de voltar. “Ao olhar para frente” (ālokitena): no ato de olhar diretamente à frente. “Ao olhar para os lados” (vilokitena): no ato de olhar para cá e para lá. “Ao dobrar os membros” (samiñjitena): no ato de flexionar as articulações dos braços e pernas. “Ao estender os membros” (pasāritena): no ato de estender essas mesmas articulações. Em todos esses termos, o caso instrumental é usado no sentido de caracterizar um estado. O significado é que, por ser treinado com atenção plena e clara compreensão (satisampajaññehi), ele entrou na aldeia para esmolar sendo inspirador em seu ir adiante, retornar, olhar para frente, olhar para os lados, dobrar e estender os membros. “Com os olhos baixos” (okkhittacakkhu): com os olhos direcionados para o chão. “Dotado de uma postura perfeita” (iriyāpathasampanno): possuindo uma postura corporal perfeita, caracterizada por aquele ir adiante inspirador e demais ações.

---

กฺวายนฺติ โก อยํ. อพลพโล วิยาติ อพโล กิร โพนฺโท วุจฺจติ, อติสยตฺเถ จ อิทํ อาเมฑิตํ, ตสฺมา อติโพนฺโท วิยาติ วุตฺตํ โหติ. มนฺทมนฺโทติ อภิกฺกนฺตาทีนํ อนุทฺธตตาย อติมนฺโท. อติสณฺโหติ เอวํ คุณเมว โทสโต ทสฺเสนฺติ. ภากุฏิกภากุฏิโก วิยาติ โอกฺขิตฺตจกฺขุตาย ภกุฏึ กตฺวา สงฺกุฏิตมุโข กุปิโต วิย วิจรตีติ มญฺญมานา วทนฺติ. สณฺหาติ นิปุณา, ‘‘อมฺม ตาต ภคินี’’ติ เอวํ อุปาสกชนํ ยุตฺตฏฺฐาเน อุปเนตุํ เฉกา, น ยถา อยํ; เอวํ อพลพโล วิยาติ อธิปฺปาโย. สขิลาติ สาขลฺเยน ยุตฺตา. สุขสมฺภาสาติ อิทํ ปุริมสฺส การณวจนํ. เยสญฺหิ สุขสมฺภาสา สมฺโมทนียกถา เนลา โหติ กณฺณสุขา, เต สขิลาติ วุจฺจนฺติ. เตนาหํสุ – ‘‘สขิลา สุขสมฺภาสา’’ติ. อยํ ปเนตฺถ อธิปฺปาโย – อมฺหากํ อยฺยา อุปาสเก ทิสฺวา มธุรํ สมฺโมทนียํ กถํ กเถนฺติ, ตสฺมา สขิลา สุขสมฺภาสา, น ยถา อยํ; เอวํ มนฺทมนฺทา วิยาติ. มิหิตปุพฺพงฺคมาติ มิหิตํ ปุพฺพงฺคมํ เอเตสํ วจนสฺสาติ มิหิตปุพฺพงฺคมา, ปฐมํ สิตํ กตฺวา ปจฺฉา วทนฺตีติ อตฺโถ. เอหิสฺวาคตวาทิโนติ อุปาสกํ ทิสฺวา ‘‘เอหิ สฺวาคตํ ตวา’’ติ เอวํวาทิโน, น ยถา อยํ; เอวํ สงฺกุฏิตมุขตาย ภากุฏิกภากุฏิกา วิย เอวํ มิหิตปุพฺพงฺคมาทิตาย อภากุฏิกภาวํ อตฺถโต ทสฺเสตฺวา ปุน สรูเปนปิ ทสฺเสนฺโต อาหํสุ – ‘‘อภากุฏิกา อุตฺตานมุขา ปุพฺพภาสิโน’’ติ. อุปฺปฏิปาฏิยา วา ติณฺณมฺปิ อาการานํ อภาวทสฺสนเมตนฺติ เวทิตพฺพํ. กถํ? เอตฺถ หิ ‘‘อภากุฏิกา’’ติ อิมินา ภากุฏิกภากุฏิกาการสฺส อภาโว ทสฺสิโต. ‘‘อุตฺตานมุขา’’ติ อิมินา มนฺทมนฺทาการสฺส, เย หิ จกฺขูนิ อุมฺมิเลตฺวา อาโลกเนน อุตฺตานมุขา โหนฺติ, น เต มนฺทมนฺทา. ปุพฺพภาสิโนติ อิมินา อพลพลาการสฺส อภาโว ทสฺสิโต, เย หิ อาภาสนกุสลตาย ‘‘อมฺม ตาตา’’ติ ปฐมตรํ อาภาสนฺติ, น เต อพลพลาติ.

“Quem é este?” (kvāyaṃ): significa “quem é este monge?”. “Como se fosse extremamente fraco” (abalabalo viya): diz-se que “abalo” significa alguém lento ou tolo; e esta repetição (āmeḍita) é usada no sentido superlativo, portanto, o significado é “como alguém extremamente lento ou tolo”. “Extremamente lento” (mandamando): extremamente suave devido à ausência de agitação ao ir adiante e realizar outras ações. “Extremamente refinado” (atisaṇho): assim, eles apresentam a própria virtude dele como se fosse um defeito. “Como alguém que sempre franze a testa” (bhākuṭikabhākuṭiko viya): por ter os olhos baixos, ele anda com o rosto contraído, franzindo a testa como se estivesse zangado; pensando dessa forma, as pessoas dizem isso. “Refinados” (saṇhā): habilidosos e refinados em se aproximar dos leigos de maneira apropriada, chamando-os de “mãe, pai, irmã”, ao contrário deste monge; esta é a intenção deles ao dizerem “não são como se fossem extremamente fracos”. “Gentis” (sakhilā): dotados de afabilidade. “Fáceis de conversar” (sukhasambhāsā): este termo expressa a razão do termo anterior. Pois aqueles cuja conversa é agradável, amigável, livre de falhas e agradável aos ouvidos são chamados de gentis (sakhilā). Por isso disseram: “gentis, fáceis de conversar”. A intenção aqui é a seguinte: “Nossos nobres senhores, ao verem os leigos, conversam de maneira doce e amigável; por isso são gentis e fáceis de conversar, não como este monge que é extremamente lento”. “Cujas palavras são precedidas por um sorriso” (mihitapubbaṅgamā): aqueles cujas palavras têm o sorriso como precursor; o significado é que primeiro eles sorriem e depois falam. “Que dizem ‘venha, seja bem-vindo’” (ehisvāgatavādino): ao verem um leigo, dizem “Venha, seja bem-vindo”, ao contrário deste monge que, por ter o rosto contraído, parece estar sempre de testa franzida. Assim, tendo mostrado implicitamente a ausência de franzir a testa através de qualidades como ter o sorriso como precursor, para mostrar isso novamente de forma direta, eles disseram: “não franzem a testa, têm rostos abertos, são os primeiros a falar”. Alternativamente, deve-se entender isso como a demonstração da ausência daquelas três características na ordem inversa. Como? Aqui, com o termo “não franzem a testa” (abhākuṭikā), mostra-se a ausência da atitude de franzir constantemente a testa. Com “rostos abertos” (uttānamukhā), mostra-se a ausência da atitude de ser extremamente lento; pois aqueles que abrem os olhos e olham ao redor com rostos abertos não são extremamente lentos. Com “os primeiros a falar” (pubbabhāsino), mostra-se a ausência da atitude de ser extremamente fraco ou tolo; pois aqueles que, por serem habilidosos em iniciar conversas, falam primeiro dizendo “mãe, pai”, não são extremamente fracos ou tolos.

---

เอหิ, ภนฺเต, ฆรํ คมิสฺสามาติ โส กิร อุปาสโก ‘‘น โข, อาวุโส, ปิณฺโฑ ลพฺภตี’’ติ วุตฺเต ‘‘ตุมฺหากํ ภิกฺขูหิเยว เอตํ กตํ[Pg.207], สกลมฺปิ คามํ วิจรนฺตา น ลจฺฉถา’’ติ วตฺวา ปิณฺฑปาตํ ทาตุกาโม ‘‘เอหิ, ภนฺเต, ฆรํ คมิสฺสามา’’ติ อาห. กึ ปนายํ ปยุตฺตวาจา โหติ, น โหตีติ? น โหติ. ปุจฺฉิตปญฺโห นามายํ กเถตุํ วฏฺฏติ. ตสฺมา อิทานิ เจปิ ปุพฺพณฺเห วา สายนฺเห วา อนฺตรฆรํ ปวิฏฺฐํ ภิกฺขุํ โกจิ ปุจฺเฉยฺย – ‘‘กสฺมา, ภนฺเต, จรถา’’ติ? เยนตฺเถน จรติ, ตํ อาจิกฺขิตฺวา ‘‘ลทฺธํ น ลทฺธ’’นฺติ วุตฺเต สเจ น ลทฺธํ, ‘‘น ลทฺธ’’นฺติ วตฺวา ยํ โส เทติ, ตํ คเหตุํ วฏฺฏติ.

“Venha, venerável senhor, vamos para casa” (ehi, bhante, gharaṃ gamissāma): quando o monge disse “Amigo, não se consegue esmola de comida aqui”, aquele devoto leigo disse “Isso foi causado pelos seus próprios monges; mesmo que percorram a aldeia inteira, não conseguirão nada” e, desejando oferecer esmola de comida, disse: “Venha, venerável senhor, vamos para casa”. Mas será que isso constitui uma fala insinuante para obter ganhos (payuttavācā)? Não, não constitui. Trata-se de responder a uma pergunta feita, o que é apropriado fazer. Portanto, mesmo hoje em dia, se alguém perguntar a um monge que entrou em uma área residencial pela manhã ou à tarde: “Por que, venerável senhor, o senhor está caminhando?”, ele deve explicar o propósito pelo qual caminha. E se lhe perguntarem “O senhor recebeu ou não recebeu?”, caso não tenha recebido, é apropriado dizer “Não recebi” e aceitar o que a pessoa lhe oferecer.

---

ทุฏฺโฐติ น ปสาทาทีนํ วินาเสน ทุฏฺโฐ, ปุคฺคลวเสน ทุฏฺโฐ. ทานปถานีติ ทานานิเยว วุจฺจนฺติ. อถ วา ทานปถานีติ ทานนิพทฺธานิ ทานวตฺตานีติ วุตฺตํ โหติ. อุปจฺฉินฺนานีติ ทายเกหิ อุปจฺฉินฺนานิ, น เต ตานิ เอตรหิ เทนฺติ. ริญฺจนฺตีติ วิสุํ โหนฺติ นานา โหนฺติ, ปกฺกมนฺตีติ วุตฺตํ โหติ. สณฺฐเหยฺยาติ สมฺมา ติฏฺเฐยฺย, เปสลานํ ภิกฺขูนํ ปติฏฺฐา ภเวยฺย.

“Corrompido” (duṭṭho): não corrompido pela destruição da fé e de outras qualidades, mas corrompido em relação à pessoa. “Caminhos de doação” (dānapathāni): refere-se às próprias doações. Ou então, “caminhos de doação” significa doações regulares ou deveres de doação. “Interrompidos” (upacchinnāni): interrompidos pelos doadores; eles não os oferecem mais atualmente. “Abandonam” (riñcanti): o significado é que eles se separam, dividem-se ou partem para outro lugar. “Que se estabeleça” (saṇṭhaheyya): que se estabeleça bem, que haja um suporte estável para os monges virtuosos e amáveis.

---

เอวมาวุโสติ โข โส ภิกฺขุ สทฺธสฺส ปสนฺนสฺส อุปาสกสฺส สาสนํ สมฺปฏิจฺฉิ. เอวรูปํ กิร สาสนํ กปฺปิยํ หริตุํ วฏฺฏติ, ตสฺมา ‘‘มม วจเนน ภควโต ปาเท วนฺทถา’’ติ วา ‘‘เจติยํ ปฏิมํ โพธึ สงฺฆตฺเถรํ วนฺทถา’’ติ วา ‘‘เจติเย คนฺธปูชํ กโรถ, ปุปฺผปูชํ กโรถา’’ติ วา ‘‘ภิกฺขู สนฺนิปาเตถ, ทานํ ทสฺสาม, ธมฺมํ โสสฺสามาติ วา อีทิเสสุ สาสเนสุ กุกฺกุจฺจํ น กาตพฺพํ. กปฺปิยสาสนานิ เอตานิ น คิหีนํ คิหิกมฺมปฏิสํยุตฺตานีติ. กุโต จ ตฺวํ, ภิกฺขุ, อาคจฺฉสีติ นิสินฺโน โส ภิกฺขุ น อาคจฺฉติ อตฺถโต ปน อาคโต โหติ; เอวํ สนฺเตปิ วตฺตมานสมีเป วตฺตมานวจนํ ลพฺภติ, ตสฺมา น โทโส. ปริโยสาเน ‘‘ตโต อหํ ภควา อาคจฺฉามี’’ติ เอตฺถาปิ วจเน เอเสว นโย.

“Sim, amigo” (evamāvuso): aquele monge aceitou a mensagem do devoto leigo cheio de fé e devoção. É permitido levar uma mensagem permitida (kappiya) desse tipo. Portanto, não se deve ter escrúpulos em relação a mensagens como: “Em meu nome, prestem homenagem aos pés do Abençoado”, ou “Prestem homenagem à estupa, à imagem do Buda, à árvore Bodhi ou ao ancião da Sangha”, ou “Façam uma oferenda de perfume ou de flores na estupa”, ou “Reúnam os monges, ofereceremos uma doação e ouviremos o Dhamma”. Estas são mensagens permitidas, não estão relacionadas com os afazeres mundanos dos leigos. “De onde você vem, monge?” (kuto ca tvaṃ, bhikkhu, āgacchasi): aquele monge já estava sentado, não estava vindo naquele momento; no entanto, em termos de significado, ele já havia chegado. Mesmo assim, o tempo presente é usado para indicar um passado recente, portanto não há erro gramatical. No final, na frase “De lá eu venho, Senhor”, o mesmo método se aplica ao uso do tempo presente.

---

๔๓๓. ปฐมํ อสฺสชิปุนพฺพสุกา ภิกฺขู โจเทตพฺพาติ ‘‘มยํ ตุมฺเห วตฺตุกามา’’ติ โอกาสํ กาเรตฺวา วตฺถุนา จ อาปตฺติยา จ โจเทตพฺพา. โจเทตฺวา ยํ น สรนฺติ, ตํ สาเรตพฺพา. สเจ วตฺถุญฺจ อาปตฺติญฺจ ปฏิชานนฺติ, อาปตฺติเมว วา ปฏิชานนฺติ, น วตฺถุํ, อาปตฺตึ โรเปตพฺพา. อถ วตฺถุเมว ปฏิชานนฺติ, นาปตฺตึ; เอวมฺปิ ‘‘อิมสฺมึ วตฺถุสฺมึ อยํ นาม อาปตฺตี’’ติ โรเปตพฺพา เอว. ยทิ เนว วตฺถุํ, นาปตฺตึ ปฏิชานนฺติ, อาปตฺตึ น โรเปตพฺพา อยเมตฺถ วินิจฺฉโย. ยถาปฏิญฺญาย ปน อาปตฺตึ [Pg.208] โรเปตฺวา; เอวํ ปพฺพาชนียกมฺมํ กาตพฺพนฺติ ทสฺเสนฺโต ‘‘พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา’’ติอาทิมาห, ตํ อุตฺตานตฺถเมว.

433. “Primeiro, os monges Assaji e Punabbasuka devem ser acusados” (paṭhamaṃ assajipunabbasukā bhikkhū codetabbā): tendo obtido permissão dizendo “Nós desejamos falar com vocês”, eles devem ser acusados tanto em relação ao fato quanto à ofensa. Tendo-os acusado, se eles não se lembrarem de algo, deve-se fazê-los lembrar. Se eles admitirem tanto o fato quanto a ofensa, ou se admitirem apenas a ofensa mas não o fato, a ofensa deve ser formalmente imputada a eles. Se eles admitirem apenas o fato mas não a ofensa, mesmo assim a ofensa deve ser imputada, dizendo: “Neste fato, há esta determinada ofensa”. Se eles não admitirem nem o fato nem a ofensa, a ofensa não deve ser imputada; esta é a decisão sobre este assunto. Mas tendo imputado a ofensa de acordo com a admissão deles, o ato de banimento (pabbājanīyakamma) deve ser realizado. Para mostrar isso, o texto diz “Por um monge competente...”, o que tem um significado claro.

---

เอวํ ปพฺพาชนียกมฺมกเตน ภิกฺขุนา ยสฺมึ วิหาเร วสนฺเตน ยสฺมึ คาเม กุลทูสกกมฺมํ กตํ โหติ, ตสฺมึ วิหาเร วา ตสฺมึ คาเม วา น วสิตพฺพํ. ตสฺมึ วิหาเร วสนฺเตน สามนฺตคาเมปิ ปิณฺฑาย น จริตพฺพํ. สามนฺตวิหาเรปิ วสนฺเตน ตสฺมึ คาเม ปิณฺฑาย น จริตพฺพํ. อุปติสฺสตฺเถโร ปน ‘‘ภนฺเต นครํ นาม มหนฺตํ ทฺวาทสโยชนิกมฺปิ โหตี’’ติ อนฺเตวาสิเกหิ วุตฺโต ‘‘ยสฺสา วีถิยา กุลทูสกกมฺมํ กตํ ตตฺเถว วาริต’’นฺติ อาห. ตโต ‘‘วีถิปิ มหตี นครปฺปมาณาว โหตี’’ติ วุตฺโต ‘‘ยสฺสา ฆรปฏิปาฏิยา’’ติ อาห, ‘‘ฆรปฏิปาฏีปิ วีถิปฺปมาณาว โหตี’’ติ วุตฺโต อิโต จิโต จ สตฺต ฆรานิ วาริตานี’’ติ อาห. ตํ ปน สพฺพํ เถรสฺส มโนรถมตฺตเมว. สเจปิ วิหาโร ติโยชนปรโม โหติ ทฺวาทสโยชนปรมญฺจ นครํ, เนว วิหาเร วสิตุํ ลพฺภติ, น นคเร จริตุนฺติ.

Assim, o monge contra quem o ato de banimento (pabbājanīyakamma) foi realizado não deve residir naquele mosteiro ou naquela aldeia onde, enquanto residia lá, ele cometeu o ato de corromper famílias (kuladūsakakamma). Se ele residir naquele mosteiro, não deve caminhar em busca de esmolas nem mesmo na aldeia vizinha. Se residir em um mosteiro vizinho, não deve caminhar em busca de esmolas naquela aldeia. No entanto, o Ancião Upatissa, quando questionado por seus discípulos: “Venerável senhor, uma cidade é grande, podendo ter até doze yojanas de extensão”, disse: “A proibição se aplica apenas à rua onde o ato de corromper famílias foi cometido”. Quando lhe disseram: “Mas uma rua também pode ser grande, do tamanho de uma cidade”, ele disse: “Apenas à fileira de casas”. Quando lhe disseram: “Mas uma fileira de casas também pode ser do tamanho de uma rua”, ele disse: “Sete casas para cá e sete casas para lá estão proibidas”. No entanto, tudo isso é apenas a opinião pessoal do Ancião. Mesmo que o mosteiro tenha no máximo três yojanas de extensão e a cidade tenha no máximo doze yojanas, não é permitido residir no mosteiro nem caminhar na cidade para esmolar.

---

๔๓๕. เต สงฺเฆน ปพฺพาชนียกมฺมกตาติ กถํ สงฺโฆ เตสํ กมฺมํ อกาสิ? น คนฺตฺวาว อชฺโฌตฺถริตฺวา อกาสิ, อถ โข กุเลหิ นิมนฺเตตฺวา สงฺฆภตฺเตสุ กยิรมาเนสุ ตสฺมึ ตสฺมึ ฐาเน เถรา สมณปฏิปทํ กเถตฺวา ‘‘อยํ สมโณ, อยํ อสฺสมโณ’’ติ มนุสฺเส สญฺญาเปตฺวา เอกํ ทฺเว ภิกฺขู สีมํ ปเว เสตฺวา เอเตเนวุปาเยน สพฺเพสํ ปพฺพาชนียกมฺมํ อกํสูติ. เอวํ ปพฺพาชนียกมฺมกตสฺส จ อฏฺฐารส วตฺตานิ ปูเรตฺวา ยาจนฺตสฺส กมฺมํ ปฏิปฺปสฺสมฺเภตพฺพํ. ปฏิปฺปสฺสทฺธกมฺเมนาปิ จ เตน เยสุ กุเลสุ ปุพฺเพ กุลทูสกกมฺมํ กตํ, ตโต ปจฺจยา น คเหตพฺพา, อาสวกฺขยปฺปตฺเตนาปิ น คเหตพฺพา, อกปฺปิยาว โหนฺติ. ‘‘กสฺมา น คณฺหถา’’ติ ปุจฺฉิเตน ‘‘ปุพฺเพ เอวํ กตตฺตา’’ติ วุตฺเต, สเจ วทนฺติ ‘‘น มยํ เตน การเณน เทม อิทานิ สีลวนฺตตาย เทมา’’ติ คเหตพฺพา. ปกติยา ทานฏฺฐาเนเยว กุลทูสกกมฺมํ กตํ โหติ. ตโต ปกติทานเมว คเหตุํ วฏฺฏติ, ยํ วฑฺเฒตฺวา เทนฺติ, ตํ น วฏฺฏติ.

435. “Eles tiveram o ato de banimento realizado pela Sangha” (te saṅghena pabbājanīyakammakatā): como a Sangha realizou o ato contra eles? Não foi indo até lá e dominando-os à força. Em vez disso, quando os anciãos eram convidados pelas famílias para as refeições oferecidas à Sangha, eles explicavam a conduta adequada de um asceta naqueles respectivos locais, fazendo as pessoas compreenderem: “Este é um verdadeiro asceta, este não é um verdadeiro asceta”. Então, fazendo um ou dois monges entrarem no limite de consagração (sīmā), por esse mesmo meio eles realizaram o ato de banimento contra todos eles. E para aquele contra quem o ato de banimento foi realizado, se ele cumprir os dezoito deveres e pedir a revogação, o ato deve ser revogado. Mesmo após a revogação do ato, ele não deve aceitar requisitos daquelas famílias onde anteriormente cometeu o ato de corromper famílias; mesmo que ele tenha alcançado a destruição das máculas (tornando-se um Arahant), ele não deve aceitá-los, pois são inadequados para todos os companheiros de vida santa. Se lhe perguntarem “Por que o senhor não aceita?” e ele responder “Porque anteriormente agi de tal forma”, caso as pessoas digam “Nós não estamos oferecendo por aquela razão, mas agora oferecemos devido à sua virtude”, então é permitido aceitar. Se o ato de corromper famílias foi cometido no próprio local habitual de doação, é apropriado aceitar apenas a doação habitual; o que eles aumentarem para oferecer não é apropriado aceitar.

---

น สมฺมา วตฺตนฺตีติ เต ปน อสฺสชิปุนพฺพสุกา อฏฺฐารสสุ วตฺเตสุ สมฺมา น วตฺตนฺติ. น โลมํ ปาเตนฺตีติ อนุโลมปฏิปทํ อปฺปฏิปชฺชนตาย น ปนฺนโลมา โหนฺติ. น เนตฺถารํ วตฺตนฺตีติ อตฺตโน นิตฺถรณมคฺคํ น ปฏิปชฺชนฺติ[Pg.209]. น ภิกฺขู ขมาเปนฺตีติ ‘‘ทุกฺกฏํ, ภนฺเต, อมฺเหหิ, น ปุน เอวํ กริสฺสาม, ขมถ อมฺหาก’’นฺติ เอวํ ภิกฺขูนํ ขมาปนํ น กโรนฺติ. อกฺโกสนฺตีติ การกสงฺฆํ ทสหิ อกฺโกสวตฺถูหิ อกฺโกสนฺติ. ปริภาสนฺตีติ ภยํ เนสํ ทสฺเสนฺติ. ฉนฺทคามิตา…เป… ภยคามิตา ปาเปนฺตีติ เอเต ฉนฺทคามิโน จ…เป… ภยคามิโน จาติ เอวํ ฉนฺทคามิตายปิ…เป… ภยคามิตายปิ ปาเปนฺติ, โยเชนฺตีติ อตฺโถ. ปกฺกมนฺตีติ เตสํ ปริวาเรสุ ปญฺจสุ สมณสเตสุ เอกจฺเจ ทิสา ปกฺกมนฺติ. วิพฺภมนฺตีติ เอกจฺเจ คิหี โหนฺติ. กถญฺหิ นาม อสฺสชิปุนพฺพสุกา ภิกฺขูติ เอตฺถ ทฺวินฺนํ ปโมกฺขานํ วเสน สพฺเพปิ ‘‘อสฺสชิปุนพฺพสุกา’’ติ วุตฺตา.

“Não se comportam adequadamente” significa que os seguidores de Assaji e Punabbasu não se comportam adequadamente em relação aos dezoito deveres. “Não abaixam os pelos” significa que, por não praticarem a conduta de conformidade, eles não se tornam humildes (com os pelos do orgulho abaixados). “Não seguem o guia” significa que não trilham o caminho da libertação para si mesmos. “Não pedem perdão aos monges” significa que não pedem desculpas aos monges, dizendo: 'Venerável, cometemos uma falta (dukkaṭa); não faremos isso novamente, perdoe-nos'. “Insultam” significa que insultam a Sangha que realiza os atos formais com os dez tipos de insulto. “Ameaçam” significa que os intimidam (mostram perigo a eles). “Levam ao favoritismo... [pe]... levam ao medo” significa que eles próprios agem por favoritismo... [pe]... agem por medo, e assim levam ou induzem outros a agir por favoritismo... [pe]... ou por medo; este é o significado. “Partem” significa que, entre os quinhentos ascetas que eram seus seguidores, alguns partem para diferentes direções. “Retornam à vida leiga” significa que alguns se tornam leigos. Quanto a “Como podem os monges Assaji-Punabbasuka...”, aqui, por causa dos dois líderes, todos os quinhentos monges são chamados de “Assaji-Punabbasuka”.

---

๔๓๖-๗. คามํ วาติ เอตฺถ นครมฺปิ คามคฺคหเณเนว คหิตํ. เตนสฺส ปทภาชเน ‘‘คาโมปิ นิคโมปิ นครมฺปิ คาโม เจว นิคโม จา’’ติ วุตฺตํ. ตตฺถ อปาการปริกฺเขโป สอาปโณ นิคโมติ เวทิตพฺโพ.

436-7. Em “Uma vila ou...”, a cidade (nagara) também está incluída pelo próprio termo “vila” (gāma). Por isso, na análise das palavras, é dito: “uma vila, uma aldeia, uma cidade, tanto uma vila quanto uma aldeia”. Ali, um local sem muralhas circundantes, mas que possui um mercado, deve ser entendido como uma aldeia comercial (nigama).

---

กุลานิ ทูเสตีติ กุลทูสโก. ทูเสนฺโต จ น อสุจิกทฺทมาทีหิ ทูเสติ, อถ โข อตฺตโน ทุปฺปฏิปตฺติยา เตสํ ปสาทํ วินาเสติ. เตเนวสฺส ปทภาชเน ‘‘ปุปฺเผน วา’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ โย หริตฺวา วา หราเปตฺวา วา ปกฺโกสิตฺวา วา ปกฺโกสาเปตฺวา วา สยํ วา อุปคตานํ ยํกิญฺจิ อตฺตโน สนฺตกํ ปุปฺผํ กุลสงฺคหตฺถาย เทติ, ทุกฺกฏํ. ปรสนฺตกํ เทติ, ทุกฺกฏเมว. เถยฺยจิตฺเตน เทติ, ภณฺฑคฺเฆน กาเรตพฺโพ. เอเสว นโย สงฺฆิเกปิ. อยํ ปน วิเสโส, เสนาสนตฺถาย นิยามิตํ อิสฺสรวตาย ททโต ถุลฺลจฺจยํ.

“Aquele que corrompe as famílias” é um corruptor de famílias (kuladūsako). E, ao corrompê-las, ele não as corrompe com sujeira, lama ou coisas semelhantes; em vez disso, destrói a fé e devoção delas por meio de sua própria má conduta. Por essa razão, na análise das palavras, foi dito pelo Abençoado: “com flores ou...”. Ali, o monge que — seja levando pessoalmente, fazendo outro levar, chamando pessoalmente, fazendo outro chamar, ou entregando por si mesmo àqueles que se aproximam — dá qualquer flor de sua propriedade com o propósito de agradar as famílias, comete uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Se ele dá o que pertence a outrem, comete igualmente uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Se ele dá com intenção de roubo, deve ser julgado de acordo com o valor do bem. O mesmo método se aplica aos bens da Sangha. No entanto, há esta distinção: se ele dá, agindo como se fosse o dono, flores destinadas ao alojamento (senāsana), comete uma ofensa grave (thullaccaya).

---

ปุปฺผํ นาม กสฺส ทาตุํ วฏฺฏติ, กสฺส น วฏฺฏตีติ? มาตาปิตูนฺนํ ตาว หริตฺวาปิ หราเปตฺวาปิ ปกฺโกสิตฺวาปิ ปกฺโกสาเปตฺวาปิ ทาตุํ วฏฺฏติ, เสสญาตกานํ ปกฺโกสาเปตฺวาว. ตญฺจ โข วตฺถุปูชนตฺถาย, มณฺฑนตฺถาย ปน สิวลิงฺคาทิปูชนตฺถาย วา กสฺสจิปิ ทาตุํ น วฏฺฏติ. มาตาปิตูนญฺจ หราเปนฺเตน ญาติสามเณเรเหว หราเปตพฺพํ. อิตเร ปน ยทิ สยเมว อิจฺฉนฺติ, วฏฺฏติ. สมฺมเตน ปุปฺผภาชเกน ภาชนกาเล สมฺปตฺตานํ สามเณรานํ อุปฑฺฒภาคํ ทาตุํ วฏฺฏติ. กุรุนฺทิยํ สมฺปตฺตคิหีนํ อุปฑฺฒภาคํ. มหาปจฺจริยํ ‘‘จูฬกํ ทาตุํ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ. อสมฺมเตน อปโลเกตฺวา ทาตพฺพํ.

A quem é apropriado dar flores e a quem não é apropriado? Primeiramente, aos pais é apropriado dar, seja levando pessoalmente, fazendo outro levar, chamando pessoalmente ou fazendo outro chamar. Aos demais parentes, é apropriado dar apenas fazendo outro chamar. E isso, de fato, deve ser para o propósito de adoração a um objeto sagrado; no entanto, para fins de adorno ou para a adoração de um sivaliṅga ou similar, não é apropriado dar a ninguém. E, ao fazer levar para os pais, deve-se enviar apenas por meio de noviços que sejam parentes. Quanto aos outros noviços, se eles próprios desejarem levar, é apropriado. Pelo distribuidor de flores formalmente designado, no momento da distribuição, é apropriado dar metade da porção aos noviços presentes. No Kurundi, diz-se que é apropriado dar metade da porção aos leigos presentes. No Mahāpaccarī, diz-se: “é apropriado dar uma pequena porção”. Por um monge não designado, deve-se dar após obter o consentimento da comunidade.

---

อาจริยุปชฺฌาเยสุ [Pg.210] สคารวา สามเณรา พหูนิ ปุปฺผานิ อาหริตฺวา ราสึ กตฺวา ฐเปนฺติ, เถรา ปาโตว สมฺปตฺตานํ สทฺธิวิหาริกาทีนํ อุปาสกานํ วา ‘‘ตฺวํ อิทํ คณฺห, ตฺวํ อิทํ คณฺหา’’ติ เทนฺติ, ปุปฺผทานํ นาม น โหติ. ‘‘เจติยํ ปูเชสฺสามา’’ติ คเหตฺวา คจฺฉนฺตาปิ ปูชํ กโรนฺตาปิ ตตฺถ ตตฺถ สมฺปตฺตานํ เจติยปูชนตฺถาย เทนฺติ, เอตมฺปิ ปุปฺผทานํ นาม น โหติ. อุปาสเก อกฺกปุปฺผาทีหิ ปูเชนฺเต ทิสฺวา ‘‘วิหาเร กณิการปุปฺผาทีนิ อตฺถิ, อุปาสกา ตานิ คเหตฺวา ปูเชถา’’ติ วตฺตุมฺปิ วฏฺฏติ. ภิกฺขู ปุปฺผปูชํ กตฺวา ทิวาตรํ คามํ ปวิฏฺเฐ ‘‘กึ, ภนฺเต, อติทิวา ปวิฏฺฐตฺถา’’ติ ปุจฺฉนฺติ, ‘‘วิหาเร พหูนิ ปุปฺผานิ ปูชํ อกริมฺหา’’ติ วทนฺติ. มนุสฺสา ‘‘พหูนิ กิร วิหาเร ปุปฺผานี’’ติ ปุนทิวเส ปหูตํ ขาทนียํ โภชนียํ คเหตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา ปุปฺผปูชญฺจ กโรนฺติ, ทานญฺจ เทนฺติ, วฏฺฏติ. มนุสฺสา ‘‘มยํ, ภนฺเต, อสุกทิวสํ นาม ปูเชสฺสามา’’ติ ปุปฺผวารํ ยาจิตฺวา อนุญฺญาตทิวเส อาคจฺฉนฺติ, สามเณเรหิ จ ปเคว ปุปฺผานิ โอจินิตฺวา ฐปิตานิ โหนฺติ, เต รุกฺเขสุ ปุปฺผานิ อปสฺสนฺตา ‘‘กุหึ, ภนฺเต, ปุปฺผานี’’ติ วทนฺติ, สามเณเรหิ โอจินิตฺวา ฐปิตานิ ตุมฺเห ปน ปูเชตฺวา คจฺฉถ, สงฺโฆ อญฺญํ ทิวสํ ปูเชสฺสตีติ. เต ปูเชตฺวา ทานํ ทตฺวา คจฺฉนฺติ, วฏฺฏติ. มหาปจฺจริยํ ปน กุรุนฺทิยญฺจ ‘‘เถรา สามเณเรหิ ทาเปตุํ น ลภนฺติ. สเจ สยเมว ตานิ ปุปฺผานิ เตสํ เทนฺติ, วฏฺฏติ. เถเรหิ ปน ‘สามเณเรหิ โอจินิตฺวา ฐปิตานี’ติ เอตฺตกเมว วตฺตพฺพ’’นฺติ วุตฺตํ. สเจ ปน ปุปฺผวารํ ยาจิตฺวา อโนจิเตสุ ปุปฺเผสุ ยาคุภตฺตาทีนิ อาทาย อาคนฺตฺวา สามเณเร ‘‘โอจินิตฺวา เทถา’’ติ วทนฺติ. ญาตกสามเณรานํเยว โอจินิตฺวา ทาตุํ วฏฺฏติ. อญฺญาตเก อุกฺขิปิตฺวา รุกฺขสาขาย ฐเปนฺติ, น โอโรหิตฺวา ปลายิตพฺพํ, โอจินิตฺวา ทาตุํ วฏฺฏติ. สเจ ปน โกจิ ธมฺมกถิโก ‘‘พหูนิ อุปาสกา วิหาเร ปุปฺผานิ ยาคุภตฺตาทีนิ อาทาย คนฺตฺวา ปุปฺผปูชํ กโรถา’’ติ วทติ, ตสฺเสว น กปฺปตีติ มหาปจฺจริยญฺจ กุรุนฺทิยญฺจ วุตฺตํ. มหาอฏฺฐกถายํ ปน ‘‘เอตํ อกปฺปิยํ น วฏฺฏตี’’ติ อวิเสเสน วุตฺตํ.

Noviços que têm respeito por seus professores e preceptores trazem muitas flores, fazem uma pilha e as colocam ali. Os anciãos (theras), de manhã cedo, dão aos co-residentes ou aos devotos leigos (upāsakas) que chegam, dizendo: “Pegue isto, pegue aquilo”; isso não é considerado “dar flores” (no sentido proibido). Mesmo aqueles que as pegam e vão dizendo “vamos adorar o cetiya”, ou aqueles que estão prestando adoração, dão flores aos noviços ou leigos que chegam aqui e ali para a adoração do cetiya; isso também não é considerado “dar flores”. Ao ver leigos prestando adoração com flores simples (como flores de akka), é apropriado dizer: “Há flores de kaṇikāra e outras no vihara; devotos, peguem-nas e prestem adoração”. Quando os monges, após fazerem a adoração de flores, entram na vila para esmola mais tarde no dia, e as pessoas perguntam: “Veneráveis, por que entraram tão tarde?”, e eles respondem: “Fizemos adoração com muitas flores no vihara”. As pessoas pensam: “Diz-se que há muitas flores no vihara”, e no dia seguinte trazem abundantes alimentos mastigáveis e consumíveis, vão ao vihara, fazem adoração de flores e oferecem doações; isso é apropriado. Se as pessoas pedem uma oportunidade de adoração de flores, dizendo: “Veneráveis, nós viremos adorar em tal dia”, e chegam no dia permitido, e os noviços já colheram e guardaram as flores de manhã cedo, e as pessoas, não vendo flores nas árvores, dizem: “Veneráveis, onde estão as flores?”, e os monges dizem: “Os noviços as colheram e guardaram; vocês podem adorar com elas e ir, a Sangha adorará em outro dia”. Se eles adoram, oferecem doações e vão embora, isso é apropriado. No Mahāpaccarī e no Kurundī, porém, diz-se: “Os anciãos não devem fazer os noviços darem as flores. Se os próprios noviços derem essas flores a eles, é apropriado. Os anciãos devem apenas dizer: ‘Os noviços as colheram e guardaram’”. Mas se, tendo pedido uma oportunidade de adoração de flores, antes de as flores serem colhidas, as pessoas chegam trazendo mingau, arroz, etc., e dizem aos noviços: “Colham e deem-nos”, é apropriado colher e dar apenas para os noviços que são parentes. Se as pessoas levantarem noviços que não são parentes e os colocarem nos galhos das árvores, estes não devem descer correndo e fugir; é apropriado colher e dar. Mas se algum pregador do Dhamma disser: “Devotos, há muitas flores no vihara; tragam mingau, arroz, etc., e façam adoração de flores”, isso não é permitido para ele próprio; assim é dito no Mahāpaccarī e no Kurundī. No Mahā-aṭṭhakathā, porém, é dito sem distinção: “Isso é inadequado (akappiya), não é apropriado”.

---

ผลมฺปิ อตฺตโน สนฺตกํ วุตฺตนเยเนว มาตาปิตูนํญฺจ เสสญาตกานญฺจ ทาตุํ วฏฺฏติ. กุลสงฺคหตฺถาย ปน เทนฺตสฺส วุตฺตนเยเนว อตฺตโน สนฺตเก ปรสนฺตเก สงฺฆิเก เสนาสนตฺถาย นิยามิเต จ ทุกฺกฏาทีนิ เวทิตพฺพานิ. อตฺตโน สนฺตกํเยว คิลานมนุสฺสานํ วา สมฺปตฺตอิสฺสรานํ วา [Pg.211] ขีณปริพฺพยานํ วา ทาตุํ วฏฺฏติ, ผลทานํ น โหติ. ผลภาชเกนาปิ สมฺมเตน สงฺฆสฺส ผลภาชนกาเล สมฺปตฺตมนุสฺสานํ อุปฑฺฒภาคํ ทาตุํ วฏฺฏติ. อสมฺมเตน อปโลเกตฺวา ทาตพฺพํ. สงฺฆาราเมปิ ผลปริจฺเฉเทน วา รุกฺขปริจฺเฉเทน วา กติกา กาตพฺพา. ตโต คิลานมนุสฺสานํ วา อญฺเญสํ วา ผลํ ยาจนฺตานํ ยถาปริจฺเฉเทน จตฺตาริ ปญฺจ ผลานิ ทาตพฺพานิ. รุกฺขา วา ทสฺเสตพฺพา ‘‘อิโต คเหตุํ ลพฺภตี’’ติ. ‘‘อิฆ ผลานิ สุนฺทรานิ, อิโต คณฺหถา’’ติ เอวํ ปน น วตฺตพฺพํ.

Quanto às frutas, é apropriado dar as de sua própria propriedade aos pais e aos demais parentes da mesma maneira descrita para as flores. Mas para quem as dá com o propósito de agradar as famílias, as ofensas de má conduta (dukkaṭa) e outras devem ser entendidas da mesma maneira descrita anteriormente em relação ao que é de sua propriedade, de propriedade alheia, da Sangha, ou destinado ao alojamento. É apropriado dar frutas de sua própria propriedade a pessoas doentes, a autoridades que chegam, ou a viajantes cujas provisões se esgotaram; isso não é considerado “dar frutas”. Pelo distribuidor de frutas formalmente designado, no momento da distribuição de frutas da Sangha, é apropriado dar metade da porção às pessoas presentes. Por um monge não designado, deve-se dar após obter permissão. No mosteiro da Sangha, um acordo deve ser feito, seja limitando a quantidade de frutas ou limitando as árvores. A partir disso, a pessoas doentes ou a outros que peçam frutas, deve-se dar quatro ou cinco frutas de acordo com o limite estabelecido. Ou as árvores devem ser mostradas, dizendo: “É permitido pegar desta árvore”. No entanto, não se deve dizer: “As frutas aqui são excelentes, peguem desta”.

---

จุณฺเณนาติ เอตฺถ อตฺตโน สนฺตกํ สิรีสจุณฺณํ วา อญฺญํ วา กสาวํ ยํกิญฺจิ กุลสงฺคหตฺถาย เทติ, ทุกฺกฏํ. ปรสนฺตกาทีสุปิ วุตฺตนเยเนว วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. อยํ ปน วิเสโส – อิธ สงฺฆสฺส รกฺขิตโคปิตาปิ รุกฺขจฺฉลฺลิ ครุภณฺฑเมว. มตฺติกทนฺตกฏฺฐเวฬูสุปิ ครุภณฺฑูปคํ ญตฺวา จุณฺเณ วุตฺตนเยเนว วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. ปณฺณทานํ ปน เอตฺถ น อาคตํ, ตมฺปิ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ. ปรโตปิ ครุภณฺฑวินิจฺฉเย สพฺพํ วิตฺถาเรน วณฺณยิสฺสาม.

Em “Com pó”, se ele dá pó de sirīsa de sua propriedade, ou outro pó adstringente, ou qualquer outro pó com o propósito de agradar as famílias, comete uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Em relação ao que pertence a outrem e demais casos, a decisão deve ser entendida da mesma maneira descrita. No entanto, há esta distinção: aqui, até mesmo a casca de árvore protegida e guardada da Sangha é considerada um bem pesado (garubhaṇḍa). Também em relação à argila, palitos de dente e bambus, sabendo que eles se enquadram na categoria de bens pesados, a decisão deve ser entendida da mesma maneira descrita para o pó. O ato de dar folhas não é mencionado aqui, mas isso também deve ser entendido da mesma maneira descrita. Mais adiante, na decisão sobre bens pesados, explicaremos tudo detalhadamente.

---

เวชฺชิกาย วาติ เอตฺถ เวชฺชกมฺมวิธิ ตติยปาราชิกวณฺณนายํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ.

Em “Ou pela prática da medicina”, o procedimento para a prática da medicina deve ser entendido da mesma maneira descrita no comentário do terceiro Pārājika.

---

ชงฺฆเปสนิเกนาติ เอตฺถ ชงฺฆเปสนิยนฺติ คิหีนํ ทูเตยฺยสาสนหรณกมฺมํ วุจฺจติ, ตํ น กาตพฺพํ. คิหีนญฺหิ สาสนํ คเหตฺวา คจฺฉนฺตสฺส ปเท ปเท ทุกฺกฏํ. ตํ กมฺมํ นิสฺสาย ลทฺธโภชนํ ภุญฺชนฺตสฺสาปิ อชฺโฌหาเร อชฺโฌหาเร ทุกฺกฏํ. ปฐมํ สาสนํ อคฺคเหตฺวาปิ ปจฺฉา ‘‘อยํ ทานิ โส คาโม หนฺท ตํ สาสนํ อาโรเจมี’’ติ มคฺคา โอกฺกมนฺตสฺสาปิ ปเท ปเท ทุกฺกฏํ. สาสนํ อาโรเจตฺวา ลทฺธโภชนํ ภุญฺชโต ปุริมนเยเนว ทุกฺกฏํ. สาสนํ อคฺคเหตฺวา อาคเตน ปน ‘‘ภนฺเต ตสฺมึ คาเม อิตฺถนฺนามสฺส กา ปวตฺตี’’ติ ปุจฺฉิยมาเนน กเถตุํ วฏฺฏติ, ปุจฺฉิตปญฺเห โทโส นตฺถิ. ปญฺจนฺนํ ปน สหธมฺมิกานํ มาตาปิตูนํ ปณฺฑุปลาสสฺส อตฺตโน เวยฺยาวจฺจกรสฺส จ สาสนํ หริตุํ วฏฺฏติ, คิหีนญฺจ ปุพฺเพ วุตฺตปฺปการํ กปฺปิยสาสนํ. อิทญฺหิ ชงฺฆเปสนิยกมฺมํ นาม น โหติ. อิเมหิ ปน อฏฺฐหิ กุลทูสกกมฺเมหิ อุปฺปนฺนปจฺจยา ปญฺจนฺนมฺปิ สหธมฺมิกานํ น กปฺปนฺติ, อภูตาโรจนรูปิยสํโวหาเรหิ อุปฺปนฺนปจฺจยสทิสาว โหนฺติ.

Em “Por atuar como mensageiro”, atuar como mensageiro (jaṅghapesaniya) refere-se ao ato de levar mensagens e recados para leigos; isso não deve ser feito. Pois, para quem vai levando uma mensagem de leigos, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) a cada passo. Para quem come comida obtida com base nesse ato, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) a cada bocado engolido. Mesmo que ele não tenha aceitado a mensagem inicialmente, mas depois pense: “Esta é a vila agora; ora, vou transmitir aquela mensagem”, e se desvie do caminho, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) a cada passo. Para quem come comida obtida após transmitir a mensagem, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) da mesma maneira descrita anteriormente. No entanto, para quem chega sem ter aceitado uma mensagem e, ao ser perguntado: “Venerável, qual é a situação de fulano naquela vila?”, responde, é apropriado; não há falta em responder à pergunta feita. Por outro lado, é apropriado levar mensagens para os cinco tipos de co-religionários (sahadhammikas), para os pais, para um candidato à ordenação (paṇḍupalāsa) e para o seu próprio assistente; e também é apropriado levar mensagens permitidas de leigos, conforme descrito anteriormente. Pois isso não é considerado o ato de atuar como mensageiro. No entanto, os recursos obtidos por meio desses oito atos de corrupção de famílias não são permitidos para nenhum dos cinco co-religionários; eles são semelhantes aos recursos obtidos por meio de falsas alegações de estados sobre-humanos ou transações com ouro e prata.

---

ปาปา [Pg.212] สมาจารา อสฺสาติ ปาปสมาจาโร. เต ปน ยสฺมา มาลาวจฺฉโรปนาทโย อิธ อธิปฺเปตา, ตสฺมา ‘‘มาลาวจฺฉํ โรเปนฺติปี’’ติอาทินา นเยนสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ. ติโรกฺขาติ ปรมฺมุขา. กุลานิ จ เตน ทุฏฺฐานีติ เอตฺถ ปน ยสฺมา ‘‘กุลานี’’ติ โวหารมตฺตเมตํ, อตฺถโต หิ มนุสฺสา เตน ทุฏฺฐา โหนฺติ, ตสฺมาสฺส ปทภาชเน ‘‘ปุพฺเพ สทฺธา หุตฺวา’’ติอาทิมาห. ฉนฺทคามิโนติ ฉนฺเทน คจฺฉนฺตีติ ฉนฺทคามิโน. เอส นโย เสเสสุ. สมนุภาสิตพฺโพ ตสฺส ปฏินิสฺสคฺคายาติ เอตฺถ กุลทูสกกมฺเมน ทุกฺกฏเมว. ยํ ปน โส สงฺฆํ ปริภวิตฺวา ‘‘ฉนฺทคามิโน’’ติอาทิมาห. ตสฺส ปฏินิสฺสคฺคาย สมนุภาสนกมฺมํ กาตพฺพนฺติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมว.

“Aquele que tem conduta má” é um homem de má conduta (pāpasamācāro). E como o plantio de mudas de flores e outras atividades semelhantes são o que se pretende aqui, por isso a análise das palavras foi apresentada por meio do método “eles plantam mudas de flores...”, etc. “Fora de vista” significa pelas costas. Em “E as famílias são corrompidas por ele”, como o termo “famílias” é apenas uma expressão convencional — pois, na realidade, são as pessoas que são corrompidas por ele —, por isso, na análise das palavras, diz-se: “tendo sido anteriormente cheias de fé...”, etc. “Aqueles que agem por favoritismo” são os que agem por desejo ou afeição. O mesmo método se aplica aos demais casos. Em “Ele deve ser admoestado para que abandone isso”, pelo ato de corrupção de famílias, comete-se apenas uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No entanto, quanto ao que ele disse insultando a Sangha, como “eles agem por favoritismo”, etc., o ato formal de admoestação deve ser realizado para que ele abandone isso; este é o significado que deve ser compreendido. O restante em todos os lugares tem um significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีนิปิ ปฐมสงฺฆเภทสทิสาเนวาติ.

As origens (samuṭṭhāna) e demais aspectos são semelhantes às do primeiro Saṅghabheda.

---

กุลทูสกสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

O comentário sobre a regra de treinamento do corruptor de famílias está concluído.

---

นิคมนวณฺณนา

Comentário de Conclusão

---

๔๔๒. อุทฺทิฏฺฐา โข…เป… เอวเมตํ ธารยามีติ เอตฺถ ปฐมํ อาปตฺติ เอเตสนฺติ ปฐมาปตฺติกา, ปฐมํ วีติกฺกมกฺขเณเยว อาปชฺชิตพฺพาติ อตฺโถ. อิตเร ปน ยถา ตติเย จตุตฺเถ จ ทิวเส โหตีติ ชโร ‘‘ตติยโก จตุตฺถโก’’ติ จ วุจฺจติ; เอวํ ยาวตติเย สมนุภาสนกมฺเม โหนฺตีติ ยาวตติยกาติ เวทิตพฺพา.

442. Em “Recitados foram... [pe]... assim eu guardo isso”, “ofensas de primeira ocorrência” (paṭhamāpattikā) refere-se àquelas cuja ofensa ocorre no início; o significado é que elas são incorridas no próprio momento da primeira transgressão. Quanto às outras, assim como uma febre que ocorre no terceiro ou quarto dia é chamada de “febre do terceiro dia” ou “febre do quarto dia”, da mesma forma, como as ofensas ocorrem após o ato formal de admoestação até a terceira vez, elas devem ser entendidas como “ofensas que requerem até a terceira admoestação” (yāvatatiyakā).

---

ยาวตีหํ ชานํ ปฏิจฺฉาเทตีติ ยตฺตกานิ อหานิ ชานนฺโต ปฏิจฺฉาเทติ, ‘‘อหํ อิตฺถนฺนามํ อาปตฺตึ อาปนฺโน’’ติ สพฺรหฺมจารีนํ นาโรเจติ. ตาวตีหนฺติ ตตฺตกานิ อหานิ. อกามา ปริวตฺถพฺพนฺติ น กาเมน, น วเสน, อถ โข อกาเมน อวเสน ปริวาสํ สมาทาย วตฺถพฺพํ. อุตฺตริ ฉารตฺตนฺติ ปริวาสโต อุตฺตริ ฉ รตฺติโย. ภิกฺขุมานตฺตายาติ ภิกฺขูนํ มานนภาวาย, อาราธนตฺถายาติ วุตฺตํ โหติ. วีสติสงฺโฆ คโณ อสฺสาติ วีสติคโณ. ตตฺราติ ยตฺร สพฺพนฺติเมน ปริจฺเฉเทน วีสติคโณ ภิกฺขุสงฺโฆ อตฺถิ ตตฺร. อพฺเภตพฺโพติ อภิเอตพฺโพ สมฺปฏิจฺฉิตพฺโพ, อพฺภานกมฺมวเสน โอสาเรตพฺโพติ วุตฺตํ โหติ[Pg.213], อวฺหาตพฺโพติ วา อตฺโถ. อนพฺภิโตติ น อพฺภิโต, อสมฺปฏิจฺฉิโต, อกตพฺภานกมฺโมติ วุตฺตํ โหติ, อนวฺหาโตติ วา อตฺโถ. สามีจีติ อนุธมฺมตา, โลกุตฺตรธมฺมํ อนุคตา โอวาทานุสาสนี, สามีจิ ธมฺมตาติ วุตฺตํ โหติ. เสสเมตฺถ วุตฺตนยเมวาติ.

“Pelo número de dias que ele conscientemente oculta” significa que, sabendo por tantos dias, ele oculta a ofensa e não informa aos companheiros de vida santa: “Cometi tal e tal ofensa”. “Por tantos dias” significa esse mesmo número de dias. “Deve viver sob provação contra a sua vontade” significa que não deve residir por desejo ou por sua própria vontade, mas sim contra a sua vontade e sem escolha, tendo assumido a provação (parivāsa). “Além disso, por seis noites” significa seis noites além da provação. “Para a veneração dos bhikkhus” significa para o estado de ser honrado pelos bhikkhus, para a sua satisfação; este é o significado. “Aquele que tem um grupo de vinte na comunidade” é chamado de grupo de vinte. “Lá” significa onde, no limite mínimo, há uma comunidade de bhikkhus composta por um grupo de vinte. “Deve ser reabilitado” significa que deve ser recebido de volta, aceito, reintegrado à comunidade por meio do ato formal de reabilitação (abbhāna); ou significa que deve ser convocado de volta. “Não reabilitado” significa não recebido de volta, não aceito, para quem o ato formal de reabilitação não foi realizado; ou significa não convocado de volta. “Conduta apropriada” significa conformidade com o Dhamma, a instrução e o conselho que seguem o Dhamma supramundano, a prática adequada em harmonia com o Dhamma. O restante aqui deve ser entendido conforme o método já explicado.

---

สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย

No Samantapāsādikā, o comentário do Vinaya,

---

เตรสกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação das treze ofensas que requerem uma reunião formal da comunidade (Saṅghādisesa) está concluída.

---

๓. อนิยตกณฺฑํ

3. Seção sobre as Ofensas Indeterminadas (Aniyata)

---

๑. ปฐมอนิยตสิกฺขาปทวณฺณนา

1. Explicação da Primeira Regra de Treinamento Indeterminada

---

๔๔๓. เตน [Pg.214] สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ปฐมอนิยตสิกฺขาปทํ. ตตฺถ กาลยุตฺตํ สมุลฺลปนฺโตติ กาลํ สลฺลกฺเขตฺวา ยทา น อญฺโญ โกจิ สมีเปน คจฺฉติ วา อาคจฺฉติ วา ตทา ตทนุรูปํ ‘‘กจฺจิ น อุกฺกณฺฐสิ, น กิลมสิ, น ฉาตาสี’’ติอาทิกํ เคหสฺสิตํ กถํ กเถนฺโต. กาลยุตฺตํ ธมฺมํ ภณนฺโตติ กาลํ สลฺลกฺเขตฺวา ยทา อญฺโญ โกจิ สมีเปน คจฺฉติ วา อาคจฺฉติ วา ตทา ตทนุรูปํ ‘‘อุโปสถํ กเรยฺยาสิ, สลากภตฺตํ ทเทยฺยาสี’’ติอาทิกํ ธมฺมกถํ กเถนฺโต.

443. “Naquela época, o Buda, o Abençoado...” refere-se à primeira regra de treinamento indeterminada. Ali, “conversando de maneira apropriada ao momento” significa observar o momento e, quando nenhuma outra pessoa estiver passando ou vindo por perto, falar de maneira adequada àquela situação, conversando sobre assuntos domésticos como: “Espero que você não esteja entediada, não esteja cansada, não esteja com fome”, etc. “Falando sobre o Dhamma de maneira apropriada ao momento” significa observar o momento e, quando outra pessoa estiver passando ou vindo por perto, falar de maneira adequada àquela situação, proferindo discursos sobre o Dhamma como: “Você deveria observar o Uposatha, deveria oferecer alimento por sorteio (salākabhatta)”, etc.

---

พหู ธีตโร จ ปุตฺตา จ อสฺสาติ พหุปุตฺตา. ตสฺสา กิร ทส ปุตฺตา ทส ธีตโร อเหสุํ, พหู นตฺตาโร อสฺสาติ พหุนตฺตา. ยเถว หิ ตสฺสา เอวมสฺสา ปุตฺตธีตานมฺปิ วีสติ วีสติ ทารกา อเหสุํ, อิติ สา วีสุตฺตรจตุสตปุตฺตนตฺตปริวารา อโหสิ. อภิมงฺคลสมฺมตาติ อุตฺตมมงฺคลสมฺมตา. ยญฺเญสูติ ทานปฺปทาเนสุ. ฉเณสูติ อาวาหวิวาหมงฺคลาทีสุ อนฺตรุสฺสเวสุ. อุสฺสเวสูติ อาสาฬฺหีปวารณนกฺขตฺตาทีสุ มหุสฺสเวสุ. ปฐมํ โภเชนฺตีติ ‘‘อิเมปิ ทารกา ตยา สมานายุกา นิโรคา โหนฺตู’’ติ อายาจนฺตา ปฐมํเยว โภเชนฺติ, เยปิ สทฺธา โหนฺติ ปสนฺนา, เตปิ ภิกฺขู โภเชตฺวา ตทนนฺตรํ สพฺพปฐมํ ตํเยว โภเชนฺติ. นาทิยีติ ตสฺสา วจนํ น อาทิยิ, น คณฺหิ, น วา อาทรมกาสีติ อตฺโถ.

“Aquela que tem muitas filhas e filhos” é chamada de bahuputtā (com muitos filhos). Diz-se que ela tinha dez filhos e dez filhas. “Aquela que tem muitos netos” é chamada de bahunattā (com muitos netos). Pois, assim como ela, cada um de seus filhos e filhas também teve vinte crianças, de modo que ela tinha uma comitiva de quatrocentas e vinte pessoas entre filhos e netos. “Considerada de excelente auspício” significa considerada de supremo auspício. “Em sacrifícios” significa em grandes e pequenas doações de esmolas. “Em festivais” significa em festivais menores ocorridos no intervalo, tais como casamentos e celebrações auspiciosas. “Em celebrações” significa em grandes festivais, tais como o festival da lua cheia de Āsāḷhī, o festival de Pavāraṇā, etc. “Eles a alimentavam primeiro” significa que, desejando: “Que estas crianças também tenham a mesma longevidade que você e sejam livres de doenças”, eles a alimentavam antes de todos. Aqueles que eram cheios de fé e devoção, após alimentarem os bhikkhus, logo em seguida alimentavam ela antes de qualquer outra pessoa. “Não deu ouvidos” significa que não aceitou as palavras dela, não as acolheu, ou não demonstrou respeito por elas; este é o significado.

---

๔๔๔-๕. อลํกมฺมนิเยติ กมฺมกฺขมํ กมฺมโยคฺคนฺติ กมฺมนิยํ, อลํ ปริยตฺตํ กมฺมนิยภาวายาติ อลํกมฺมนิยํ, ตสฺมึ อลํกมฺมนิเย, ยตฺถ อชฺฌาจารํ กโรนฺตา สกฺโกนฺติ, ตํ กมฺมํ กาตุํ ตาทิเสติ อตฺโถ. เตเนวสฺส ปทภาชเน วุตฺตํ – ‘‘สกฺกา โหติ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิตุ’’นฺติ, ยตฺถ เมถุนํ ธมฺมํ สกฺกา โหติ ปฏิเสวิตุนฺติ วุตฺตํ โหติ. นิสชฺชํ กปฺเปยฺยาติ นิสชฺชํ กเรยฺย, นิสีเทยฺยาติ อตฺโถ. ยสฺมา ปน นิสีทิตฺวาว [Pg.215] นิปชฺชติ, เตนสฺส ปทภาชเน อุภยมฺปิ วุตฺตํ. ตตฺถ อุปนิสินฺโนติ อุปคนฺตฺวา นิสินฺโน. เอวํ อุปนิปนฺโนปิ เวทิตพฺโพ. ภิกฺขุ นิสินฺเนติ ภิกฺขุมฺหิ นิสินฺเนติ อตฺโถ. อุโภ วา นิสินฺนาติ ทฺเวปิ อปจฺฉา อปุริมํ นิสินฺนา. เอตฺถ จ กิญฺจาปิ ปาฬิยํ ‘‘โสตสฺส รโห’’ติ อาคตํ, จกฺขุสฺส รเหเนว ปน ปริจฺเฉโท เวทิตพฺโพ. สเจปิ หิ ปิหิตกวาฏสฺส คพฺภสฺส ทฺวาเร นิสินฺโน วิญฺญู ปุริโส โหติ, เนว อนาปตฺตึ กโรติ. อปิหิตกวาฏสฺส ปน ทฺวาเร นิสินฺโน อนาปตฺตึ กโรติ. น เกวลญฺจ ทฺวาเร อนฺโตทฺวาทสหตฺเถปิ โอกาเส นิสินฺโน, สเจ สจกฺขุโก วิกฺขิตฺโตปิ นิทฺทายนฺโตปิ อนาปตฺตึ กโรติ. สมีเป ฐิโตปิ อนฺโธ น กโรติ, จกฺขุมาปิ นิปชฺชิตฺวา นิทฺทายนฺโต น กโรติ. อิตฺถีนํ ปน สตมฺปิ อนาปตฺตึ น กโรติเยว.

444-5. “Adequado para a ação” significa adequado para a ação, apropriado para a ação (como a má conduta sexual, etc.); capaz e suficiente para ser adequado para a ação é “alaṃkammaniya”. “Naquele lugar adequado para a ação” significa um lugar onde aqueles que cometem transgressão são capazes de realizar tal ato. Por essa razão, foi dito na análise das palavras (padabhājana): “é possível praticar a relação sexual”, o que significa um lugar onde é possível praticar a relação sexual. “Sentar-se” significa que ele faria um assento, sentaria; este é o significado. Mas como alguém se deita somente após ter se sentado, por isso ambas as ações foram mencionadas na análise das palavras pelo Abençoado. Ali, “sentado próximo” significa que ele se aproximou e se sentou. Da mesma forma deve ser entendido “deitado próximo”. “O bhikkhu está sentado” significa quando o bhikkhu está sentado. “Ou ambos sentados” significa ambos sentados ao mesmo tempo, sem que um seja antes ou depois do outro. E aqui, embora no texto em Pāli conste “em segredo para o ouvido” (sotassa raho), a determinação da ofensa deve ser entendida apenas pelo segredo para os olhos (ocultação visual). Pois, mesmo se houver um homem inteligente sentado à porta de um quarto com a porta fechada, isso não constitui uma não-ofensa. No entanto, se ele estiver sentado à porta de um quarto com a porta aberta, isso constitui uma não-ofensa. E não apenas à porta, mas também se um homem inteligente com visão estiver sentado em um espaço dentro de doze côvados, mesmo que esteja com a mente distraída ou cochilando, isso constitui uma não-ofensa. Um homem cego, mesmo que esteja de pé por perto, não constitui uma não-ofensa; e um homem com visão, se estiver deitado e dormindo, também não constitui uma não-ofensa. E a presença de até mesmo cem mulheres não constitui, de modo algum, uma não-ofensa.

---

สทฺเธยฺยวจสาติ สทฺธาตพฺพวจนา. สา ปน ยสฺมา อริยสาวิกาว โหติ, เตนสฺส ปทภาชเน ‘‘อาคตผลา’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ อาคตํ ผลํ อสฺสาติ อาคตผลา ปฏิลทฺธโสตาปตฺติผลาติ อตฺโถ. อภิสเมตาวินีติ ปฏิวิทฺธจตุสจฺจา. วิญฺญาตํ สิกฺขตฺตยสาสนํ เอตายาติ วิญฺญาตสาสนา. นิสชฺชํ ภิกฺขุ ปฏิชานมาโนติ กิญฺจาปิ เอวรูปา อุปาสิกา ทิสฺวา วทติ, อถ โข ภิกฺขุ นิสชฺชํ ปฏิชานมาโนเยว ติณฺณํ ธมฺมานํ อญฺญตเรน กาเรตพฺโพ, น อปฺปฏิชานมาโนติ อตฺโถ.

“De palavras confiáveis” significa cujas palavras são dignas de crédito. E como ela é uma nobre discípula (ariyasāvikā), por isso foi dito na análise das palavras pelo Abençoado: “aquela que alcançou o fruto”, etc. Ali, “aquela para quem o fruto chegou” é āgataphalā, o que significa aquela que obteve o fruto de entrar na corrente (sotāpattiphala). “Aquela que compreendeu” significa aquela que penetrou as Quatro Nobres Verdades. “Aquela por quem o ensinamento dos três treinamentos foi compreendido” é chamada de viññātasāsanā (que compreendeu o ensinamento). “Se o bhikkhu admitir ter se sentado” significa que, embora tal devota fale após ter visto, o bhikkhu deve ser tratado de acordo com uma das três regras apenas se ele admitir ter se sentado, e não se ele não admitir; este é o significado.

---

เยน วา สา สทฺเธยฺยวจสา อุปาสิกา วเทยฺย เตน โส ภิกฺขุ กาเรตพฺโพติ นิสชฺชาทีสุ อากาเรสุ เยน วา อากาเรน สทฺธึ เมถุนธมฺมาทีนิ อาโรเปตฺวา สา อุปาสิกา วเทยฺย, ปฏิชานมาโนว เตน โส ภิกฺขุ กาเรตพฺโพ. เอวรูปายปิ อุปาสิกาย วจนมตฺเตน น กาเรตพฺโพติ อตฺโถ. กสฺมา? ยสฺมา ทิฏฺฐํ นาม ตถาปิ โหติ, อญฺญถาปิ โหติ.

“Ou de acordo com o que aquela devota de palavras confiáveis disser, com isso o bhikkhu deve ser tratado” significa que, entre os modos como sentar-se, etc., de acordo com qualquer modo que a devota disser, acusando-o de relação sexual, etc., o bhikkhu deve ser tratado de acordo com isso apenas se ele o admitir. O significado é que ele não deve ser tratado apenas pela mera palavra de tal devota. Por quê? Porque aquilo que é visto pode ser de uma maneira, mas também pode ser de outra.

---

ตทตฺถโชตนตฺถญฺจ อิทํ วตฺถุํ อุทาหรนฺติ – มลฺลารามวิหาเร กิร เอโก ขีณาสวตฺเถโร เอกทิวสํ อุปฏฺฐากกุลํ คนฺตฺวา อนฺโตเคเห นิสีทิ, อุปาสิกาปิ สยนปลฺลงฺกํ นิสฺสาย ฐิตา โหติ. อเถโก ปิณฺฑจาริโก ทฺวาเร ฐิโต ทิสฺวา ‘‘เถโร อุปาสิกาย สทฺธึ เอกาสเน นิสินฺโน’’ติ สญฺญํ ปฏิลภิตฺวา ปุนปฺปุนํ โอโลเกสิ. เถโรปิ ‘‘อยํ มยิ อสุทฺธลทฺธิโก ชาโต’’ติ สลฺลกฺเขตฺวา กตภตฺตกิจฺโจ วิหารํ คนฺตฺวา อตฺตโน วสนฏฺฐานํ ปวิสิตฺวา อนฺโตว นิสีทิ. โสปิ ภิกฺขุ ‘‘เถรํ โจเทสฺสามี’’ติ [Pg.216] อาคนฺตฺวา อุกฺกาสิตฺวา ทฺวารํ วิวริ. เถโร ตสฺส จิตฺตํ ญตฺวา อากาเส อุปฺปติตฺวา กูฏาคารกณฺณิกํ นิสฺสาย ปลฺลงฺเกน นิสีทิ. โสปิ ภิกฺขุ อนฺโต ปวิสิตฺวา มญฺจญฺจ เหฏฺฐามญฺจญฺจ โอโลเกตฺวา เถรํ อปสฺสนฺโต อุทฺธํ อุลฺโลเกสิ, อถ อากาเส นิสินฺนํ เถรํ ทิสฺวา ‘‘ภนฺเต, เอวํ มหิทฺธิกา นาม ตุมฺเห มาตุคาเมน สทฺธึ เอกาสเน นิสินฺนภาวํ วทาเปถ เอวา’’ติ อาห. เถโร ‘‘อนฺตรฆรสฺเสเวโส อาวุโส โทโส, อหํ ปน ตํ สทฺธาเปตุํ อสกฺโกนฺโต เอวมกาสึ, รกฺเขยฺยาสิ ม’’นฺติ วตฺวา โอตรีติ.

E para ilustrar este significado, eles citam esta história: Diz-se que no mosteiro de Mallārāma, um ancião arahant (khīṇāsava), tendo ido um dia à casa de uma família de apoiadores, sentou-se dentro da casa. A devota também estava de pé, apoiada em um leito. Então, um bhikkhu que andava em busca de esmolas, de pé à porta, ao vê-los, teve a impressão de que “o ancião está sentado no mesmo assento com a devota” e olhou repetidamente. O ancião também, percebendo: “Este homem desenvolveu uma visão impura a meu respeito”, após terminar sua refeição, foi ao mosteiro, entrou em sua própria morada e sentou-se lá dentro. Aquele bhikkhu também, pensando: “Vou acusar o ancião”, aproximou-se, pigarreou e abriu a porta. O ancião, conhecendo a mente dele, subiu ao ar e sentou-se de pernas cruzadas apoiado no topo do teto pontiagudo. Aquele bhikkhu, tendo entrado, olhou para a cama e para debaixo da cama e, não vendo o ancião, olhou para cima. Então, vendo o ancião sentado no ar, disse: “Venerável Senhor, sendo vocês dotados de tão grandes poderes psíquicos, por que permitem que se diga que estavam sentados no mesmo assento com uma mulher?” O ancião disse: “Amigo, esta é uma falha decorrente de estar dentro de uma casa de família. Eu, porém, sendo incapaz de fazer você acreditar em mim de outra forma, agi assim. Por favor, proteja-me”, e tendo dito isso, desceu.

---

๔๔๖. อิโต ปรํ สา เจ เอวํ วเทยฺยาติอาทิ สพฺพํ ปฏิญฺญาย การณาการทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ, ตตฺถ มาตุคามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ มาตุคามสฺส มคฺเค เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ อตฺโถ. นิสชฺชาย กาเรตพฺโพติ นิสชฺชํ ปฏิชานิตฺวา เมถุนธมฺมปฏิเสวนํ อปฺปฏิชานนฺโต เมถุนธมฺมปาราชิกาปตฺติยา อกาเรตฺวา นิสชฺชามตฺเตน ยํ อาปตฺตึ อาปชฺชติ ตาย กาเรตพฺโพ, ปาจิตฺติยาปตฺติยา กาเรตพฺโพติ อตฺโถ. เอเตน นเยน สพฺพจตุกฺเกสุ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.

446. A partir daqui, tudo o que começa com “Se ela disser assim...” é dito para mostrar o modo de decisão com base na admissão. Ali, “praticando a relação sexual com uma mulher” significa praticando a relação sexual no canal de uma mulher. “Deve ser tratado de acordo com o sentar-se” significa que, se ele admitir ter se sentado, mas não admitir a prática de relação sexual, ele não deve ser tratado de acordo com a ofensa de Pārājika por relação sexual, mas sim de acordo com a ofensa que ele comete pelo mero fato de sentar-se; ou seja, ele deve ser tratado de acordo com a ofensa de Pācittiya. Por este método, a decisão em todos os grupos de quatro (catukka) deve ser entendida.

---

๔๕๑. สิกฺขาปทปริโยสาเน ปน อาปตฺตานาปตฺติปริจฺเฉททสฺสนตฺถํ วุตฺเตสุ คมนํ ปฏิชานาตีติอาทีสุ คมนํ ปฏิชานาตีติ ‘‘รโหนิสชฺชสฺสาทตฺถํ คโตมฺหี’’ติ เอวํ คมนํ ปฏิชานาติ, นิสชฺชนฺติ นิสชฺชสฺสาเทเนว นิสชฺชํ ปฏิชานาติ. อาปตฺตินฺติ ตีสุ อญฺญตรํ อาปตฺตึ. อาปตฺติยา กาเรตพฺโพติ ตีสุ ยํ ปฏิชานาติ, ตาย กาเรตพฺโพ. เสสเมตฺถ จตุกฺเก อุตฺตานาธิปฺปายเมว. ทุติยจตุกฺเก ปน คมนํ น ปฏิชานาตีติ รโห นิสชฺชสฺสาทวเสน น ปฏิชานาติ, ‘‘สลากภตฺตาทินา อตฺตโน กมฺเมน คโตมฺหิ, สา ปน มยฺหํ นิสินฺนฏฺฐานํ อาคตา’’ติ วทติ. เสสเมตฺถาปิ อุตฺตานาธิปฺปายเมว.

451. No final da regra de treinamento, porém, entre as frases ditas para mostrar a distinção entre ofensa e não-ofensa, tais como “ele admite ter ido”, etc.: “ele admite ter ido” significa que ele admite ter ido dizendo: “Fui com o propósito de desfrutar de sentar-me em segredo”. “Sentar-se” significa que ele admite ter se sentado com o propósito de desfrutar de sentar-se. “Ofensa” significa uma das três ofensas. “Deve ser tratado de acordo com a ofensa” significa que ele deve ser tratado de acordo com aquela que ele admitir entre as três. O restante neste grupo de quatro tem um significado evidente. No segundo grupo de quatro, “ele não admite ter ido” significa que ele não admite ter ido com o propósito de desfrutar de sentar-se em segredo, mas diz: “Fui para meus próprios afazeres, como receber alimento por sorteio, etc., e ela veio ao lugar onde eu estava sentado”. O restante aqui também tem um significado evidente.

---

อยํ ปน สพฺพตฺถ วินิจฺฉโย – รโห นิสชฺชสฺสาโทติ เมถุนธมฺมสนฺนิสฺสิตกิเลโส วุจฺจติ. โย ภิกฺขุ เตนสฺสาเทน มาตุคามสฺส สนฺติกํ คนฺตุกาโม อกฺขึ อญฺเชติ, ทุกฺกฏํ. นิวาสนํ นิวาเสติ, กายพนฺธนํ พนฺธติ, จีวรํ ปารุปติ, สพฺพตฺถ ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. คจฺฉติ, ปทวาเร ปทวาเร ทุกฺกฏํ. คนฺตฺวา นิสีทติ, ทุกฺกฏเมว. มาตุคาเม อาคนฺตฺวา นิสินฺนมตฺเต [Pg.217] ปาจิตฺติยํ. สเจ สา อิตฺถี เกนจิ กรณีเยน อุฏฺฐายุฏฺฐาย ปุนปฺปุนํ นิสีทติ, นิสชฺชาย นิสชฺชาย ปาจิตฺติยํ. ยํ สนฺธาย คโต, สา น ทิฏฺฐา, อญฺญา อาคนฺตฺวา นิสีทติ, อสฺสาเท อุปฺปนฺเน ปาจิตฺติยํ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘คมนกาลโต ปฏฺฐาย อสุทฺธจิตฺตตฺตา อาปตฺติเยวา’’ติ วุตฺตํ. สเจ สมฺพหุลา อาคจฺฉนฺติ, มาตุคามคณนาย ปาจิตฺติยานิ. สเจ อุฏฺฐายุฏฺฐาย ปุนปฺปุนํ นิสีทนฺติ, นิสชฺชาคณนาย ปาจิตฺติยานิ. อนิยเมตฺวา ทิฏฺฐทิฏฺฐาย สทฺธึ รหสฺสาทํ กปฺเปสฺสามีติ คนฺตฺวา นิสินฺนสฺสาปิ อาคตาคตานํ วเสน ปุนปฺปุนํ นิสชฺชาวเสน จ วุตฺตนเยเนว อาปตฺติโย เวทิตพฺพา. สเจ สุทฺธจิตฺเตน คนฺตฺวา นิสินฺนสฺส สนฺติกํ อาคนฺตฺวา นิสินฺนาย อิตฺถิยา รหสฺสาโท อุปฺปชฺชติ อนาปตฺติ.

Esta é a decisão em todos os casos: “desfrutar de sentar-se em segredo” refere-se à impureza mental (kilesa) associada à relação sexual. Se um bhikkhu, desejando ir ao encontro de uma mulher com esse prazer, aplica colírio nos olhos, comete uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Se ele ajusta a veste inferior, amarra o cinto, ou veste o manto externo, para cada esforço preparatório há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Se ele caminha, para cada passo há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Tendo ido e se sentado, comete apenas uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No momento em que a mulher vem e se senta, há uma ofensa de Pācittiya. Se aquela mulher, por algum afazer, levanta-se repetidamente e se senta de novo, há uma ofensa de Pācittiya para cada vez que ela se senta. Se a mulher por quem ele foi não for vista, mas outra vier e se sentar, e surgir o prazer, há uma ofensa de Pācittiya. No Mahāpaccarī, porém, foi dito: “A partir do momento de ir, devido à mente impura, há de fato uma ofensa”. Se muitas mulheres vierem, há ofensas de Pācittiya de acordo com o número de mulheres. Se elas se levantarem repetidamente e se sentarem de novo, há ofensas de Pācittiya de acordo com o número de vezes que se sentam. Mesmo para aquele que vai e se senta sem especificar uma mulher, thinking: “Vou desfrutar do segredo com qualquer mulher que eu veja”, as ofensas devem ser entendidas pelo método já explicado, de acordo com as mulheres que chegam e de acordo com as repetidas vezes que se sentam. Se, para quem foi e se sentou com a mente pura, uma mulher se aproxima e se senta, e então surge o prazer do segredo, não há ofensa.

---

สมุฏฺฐานาทีนิ ปฐมปาราชิกสทิสาเนวาติ.

A origem (samuṭṭhāna) e outros aspectos são semelhantes aos da primeira ofensa de Pārājika.

---

ปฐมอนิยตสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da primeira regra de treinamento indeterminada está concluída.

---

๒. ทุติยอนิยตสิกฺขาปทวณฺณนา

2. Explicação da Segunda Regra de Treinamento Indeterminada

---

๔๕๒. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุติยอนิยตสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ภควตา ปฏิกฺขิตฺตนฺติอาทิมฺหิ ‘‘ยํ เอโก เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อลํกมฺมนิเย นิสชฺชํ กปฺเปยฺย, ตํ นิสชฺชํ กปฺเปตุํ ปฏิกฺขิตฺต’’นฺติ เอวํ สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ. อิตรถา หิ ‘‘เอกสฺส เอกายา’’ติ วตฺตพฺพํ สิยา, กสฺมา? ‘‘ปฏิกฺขิตฺต’’นฺติ วุตฺตตฺตา. สามิอตฺเถ วา เอตํ ปจฺจตฺตวจนํ เวทิตพฺพํ.

452. “Naquela época, o Buda, o Abençoado...” refere-se à segunda regra de treinamento indeterminada. Ali, na frase que começa com “foi proibido pelo Abençoado”, a conexão deve ser entendida assim: “que um homem sozinho com uma mulher sozinha em segredo em um assento oculto adequado para a ação fizesse um assento, fazer tal assento foi proibido”. Caso contrário, deveria ter sido dito “de um homem sozinho com uma mulher sozinha” (no genitivo). Por quê? Porque foi dito “proibido”. Ou este caso nominativo deve ser entendido no sentido do caso genitivo.

---

๔๕๓. น เหว โข ปน ปฏิจฺฉนฺนนฺติ เอตฺถ ปน ยมฺปิ พหิ ปริกฺขิตฺตํ อนฺโต วิวฏํ ปริเวณงฺคณาทิ, ตมฺปิ อนฺโตคธนฺติ เวทิตพฺพํ. เอวรูปญฺหิ ฐานํ อปฺปฏิจฺฉนฺเนเยว คหิตนฺติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ. เสสํ ปฐมสิกฺขาปทนเยเนว เวทิตพฺพํ. เกวลญฺหิ อิธ อิตฺถีปิ ปุริโสปิ โย โกจิ วิญฺญู อนนฺโธ อพธิโร อนฺโตทฺวาทสหตฺเถ โอกาเส ฐิโต วา นิสินฺโน วา วิกฺขิตฺโตปิ นิทฺทายนฺโตปิ อนาปตฺตึ กโรติ. พธิโร ปน จกฺขุมาปิ อนฺโธ วา อพธิโรปิ น กโรติ. ปาราชิกาปตฺติญฺจ ปริหาเปตฺวา ทุฏฺฐุลฺลวาจาปตฺติ วุตฺตาติ อยํ วิเสโส. เสสํ ปุริมสทิสเมว. อุภยตฺถาปิ อุมฺมตฺตกอาทิกมฺมิกานํ อนาปตฺติ.

453. Em “mas não em um assento oculto”, aqui, mesmo um pátio de mosteiro, etc., que seja cercado por fora mas aberto por dentro, deve ser considerado como incluído. Pois tal lugar é considerado como um lugar não oculto; assim foi dito no Mahāpaccarī. O restante deve ser entendido pelo mesmo método da primeira regra de treinamento. Apenas que aqui, qualquer pessoa inteligente, seja mulher ou homem, que não seja cega nem surda, que esteja de pé ou sentada em um espaço dentro de doze côvados, mesmo que esteja com a mente distraída ou cochilando, constitui uma não-ofensa. No entanto, um surdo que tem visão, ou um cego que não é surdo, não constitui uma não-ofensa. E, excluindo a ofensa de Pārājika, a ofensa por linguagem obscena (duṭṭhullavācā) é mencionada; esta é a diferença. O restante é exatamente semelhante ao anterior. Em ambos os casos, não há ofensa para quem é insano ou para o primeiro transgressor.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ [Pg.218] อิทํสิกฺขาปทํ ติสมุฏฺฐานํ – กายจิตฺตโต, วาจาจิตฺตโต, กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ. กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, สุขมชฺฌตฺตเวทนาหิ ทฺวิเวทนํ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

Em termos de origens e outros aspectos, esta regra de treinamento tem três origens: origina-se do corpo e da mente, da fala e da mente, e do corpo, da fala e da mente. É uma ação (kiriya), com liberação por percepção (saññāvimokkha), com intenção (sacittaka), uma infração social (lokavajja), ação corporal (kāyakamma), ação verbal (vacīkamma), mente insalubre (akusalacitta), e possui duas sensações: agradável e neutra. O restante é de significado evidente.

---

ทุติยอนิยตสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da segunda regra de treinamento indeterminada está concluída.

---

สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย

No Samantapāsādikā, o comentário do Vinaya,

---

อนิยตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação sobre as regras indeterminadas (Aniyata) está concluída.

---

๔. นิสฺสคฺคิยกณฺฑํ

4. A Seção sobre as Ofensas de Expiação com Renúncia (Nissaggiyakaṇḍa)

---

๑. จีวรวคฺโค

1. O Capítulo sobre o Manto (Cīvaravagga)

---

๑. ปฐมกถินสิกฺขาปทวณฺณนา

1. A explicação da primeira regra de treinamento sobre o manto Kathina

---

ตึส [Pg.219] นิสฺสคฺคิยา ธมฺมา, เย วุตฺตา สมิตาวินา;

เตสํ ทานิ กริสฺสามิ, อปุพฺพปทวณฺณนํ.

As trinta regras de Nissaggiya que foram declaradas pelo Pacificador (o Buda); agora farei a explicação de suas palavras não explicadas anteriormente.

---

๔๕๙. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ โคตมเก เจติเย. เตน โข ปน สมเยน ภควตา ภิกฺขูนํ ติจีวรํ อนุญฺญาตํ โหตีติ เอตฺถ ติจีวรนฺติ อนฺตรวาสโก อุตฺตราสงฺโค สงฺฆาฏีติ อิทํ จีวรตฺตยํ ปริภุญฺชิตุํ อนุญฺญาตํ โหติ. ยตฺถ ปเนตํ อนุญฺญาตํ, ยทา จ อนุญฺญาตํ, เยน จ การเณน อนุญฺญาตํ, ตํ สพฺพํ จีวรกฺขนฺธเก ชีวกวตฺถุสฺมึ (มหาว. ๓๒๖ อาทโย) อาคตเมว. อญฺเญเนว ติจีวเรน คามํ ปวิสนฺตีติ เยน วิหาเร อจฺฉนฺติ นฺหานญฺจ โอตรนฺติ, ตโต อญฺเญน, เอวํ ทิวเส ทิวเส นว จีวรานิ ธาเรนฺติ.

459. Naquela ocasião, o Buda, o Abençoado, estava residindo em Vesālī, no santuário de Gotamaka. Naquela época, o Abençoado havia permitido o conjunto de três mantos (ticīvara) para os bhikkhus. Aqui, 'conjunto de três mantos' refere-se ao manto inferior (antaravāsako), ao manto superior (uttarāsaṅgo) e ao manto externo (saṅghāṭi); este trio de mantos é permitido para uso. Onde isso foi permitido, quando foi permitido e por qual razão foi permitido, tudo isso já foi apresentado no Cīvarakkhandhaka, na história de Jīvaka. 'Eles entram na aldeia com um conjunto diferente de três mantos' significa que, além do manto com o qual permanecem no mosteiro e com o qual entram na água para o banho, eles usam mantos novos dia após dia.

---

๔๖๐. อุปฺปนฺนํ โหตีติ อนุปญฺญตฺติยา ทฺวารํ ททมานํ ปฏิลาภวเสน อุปฺปนฺนํ โหติ, โน นิปฺผตฺติวเสน.

460. 'Surgiu' (uppannaṃ hoti) significa que surgiu por meio da aquisição, abrindo caminho para uma regra suplementar, e não por meio da confecção completa.

---

อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ทาตุกาโม โหตีติ อายสฺมา กิร อานนฺโท ภควนฺตํ ฐเปตฺวา อญฺโญ เอวรูโป คุณวิสิฏฺโฐ ปุคฺคโล นตฺถีติ คุณพหุมาเนน อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อติมมายติ. โส สทาปิ มนาปํ จีวรํ ลภิตฺวา รชิตฺวา กปฺปพินฺทุํ ทตฺวา เถรสฺเสว เทติ, ปุเรภตฺเต ปณีตํ ยาคุขชฺชกํ วา ปิณฺฑปาตํ วา ลภิตฺวาปิ เถรสฺเสว เทติ, ปจฺฉาภตฺเต มธุผาณิตาทีนิ ลภิตฺวาปิ เถรสฺเสว เทติ, อุปฏฺฐากกุเลหิ ทารเก นิกฺขาเมตฺวา ปพฺพาเชตฺวาปิ เถรสฺส สนฺติเก อุปชฺฌํ คาหาเปตฺวา สยํ อนุสาวนกมฺมํ กโรติ. อายสฺมาปิ สาริปุตฺโต ‘‘ปิตุ กตฺตพฺพกิจฺจํ นาม เชฏฺฐปุตฺตสฺส ภาโร, ตํ มยา ภควโต กตฺตพฺพํ กิจฺจํ อานนฺโท กโรติ, อหํ อานนฺทํ นิสฺสาย อปฺโปสฺสุกฺโก วิหริตุํ ลภามี’’ติ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อติวิย มมายติ, โสปิ มนาปํ จีวรํ ลภิตฺวา อานนฺทตฺเถรสฺเสว เทตีติ สพฺพํ ปุริมสทิสเมว[Pg.220]. เอวํ คุณพหุมาเนน มมายนฺโต ตทา อุปฺปนฺนมฺปิ ตํ จีวรํ อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ทาตุกาโม โหตีติ เวทิตพฺโพ.

'Deseja dar ao venerável Sāriputta': diz-se que o venerável Ānanda, considerando que, exceto pelo Abençoado, não havia outra pessoa com qualidades tão excelentes, estimava imensamente o venerável Sāriputta devido ao grande respeito por suas virtudes. Sempre que obtinha um manto agradável, após tingi-lo e aplicar a marca de propriedade (kappabindu), ele o dava apenas ao Ancião. Mesmo quando obtinha mingau excelente, alimentos sólidos ou esmola de comida antes do meio-dia, ele os dava apenas ao Ancião. Mesmo quando obtinha mel, melaço, etc., após o meio-dia, ele os dava apenas ao Ancião. Mesmo quando fazia com que meninos de famílias de apoiadores saíssem de casa e fossem ordenados, ele os fazia tomar o Ancião como preceptor (upajjhāya) e ele próprio realizava o ato de proclamação (anusāvanakamma). O venerável Sāriputta também pensava: 'O dever a ser cumprido para com o pai é fardo do filho mais velho; esse dever que eu deveria cumprir para com o Abençoado, Ānanda o cumpre. Graças a Ānanda, posso viver livre de preocupações.' Assim, ele estimava imensamente o venerável Ānanda. Ele também, ao obter um manto agradável, dava-o apenas ao Ancião Ānanda; tudo é exatamente como antes. Assim, estimando-o devido ao grande respeito por suas virtudes, deve-se entender que ele desejava dar ao venerável Sāriputta aquele manto que havia surgido naquela ocasião.

---

นวมํ วา ภควา ทิวสํ ทสมํ วาติ เอตฺถ ปน สเจ ภเวยฺย ‘‘กถํ เถโร ชานาตี’’ติ? พหูหิ การเณหิ ชานาติ. สาริปุตฺตตฺเถโร กิร ชนปทจาริกํ ปกฺกมนฺโต อานนฺทตฺเถรํ อาปุจฺฉิตฺวาว ปกฺกมติ ‘‘อหํ เอตฺตเกน นาม กาเลน อาคจฺฉิสฺสามิ, เอตฺถนฺตเร ภควนฺตํ มา ปมชฺชี’’ติ. สเจ สมฺมุขา น อาปุจฺฉติ, ภิกฺขู เปเสตฺวาปิ อาปุจฺฉิตฺวาว คจฺฉติ. สเจ อญฺญตฺถ วสฺสํ วสติ, เย ปฐมตรํ ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ, เต เอวํ ปหิณติ ‘‘มม วจเนน ภควโต จ ปาเท สิรสา วนฺทถ, อานนฺทสฺส จ อาโรคฺยํ วตฺวา มํ ‘อสุกทิวเส นาม อาคมิสฺสตี’ติ วทถา’’ติ สทา จ ยถาปริจฺฉินฺนทิวเสเยว เอติ. อปิจายสฺมา อานนฺโท อนุมาเนนปิ ชานาติ ‘‘เอตฺตเก ทิวเส ภควตา วิโยคํ สหนฺโต อธิวาเสนฺโต อายสฺมา สาริปุตฺโต วสิ, อิโต ทานิ ปฏฺฐาย อสุกํ นาม ทิวสํ น อติกฺกมิสฺสติ อทฺธา อาคมิสฺสตี’’ติ. เยสํ เยสญฺหิ ปญฺญา มหตี เตสํ เตสํ ภควติ เปมญฺจ คารโว จ มหา โหตีติ อิมินา นเยนาปิ ชานาติ. เอวํ พหูหิ การเณหิ ชานาติ. เตนาห – ‘‘นวมํ วา ภควา ทิวสํ ทสมํ วา’’ติ. เอวํ วุตฺเต ยสฺมา อิทํ สิกฺขาปทํ ปณฺณตฺติวชฺชํ, น โลกวชฺชํ; ตสฺมา อายสฺมตา อานนฺเทน วุตฺตสทิสเมว ปริจฺเฉทํ กโรนฺโต ‘‘อถ โข ภควา…เป… ธาเรตุ’’นฺติ. สเจ ปน เถเรน อทฺธมาโส วา มาโส วา อุทฺทิฏฺโฐ อภวิสฺส, โสปิ ภควตา อนุญฺญาโต อสฺส.

'No nono ou décimo dia, ó Abençoado': aqui, se alguém perguntar: 'Como o Ancião sabe?', ele sabe por muitas razões. Diz-se que o Ancião Sāriputta, ao partir em viagem pelas províncias, partia somente após pedir permissão ao Ancião Ānanda, dizendo: 'Eu voltarei em tanto tempo; nesse intervalo, não negligencie o Abençoado.' Se não pudesse pedir permissão pessoalmente, enviava bhikkhus para fazê-lo antes de partir. Se passasse o período de chuvas em outro lugar, enviava os primeiros bhikkhus que retornavam com esta mensagem: 'Em meu nome, prestem homenagem com a cabeça aos pés do Abençoado, e após perguntarem pela saúde de Ānanda, digam-lhe: "Ele virá em tal dia".' E ele sempre chegava exatamente no dia determinado. Além disso, o venerável Ānanda também sabia por inferência: 'Por tantos dias o venerável Sāriputta permaneceu suportando e tolerando a separação do Abençoado; a partir de agora, ele não passará de tal dia, certamente virá.' Pois quanto maior é a sabedoria de alguém, maior é o seu amor e respeito pelo Abençoado; ele sabe também por este método. Assim, ele sabe por muitas razões. Por isso foi dito: 'No nono ou décimo dia, ó Abençoado'. Diante disso, visto que esta regra de treinamento é uma infração por decreto (paṇṇattivajja) e não uma infração natural (lokavajja), o Abençoado, estabelecendo um limite semelhante ao mencionado pelo venerável Ānanda, disse: 'Então o Abençoado... que o guarde'. Se, contudo, o Ancião tivesse indicado meio mês ou um mês, isso também teria sido permitido pelo Abençoado.

---

๔๖๒-๓. นิฏฺฐิตจีวรสฺมินฺติ เยน เกนจิ นิฏฺฐาเนน นิฏฺฐิเต จีวรสฺมึ. ยสฺมา ปน ตํ จีวรํ กรเณนปิ นิฏฺฐิตํ โหติ, นสฺสนาทีหิปิ ตสฺมาสฺส ปทภาชเน อตฺถมตฺตเมว ทสฺเสตุํ ภิกฺขุโน จีวรํ กตํ วา โหตีติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ กตนฺติ สูจิกมฺมปริโยสาเนน กตํ, สูจิกมฺมปริโยสานํ นาม ยํกิญฺจิ สูจิยา กตฺตพฺพํ ปาสปฏฺฏคณฺฐิกปฏฺฏปริโยสานํ กตฺวา สูจิยา ปฏิสามนํ. นฏฺฐนฺติ โจราทีหิ หฏํ, เอตมฺปิ หิ กรณปลิโพธสฺส นิฏฺฐิตตฺตา นิฏฺฐิตนฺติ วุจฺจติ. วินฏฺฐนฺติ อุปจิกาทีหิ ขายิตํ. ทฑฺฒนฺติ อคฺคินา ทฑฺฒํ. จีวราสา วา อุปจฺฉินฺนาติ ‘‘อสุกสฺมึ นาม กุเล [Pg.221] จีวรํ ลภิสฺสามี’’ติ ยา จีวราสา อุปฺปนฺนา โหติ, สา วา อุปจฺฉินฺนา, เอเตสมฺปิ หิ กรณปลิโพธสฺเสว นิฏฺฐิตตฺตา นิฏฺฐิตภาโว เวทิตพฺโพ.

462-3. 'Quando o manto estiver terminado' (niṭṭhitacīvarasmiṃ) significa quando o manto estiver concluído por qualquer tipo de finalização. Mas como esse manto é considerado terminado tanto pela confecção quanto pela perda, etc., para mostrar apenas o significado literal na análise das palavras (padabhājane), foi dito: 'O manto do bhikkhu está feito', etc. Aqui, 'feito' (kataṃ) significa feito pela conclusão do trabalho de costura; a 'conclusão do trabalho de costura' refere-se a realizar qualquer coisa que deva ser feita com agulha, terminando com as alças e botões, e guardar a agulha. 'Perdido' (naṭṭhaṃ) significa roubado por ladrões ou outros; isso também é chamado de 'terminado' porque o obstáculo da confecção (karaṇapalibodha) cessou. 'Destruído' (vinaṭṭhaṃ) significa comido por cupins ou outros insetos. 'Queimado' (daḍḍhaṃ) significa queimado pelo fogo. 'Ou a expectativa de obter um manto foi cortada' significa que a expectativa que havia surgido de obter um manto, pensando 'obterei um manto em tal família', foi cortada. O estado de estar terminado para estes casos também deve ser entendido devido à cessação do próprio obstáculo da confecção.

---

อุพฺภตสฺมึ กถิเนติ กถิเน จ อุพฺภตสฺมึ. เอเตน ทุติยสฺส ปลิโพธสฺส อภาวํ ทสฺเสติ. ตํ ปน กถินํ ยสฺมา อฏฺฐสุ วา มาติกาสุ เอกาย อนฺตรุพฺภาเรน วา อุทฺธรียติ, เตนสฺส นิทฺเทเส ‘‘อฏฺฐนฺนํ มาติกาน’’นฺติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ ‘‘อฏฺฐิมา, ภิกฺขเว, มาติกา กถินสฺส อุพฺภาราย – ปกฺกมนนฺติกา, นิฏฺฐานนฺติกา, สนฺนิฏฺฐานนฺติกา, นาสนนฺติกา, สวนนฺติกา, อาสาวจฺเฉทิกา, สีมาติกฺกนฺติกา, สหุพฺภารา’’ติ เอวํ อฏฺฐ มาติกาโย กถินกฺขนฺธเก อาคตา. อนฺตรุพฺภาโรปิ ‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ; ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, สงฺโฆ กถินํ อุทฺธเรยฺย, เอสา ญตฺติ. สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ; สงฺโฆ กถินํ อุทฺธรติ, ยสฺสายสฺมโต ขมติ, กถินสฺส อุพฺภาโร, โส ตุณฺหสฺส; ยสฺส นกฺขมติ, โส ภาเสยฺย. อุพฺภตํ สงฺเฆน กถินํ, ขมติ สงฺฆสฺส, ตสฺมา ตุณฺหี, เอวเมตํ ธารยามี’’ติ (ปาจิ. ๙๒๖) เอวํ ภิกฺขุนีวิภงฺเค อาคโต. ตตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ ตํ อาคตฏฺฐาเนเยว วณฺณยิสฺสาม. อิธ ปน วุจฺจมาเน ปาฬิ อาหริตพฺพา โหติ, อตฺโถปิ วตฺตพฺโพ. วุตฺโตปิ จ น สุวิญฺเญยฺโย โหติ, อฏฺฐาเน วุตฺตตฺตาย.

'Quando o Kathina for removido' (ubbhatasmiṃ kathine) significa quando o Kathina for desfeito. Com isso, mostra-se a ausência do segundo obstáculo (o obstáculo do mosteiro). Como esse Kathina é removido por meio de uma das oito bases (mātikā) ou pela remoção intermediária (antarubbhāra), na sua explicação foi dito: 'das oito bases', etc. Aqui, 'Bhikkhus, estas são as oito bases para a remoção do Kathina: a que termina com a partida, a que termina com a conclusão, a que termina com a decisão, a que termina com a perda, a que termina com a audição, a que termina com o corte da expectativa, a que termina com a travessia do limite, e a remoção conjunta' — assim, as oito bases aparecem no Kathinakkhandhaka. A remoção intermediária também aparece no Bhikkhunīvibhaṅga da seguinte forma: 'Ouça-me, veneráveis, a Sangha; se for oportuno para a Sangha, que a Sangha remova o Kathina. Esta é a moção. Ouça-me, veneráveis, a Sangha; a Sangha está removendo o Kathina. Aquele venerável que aprova a remoção do Kathina, que permaneça em silêncio; aquele que não aprova, que fale. O Kathina foi removido pela Sangha; a Sangha aprova, por isso está em silêncio; assim eu guardo isso.' O que deve ser dito sobre isso, explicaremos no próprio local onde ocorre. Mas se for dito aqui, a passagem em Pali deve ser trazida e o significado deve ser explicado. E mesmo que seja dito, não seria facilmente compreendido por ser dito fora de seu lugar apropriado.

---

ทสาหปรมนฺติ ทส อหานิ ปรโม ปริจฺเฉโท อสฺสาติ ทสาหปรโม, ตํ ทสาหปรมํ กาลํ ธาเรตพฺพนฺติ อตฺโถ. ปทภาชเน ปน อตฺถมตฺตเมว ทสฺเสตุํ ‘‘ทสาหปรมตา ธาเรตพฺพ’’นฺติ วุตฺตํ. อิทญฺหิ วุตฺตํ โหติ ‘‘ทสาหปรม’’นฺติ เอตฺถ ยา ทสาหปรมตา ทสาหปรมภาโว, อยํ เอตฺตโก กาโล ยาว นาติกฺกมติ ตาว ธาเรตพฺพนฺติ.

'No máximo por dez dias' (dasāhaparamanti) significa que dez dias é o limite máximo; o significado é que pode ser guardado por esse período máximo de dez dias. Na análise das palavras (padabhājane), no entanto, para mostrar apenas o significado literal, foi dito: 'deve ser guardado por um limite máximo de dez dias'. Pois isto é o que foi dito: em 'no máximo por dez dias', o limite máximo de dez dias, este período de tempo, enquanto não for ultrapassado, pode ser guardado.

---

อธิฏฺฐิตวิกปฺปิเตสุ อปริยาปนฺนตฺตา อติเรกํ จีวรนฺติ อติเรกจีวรํ. เตเนวสฺส ปทภาชเน วุตฺตํ ‘‘อนธิฏฺฐิตํ อวิกปฺปิต’’นฺติ.

Um manto extra (atirekacīvara) é aquele que não está incluído entre os mantos determinados (adhiṭṭhita) ou compartilhados (vikappita). Por essa mesma razão, foi dito na análise das palavras: 'não determinado, não compartilhado'.

---

ฉนฺนํ จีวรานํ อญฺญตรนฺติ โขมํ, กปฺปาสิกํ, โกเสยฺยํ, กมฺพลํ, สาณํ, ภงฺคนฺติ อิเมสํ ฉนฺนํ จีวรานํ อญฺญตรํ. เอเตน จีวรสฺส ชาตึ ทสฺเสตฺวา อิทานิ ปมาณํ ทสฺเสตุํ ‘‘วิกปฺปนุปคํ ปจฺฉิม’’นฺติ อาห. ตสฺส ปมาณํ ทีฆโต [Pg.222] ทฺเว วิทตฺถิโย, ติริยํ วิทตฺถิ. ตตฺรายํ ปาฬิ – ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, อายาเมน อฏฺฐงฺคุลํ สุคตงฺคุเลน จตุรงฺคุลวิตฺถตํ ปจฺฉิมํ จีวรํ วิกปฺเปตุ’’นฺติ (มหาว. ๓๕๘).

'Um dos seis tipos de mantos' (channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ) refere-se a um dos seguintes seis tipos de mantos: de linho (khoma), de algodão (kappāsika), de seda (koseyya), de lã (kambala), de cânhamo (sāṇa) ou de mistura de materiais (bhaṅga). Tendo mostrado com isso o tipo de manto, agora, para mostrar o tamanho mínimo, diz-se: 'o menor que é elegível para compartilhamento'. O seu tamanho é de dois palmos de comprimento e um palmo de largura. A este respeito, a passagem em Pali é: 'Bhikkhus, eu permito compartilhar o menor manto que tenha oito dedos de comprimento e quatro dedos de largura, medidos pelo dedo do Sugata'.

---

ตํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ ตํ ยถาวุตฺตชาติปฺปมาณํ จีวรํ ทสาหปรมํ กาลํ อติกฺกามยโต, เอตฺถนฺตเร ยถา อติเรกจีวรํ น โหติ ตถา อกุพฺพโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ, ตญฺจ จีวรํ นิสฺสคฺคิยํ โหติ, ปาจิตฺติยาปตฺติ จสฺส โหตีติ อตฺโถ. อถ วา นิสฺสชฺชนํ นิสฺสคฺคิยํ, ปุพฺพภาเค กตฺตพฺพสฺส วินยกมฺมสฺเสตํ นามํ. นิสฺสคฺคิยมสฺส อตฺถีติ นิสฺสคฺคิยมิจฺเจว. กินฺตํ? ปาจิตฺติยํ. ตํ อติกฺกามยโต สนิสฺสคฺคิยวินยกมฺมํ ปาจิตฺติยํ โหตีติ อยเมตฺถ อตฺโถ. ปทภาชเน ปน ปฐมํ ตาว อตฺถวิกปฺปํ ทสฺเสตุํ ‘‘ตํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ โหตี’’ติ มาติกํ ฐเปตฺวา ‘‘เอกาทเส อรุณุคฺคมเน นิสฺสคฺคิยํ โหติ, นิสฺสชฺชิตพฺพ’’นฺติ วุตฺตํ. ปุน ยสฺส จ นิสฺสชฺชิตพฺพํ, ยถา จ นิสฺสชฺชิตพฺพํ, ตํ ทสฺเสตุํ ‘‘สงฺฆสฺส วา’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ เอกาทเส อรุณุคฺคมเนติ เอตฺถ ยํ ทิวสํ จีวรํ อุปฺปนฺนํ ตสฺส โย อรุโณ, โส อุปฺปนฺนทิวสนิสฺสิโต, ตสฺมา จีวรุปฺปาททิวสเอน สทฺธึ เอกาทเส อรุณุคฺคมเน นิสฺสคฺคิยํ โหตีติ เวทิตพฺพํ. สเจปิ พหูนิ เอกชฺฌํ พนฺธิตฺวา วา เวเฐตฺวา วา ฐปิตานิ เอกาว อาปตฺติ. อพทฺธาเวฐิเตสุ วตฺถุคณนาย อาปตฺติโย.

'Se ele ultrapassar esse limite, há uma ofensa de expiação com renúncia' (taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ pācittiyanti) significa que, para aquele que ultrapassa o período máximo de dez dias com um manto do tipo e tamanho mencionados, sem fazer nada nesse intervalo para que ele deixe de ser um manto extra, há uma ofensa de expiação com renúncia; o significado é que o manto torna-se sujeito a renúncia e ele incorre em uma ofensa de Pācittiya. Ou ainda, 'nissaggiya' refere-se ao ato de renúncia, sendo este o nome do procedimento disciplinar (vinayakamma) a ser realizado previamente. 'Ele tem o que deve ser renunciado', por isso é chamado de 'nissaggiya'. O que é isso? É um Pācittiya. Para aquele que ultrapassa o limite, há uma ofensa de Pācittiya acompanhada pelo procedimento disciplinar de renúncia; este é o significado aqui. Na análise das palavras, no entanto, para mostrar primeiro a alternativa de significado, estabelecendo a frase-guia 'para aquele que ultrapassa esse limite, torna-se sujeito a renúncia', foi dito: 'no décimo primeiro nascer do sol, torna-se sujeito a renúncia e deve ser renunciado'. Além disso, para mostrar a quem deve ser renunciado e como deve ser renunciado, foi dito: 'à Sangha', etc. Aqui, em 'no décimo primeiro nascer do sol', o nascer do sol do dia em que o manto foi obtido pertence ao dia da obtenção; portanto, deve-se entender que, contando a partir do dia da obtenção do manto, no décimo primeiro nascer do sol, ocorre a ofensa de renúncia. Mesmo que muitos mantos sejam guardados amarrados ou embrulhados juntos, há apenas uma única ofensa. Se não estiverem amarrados ou embrulhados, as ofensas ocorrem de acordo com o número de itens.

---

นิสฺสชฺชิตฺวา อาปตฺติ เทเสตพฺพาติ กถํ เทเสตพฺพา? ยถา ขนฺธเก วุตฺตํ, กถญฺจ ตตฺถ วุตฺตํ? เอวํ วุตฺตํ – ‘‘เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา วุฑฺฒานํ ภิกฺขูนํ ปาเท วนฺทิตฺวา อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อหํ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ อาปตฺตึ อาปนฺโน, ตํ ปฏิเทเสมี’’’ติ (จูฬว. ๒๓๙). อิธ ปน สเจ เอกํ จีวรํ โหติ ‘‘เอกํ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติย’’นฺติ วตฺตพฺพํ. สเจ ทฺเว, ‘‘ทฺเว’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ พหูนิ ‘‘สมฺพหุลานี’’ติ วตฺตพฺพํ. นิสฺสชฺชเนปิ สเจ เอกํ ยถาปาฬิเมว ‘‘อิทํ เม, ภนฺเต, จีวร’’นฺติ วตฺตพฺพํ. สเจ ทฺเว วา พหูนิ วา, ‘‘อิมานิ เม, ภนฺเต, จีวรานิ ทสาหาติกฺกนฺตานิ นิสฺสคฺคิยานิ, อิมานาหํ สงฺฆสฺส นิสฺสชฺชามี’’ติ วตฺตพฺพํ. ปาฬึ วตฺตุํ อสกฺโกนฺเตน อญฺญถาปิ วตฺตพฺพํ.

'Tendo renunciado, a ofensa deve ser confessada': como deve ser confessada? Conforme descrito no Khandhaka. E como está descrito lá? Está dito assim: 'Bhikkhus, aquele bhikkhu deve se aproximar da Sangha, colocar o manto superior sobre um ombro, prestar homenagem aos pés dos bhikkhus mais velhos, agachar-se, estender as mãos unidas em reverência e dizer: "Veneráveis, incorri em tal ofensa, eu a confesso".' Aqui, se houver apenas um manto, deve-se dizer: 'uma ofensa de expiação com renúncia'. Se forem dois, deve-se dizer: 'duas'. Se forem muitos, deve-se dizer: 'muitas'. No ato de renúncia, se houver apenas um manto, deve-se dizer exatamente como no Pali: 'Veneráveis, este manto é meu...'. Se forem dois ou muitos, deve-se dizer: 'Veneráveis, estes meus mantos, tendo ultrapassado os dez dias, são sujeitos a renúncia; eu os renuncio para a Sangha'. Aquele que for incapaz de recitar em Pali pode confessar de outra maneira.

---

พฺยตฺเตน [Pg.223] ภิกฺขุนา ปฏิพเลน อาปตฺติ ปฏิคฺคเหตพฺพาติ ขนฺธเก วุตฺตนเยเนว ปฏิคฺคเหตพฺพา. เอวญฺหิ ตตฺถ วุตฺตํ – ‘‘พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

'A ofensa deve ser aceita por um bhikkhu competente e capaz': deve ser aceita exatamente da maneira descrita no Khandhaka. Pois lá está dito assim: 'A Sangha deve ser informada por um bhikkhu competente e capaz:'

---

‘สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ, อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ อาปตฺตึ สรติ วิวรติ อุตฺตานึ กโรติ เทเสติ, ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน อาปตฺตึ ปฏิคฺคณฺเหยฺย’นฺติ.

'Ouça-me, veneráveis, a Sangha. Este bhikkhu de tal nome lembra-se de sua ofensa, a revela, a torna clara e a confessa. Se for oportuno para a Sangha, eu aceitarei a ofensa do bhikkhu de tal nome.'

---

เตน วตฺตพฺโพ ‘ปสฺสสี’ติ? ‘อาม, ปสฺสามี’ติ. อายตึ สํวเรยฺยาสี’’ติ (จูฬว. ๒๓๙). ทฺวีสุ ปน สมฺพหุลาสุ วา ปุริมนเยเนว วจนเภโท ญาตพฺโพ.

Por ele deve ser dito: 'Você vê?' 'Sim, eu vejo.' 'No futuro, você deve se conter.' No caso de duas ou de muitas ofensas, a variação gramatical deve ser entendida da mesma maneira descrita anteriormente.

---

จีวรทาเนปิ ‘‘สงฺโฆ อิมํ จีวรํ อิมานิ จีวรานี’’ติ วตฺถุวเสน วจนเภโท เวทิตพฺโพ. คณสฺส จ ปุคฺคลสฺส จ นิสฺสชฺชเนปิ เอเสว นโย.

Também na doação do manto, a variação gramatical deve ser entendida de acordo com o número de objetos, como em: 'A Sangha [dá] este manto' ou 'estes mantos'. O mesmo método se aplica à renúncia feita a um grupo ou a um indivíduo.

---

อาปตฺติเทสนาปฏิคฺคหเณสุ ปเนตฺถ อยํ ปาฬิ – ‘‘เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา สมฺพหุเล ภิกฺขู อุปสงฺกมิตฺวา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กตฺวา วุฑฺฒานํ ภิกฺขูนํ ปาเท วนฺทิตฺวา อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺสุ วจนียา – ‘อหํ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ อาปตฺตึ อาปนฺโน ตํ ปฏิเทเสมี’ติ. พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน เต ภิกฺขู ญาเปตพฺพา –

No que diz respeito à declaração e recepção de ofensas, este é o texto canônico: 'Monges, aquele monge deve se aproximar de vários monges, colocar o manto superior sobre um ombro, prestar homenagem aos pés dos monges mais velhos, agachar-se, juntar as mãos em reverência e dizer-lhes: "Senhores, cometi tal e tal ofensa, e agora a declaro." Um monge experiente e competente deve informar aqueles monges:'

---

‘สุณนฺตุ เม อายสฺมนฺตา, อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ อาปตฺตึ สรติ วิวรติ อุตฺตานึ กโรติ เทเสติ. ยทายสฺมนฺตานํ ปตฺตกลฺลํ, อหํ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน อาปตฺตึ ปฏิคฺคณฺเหยฺย’นฺติ.

'Ouçam-me, veneráveis senhores. Este monge de tal nome lembra-se de sua ofensa, revela-a, expõe-na e a declara. Se os veneráveis considerarem oportuno, eu receberei a declaração da ofensa deste monge de tal nome.'

---

เตน วตฺตพฺโพ ‘ปสฺสสี’ติ? ‘อาม, ปสฺสามี’ติ. ‘อายตึ สํวเรยฺยาสี’ติ.

Por ele deve ser dito: 'Você vê?' 'Sim, eu vejo.' 'No futuro, você deve se conter.'

---

เตน ภิกฺขุนา เอกํ ภิกฺขุํ อุปสงฺกมิตฺวา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อหํ, อาวุโส, อิตฺถนฺนามํ อาปตฺตึ อาปนฺโน ตํ ปฏิเทเสมี’ติ. เตน วตฺตพฺโพ ‘ปสฺสสี’ติ, อาม ปสฺสามีติ อายตึ สํวเรยฺยาสี’’ติ (จูฬว. ๒๓๙). ตตฺถ [Pg.224] ปุริมนเยเนว อาปตฺติยา นามคฺคหณํ วจนเภโท จ เวทิตพฺโพ.

Aquele monge deve se aproximar de um único monge, colocar o manto superior sobre um ombro, agachar-se, juntar as mãos em reverência e dizer-lhe: 'Amigo, cometi tal e tal ofensa, e agora a declaro.' Por ele deve ser dito: 'Você vê?' 'Sim, eu vejo.' 'No futuro, você deve se conter.' Nesse contexto, a menção ao nome da ofensa e a variação gramatical devem ser entendidas da mesma maneira descrita anteriormente.

---

ยถา จ คณสฺส นิสฺสชฺชเน เอวํ ทฺวินฺนํ นิสฺสชฺชเนปิ ปาฬิ เวทิตพฺพา. ยทิ หิ วิเสโส ภเวยฺย, ยเถว ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ติณฺณนฺนํ ปาริสุทฺธิอุโปสถํ กาตุํ, เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, กาตพฺโพ. พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน เต ภิกฺขู ญาเปตพฺพา’’ติอาทินา นเยน ‘‘ติณฺณนฺนํ ปาริสุทฺธิอุโปสถํ กาตุ’’นฺติ วตฺวา ปุน ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ทฺวินฺนํ ปาริสุทฺธิอุโปสถํ กาตุํ, เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, กาตพฺโพ. เถเรน ภิกฺขุนา เอกํสํ อุตฺตราสงฺค’’นฺติอาทินา (มหาว. ๑๖๘) นเยน วิสุํเยว ทฺวินฺนํ ปาริสุทฺธิอุโปสโถ วุตฺโต, เอวมิธาปิ วิสุํ ปาฬึ วเทยฺย, ยสฺมา ปน นตฺถิ, ตสฺมา อวตฺวา คโตติ, คณสฺส วุตฺตา ปาฬิเยเวตฺถ ปาฬิ.

Assim como na renúncia feita a um grupo, o texto canônico para a renúncia feita a dois monges deve ser entendido da mesma forma. Pois, se houvesse alguma diferença, assim como o Buda declarou: 'Eu permito, monges, que três realizem o Uposatha de pureza...' e depois, de forma separada, declarou: 'Eu permito, monges, que dois realizem o Uposatha de pureza...', ele também teria ensinado um texto canônico separado para a renúncia feita a dois monges. No entanto, como não há diferença, ele passou adiante sem dizer nada separado; portanto, o texto canônico estabelecido para o grupo é o mesmo aplicável aqui para dois monges.

---

อาปตฺติปฏิคฺคหเณ ปน อยํ วิเสโส, ยถา คณสฺส นิสฺสชฺชิตฺวา อาปตฺติยา เทสิยมานาย อาปตฺติปฏิคฺคาหโก ภิกฺขุ ญตฺตึ ฐเปติ, เอวํ อฏฺฐเปตฺวา ทฺวีสุ อญฺญตเรน ยถา เอกปุคฺคโล ปฏิคฺคณฺหาติ, เอวํ อาปตฺติ ปฏิคฺคเหตพฺพา. ทฺวินฺนญฺหิ ญตฺติฏฺฐปนา นาม นตฺถิ, ยทิ สิยา ทฺวินฺนํ ปาริสุทฺธิอุโปสถํ วิสุํ น วเทยฺย.

No entanto, na recepção da ofensa, há esta diferença: enquanto na declaração da ofensa após a renúncia a um grupo, o monge que recebe a ofensa apresenta uma moção formal, no caso de dois monges, a ofensa deve ser recebida por um deles sem apresentar tal moção, exatamente como um único indivíduo a receberia. Pois não existe apresentação de moção formal para dois monges; se existisse, o Buda não teria ensinado o Uposatha de pureza para dois monges de forma separada.

---

นิสฺสฏฺฐจีวรทาเนปิ ยถา ‘‘อิมํ จีวรํ อายสฺมโต ทมฺมี’’ติ เอโก วทติ, เอวํ ‘‘อิมํ มยํ จีวรํ อายสฺมโต เทมา’’ติ วตฺตุํ วฏฺฏติ. อิโต ครุกตรานิ หิ ญตฺติทุติยกมฺมานิปิ ‘‘อปโลเกตฺวา กาตพฺพานี’’ติ วุตฺตานิ อตฺถิ, เตสํ เอตํ อนุโลมํ นิสฺสฏฺฐจีวรํ ปน ทาตพฺพเมว อทาตุํ น ลพฺภติ, วินยกมฺมมตฺตญฺเหตํ. น ตํ เตน สงฺฆสฺส วา คณสฺส วา ปุคฺคลสฺส วา ทินฺนเมว โหตีติ.

Também na devolução do manto renunciado, assim como um único indivíduo diz: 'Eu dou este manto ao venerável', é apropriado dizer: 'Nós damos este manto ao venerável'. Pois existem procedimentos ainda mais sérios, como os atos com moção e segunda proclamação, que são declarados como devendo ser realizados 'após obter permissão'; este procedimento é condizente com eles. No entanto, o manto renunciado deve necessariamente ser devolvido; não é permitido retê-lo, pois isso é meramente um ato disciplinar. O manto não se torna propriedade definitiva da Sangha, do grupo ou do indivíduo por ter sido renunciado a eles.

---

๔๖๘. ทสาหาติกฺกนฺเต อติกฺกนฺตสญฺญีติ ทสาหํ อติกฺกนฺเต จีวเร ‘‘อติกฺกนฺตํ อิท’’นฺติ เอวํสญฺญี, ทสาเห วา อติกฺกนฺเต ‘‘อติกฺกนฺโต ทสาโห’’ติ เอวํสญฺญี. นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ น อิธ สญฺญา รกฺขติ. โยปิ เอวํสญฺญี, ตสฺสปิ ตํ จีวรํ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยาปตฺติ จ. สนิสฺสคฺคิยวินยกมฺมํ วา ปาจิตฺติยนฺติ อุโภปิ อตฺถวิกปฺปา ยุชฺชนฺติ. เอส นโย สพฺพตฺถ.

468. 'Tendo passado dez dias, percebendo que passou': significa que, tendo passado dez dias em relação ao manto, ele tem a percepção de que 'este período passou', ou, tendo passado dez dias, ele percebe que 'os dez dias passaram'. 'É um Nissaggiya Pācittiya': aqui, a percepção não protege da ofensa. Mesmo para aquele que tem tal percepção, aquele manto torna-se sujeito a renúncia e há uma ofensa de Pācittiya. Ou 'um Pācittiya acompanhado pelo ato disciplinar de renúncia': ambas as interpretações do significado são adequadas. Este método se aplica a todos os casos.

---

อวิสฺสชฺชิเต [Pg.225] วิสฺสชฺชิตสญฺญีติ กสฺสจิ อทินฺเน อปริจฺจตฺเต ‘‘ปริจฺจตฺตํ มยา’’ติ เอวํสญฺญี.

'Não tendo sido doado, percebendo que foi doado': significa que, em relação a um manto que não foi dado a ninguém nem abandonado, ele tem a percepção de que 'foi abandonado por mim'.

---

อนฏฺเฐ นฏฺฐสญฺญีติ อตฺตโน จีวเรน สทฺธึ พหูนิ อญฺเญสํ จีวรานิ เอกโต ฐปิตานิ โจรา หรนฺติ. ตตฺเรส อตฺตโน จีวเร อนฏฺเฐ นฏฺฐสญฺญี โหติ. เอส นโย อวินฏฺฐาทีสุปิ.

'Não estando perdido, percebendo que está perdido': significa que, quando ladrões levam muitos mantos de outros que estavam guardados junto com o seu próprio manto, o monge, embora seu próprio manto não tenha sido perdido, tem a percepção de que ele foi perdido. Este mesmo método se aplica a casos como 'não destruído, percebendo que foi destruído', etc.

---

อวิลุตฺเตติ เอตฺถ ปน คพฺภํ ภินฺทิตฺวา ปสยฺหาวหารวเสน อวิลุตฺเตติ เวทิตพฺพํ.

No termo 'não roubado', deve-se entender como não tendo sido saqueado por meio de arrombamento ou roubo violento.

---

อนิสฺสชฺชิตฺวา ปริภุญฺชติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ สกึ นิวตฺถํ วา สกึ ปารุตํ วา กายโต อโมเจตฺวา ทิวสมฺปิ วิจรติ, เอกาว อาปตฺติ. โมเจตฺวา โมเจตฺวา นิวาเสติ วา ปารุปติ วา ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. ทุนฺนิวตฺถํ วา ทุปฺปารุตํ วา สณฺฐเปนฺตสฺส อนาปตฺติ. อญฺญสฺส ตํ ปริภุญฺชโตปิ อนาปตฺติ, ‘‘อนาปตฺติ อญฺเญน กตํ ปฏิลภิตฺวา ปริภุญฺชตี’’ติ (ปารา. ๕๗๐) อาทิวจนญฺเจตฺถ สาธกํ. อนติกฺกนฺเต อติกฺกนฺตสญฺญิโน เวมติกสฺส จ ทุกฺกฏํ ปริโภคํ สนฺธาย วุตฺตํ.

'Se ele o utiliza sem tê-lo renunciado, há uma ofensa de dukkaṭa': se ele anda o dia todo sem remover do corpo o manto inferior ou o manto superior que vestiu uma vez, há apenas uma única ofensa. Se ele o remove e o veste ou se cobre repetidamente, há uma ofensa de dukkaṭa a cada ação. Não há ofensa para aquele que apenas ajusta um manto inferior mal vestido ou um manto superior mal colocado. Também não há ofensa para outra pessoa que o utilize; a declaração 'Não há ofensa se, tendo obtido o que foi feito por outro, ele o utiliza' serve como prova aqui. A menção a uma ofensa de dukkaṭa refere-se ao uso por parte daquele que percebe que o prazo passou quando na verdade não passou, ou por parte daquele que está em dúvida.

---

๔๖๙. ‘‘อนาปตฺติ อนฺโตทสาหํ อธิฏฺเฐติ, วิกปฺเปตี’’ติ เอตฺถ ปน อธิฏฺฐานุปคํ วิกปฺปนุปคญฺจ เวทิตพฺพํ. ตตฺรายํ ปาฬิ – อถ โข ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ – ‘‘ยานิ ตานิ ภควตา อนุญฺญาตานิ ‘ติจีวร’นฺติ วา ‘วสฺสิกสาฏิกา’ติ วา ‘นิสีทน’นฺติ วา ‘ปจฺจตฺถรณ’นฺติ วา ‘กณฺฑุปฺปฏิจฺฉาที’ติ วา มุขปุญฺฉนโจฬกนฺติ วา ปริกฺขารโจฬนฺติ วา สพฺพานิ ตานิ อธิฏฺฐาตพฺพานีติ นุ โข อุทาหุ วิกปฺเปตพฺพานี’’ติ, ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ –

469. 'Não há ofensa se, dentro de dez dias, ele o determina ou o compartilha': aqui, deve-se entender o que é adequado para determinação e o que é adequado para compartilhamento. A este respeito, este é o texto canônico: Então, ocorreu aos monges o seguinte pensamento: 'Todas aquelas coisas que foram permitidas pelo Abençoado — seja o "manto tríplice", o "manto para a estação das chuvas", o "assento", o "lençol de cama", o "manto para cobrir coceira/feridas", o "pano para limpar o rosto" ou o "pano de utensílios" — todas elas devem ser determinadas ou devem ser compartilhadas?' Eles relataram esse assunto ao Abençoado.

---

‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ติจีวรํ อธิฏฺฐาตุํ น วิกปฺเปตุํ; วสฺสิกสาฏิกํ วสฺสานํ จาตุมาสํ อธิฏฺฐาตุํ ตโต ปรํ วิกปฺเปตุํ; นิสีทนํ อธิฏฺฐาตุํ น วิกปฺเปตุํ; ปจฺจตฺถรณํ อธิฏฺฐาตุํ น วิกปฺเปตุํ; กณฺฑุปฺปฏิจฺฉาทึ ยาวอาพาธา อธิฏฺฐาตุํ ตโต ปรํ วิกปฺเปตุํ; มุขปุญฺฉนโจฬํ อธิฏฺฐาตุํ น วิกปฺเปตุํ; ปริกฺขารโจฬํ อธิฏฺฐาตุํ น วิกปฺเปตุ’’นฺติ (มหาว. ๓๕๘).

'Eu permito, monges, determinar o manto tríplice, mas não compartilhá-lo; determinar o manto para a estação das chuvas durante os quatro meses das chuvas e, depois disso, compartilhá-lo; determinar o assento, mas não compartilhá-lo; determinar o lençol de cama, mas não compartilhá-lo; determinar o manto para cobrir coceira/feridas enquanto durar a enfermidade e, depois disso, compartilhá-lo; determinar o pano para limpar o rosto, mas não compartilhá-lo; determinar o pano de utensílios, mas não compartilhá-lo.'

---

‘‘ตตฺถ [Pg.226] ติจีวรํ’’ อธิฏฺฐหนฺเตน รชิตฺวา กปฺปพินฺทุํ ทตฺวา ปมาณยุตฺตเมว อธิฏฺฐาตพฺพํ. ตสฺส ปมาณํ อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉเทน สุคตจีวรโต อูนกํ วฏฺฏติ, ลามกปริจฺเฉเทน สงฺฆาฏิยา อุตฺตราสงฺคสฺส จ ทีฆโต มุฏฺฐิปญฺจกํ ติริยํ มุฏฺฐิตฺติกํ ปมาณํ วฏฺฏติ. อนฺตรวาสโก ทีฆโต มุฏฺฐิปญฺจโก ติริยํ ทฺวิหตฺโถปิ วฏฺฏติ. ปารุปเณนปิ หิ สกฺกา นาภึ ปฏิจฺฉาเทตุนฺติ. วุตฺตปฺปมาณโต ปน อติเรกํ อูนกญฺจ ปริกฺขารโจฬนฺติ อธิฏฺฐาตพฺพํ.

Dentre esses, ao determinar o 'manto tríplice', o monge deve tingi-lo, fazer a marca de desfiguração e determiná-lo apenas se tiver o tamanho apropriado. Quanto ao seu tamanho, no limite máximo, é aceitável que seja menor que o manto do Sugata; no limite mínimo, para o manto externo duplo e o manto superior, é aceitável um comprimento de cinco punhos e uma largura de três punhos. Para o manto inferior, é aceitável um comprimento de cinco punhos e uma largura de até dois côvados, pois mesmo com essa largura é possível cobrir o umbigo ao vesti-lo. Qualquer manto que exceda ou seja menor que as dimensões mencionadas deve ser determinado como 'pano de utensílios'.

---

ตตฺถ ยสฺมา ‘‘ทฺเว จีวรสฺส อธิฏฺฐานา – กาเยน วา อธิฏฺเฐติ, วาจาย วา อธิฏฺเฐตี’’ติ (ปริ. ๓๒๒) วุตฺตํ, ตสฺมา ปุราณสงฺฆาฏึ ‘‘อิมํ สงฺฆาฏึ ปจฺจุทฺธรามี’’ติ ปจฺจุทฺธริตฺวา นวํ สงฺฆาฏึ หตฺเถน คเหตฺวา ‘‘อิมํ สงฺฆาฏึ อธิฏฺฐามี’’ติ จิตฺเตน อาโภคํ กตฺวา กายวิการํ กโรนฺเตน กาเยน อธิฏฺฐาตพฺพา. อิทํ กาเยน อธิฏฺฐานํ, ตํ เยน เกนจิ สรีราวยเวน อผุสนฺตสฺส น วฏฺฏติ. วาจาย อธิฏฺฐาเน ปน วจีเภทํ กตฺวา วาจาย อธิฏฺฐาตพฺพา. ตตฺร ทุวิธํ อธิฏฺฐานํ – สเจ หตฺถปาเส โหติ ‘‘อิมํ สงฺฆาฏึ อธิฏฺฐามี’’ติ วาจา ภินฺทิตพฺพา. อถ อนฺโตคพฺเภ วา อุปริปาสาเท วา สามนฺตวิหาเร วา โหติ ฐปิตฏฺฐานํ สลฺลกฺเขตฺวา ‘‘เอตํ สงฺฆาฏึ อธิฏฺฐามี’’ติ วาจา ภินฺทิตพฺพา. เอส นโย อุตฺตราสงฺเค อนฺตรวาสเก จ. นามมตฺตเมว หิ วิเสโส. ตสฺมา สพฺพานิ สงฺฆาฏึ อุตฺตราสงฺคํ อนฺตรวาสกนฺติ เอวํ อตฺตโน นาเมเนว อธิฏฺฐาตพฺพานิ. สเจ อธิฏฺฐหิตฺวา ฐปิตวตฺเถหิ สงฺฆาฏิอาทีนิ กโรติ, นิฏฺฐิเต รชเน จ กปฺเป จ อิมํ ‘‘ปจฺจุทฺธรามี’’ติ ปจฺจุทฺธริตฺวา ปุน อธิฏฺฐาตพฺพานิ. อธิฏฺฐิเตน ปน สทฺธึ มหนฺตตรเมว ทุติยปฏฺฏํ วา ขณฺฑํ วา สํสิพฺพนฺเตน ปุน อธิฏฺฐาตพฺพเมว. สเม วา ขุทฺทเก วา อธิฏฺฐานกิจฺจํ นตฺถิ.

A esse respeito, visto que foi dito: 'Existem duas formas de determinação de um manto: determina-se pelo corpo ou determina-se pela fala', portanto, após revogar o manto externo duplo antigo dizendo: 'Revogo este saṅghāṭi', deve-se segurar o novo saṅghāṭi com a mão, focar a mente dizendo: 'Determino este saṅghāṭi', e determiná-lo fisicamente através de um gesto corporal. Esta é a determinação pelo corpo; ela não é válida se o monge não tocar o manto com alguma parte de seu corpo. Na determinação pela fala, deve-se pronunciar as palavras claramente e determiná-lo verbalmente. Há dois tipos de determinação verbal: se o manto estiver ao alcance da mão, deve-se pronunciar as palavras: 'Determino este saṅghāṭi'. Se estiver dentro de um quarto, no andar superior de um edifício ou em um mosteiro vizinho, deve-se visualizar o local onde ele foi colocado e pronunciar as palavras: 'Determino aquele saṅghāṭi'. O mesmo método se aplica ao manto superior e ao manto inferior, sendo a única diferença o nome do manto. Portanto, todos eles devem ser determinados por seus respectivos nomes, como 'saṅghāṭi', 'uttarāsaṅga' ou 'antaravāsako'. Se, após determinar panos de utensílios guardados, o monge fizer deles um saṅghāṭi, etc., uma vez concluídos o tingimento e a marcação, ele deve revogar a determinação anterior dizendo: 'Revogo este [pano]' e determiná-los novamente. No entanto, se ele costurar uma segunda camada ou um pedaço significativamente maior junto com um manto já determinado, ele deve necessariamente determiná-lo de novo. Se a camada ou pedaço adicionado for de tamanho igual ou menor, não há necessidade de nova determinação.

---

ติจีวรํ ปน ปริกฺขารโจฬํ อธิฏฺฐาตุํ วฏฺฏติ น วฏฺฏตีติ? มหาปทุมตฺเถโร กิราห – ‘‘ติจีวรํ ติจีวรเมว อธิฏฺฐาตพฺพํ. สเจ ปริกฺขารโจฬาธิฏฺฐานํ ลเภยฺย อุโทสิตสิกฺขาปเท ปริหาโร นิรตฺถโก ภเวยฺยา’’ติ. เอวํ วุตฺเต กิร อวเสสา ภิกฺขู อาหํสุ – ‘‘ปริกฺขารโจฬมฺปิ ภควตาว อธิฏฺฐาตพฺพนฺติ วุตฺตํ, ตสฺมา วฏฺฏตี’’ติ. มหาปจฺจริยมฺปิ วุตฺตํ ‘‘ปริกฺขารโจฬํ นาม ปาเฏกฺกํ นิธานมุขเมตนฺติ ติจีวรํ [Pg.227] ปริกฺขารโจฬนฺติ อธิฏฺฐหิตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ. อุโทสิตสิกฺขาปเท ปน ติจีวรํ อธิฏฺฐหิตฺวา ปริหรนฺตสฺส ปริหาโร วุตฺโต’’ติ. อุภโตวิภงฺคภาณโก ปุณฺณวาลิกวาสี มหาติสฺสตฺเถโรปิ กิร อาห – ‘‘มยํ ปุพฺเพ มหาเถรานํ อสฺสุมฺห, อรญฺญวาสิโน ภิกฺขู รุกฺขสุสิราทีสุ จีวรํ ฐเปตฺวา ปธานํ ปทหนตฺถาย คจฺฉนฺติ. สามนฺตวิหาเร ธมฺมสวนตฺถาย คตานญฺจ เนสํ สูริเย อุฏฺฐิเต สามเณรา วา ทหรภิกฺขู วา ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา คจฺฉนฺติ, ตสฺมา สุขปริโภคตฺถํ ติจีวรํ ปริกฺขารโจฬนฺติ อธิฏฺฐาตุํ วฏฺฏตี’’ติ. มหาปจฺจริยมฺปิ วุตฺตํ ปุพฺเพ อารญฺญิกา ภิกฺขู อพทฺธสีมายํ ทุปฺปริหารนฺติ ติจีวรํ ปริกฺขารโจฬเมว อธิฏฺฐหิตฺวา ปริภุญฺชึสู’’ติ.

Mas é apropriado determinar o manto tríplice como 'pano de utensílios' ou não? Diz-se que o Élder Mahāpaduma afirmou: 'O manto tríplice deve ser determinado apenas como manto tríplice. Se fosse permitido determiná-lo como pano de utensílios, a proteção prescrita na regra de treinamento de Udosita seria inútil.' Quando isso foi dito, relata-se que os demais monges disseram: 'O pano de utensílios também foi declarado pelo próprio Abençoado como algo a ser determinado; portanto, é apropriado.' No Grande Comentário também é dito: 'O chamado pano de utensílios é um método separado para guardar mantos; portanto, é apropriado utilizar o manto tríplice determinando-o como pano de utensílios. No entanto, na regra de treinamento de Udosita, a proteção é prescrita para aquele que carrega o manto tríplice após tê-lo determinado como tal.' O Élder Mahātissa, um recitador de ambos os Vibhaṅgas que residia em Puṇṇavālika, também teria dito: 'No passado, ouvimos dos grandes élderes que os monges que viviam na floresta deixavam seus mantos em cavidades de árvores e saíam para praticar meditação. Quando eles iam a um mosteiro vizinho para ouvir o Dhamma e o sol nascia, os noviços ou monges mais jovens levavam suas tigelas e mantos até eles. Portanto, para maior facilidade de uso, é apropriado determinar o manto tríplice como pano de utensílios.' No Grande Comentário também é dito: 'No passado, os monges que viviam na floresta, considerando difícil proteger os mantos em áreas sem limites consagrados, utilizavam o manto tríplice determinando-o apenas como pano de utensílios.'

---

‘‘วสฺสิกสาฏิกา’’ อนติริตฺตปฺปมาณา นามํ คเหตฺวา วุตฺตนเยเนว จตฺตาโร วสฺสิเก มาเส อธิฏฺฐาตพฺพา, ตโต ปรํ ปจฺจุทฺธริตฺวา วิกปฺเปตพฺพา. วณฺณเภทมตฺตรตฺตาปิ เจสา วฏฺฏติ. ทฺเว ปน น วฏฺฏนฺติ. ‘‘นิสีทนํ’’ วุตฺตนเยน อธิฏฺฐาตพฺพเมว, ตญฺจ โข ปมาณยุตฺตํ เอกเมว, ทฺเว น วฏฺฏนฺติ. ‘‘ปจฺจตฺถรณ’’มฺปิ อธิฏฺฐาตพฺพเมว, ตํ ปน มหนฺตมฺปิ วฏฺฏติ, เอกมฺปิ วฏฺฏติ, พหูนิปิ วฏฺฏนฺติ. นีลมฺปิ ปีตกมฺปิ สทสมฺปิ ปุปฺผทสมฺปีติ สพฺพปฺปการํ วฏฺฏติ. สกึ อธิฏฺฐิตํ อธิฏฺฐิตเมว โหติ. ‘‘กณฺฑุปฺปฏิจฺฉาทิ’’ ยาว อาพาโธ อตฺถิ, ตาว ปมาณิกา อธิฏฺฐาตพฺพา. อาพาเธ วูปสนฺเต ปจฺจุทฺธริตฺวา วิกปฺเปตพฺพา, เอกาว วฏฺฏติ. ‘‘มุขปุญฺฉนโจฬํ’’ อธิฏฺฐาตพฺพเมว, ยาว เอกํ โธวิยติ, ตาว อญฺญํ ปริโภคตฺถาย อิจฺฉิตพฺพนฺติ ทฺเว วฏฺฏนฺติ. อปเร ปน เถรา ‘‘นิธานมุขเมตํ พหูนิปิ วฏฺฏนฺตี’’ติ วทนฺติ. ปริกฺขารโจเฬ คณนา นตฺถิ, ยตฺตกํ อิจฺฉติ ตตฺตกํ อธิฏฺฐาตพฺพเมว. ถวิกาปิ ปริสฺสาวนมฺปิ วิกปฺปนุปคํ ปจฺฉิมจีวรปฺปมาณํ ‘‘ปริกฺขารโจฬก’’นฺติ อธิฏฺฐาตพฺพเมว. พหูนิ เอกโต กตฺวา ‘‘อิมานิ จีวรานิ ปริกฺขารโจฬานิ อธิฏฺฐามี’’ติ อธิฏฺฐาตุมฺปิ วฏฺฏติเยว. เภสชฺชนวกมฺมมาตาปิตุอาทีนํ อตฺถาย ฐเปนฺเตนปิ อธิฏฺฐาตพฺพเมว. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘อนาปตฺตี’’ติ วุตฺตํ. มญฺจภิสิ ปีฐกภิสิ พิมฺโพหนํ ปาวาโร โกชโวติ เอเตสุ ปน เสนาสนปริกฺขารตฺถาย ทินฺนปจฺจตฺถรเณ จ อธิฏฺฐานกิจฺจํ นตฺถิเยว.

O "manto de chuva" (vassikasāṭikā), que não excede a medida prescrita, deve ser determinado formalmente pelo nome mencionado, durante os quatro meses da estação das chuvas; depois disso, deve ser revogado e compartilhado. Mesmo que seja tingido apenas para descolorir, é permitido. No entanto, dois mantos de chuva não são permitidos ao mesmo tempo. O "assento" (nisīdana) deve ser determinado da mesma maneira mencionada; e este deve ser de tamanho adequado e apenas um, dois não são permitidos. O "lençol" (paccattharaṇa) também deve ser determinado; este, contudo, mesmo que seja grande, é permitido; um é permitido, e muitos também são permitidos. Azul, amarelo, com franjas ou com franjas de flores — todos os tipos são permitidos. Uma vez determinado, permanece determinado. O "pano para cobrir coceira" (kaṇḍuppaṭicchādi) deve ser determinado dentro do tamanho prescrito enquanto durar a aflição. Quando a aflição for curada, deve ser revogado e compartilhado; apenas um é permitido. A "toalha de rosto" (mukhapuñchanacoḷa) deve ser determinada; visto que, enquanto uma está sendo lavada, outra é necessária para o uso, duas são permitidas. Outros anciãos, contudo, dizem: "Isso é um meio de armazenamento, por isso muitos também são permitidos." Para os panos de utensílios (parikkhāracoḷa), não há limite de número; quantos se desejar, tantos devem ser determinados. Uma bolsa ou um filtro de água que tenha o tamanho mínimo de um manto adequado para compartilhamento deve ser determinado simplesmente como "pano de utensílio". Juntar muitos mantos e determinar dizendo "Determino estes mantos como panos de utensílios" também é perfeitamente permitido. Mesmo para aquele que os guarda para fins de medicamentos, novas construções, ou para seus pais, etc., eles devem ser determinados. No Grande Comentário (Mahāpaccarī), no entanto, diz-se: "Não há ofensa". No caso de colchão de cama, colchão de cadeira, travesseiro, cobertor, tapete e lençóis doados para o uso de habitação, não há necessidade de determinação.

---

อธิฏฺฐิตจีวรํ ปน ปริภุญฺชโต กถํ อธิฏฺฐานํ วิชหตีติ? อญฺญสฺส ทาเนน, อจฺฉินฺทิตฺวา คหเณน, วิสฺสาสคฺคาเหน, หีนายาวตฺตเนน, สิกฺขาปจฺจกฺขาเนน[Pg.228], กาลํกิริยาย, ลิงฺคปริวตฺตเนน, ปจฺจุทฺธรเณน, ฉิทฺทภาเวนาติ อิเมหิ นวหิ การเณหิ วิชหติ. ตตฺถ ปุริเมหิ อฏฺฐหิ สพฺพจีวรานิ อธิฏฺฐานํ วิชหนฺติ, ฉิทฺทภาเวน ปน ติจีวรสฺเสว สพฺพอฏฺฐกถาสุ อธิฏฺฐานวิชหนํ วุตฺตํ, ตญฺจ นขปิฏฺฐิปฺปมาเณน ฉิทฺเทน. ตตฺถ นขปิฏฺฐิปฺปมาณํ กนิฏฺฐงฺคุลินขวเสน เวทิตพฺพํ, ฉิทฺทญฺจ วินิพฺพิทฺธฉิทฺทเมว. ฉิทฺทสฺส หิ อพฺภนฺตเร เอกตนฺตุ เจปิ อจฺฉินฺโน โหติ, รกฺขติ. ตตฺถ สงฺฆาฏิยา จ อุตฺตราสงฺคสฺส จ ทีฆนฺตโต วิทตฺถิปฺปมาณสฺส ติริยนฺตโต อฏฺฐงฺคุลปฺปมาณสฺส ปเทสสฺส โอรโต ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ ภินฺทติ, ปรโต น ภินฺทติ. อนฺตรวาสกสฺส ปน ทีฆนฺตโต วิทตฺถิปฺปมาณสฺเสว ติริยนฺตโต จตุรงฺคุลปฺปมาณสฺส ปเทสสฺส โอรโต ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ ภินฺทติ, ปรโต น ภินฺทติ. ตสฺมา ชาเต ฉิทฺเท ตํ จีวรํ อติเรกจีวรฏฺฐาเน ติฏฺฐติ, สูจิกมฺมํ กตฺวา ปุน อธิฏฺฐาตพฺพํ. มหาสุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘ปมาณจีวรสฺส ยตฺถ กตฺถจิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ ภินฺทติ, มหนฺตสฺส ปน ปมาณโต พหิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น ภินฺทติ, อนฺโตชาตํ ภินฺทตี’’ติ. กรวีกติสฺสตฺเถโร อาห – ‘‘ขุทฺทกํ มหนฺตํ น ปมาณํ, ทฺเว จีวรานิ ปารุปนฺตสฺส วามหตฺเถ สงฺฆริตฺวา ฐปิตฏฺฐาเน ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น ภินฺทติ, โอรภาเค ภินฺทติ. อนฺตรวาสกสฺสปิ โอวฏฺฏิกํ กโรนฺเตน สงฺฆริตฏฺฐาเน ฉิทฺทํ น ภินฺทติ, ตโต โอรํ ภินฺทตี’’ติ. อนฺธกฏฺฐกถายํ ปน ติจีวเร มหาสุมตฺเถรวาทํ ปมาณํ กตฺวา อุตฺตริมฺปิ อิทํ วุตฺตํ ‘‘ปจฺฉิมปฺปมาณํ อธิฏฺฐานํ รกฺขตี’’ติ. ปริกฺขารโจเฬ ทีฆโส อฏฺฐงฺคุเล สุคตงฺคุเลน ติริยํ จตุรงฺคุเล ยตฺถ กตฺถจิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ วิชหติ. มหนฺเต โจเฬ ตโต ปเรน ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น วิชหติ. เอส นโย สพฺเพสุ อธิฏฺฐาตพฺพเกสุ จีวเรสู’’ติ.

Como um manto determinado perde sua determinação para quem o utiliza? Perde-se por estas nove razões: por dar a outrem, por ser tomado à força, por ser tomado por confiança, por retornar à vida leiga, por rejeitar o treinamento, pela morte, pela mudança de gênero, pela revogação e pelo estado de ter um furo. Dessas, pelas primeiras oito razões, todos os mantos perdem a determinação. Mas, devido a um furo, a perda da determinação é dita em todos os comentários apenas para o tríplice manto, e isso ocorre por um furo do tamanho das costas de uma unha. Aqui, o tamanho das costas de uma unha deve ser entendido de acordo com a unha do dedo mínimo, e o furo deve ser um furo que atravesse completamente o tecido. Pois se mesmo um único fio dentro do furo permanecer intacto, ele preserva a determinação. No caso do manto externo (saṅghāṭi) e do manto superior (uttarāsaṅga), um furo localizado aquém de um palmo a partir da borda longitudinal e de oito dedos a partir da borda transversal quebra a determinação; além disso, não quebra. No caso do manto inferior (antaravāsaka), um furo localizado aquém de um palmo a partir da borda longitudinal e de quatro dedos a partir da borda transversal quebra a determinação; além disso, não quebra. Portanto, quando surge um furo, esse manto passa a ter o status de manto extra; deve-se costurá-lo e determiná-lo novamente. O Ancião Mahāsuma, contudo, disse: "Para um manto de tamanho padrão, um furo em qualquer lugar quebra a determinação; mas para um manto grande, um furo fora do tamanho padrão não quebra a determinação, enquanto um furo que surge dentro do tamanho padrão a quebra." O Ancião Karavīkatissa disse: "Pequeno ou grande não é o critério. Para quem usa dois mantos sobrepostos, um furo na parte dobrada e colocada sobre a mão esquerda não quebra a determinação, mas na parte aquém disso quebra. E para o manto inferior, para quem faz a dobra da cintura, um furo na parte dobrada não quebra a determinação, mas aquém disso quebra." No Comentário Andhaka, no entanto, tomando a opinião do Ancião Mahāsuma como autoridade em relação ao tríplice manto, diz-se ainda mais: "O tamanho mínimo preserva a determinação." No pano de utensílio, um furo em qualquer lugar dentro de oito dedos de comprimento e quatro dedos de largura (medidos em dedos do Sugata) faz perder a determinação. Em um pano grande, um furo além disso não faz perder a determinação. Este método se aplica a todos os mantos que devem ser determinados.

---

ตตฺถ ยสฺมา สพฺเพสมฺปิ อธิฏฺฐาตพฺพกจีวรานํ วิกปฺปนุปคปจฺฉิมปฺปมาณโต อญฺญํ ปจฺฉิมปฺปมาณํ นาม นตฺถิ, ยญฺหิ นิสีทน-กณฺฑุปฺปฏิจฺฉาทิ-วสฺสิกสาฏิกานํ ปมาณํ วุตฺตํ, ตํ อุกฺกฏฺฐํ, ตโต อุตฺตริ ปฏิสิทฺธตฺตา น ปจฺฉิมํ ตโต เหฏฺฐา อปฺปฏิสิทฺธตฺตา. ติจีวรสฺสาปิ สุคตจีวรปฺปมาณโต อูนกตฺตํ อุกฺกฏฺฐปฺปมาณเมว. ปจฺฉิมํ ปน วิสุํ สุตฺเต วุตฺตํ นตฺถิ. มุขปุญฺฉนปจฺจตฺถรณปริกฺขารโจฬานํ อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉโท นตฺถิเยว. วิกปฺปนุปคปจฺฉิเมน ปน ปจฺฉิมปริจฺเฉโท วุตฺโต. ตสฺมา ยํ ตาว อนฺธกฏฺฐกถายํ [Pg.229] ‘‘ปจฺฉิมปฺปมาณํ อธิฏฺฐานํ รกฺขตี’’ติ วตฺวา ตตฺถ ปริกฺขารโจฬสฺเสว สุคตงฺคุเลน อฏฺฐงฺคุลจตุรงฺคุลปจฺฉิมปฺปมาณํ ทสฺเสตฺวา อิตเรสํ ติจีวราทีนํ มุฏฺฐิปญฺจกาทิปเภทํ ปจฺฉิมปฺปมาณํ สนฺธาย ‘‘เอส นโย สพฺเพสุ อธิฏฺฐาตพฺพเกสุจีวเรสู’’ติ วุตฺตํ, ตํ น สเมติ.

A esse respeito, visto que para todos os mantos determináveis não existe outra medida mínima além da medida mínima adequada para compartilhamento; pois a medida prescrita para o assento, o pano para cobrir coceira e o manto de chuva é a medida máxima, porque exceder essa medida é proibido; não é a medida mínima, pois medidas abaixo dela não são proibidas. Mesmo para o tríplice manto, ser menor do que o tamanho do manto do Sugata é apenas a medida máxima. Mas uma medida mínima separada não é mencionada nos Suttas. Para a toalha de rosto, o lençol e os panos de utensílios, não há limite máximo. No entanto, o limite mínimo é estabelecido pela medida mínima adequada para compartilhamento. Portanto, o que é dito no Comentário Andhaka: "A medida mínima preserva a determinação", e ali, tendo mostrado a medida mínima de oito dedos por quatro dedos (em dedos do Sugata) apenas para o pano de utensílio, e referindo-se à medida mínima dos outros mantos, como o tríplice manto, etc., em termos de divisões como "cinco punhos", etc., e dizendo "este método se aplica a todos os mantos determináveis" — isso não concorda com o texto canônico.

---

กรวีกติสฺสตฺเถรวาเทปิ ทีฆนฺตโตเยว ฉิทฺทํ ทสฺสิตํ, ติริยนฺตโต น ทสฺสิตํ, ตสฺมา โส อปริจฺฉินฺโน. มหาสุมตฺเถรวาเท ‘‘ปมาณจีวรสฺส ยตฺถ กตฺถจิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ ภินฺทติ, มหนฺตสฺส ปน ปมาณโต พหิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น ภินฺทตี’’ติ วุตฺตํ. อิทํ ปน น วุตฺตํ – ‘‘อิทํ นาม ปมาณจีวรํ อิโต อุตฺตริ มหนฺตํ จีวร’’นฺติ. อปิเจตฺถ ติจีวราทีนํ มุฏฺฐิปญฺจกาทิเภทํ ปจฺฉิมปฺปมาณนฺติ อธิปฺเปตํ. ตตฺถ ยทิ ปจฺฉิมปฺปมาณโต พหิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น ภินฺเทยฺย, อุกฺกฏฺฐปตฺตสฺสาปิ มชฺฌิมปตฺตสฺส วา โอมกปฺปมาณโต พหิ ฉิทฺทํ อธิฏฺฐานํ น ภินฺเทยฺย, น จ น ภินฺทติ. ตสฺมา อยมฺปิ วาโท อปริจฺฉินฺโน.

Mesmo na opinião do Ancião Karavīkatissa, o furo é mostrado apenas a partir da borda longitudinal, e não a partir da borda transversal; portanto, essa opinião é indefinida. Na opinião do Ancião Mahāsuma, diz-se: "Para um manto de tamanho padrão, um furo em qualquer lugar quebra a determinação; mas para um manto grande, um furo fora do tamanho padrão não quebra a determinação." No entanto, isto não foi dito: "Tal tamanho é chamado de manto padrão, e além disso é um manto grande." Além disso, aqui, a divisão de "cinco punhos", etc., para o tríplice manto, etc., é pretendida como a medida mínima. Nesse caso, se um furo fora da medida mínima não quebrasse a determinação, então, mesmo para uma tigela de tamanho grande ou médio, um furo fora do tamanho mínimo não deveria quebrar a determinação; mas não é verdade que não quebre. Portanto, esta opinião também é indefinida.

---

โย ปนายํ สพฺพปฐโม อฏฺฐกถาวาโท, อยเมเวตฺถ ปมาณํ. กสฺมา? ปริจฺเฉทสพฺภาวโต. ติจีวรสฺส หิ ปจฺฉิมปฺปมาณญฺจ ฉิทฺทปฺปมาณญฺจ ฉิทฺทุปฺปตฺติเทสปฺปมาณญฺจ สพฺพอฏฺฐกถาสุเยว ปริจฺฉินฺทิตฺวา วุตฺตํ, ตสฺมา สฺเวว วาโท ปมาณํ. อทฺธา หิ โส ภควโต อธิปฺปายํ อนุคนฺตฺวา วุตฺโต. อิตเรสุ ปน เนว ปริจฺเฉโท อตฺถิ, น ปุพฺพาปรํ สเมตีติ.

No entanto, esta primeiríssima opinião do Comentário é a autoridade aqui. Por quê? Devido à existência de limites precisos. Pois a medida mínima do tríplice manto, a medida do furo e a medida da área onde o furo ocorre são definidas com precisão em todos os comentários antigos; portanto, apenas essa opinião do comentário é a autoridade. Certamente, ela foi dita em conformidade com a intenção do Abençoado. Nas outras opiniões, contudo, não há definição precisa, nem concordância entre o que vem antes e depois.

---

โย ปน ทุพฺพลฏฺฐาเน ปฐมํ อคฺคฬํ ทตฺวา ปจฺฉา ทุพฺพลฏฺฐานํ ฉินฺทิตฺวา อปเนติ, อธิฏฺฐานํ น ภิชฺชติ. มณฺฑลปริวตฺตเนปิ เอเสว นโย. ทุปฏฺฏสฺส เอกสฺมึ ปฏเล ฉิทฺเท วา ชาเต คฬิเต วา อธิฏฺฐานํ น ภิชฺชติ, ขุทฺทกํ จีวรํ มหนฺตํ กโรติ, มหนฺตํ วา ขุทฺทกํ กโรติ, อธิฏฺฐานํ น ภิชฺชติ. อุโภ โกฏิโย มชฺเฌ กโรนฺโต สเจ ปฐมํ ฉินฺทิตฺวา ปจฺฉา ฆเฏติ, อธิฏฺฐานํ ภิชฺชติ. อถ ฆเฏตฺวา ฉินฺทติ, น ภิชฺชติ, รชเกหิ โธวาเปตฺวา เสตํ การาเปนฺตสฺสาปิ อธิฏฺฐานํ อธิฏฺฐานเมวาติ. อยํ ตาว ‘‘อนฺโตทสาหํ อธิฏฺเฐติ วิกปฺเปตี’’ติ เอตฺถ อธิฏฺฐาเน วินิจฺฉโย.

Se alguém primeiro coloca um remendo em uma parte fraca e depois corta e remove a parte fraca, a determinação não é quebrada. O mesmo método se aplica ao substituir um painel circular. No caso de um manto de duas camadas, se surgir um furo ou se houver desgaste em apenas uma camada, a determinação não é quebrada. Se alguém torna um manto pequeno em um grande, ou um manto grande em um pequeno, a determinação não é quebrada. Se, ao trazer as duas bordas para o meio, alguém primeiro corta e depois as une, a determinação é quebrada. Mas se primeiro as une e depois corta, não é quebrada. Mesmo para quem o manda lavar por lavadeiros para torná-lo branco, a determinação permanece como determinação. Esta é, primeiramente, a decisão sobre a determinação no trecho "dentro de dez dias ele determina ou compartilha".

---

วิกปฺปเน [Pg.230] ปน ทฺเว วิกปฺปนา – สมฺมุขาวิกปฺปนา จ ปรมฺมุขาวิกปฺปนา จ. กถํ สมฺมุขาวิกปฺปนา โหตีติ? จีวรานํ เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวญฺจ ญตฺวา ‘‘‘อิมํ จีวร’นฺติ วา ‘อิมานิ จีวรานี’ติ วา ‘เอตํ จีวร’นฺติ วา ‘เอตานิ จีวรานี’’’ติ วา ‘‘ตุยฺหํ วิกปฺเปมี’’ติ วตฺตพฺพํ, อยเมกา สมฺมุขาวิกปฺปนา. เอตฺตาวตา นิเธตุํ วฏฺฏติ, ปริภุญฺชิตุํ ปน วิสฺสชฺเชตุํ วา อธิฏฺฐาตุํ วา น วฏฺฏติ. ‘‘มยฺหํ สนฺตกํ, มยฺหํ สนฺตกานิ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหี’’ติ เอวํ ปน วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ. ตโตปภุติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ.

No compartilhamento, existem dois tipos: o compartilhamento na presença e o compartilhamento na ausência. Como ocorre o compartilhamento na presença? Tendo conhecido se os mantos são um ou muitos, e se estão presentes ou ausentes, deve-se dizer: "Compartilho contigo este manto", ou "estes mantos", ou "aquele manto", ou "aqueles mantos". Este é um tipo de compartilhamento na presença. Com isso, é permitido guardá-lo. Mas não é permitido usá-lo, doá-lo ou determiná-lo. No entanto, quando se diz: "Usa o que é meu, ou doa-o, ou faz com ele conforme as circunstâncias", ocorre o que se chama de revogação. A partir de então, o uso e outras ações são permitidos.

---

อปโรปิ นโย – ตเถว จีวรานํ เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวญฺจ ญตฺวา ตสฺเสว ภิกฺขุโน สนฺติเก ‘‘‘อิมํ จีวร’นฺติ วา ‘อิมานิ จีวรานี’ติ วา ‘เอตํ จีวร’นฺติ วา ‘เอตานิ จีวรานี’’’ติ วา วตฺวา ปญฺจสุ สหธมฺมิเกสุ อญฺญตรสฺส อตฺตนา อภิรุจิตสฺส ยสฺส กสฺสจิ นามํ คเหตฺวา ‘‘‘ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน วิกปฺเปมี’ติ วา ‘ติสฺสาย ภิกฺขุนิยา, สิกฺขมานาย, ติสฺสสฺส สามเณรสฺส, ติสฺสาย สามเณริยา วิกปฺเปมี’’’ติ วา วตฺตพฺพํ, อยํ อปราปิ สมฺมุขาวิกปฺปนา. เอตฺตาวตา นิเธตุํ วฏฺฏติ, ปริโภคาทีสุ ปน เอกมฺปิ น วฏฺฏติ. เตน ปน ภิกฺขุนา ‘‘ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน สนฺตกํ…เป… ติสฺสาย สามเณริยา สนฺตกํ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหี’’ติ วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ. ตโตปภุติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ.

Outro método: da mesma forma, tendo conhecido se os mantos são um ou muitos, e se estão presentes ou ausentes, na presença daquele mesmo monge, tendo dito: "este manto", "estes mantos", "aquele manto", ou "aqueles mantos", deve-se pronunciar o nome de qualquer um dos cinco companheiros de vida dhâmica que se prefira, dizendo: "Compartilho com o monge Tissa", ou "com a monja Tissā", "com a candidata Tissā", "com o noviço Tissa", ou "com a noviça Tissā". Este é outro tipo de compartilhamento na presença. Com isso, é permitido guardá-lo, mas nenhuma ação como o uso, etc., é permitida. Mas quando aquele monge diz: "Usa o que pertence ao monge Tissa... [até]... o que pertence à noviça Tissā, ou doa-o, ou faz com ele conforme as circunstâncias", ocorre a revogação. A partir de então, o uso e outras ações são permitidos.

---

กถํ ปรมฺมุขาวิกปฺปนา โหตีติ? จีวรานํ ตเถว เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวญฺจ ญตฺวา ‘‘‘อิมํ จีวร’นฺติ วา ‘อิมานิ จีวรานี’ติ วา ‘เอตํ จีวร’นฺติ วา ‘เอตานิ จีวรานี’’’ติ วา วตฺวา ‘‘ตุยฺหํ วิกปฺปนตฺถาย ทมฺมี’’ติ วตฺตพฺพํ. เตน วตฺตพฺโพ – ‘‘โก เต มิตฺโต วา สนฺทิฏฺโฐ วา’’ติ? ตโต อิตเรน ปุริมนเยเนว ‘‘ติสฺโส ภิกฺขูติ วา…เป… ติสฺสา สามเณรี’’ติ วา วตฺตพฺพํ. ปุน เตน ภิกฺขุนา ‘‘อหํ ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน ทมฺมีติ วา…เป… ติสฺสาย สามเณริยา ทมฺมี’’ติ วา วตฺตพฺพํ, อยํ ปรมฺมุขาวิกปฺปนา. เอตฺตาวตา นิเธตุํ วฏฺฏติ, ปริโภคาทีสุ ปน เอกมฺปิ น วฏฺฏติ. เตน ปน ภิกฺขุนา ทุติยสมฺมุขาวิกปฺปนายํ วุตฺตนเยเนว ‘‘อิตฺถนฺนามสฺส สนฺตกํ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหี’’ติ วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ. ตโตปภุติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ.

Como ocorre o compartilhamento na ausência? Da mesma forma, tendo conhecido se os mantos são um ou muitos, e se estão presentes ou ausentes, tendo dito: "este manto", "estes mantos", "aquele manto", ou "aqueles mantos", deve-se dizer: "Dou-o a ti para fins de compartilhamento." Por ele deve ser perguntado: "Quem é teu amigo ou conhecido íntimo?" Então, pelo outro, deve ser dito, pelo método anterior: "O monge Tissa... [até]... a noviça Tissā". Novamente, por aquele monge deve ser dito: "Eu o dou ao monge Tissa... [até]... dou à noviça Tissā". Este é o compartilhamento na ausência. Com isso, é permitido guardá-lo, mas nenhuma ação como o uso, etc., é permitida. Mas quando aquele monge diz, da mesma maneira descrita no segundo compartilhamento na presença: "Usa o que pertence a fulano, ou doa-o, ou faz com ele conforme as circunstâncias", ocorre a revogação. A partir de então, o uso e outras ações são permitidos.

---

ทฺวินฺนํ [Pg.231] วิกปฺปนานํ กึ นานากรณํ? สมฺมุขาวิกปฺปนายํ สยํ วิกปฺเปตฺวา ปเรน ปจฺจุทฺธราเปติ. ปรมฺมุขาวิกปฺปนาย ปเรเนว วิกปฺปาเปตฺวา ปเรเนว ปจฺจุทฺธราเปติ, อิทเมตฺถ นานากรณํ. สเจ ปน ยสฺส วิกปฺเปติ, โส ปญฺญตฺติโกวิโท น โหติ, น ชานาติ ปจฺจุทฺธริตุํ, ตํ จีวรํ คเหตฺวา อญฺญสฺส พฺยตฺตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา ปุน วิกปฺเปตฺวา ปจฺจุทฺธราเปตพฺพํ. วิกปฺปิตวิกปฺปนา นาเมสา วฏฺฏติ. อยํ ‘‘วิกปฺเปตี’’ติ อิมสฺมึ ปเท วินิจฺฉโย.

Qual é a diferença entre os dois tipos de atribuição (vikappanā)? Na atribuição em presença (sammukhā-vikappanā), o próprio monge faz a atribuição e faz com que o outro a revogue. Na atribuição em ausência (parammukhā-vikappanā), ele faz com que outro realize a atribuição e faz com que esse mesmo outro a revogue; esta é a diferença aqui. Se, contudo, aquele a quem se atribui o manto não for perito nas regras disciplinares (paññattikovido) e não souber como revogá-la, deve-se pegar o manto, ir à presença de outro monge competente, realizar a atribuição novamente e fazê-lo revogar. Isso é chamado de 'atribuição de um manto já atribuído' (vikappita-vikappanā) e é permitido. Esta é a decisão a respeito da palavra 'atribui' (vikappeti).

---

‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ติจีวรํ อธิฏฺฐาตุํ น วิกปฺเปตุ’’นฺติอาทิวจนโต จ อิทํ ‘‘วิกปฺเปตี’’ติ อวิเสเสน วุตฺตวจนํ วิรุทฺธํ วิย ทิสฺสติ, น จ วิรุทฺธํ ตถาคตา ภาสนฺติ. ตสฺมา เอวมสฺส อตฺโถ เวทิตพฺโพ, ติจีวรํ ติจีวรสงฺเขเปเนว ปริหรโต อธิฏฺฐาตุเมว อนุชานามิ, น วิกปฺเปตุํ. วสฺสิกสาฏิกํ ปน จาตุมาสโต ปรํ วิกปฺเปตุเมว น อธิฏฺฐาตุํ. เอวญฺจ สติ โย ติจีวเร เอเกน จีวเรน วิปฺปวสิตุกาโม โหติ, ตสฺส ติจีวราธิฏฺฐานํ ปจฺจุทฺธริตฺวา วิปฺปวาสสุขตฺถํ วิกปฺปนาย โอกาโส ทินฺโน โหติ. ทสาหาติกฺกเม จ อนาปตฺตีติ เอเตนุปาเยน สพฺพตฺถ วิกปฺปนาย อปฺปฏิสิทฺธภาโว เวทิตพฺโพ.

Devido à declaração: 'Permito, monges, determinar o tríplice manto (ticīvara), não atribuí-lo', etc., esta afirmação geral 'atribui' parece contraditória; no entanto, os Tathāgatas não proferem contradições. Portanto, o seu significado deve ser entendido assim: para quem carrega o tríplice manto apenas sob a determinação do tríplice manto, permito apenas determinar, não atribuir. Quanto ao manto de banho da estação chuvosa (vassikasāṭika), após os quatro meses [da estação], permito apenas atribuir, não determinar. Sendo assim, para aquele que, dentre o tríplice manto, deseja passar a noite separado de um dos mantos, tendo revogado a determinação do tríplice manto, concede-se a oportunidade de realizar a atribuição para o propósito de conforto na separação. E não há ofensa mesmo ao ultrapassar dez dias; por este meio, deve-se entender que a atribuição não é proibida em todos os casos [de mantos determinados].

---

วิสฺสชฺเชตีติ อญฺญสฺส เทติ. กถํ ปน ทินฺนํ โหติ, กถํ คหิตํ? ‘‘อิมํ ตุยฺหํ เทมิ ททามิ ทชฺชามิ โอโณเชมิ ปริจฺจชามิ นิสฺสชฺชามิ วิสฺสชฺชามีติ วา ‘‘อิตฺถนฺนามสฺส เทมิ…เป… นิสฺสชฺชามี’’ติ วา วทติ, สมฺมุขาปิ ปรมฺมุขาปิ ทินฺนํเยว โหติ. ‘‘ตุยฺหํ คณฺหาหี’’ติ วุตฺเต ‘‘มยฺหํ คณฺหามี’’ติ วทติ, สุทินฺนํ สุคฺคหิตญฺจ. ‘‘ตว สนฺตกํ กโรหิ, ตว สนฺตกํ โหตุ, ตว สนฺตกํ กริสฺสสี’’ติ วุตฺเต ‘‘มม สนฺตกํ กโรมิ, มม สนฺตกํ โหตุ, มม สนฺตกํ กริสฺสามี’’ติ วทติ, ทุทฺทินฺนํ ทุคฺคหิตญฺจ. เนว ทาตา ทาตุํ ชานาติ, น อิตโร คเหตุํ. สเจ ปน ‘‘ตว สนฺตกํ กโรหี’’ติ วุตฺเต ‘‘สาธุ, ภนฺเต, มยฺหํ คณฺหามี’’ติ คณฺหาติ, สุคฺคหิตํ. สเจ ปน ‘‘เอโก คณฺหาหี’’ติ วทติ, อิตโร ‘‘น คณฺหามี’’ติ ปุน โส ‘‘ทินฺนํ มยา ตุยฺหํ, คณฺหาหี’’ติ วทติ, อิตโรปิ ‘‘น มยฺหํ อิมินา อตฺโถ’’ติ วทติ. ตโต ปุริโมปิ ‘‘มยา ทินฺน’’นฺติ ทสาหํ อติกฺกาเมติ, ปจฺฉิโมปิ ‘‘มยา ปฏิกฺขิตฺต’’นฺติ. กสฺส อาปตฺตีติ? น กสฺสจิ อาปตฺติ. ยสฺส ปน รุจฺจติ, เตน อธิฏฺฐหิตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพํ.

'Ele abre mão' (vissajjeti) significa que ele dá a outro. Mas como é dado e como é recebido? Se alguém diz: 'Eu te dou este [manto], entrego, ofereço, dedico, renuncio, desfaço-me, abro mão' ou 'Eu dou a fulano... [etc.]... abro mão', seja em presença ou em ausência, é considerado devidamente dado. Se, ao ser dito: 'Pega para ti', o outro responde: 'Eu o pego para mim', é considerado bem dado e bem recebido. Se, ao ser dito: 'Faz dele tua propriedade, que seja tua propriedade, farás dele tua propriedade', o outro responde: 'Faço dele minha propriedade, que seja minha propriedade, farei dele minha propriedade', é considerado mal dado e mal recebido; pois nem o doador sabe como dar, nem o receptor sabe como receber. Se, contudo, ao ser dito: 'Faz dele tua propriedade', o outro responde: 'Muito bem, venerável senhor, eu o pego para mim' e o aceita, é considerado bem recebido. Se, por outro lado, um diz: 'Pega', e o outro diz: 'Não pego', e o primeiro insiste: 'Foi dado por mim a ti, pega', e o outro replica: 'Não tenho necessidade disso', e depois disso o primeiro deixa passar dez dias pensando: 'Foi dado por mim', e o segundo também deixa passar dez dias pensando: 'Foi rejeitado por mim' — de quem é a ofensa? Não há ofensa para nenhum deles. Mas para aquele que desejar o manto, este deve determiná-lo e usá-lo.

---

โย [Pg.232] ปน อธิฏฺฐาเน เวมติโก, เตน กึ กาตพฺพํ? เวมติกภาวํ อาโรเจตฺวา สเจ อนธิฏฺฐิตํ ภวิสฺสติ, เอวํ เม กปฺปิยํ โหตีติ วตฺวา วุตฺตนเยเนว นิสฺสชฺชิตพฺพํ. น หิ เอวํ ชานาเปตฺวา วินยกมฺมํ กโรนฺตสฺส มุสาวาโท โหติ. เกจิ ปน ‘‘เอเกน ภิกฺขุนา วิสฺสาสํ คเหตฺวา ปุน ทินฺนํ วฏฺฏตี’’ติ วทนฺติ, ตํ น ยุชฺชติ. น หิ ตสฺเสตํ วินยกมฺมํ, นาปิ ตํ เอตฺตเกน อญฺญํ วตฺถุํ โหติ.

Se um monge estiver em dúvida (vematiko) quanto à determinação [de um manto], o que ele deve fazer? Ele deve relatar o seu estado de dúvida [a um monge perito] e dizer: 'Se ele não estiver determinado, que assim seja permitido para mim', e então deve renunciá-lo da maneira já descrita. Pois para quem realiza o ato disciplinar (vinayakamma) após informar dessa maneira, não há mentira (musāvādo). Alguns, contudo, dizem: 'Se um monge tomar o manto por confiança (vissāsa) e depois o devolver, isso é permitido'; mas isso não é adequado. Pois isso não constitui um ato disciplinar para ele, nem o objeto se torna outra coisa apenas por esse procedimento.

---

นสฺสตีติอาทิ อุตฺตานตฺถเมว. โย น ทเทยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอตฺถ ‘‘มยฺหํ ทินฺนํ อิมินา’’ติ อิมาย สญฺญาย น เทนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. ตสฺส สนฺตกภาวํ ปน ญตฺวา เลเสน อจฺฉินฺทนฺโต ภณฺฑํ อคฺฆาเปตฺวา กาเรตพฺโพติ.

As palavras 'perde-se' (nassatī), etc., têm o significado claro. No trecho 'Se ele não devolver, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa)', isso se refere àquele que não devolve o manto sob a percepção de: 'Isto foi dado a mim por ele'; para este, há uma ofensa de má conduta. Mas se, sabendo que o manto pertence ao outro, ele o toma por meio de pretexto (lesena), deve-se avaliar o valor do bem e aplicar a punição correspondente.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ สิกฺขาปทํ กถินสมุฏฺฐานํ นาม กายวาจาโต จ กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ, อนธิฏฺฐาเนน จ อวิกปฺปเนน จ อาปชฺชนโต อกิริยํ, สญฺญาย อภาเวปิ น มุจฺจติ, อชานนฺโตปิ อาปชฺชตีติ โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Quanto às origens (samuṭṭhāna), etc., esta regra de treinamento é chamada de 'origem do Kathina' (kathinasamuṭṭhāna). Ela se origina do corpo e da fala, e do corpo, da fala e da mente. Por incorrer em ofensa devido à não-determinação e à não-atribuição, trata-se de uma ofensa de omissão (akiriya). Mesmo na ausência de percepção [de transgressão], o monge não está livre da ofensa; mesmo não sabendo, ele incorre nela, por isso é classificada como 'não libertada pela percepção' (no-saññāvimokkha). É um ato sem intenção mental necessária (acittaka), uma infração por regulamento (paṇṇattivajja), envolve ação corporal (kāyakamma) e ação verbal (vacīkamma), e pode ocorrer com três tipos de mente (ticitta) e três tipos de sensação (tivedana).

---

ปฐมกถินสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da primeira regra de treinamento do Kathina está concluída.

---

๒. อุโทสิตสิกฺขาปทวณฺณนา

2. Explicação da Regra de Treinamento sobre o Depósito de Mantos (Udosita-sikkhāpada)

---

๔๗๑. เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ อุโทสิตสิกฺขาปทํ. ตตฺถ สนฺตรุตฺตเรนาติ อนฺตรนฺติ อนฺตรวาสโก วุจฺจติ, อุตฺตรนฺติ อุตฺตราสงฺโค, สห อนฺตเรน อุตฺตรํ สนฺตรุตฺตรํ, เตน สนฺตรุตฺตเรน, สห อนฺตรวาสเกน อุตฺตราสงฺเคนาติ อตฺโถ. กณฺณกิตานีติ เสเทน ผุฏฺโฐกาเสสุ สญฺชาตกาฬเสตมณฺฑลานิ. อทฺทส โข อายสฺมา อานนฺโท เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺโตติ เถโร กิร ภควติ ทิวา ปฏิสลฺลานตฺถาย คนฺธกุฏึ ปวิฏฺเฐ ตํ โอกาสํ ลภิตฺวา ทุนฺนิกฺขิตฺตานิ ทารุภณฺฑมตฺติกาภณฺฑานิ ปฏิสาเมนฺโต อสมฺมฏฺฐฏฺฐานํ สมฺมชฺชนฺโต คิลาเนหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กโรนฺโต เตสํ ภิกฺขูนํ [Pg.233] เสนาสนฏฺฐานํ สมฺปตฺโต อทฺทส. เตน วุตฺตํ – ‘‘อทฺทส โข อายสฺมา อานนฺโท เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺโต’’ติ.

471. 'Naquela ocasião, o Buda, o Abençoado...' refere-se à regra de treinamento sobre o depósito de mantos (Udosita-sikkhāpada). Nela, 'com o manto inferior e o superior' (santaruttarena): 'antara' refere-se ao manto inferior (antaravāsako), e 'uttara' refere-se ao manto superior (uttarāsaṅgo). O manto superior junto com o manto inferior é chamado de 'santaruttara'; 'tena santaruttarena' significa, portanto, 'junto com o manto inferior e o manto superior'. 'Manchados' (kaṇṇakitāni) significa que surgiram manchas pretas e brancas devido ao suor nas partes que entraram em contato com ele. 'O Venerável Ānanda viu, enquanto caminhava pelos alojamentos' significa que, quando o Abençoado entrou na cabana perfumada (gandhakuṭi) para o repouso diurno, o Ancião, aproveitando essa oportunidade, estava guardando os utensílios de madeira e de argila que haviam sido deixados desordenados, varrendo os locais que não haviam sido varridos, conversando amigavelmente com os monges doentes e, ao chegar ao local de alojamento daqueles monges [que haviam deixado seus mantos secando ao sol], ele os viu. Por isso foi dito: 'O Venerável Ānanda viu, enquanto caminhava pelos alojamentos'.

---

๔๗๓. อวิปฺปวาสสมฺมุตึ ทาตุนฺติ อวิปฺปวาเส สมฺมุติ อวิปฺปวาสสมฺมุติ, อวิปฺปวาสาย วา สมฺมุติ อวิปฺปวาสสมฺมุติ. โก ปเนตฺถ อานิสํโส? เยน จีวเรน วิปฺปวสติ, ตํ นิสฺสคฺคิยํ น โหติ, อาปตฺติญฺจ นาปชฺชติ. กิตฺตกํ กาลํ? มหาสุมตฺเถโร ตาว อาห – ‘‘ยาว โรโค น วูปสมติ, วูปสนฺเต ปน โรเค สีฆํ จีวรฏฺฐานํ อาคนฺตพฺพ’’นฺติ. มหาปทุมตฺเถโร อาห – ‘‘สีฆํ อาคจฺฉโต โรโค ปฏิกุปฺเปยฺย, ตสฺมา สณิกํ อาคนฺตพฺพํ. ยโต ปฏฺฐาย หิ สตฺถํ วา ปริเยสติ, ‘คจฺฉามี’ติ อาโภคํ วา กโรติ, ตโต ปฏฺฐาย วฏฺฏติ. ‘น ทานิ คมิสฺสามี’ติ เอวํ ปน ธุรนิกฺเขปํ กโรนฺเตน ปจฺจุทฺธริตพฺพํ, อติเรกจีวรฏฺฐาเน ฐสฺสตี’’ติ. สเจ ปนสฺส โรโค ปฏิกุปฺปติ, กึ กาตพฺพนฺติ? ผุสฺสเทวตฺเถโร ตาว อาห – ‘‘สเจ โสเยว โรโค ปฏิกุปฺปติ, สา เอว สมฺมุติ, ปุน สมฺมุติทานกิจฺจํ นตฺถิ. อถญฺโญ กุปฺปติ, ปุน ทาตพฺพา สมฺมุตี’’ติ. อุปติสฺสตฺเถโร อาห – ‘‘โส วา โรโค โหตุ, อญฺโญ วา ปุน สมฺมุติทานกิจฺจํ นตฺถี’’ติ.

473. 'Para conceder o consentimento de não-separação' (avippavāsasammuti): o consentimento em relação à não-separação é chamado de avippavāsasammuti, ou o consentimento para o propósito de não-separação é avippavāsasammuti. Qual é o benefício disso? O manto do qual o monge passa a noite separado não se torna sujeito à renúncia (nissaggiya) e ele não incorre em ofensa. Por quanto tempo? O Ancião Mahāsumma disse: 'Enquanto a doença não for curada; mas uma vez curada a doença, ele deve retornar rapidamente ao local onde o manto está.' O Ancião Mahāpaduma disse: 'Se ele retornar rapidamente, a doença pode reincidir; portanto, ele deve retornar sem pressa. Pois a partir do momento em que ele procura uma caravana de viagem ou toma a decisão mental de "eu irei", a partir desse momento o retorno é apropriado. Mas se ele abandonar o esforço dizendo "não irei agora", ele deve revogar o consentimento, e o manto permanecerá na condição de manto extra (atirekacīvara).' Se a sua doença reincidir, o que deve ser feito? O Ancião Phussadeva disse: 'Se a mesma doença reincidir, aquele mesmo consentimento permanece válido; não há necessidade de realizar o ato de concessão novamente. Mas se outra doença surgir, o consentimento deve ser concedido novamente.' O Ancião Upatissa disse: 'Quer seja a mesma doença ou outra, não há necessidade de realizar o ato de concessão novamente.'

---

๔๗๕-๖. นิฏฺฐิตจีวรสฺมึ ภิกฺขุนาติ อิธ ปน ปุริมสิกฺขาปเท วิย อตฺถํ อคฺคเหตฺวา นิฏฺฐิเต จีวรสฺมึ ภิกฺขุโนติ เอวํ สามิวเสน กรณวจนสฺส อตฺโถ เวทิตพฺโพ. กรณวเสน หิ ภิกฺขุนา อิทํ นาม กาตพฺพนฺติ นตฺถิ. สามิวเสน ปน ภิกฺขุโน จีวรสฺมึ นิฏฺฐิเต กถิเน จ อุพฺภเต เอวํ ฉินฺนปลิโพโธ เอกรตฺตมฺปิ เจ ภิกฺขุ ติจีวเรน วิปฺปวเสยฺยาติ เอวํ อตฺโถ ยุชฺชติ. ตตฺถ ติจีวเรนาติ อธิฏฺฐิเตสุ ตีสุ จีวเรสุ เยน เกนจิ. เอเกน วิปฺปวุตฺโถปิ หิ ติจีวเรน วิปฺปวุตฺโถ โหติ, ปฏิสิทฺธปริยาปนฺเนน วิปฺปวุตฺถตฺตา. เตเนวสฺส ปทภาชเน ‘‘สงฺฆาฏิยา วา’’ติอาทิ วุตฺตํ. วิปฺปวเสยฺยาติ วิปฺปยุตฺโต วเสยฺย.

475-6. 'Quando o manto do monge estiver concluído' (niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunā): aqui, ao contrário da regra de treinamento anterior, o significado do caso instrumental deve ser entendido no sentido genitivo, ou seja, 'quando o manto do monge estiver concluído'. Pois não há nenhuma ação a ser realizada pelo monge no sentido instrumental. Mas no sentido genitivo, quando o manto do monge está concluído e o Kathina é removido, tendo os seus impedimentos cortados (chinnapalibodho), se o monge passar a noite separado do tríplice manto, mesmo por uma única noite — este significado é perfeitamente adequado. Nesse contexto, 'do tríplice manto' (ticīvarena) refere-se a qualquer um dos três mantos determinados. Pois mesmo aquele que está separado de apenas um manto é considerado separado do tríplice manto, por estar separado de um manto que faz parte do conjunto restrito. Por essa mesma razão, na análise das palavras (padabhājana), foi dito: 'ou do manto externo (saṅghāṭi)', etc. 'Passar a noite separado' (vippavaseyya) significa passar a noite desprovido dele.

---

๔๗๗-๘. คาโม เอกูปจาโรติอาทิ อวิปฺปวาสลกฺขณววตฺถาปนตฺถํ วุตฺตํ. ตโต ปรํ ยถากฺกเมน ตาเนว ปนฺนรส มาติกาปทานิ วิตฺถาเรนฺโต ‘‘คาโม เอกูปจาโร นามา’’ติอาทิมาห. ตตฺถ เอกกุลสฺส คาโมติ เอกสฺส รญฺโญ วา โภชกสฺส วา คาโม. ปริกฺขิตฺโตติ เยน [Pg.234] เกนจิ ปากาเรน วา วติยา วา ปริกฺขาย วา ปริกฺขิตฺโต. เอตฺตาวตา เอกกุลคามสฺส เอกูปจารตา ทสฺสิตา. อนฺโตคาเม วตฺถพฺพนฺติ เอวรูเป คาเม จีวรํ นิกฺขิปิตฺวา คามพฺภนฺตเร ยถารุจิเต ฐาเน อรุณํ อุฏฺฐาเปตุํ วฏฺฏติ. อปริกฺขิตฺโตติ อิมินา ตสฺเสว คามสฺส นานูปจารตา ทสฺสิตา. เอวรูเป คาเม ยสฺมึ ฆเร จีวรํ นิกฺขิตฺตํ, ตตฺถ วตฺถพฺพํ. หตฺถปาสา วา น วิชหิตพฺพนฺติ อถ วา ตํ ฆรํ สมนฺตโต หตฺถปาสา น วิชหิตพฺพํ, อฑฺฒเตยฺยรตนปฺปมาณปฺปเทสา อุทฺธํ น วิชหิตพฺพนฺติ วุตฺตํ โหติ. อฑฺฒเตยฺยรตนพฺภนฺตเร ปน วตฺถุํ วฏฺฏติ. ตํ ปมาณํ อติกฺกมิตฺวา สเจปิ อิทฺธิมา ภิกฺขู อากาเส อรุณํ อุฏฺฐาเปติ, นิสฺสคฺคิยเมว โหติ. เอตฺถ จ ยสฺมึ ฆเรติ ฆรปริจฺเฉโท ‘‘เอกกุลสฺส นิเวสนํ โหตี’’ติอาทินา (ปารา. ๔๘๐) ลกฺขเณน เวทิตพฺโพ.

477-8. 'Uma aldeia com um único recinto' (gāmo ekūpacāro), etc., é dito para definir a característica da não-separação. Depois disso, detalhando em ordem os mesmos quinze termos da matriz (mātikā), diz-se: 'Uma aldeia com um único recinto é...', etc. Nela, 'uma aldeia de uma única família' (ekakulassa gāmo) refere-se a uma aldeia pertencente a um único rei, a um chefe de aldeia (bhojaka) ou a um proprietário. 'Cercada' (parikkhitto) significa cercada por qualquer tipo de muro, cerca ou fosso. Com isso, demonstra-se a condição de recinto único de uma aldeia de uma única família. 'Deve-se residir dentro da aldeia' (antogāme vatthabbaṃ) significa que, em tal aldeia, tendo depositado o manto, é permitido ver o amanhecer (aruṇaṃ uṭṭhāpetuṃ) em qualquer lugar desejado dentro da aldeia. 'Não cercada' (aparikkhitto) demonstra a condição de múltiplos recintos dessa mesma aldeia. Em tal aldeia, deve-se residir na casa onde o manto foi depositado. 'Ou não se deve afastar da distância de um braço' (hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ) significa que não se deve afastar além da distância de um braço ao redor daquela casa, ou seja, não se deve afastar além de uma área de dois côvados e meio (dois braços e meio). É permitido residir dentro do limite de dois côvados e meio. Se um monge com poderes psíquicos ultrapassar essa medida e ver o amanhecer no ar, o manto torna-se sujeito à renúncia. E aqui, o limite da casa na expressão 'na casa onde' deve ser entendido pela característica 'é a residência de uma única família', etc.

---

๔๗๙. นานากุลสฺส คาโมติ นานาราชูนํ วา โภชกานํ วา คาโม, เวสาลิกุสินาราทิสทิโส. ปริกฺขิตฺโตติ อิมินา นานากุลคามสฺส เอกูปจารตา ทสฺสิตา. สภาเย วา ทฺวารมูเล วาติ เอตฺถ สภายนฺติ ลิงฺคพฺยตฺตเยน สภา วุตฺตา. ทฺวารมูเลติ นครทฺวารสฺส สมีเป. อิทํ วุตฺตํ โหติ – เอวรูเป คาเม ยสฺมึ ฆเร จีวรํ นิกฺขิตฺตํ, ตตฺถ วา วตฺถพฺพํ. ตตฺถ สทฺทสงฺฆฏฺฏเนน วา ชนสมฺพาเธน วา วสิตุํ อสกฺโกนฺเตน สภาเย วา วตฺถพฺพํ นครทฺวารมูเล วา. ตตฺรปิ วสิตุํ อสกฺโกนฺเตน ยตฺถ กตฺถจิ ผาสุกฏฺฐาเน วสิตฺวา อนฺโตอรุเณ อาคมฺม เตสํเยว สภายทฺวารมูลานํ หตฺถปาสา วา น วิชหิตพฺพํ. ฆรสฺส ปน จีวรสฺส วา หตฺถปาเส วตฺตพฺพเมว นตฺถิ.

479. 'Uma aldeia de várias famílias' (nānākulassa gāmo) refere-se a uma aldeia pertencente a vários reis ou chefes de aldeia, semelhante a Vesali, Kusinara, etc. 'Cercada' (parikkhitto) demonstra a condição de recinto único de uma aldeia de várias famílias. 'Em um salão público ou na entrada do portão' (sabhāye vā dvāramūle vā): aqui, 'sabhāyaṃ' é usado com variação de gênero para 'sabhā' (salão público). 'Na entrada do portão' (dvāramūle) significa perto do portão da cidade. O que se quer dizer é o seguinte: em tal aldeia, deve-se residir na casa onde o manto foi depositado. Se não for possível residir ali devido ao barulho ou à aglomeração de pessoas, deve-se residir no salão público ou perto do portão da cidade. Se também ali não for possível residir, tendo residido em qualquer lugar confortável e retornado antes do amanhecer, não se deve afastar da distância de um braço daquele salão público ou do portão da cidade. Mas não há necessidade de residir na distância de um braço da casa ou do próprio manto.

---

สภายํ คจฺฉนฺเตน หตฺถปาเส จีวรํ นิกฺขิปิตฺวาติ สเจ ฆเร อฏฺฐเปตฺวา สภาเย ฐเปสฺสามีติ สภายํ คจฺฉติ, เตน สภายํ คจฺฉนฺเตน หตฺถปาเสติ หตฺถํ ปสาเรตฺวา ‘‘หนฺทิมํ จีวรํ ฐเปมี’’ติ เอวํ นิกฺเขปสุเข หตฺถปาสคเต กิสฺมิญฺจิ อาปเณ จีวรํ นิกฺขิปิตฺวา ปุริมนเยเนว สภาเย วา วตฺถพฺพํ ทฺวารมูเล วา, หตฺถปาสา วา น วิชหิตพฺพํ.

'Tendo depositado o manto a uma distância de um braço ao ir para o salão público' (sabhāyaṃ gacchantena hatthapāse cīvaraṃ nikkhipitvā): se, em vez de deixá-lo na casa, o monge vai para o salão público pensando: 'vou deixá-lo no salão público', por aquele que vai para o salão público, 'a uma distância de um braço' significa estender a mão e dizer: 'aqui, eu coloco este manto', depositando o manto em alguma loja que esteja ao alcance de um braço para facilitar o depósito; e então, da mesma maneira descrita anteriormente, deve-se residir no salão público ou no portão da cidade, e não se deve afastar da distância de um braço.

---

ตตฺรายํ วินิจฺฉโย – ผุสฺสเทวตฺเถโร ตาว อาห – ‘‘จีวรหตฺถปาเส วสิตพฺพํ นตฺถิ, ยตฺถ กตฺถจิ วีถิหตฺถปาเสปิ สภายหตฺถปาเสปิ ทฺวารหตฺถปาเสปิ [Pg.235] วสิตุํ วฏฺฏตี’’ติ. อุปติสฺสตฺเถโร ปนาห – ‘‘นครสฺส พหูนิปิ ทฺวารานิ โหนฺติ พหูนิปิ สภายานิ, ตสฺมา สพฺพตฺถ น วฏฺฏติ. ยสฺสา ปน วีถิยา จีวรํ ฐปิตํ ยํ ตสฺสา สมฺมุขฏฺฐาเน สภายญฺจ ทฺวารญฺจ ตสฺส สภายสฺส จ ทฺวารสฺส จ หตฺถปาสา น วิชหิตพฺพํ. เอวญฺหิ สติ สกฺกา จีวรสฺส ปวตฺติ ชานิตุ’’นฺติ. สภายํ ปน คจฺฉนฺเตน ยสฺส อาปณิกสฺส หตฺเถ นิกฺขิตฺตํ, สเจ โส ตํ จีวรํ อติหริตฺวา ฆเร นิกฺขิปติ, วีถิหตฺถปาโส น รกฺขติ, ฆรสฺส หตฺถปาเส วตฺถพฺพํ. สเจ มหนฺตํ ฆรํ โหติ, ทฺเว วีถิโย ผริตฺวา ฐิตํ ปุรโต วา ปจฺฉโต วา หตฺถปาเสเยว อรุณํ อุฏฺฐาเปตพฺพํ. สภาเย นิกฺขิปิตฺวา ปน สภาเย วา ตสฺส สมฺมุเข นครทฺวารมูเล วา เตสํเยว หตฺถปาเส วา อรุณํ อุฏฺฐาเปตพฺพํ.

Aqui está a decisão (vinicchayo): O Ancião Phussadeva disse primeiro: 'Não há necessidade de residir na distância de um braço do manto; é permitido residir em qualquer lugar na distância de um braço da rua, do salão público ou do portão.' O Ancião Upatissa, contudo, disse: 'Uma cidade tem muitos portões e muitos salões públicos, por isso não é permitido em todos os lugares. Mas na rua onde o manto foi colocado, não se deve afastar da distância de um braço do salão público ou do portão que fica em frente àquela rua. Pois, sendo assim, é possível saber o paradeiro do manto.' Se, ao ir para o salão público, o manto foi depositado nas mãos de um lojista, e se este leva o manto e o coloca em uma casa, a distância de um braço da rua não protege; deve-se residir na distância de um braço da casa. Se for uma casa grande que se estende por duas ruas, deve-se ver o amanhecer na distância de um braço da frente ou de trás da casa. Mas se o manto foi depositado no salão público, deve-se ver o amanhecer no salão público, ou em frente a ele perto do portão da cidade, ou na distância de um braço deles.

---

อปริกฺขิตฺโตติอิมินา ตสฺเสว คามสฺส นานูปจารตา ทสฺสิตา. เอเตเนวุปาเยน สพฺพตฺถ เอกูปจารตา จ นานูปจารตา จ เวทิตพฺพา. ปาฬิยํ ปน ‘‘คาโม เอกูปจาโร นามา’’ติ เอวํ อาทิมฺหิ ‘‘อชฺโฌกาโส เอกูปจาโร นามา’’ติ เอวํ อนฺเต จ เอกเมว มาติกาปทํ อุทฺธริตฺวา ปทภาชนํ วิตฺถาริตํ. ตสฺมา ตสฺเสว ปทสฺสานุสาเรน สพฺพตฺถ ปริกฺเขปาทิวเสน เอกูปจารตา จ นานูปจารตา จ เวทิตพฺพา.

Com a palavra 'não cercado' (aparikkhitto), mostra-se a multiplicidade de recintos daquela mesma aldeia. Por este mesmo método, em todos os lugares, deve-se entender tanto a unicidade de recinto quanto a multiplicidade de recintos. No texto canônico, no entanto, extraindo apenas um termo da matriz, a saber, 'uma aldeia de recinto único' no início e 'o espaço aberto de recinto único' no fim, a análise das palavras é detalhada. Portanto, de acordo com esse mesmo termo, em todos os lugares, por meio de cercas, etc., deve-se entender a unicidade de recinto e a multiplicidade de recintos.

---

๔๘๐-๑. นิเวสนาทีสุ โอวรกาติ คพฺภานํเยเวตํ ปริยายวจนํ. หตฺถปาสา วาติ คพฺภสฺส หตฺถปาสา. ทฺวารมูเล วาติ สพฺเพสํ สาธารเณ ฆรทฺวารมูเล. หตฺถปาสา วาติ คพฺภสฺส วา ฆรทฺวารมูลสฺส วา หตฺถปาสา.

480-1. Entre as residências, etc., a palavra 'quartos' (ovaraka) é um sinônimo de aposentos internos (gabbha). 'Ou do alcance da mão' significa do alcance da mão do quarto interno. 'Ou na soleira da porta' significa na soleira da porta da casa, que é comum a todos. 'Ou do alcance da mão' significa do alcance da mão do quarto interno ou da soleira da porta da casa.

---

๔๘๒-๗. อุโทสิโตติ ยานาทีนํ ภณฺฑานํ สาลา. อิโต ปฏฺฐาย จ นิเวสเน วุตฺตนเยเนว วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. อฏฺโฏติ ปฏิราชาทิปฏิพาหนตฺถํ อิฏฺฐกาหิ กโต พหลภิตฺติโก จตุปญฺจภูมิโก ปติสฺสยวิเสโส. มาโฬติ เอกกูฏสงฺคหิโต จตุรสฺสปาสาโท. ปาสาโทติ ทีฆปาสาโท. หมฺมิยนฺติ มุณฺฑจฺฉทนปาสาโท.

482-7. 'Depósito' (udosito) é um galpão para bens como veículos, etc. E a partir daqui, a decisão deve ser entendida exatamente pelo método mencionado para a residência. 'Torre' (aṭṭo) é um tipo especial de abrigo feito de tijolos, com paredes espessas, de quatro ou cinco andares, com o propósito de repelir reis inimigos, etc. 'Pavilhão' (māḷo) é uma mansão quadrangular com um único pináculo. 'Mansão' (pāsādo) é uma mansão longa. 'Palácio de teto plano' (hammiya) é uma mansão com teto plano.

---

๔๘๙. สตฺตพฺภนฺตราติเอตฺถ เอกํ อพฺภนฺตรํ อฏฺฐวีสติหตฺถํ โหติ. สเจ สตฺโถ คจฺฉนฺโต คามํ วา นทึ วา ปริยาทิยิตฺวา ติฏฺฐติ อนฺโตปวิฏฺเฐน สทฺธึ เอกาพทฺโธ หุตฺวา โอรญฺจ ปารญฺจ ผริตฺวา ฐิโต โหติ, สตฺถปริหาโรว ลพฺภติ. อถ คาเม วา นทิยา วา ปริยาปนฺโน โหติ อนฺโตปวิฏฺโฐ[Pg.236], คามปริหาโร เจว นทีปริหาโร จ ลพฺภติ. สเจ วิหารสีมํ อติกฺกมิตฺวา ติฏฺฐติ, อนฺโตสีมาย จ จีวรํ โหติ, วิหารํ คนฺตฺวา วสิตพฺพํ. สเจ พหิสีมาย จีวรํ โหติ สตฺถสมีเปเยว วสิตพฺพํ. สเจ คจฺฉนฺโต สกเฏ วา ภคฺเค โคเณ วา นฏฺเฐ อนฺตรา ฉิชฺชติ, ยสฺมึ โกฏฺฐาเส จีวรํ ตตฺถ วสิตพฺพํ.

489. Aqui, em 'sete abbhantaras', um abbhantara equivale a vinte e oito côvados. Se uma caravana em viagem parar após ter atravessado completamente uma aldeia ou um rio, e permanecer conectada com aqueles que entraram, espalhando-se por este lado e pelo outro lado, obtém-se apenas a proteção da caravana. Mas se ela estiver incluída na aldeia ou no rio, tendo entrado neles, obtém-se tanto a proteção da aldeia quanto a do rio. Se ela parar tendo ultrapassado o limite do monastério, e o manto estiver dentro do limite, deve-se ir ao monastério e ali residir. Se o manto estiver fora do limite, deve-se residir bem próximo à caravana. Se, durante a viagem, a carroça quebrar ou o boi se perder, e a viagem for interrompida no caminho, deve-se residir na parte onde o manto está localizado.

---

๔๙๐. เอกกุลสฺส เขตฺเต หตฺถปาโส นาม จีวรหตฺถปาโสเยว, นานากุลสฺส เขตฺเต หตฺถปาโส นาม เขตฺตทฺวารสฺส หตฺถปาโส. อปริกฺขิตฺเต จีวรสฺเสว หตฺถปาโส.

490. No campo de uma única família, o chamado 'alcance da mão' é apenas o alcance da mão do manto; no campo de várias famílias, o chamado 'alcance da mão' é o alcance da mão do portão do campo. Em um campo não cercado, é apenas o alcance da mão do manto.

---

๔๙๑-๔. ธญฺญกรณนฺติ ขลํ วุจฺจติ. อาราโมติ ปุปฺผาราโม วา ผลาราโม วา. ทฺวีสุปิ เขตฺเต วุตฺตสทิโสว วินิจฺฉโย. วิหาโร นิเวสนสทิโส. รุกฺขมูเล อนฺโตฉายายนฺติ ฉายาย ผุฏฺโฐกาสสฺส อนฺโต เอว. วิรฬสาขสฺส ปน รุกฺขสฺส อาตเปน ผุฏฺโฐกาเส ฐปิตํ นิสฺสคฺคิยเมว โหติ, ตสฺมา ตาทิสสฺส สาขาจฺฉายาย วา ขนฺธจฺฉายาย วา ฐเปตพฺพํ. สเจ สาขาย วา วิฏเป วา ฐเปติ, อุปริ อญฺญสาขาจฺฉายาย ผุฏฺโฐกาเสเยว ฐเปตพฺพํ. ขุชฺชรุกฺขสฺส ฉายา ทูรํ คจฺฉติ, ฉายาย คตฏฺฐาเน ฐเปตุํ วฏฺฏติเยว. อิธาปิ หตฺถปาโส จีวรหตฺถปาโสเยว.

491-4. 'Área de debulha' (dhaññakaraṇa) refere-se à eira. 'Bosque' (ārāma) é um bosque de flores ou um bosque de frutas. Em ambos, a decisão é exatamente semelhante àquela mencionada para o campo. O monastério é semelhante à residência. Sob a árvore, 'dentro da sombra' significa apenas dentro da área tocada pela sombra. No entanto, no caso de uma árvore com galhos esparsos, o manto colocado em um local tocado pela luz do sol torna-se sujeito a abandono (nissaggiya); portanto, deve ser colocado na sombra dos galhos ou na sombra do tronco de tal árvore. Se for colocado em um galho ou em uma bifurcação de galhos, deve ser colocado apenas no local tocado pela sombra de outro galho acima. A sombra de uma árvore curvada vai longe; é perfeitamente adequado colocá-lo no local alcançado pela sombra. Aqui também, o 'alcance da mão' é apenas o alcance da mão do manto.

---

อคามเก อรญฺเญติ อคามกํ นาม อรญฺญํ วิญฺฌาฏวีอาทีสุ วา สมุทฺทมชฺเฌ วา มจฺฉพนฺธานํ อคมนปเถ ทีปเกสุ ลพฺภติ. สมนฺตา สตฺตพฺภนฺตราติ มชฺเฌ ฐิตสฺส สมตฺตา สพฺพทิสาสุ สตฺตพฺภนฺตรา, วินิพฺเพเธน จุทฺทส โหนฺติ. มชฺเฌ นิสินฺโน ปุรตฺถิมาย วา ปจฺฉิมาย วา ทิสาย ปริยนฺเต ฐปิตจีวรํ รกฺขติ. สเจ ปน อรุณุคฺคมนสมเย เกสคฺคมตฺตมฺปิ ปุรตฺถิมํ ทิสํ คจฺฉติ, ปจฺฉิมาย ทิสาย จีวรํ นิสฺสคฺคิยํ โหติ. เอส นโย อิตรสฺมึ. อุโปสถกาเล ปน ปริสปริยนฺเต นิสินฺนภิกฺขุโต ปฏฺฐาย สตฺตพฺภนฺตรสีมา โสเธตพฺพา. ยตฺตกํ ภิกฺขุสงฺโฆ วฑฺฒติ, สีมาปิ ตตฺตกํ วฑฺฒติ.

Em 'uma floresta sem aldeias', a chamada floresta sem aldeias é encontrada em florestas como a floresta de Vindhyā, etc., ou no meio do oceano, em pequenas ilhas fora da rota dos pescadores. 'Sete abbhantaras ao redor' significa que, para quem está no centro, há sete abbhantaras ao redor em todas as direções, totalizando quatorze de ponta a ponta. Aquele que está sentado no centro pode proteger o manto colocado no limite da direção leste ou oeste. Se, no entanto, no momento do amanhecer, ele se mover mesmo que a largura de um fio de cabelo em direção ao leste, o manto na direção oeste torna-se sujeito a abandono. Este mesmo princípio se aplica ao inverso. No momento do Uposatha, no entanto, a partir do monge sentado na extremidade da assembleia, o limite de sete abbhantaras deve ser purificado. À medida que a comunidade de monges aumenta, o limite também aumenta na mesma proporção.

---

๔๙๕. อนิสฺสชฺชิตฺวา ปริภุญฺชติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอตฺถ สเจ ปธานิโก ภิกฺขุ สพฺพรตฺตึ ปธานมนุยุญฺชิตฺวา ปจฺจุสสมเย ‘‘นฺหายิสฺสามี’’ติ ตีณิปิ จีวรานิ ตีเร ฐเปตฺวา นทึ โอตรติ, นฺหายนฺตสฺเสว จสฺส อรุณํ อุฏฺฐหติ, กึ กาตพฺพํ. โส หิ ยทิ อุตฺตริตฺวา จีวรํ นิวาเสติ, นิสฺสคฺคิยจีวรํ [Pg.237] อนิสฺสชฺชิตฺวา ปริภุญฺชนปจฺจยา ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ. อถ นคฺโค คจฺฉติ, เอวมฺปิ ทุกฺกฏํ อาปชฺชตีติ? น อาปชฺชติ. โส หิ ยาว อญฺญํ ภิกฺขุํ ทิสฺวา วินยกมฺมํ น กโรติ, ตาว เตสํ จีวรานํ อปริโภคารหตฺตา นฏฺฐจีวรฏฺฐาเน ฐิโต โหติ. นฏฺฐจีวรสฺส จ อกปฺปิยํ นาม นตฺถิ. ตสฺมา เอกํ นิวาเสตฺวา ทฺเว หตฺเถน คเหตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา วินยกมฺมํ กาตพฺพํ. สเจ ทูเร วิหาโร โหติ, อนฺตรามคฺเค มนุสฺสา สญฺจรนฺติ. เอกํ นิวาเสตฺวา เอกํ ปารุปิตฺวา เอกํ อํสกูเฏ ฐเปตฺวา คนฺตพฺพํ. สเจ วิหาเร สภาคภิกฺขู น ปสฺสติ, ภิกฺขาจารํ คตา โหนฺติ, สงฺฆาฏึ พหิคาเม ฐเปตฺวา สนฺตรุตฺตเรน อาสนสาลํ คนฺตฺวา วินยกมฺมํ กาตพฺพํ. สเจ พหิคาเม โจรภยํ โหติ, ปารุปิตฺวา คนฺตพฺพํ. สเจ อาสนสาลา สมฺพาธา โหติ ชนากิณฺณา, น สกฺกา เอกมนฺเต จีวรํ อปเนตฺวา วินยกมฺมํ กาตุํ, เอกํ ภิกฺขุํ อาทาย พหิคามํ คนฺตฺวา วินยกมฺมํ กตฺวา จีวรานิ ปริภุญฺชิตพฺพานิ.

495. Aqui, em 'se ele usa o manto sem tê-lo abandonado, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa)': se um monge dedicado à meditação, tendo praticado meditação a noite toda, ao amanhecer, pensando 'vou tomar banho', coloca todos os três mantos na margem e desce ao rio, e o amanhecer surge enquanto ele ainda está tomando banho, o que deve ser feito? Pois se ele sair da água e vestir o manto, devido ao uso do manto sujeito a abandono sem tê-lo abandonado, ele incorre em uma ofensa de má conduta. Mas se ele for nu, ele também incorre em uma ofensa de má conduta? Não incorre. Pois, até que ele veja outro monge e realize o procedimento disciplinar (vinayakamma), devido ao fato de esses mantos não serem adequados para uso, ele está na posição de alguém cujo manto foi perdido. E para quem perdeu o manto, não há nada que seja inadequado. Portanto, vestindo um, segurando os outros dois com a mão, ele deve ir ao monastério e realizar o procedimento disciplinar. Se o monastério for longe e houver pessoas transitando pelo caminho, ele deve ir vestindo um, cobrindo-se com outro e colocando o terceiro sobre o ombro. Se ele não encontrar monges de mesma categoria no monastério, por terem saído para esmolar comida, ele deve deixar o manto externo (saṅghāṭi) fora da aldeia, ir ao refeitório apenas com o manto inferior e o manto superior (santaruttara) e realizar o procedimento disciplinar. Se houver perigo de ladrões fora da aldeia, ele deve ir cobrindo-se com ele. Se o refeitório estiver apertado e cheio de gente, de modo que não seja possível retirar o manto em um canto para realizar o procedimento disciplinar, ele deve levar um monge consigo para fora da aldeia, realizar o procedimento disciplinar e então usar os mantos.

---

สเจ ภิกฺขู ทหรานํ หตฺเถ ปตฺตจีวรํ ทตฺวา มคฺคํ คจฺฉนฺตา ปจฺฉิเม ยาเม สยิตุกามา โหนฺติ, อตฺตโน อตฺตโน จีวรํ หตฺถปาเส กตฺวาว สยิตพฺพํ. สเจ คจฺฉนฺตานํเยว อสมฺปตฺเตสุ ทหเรสุ อรุณํ อุคฺคจฺฉติ, จีวรํ นิสฺสคฺคิยํ โหติ, นิสฺสโย ปน น ปฏิปฺปสฺสมฺภติ, ทหรานมฺปิ ปุรโต คจฺฉนฺตานํ เถเรสุ อสมฺปตฺเตสุ เอเสว นโย. มคฺคํ วิรชฺฌิตฺวา อรญฺเญ อญฺญมญฺญํ อปสฺสนฺเตสุปิ เอเสว นโย. สเจ ปน ทหรา ‘‘มยํ, ภนฺเต, มุหุตฺตํ สยิตฺวา อสุกสฺมึ นาม โอกาเส ตุมฺเห สมฺปาปุณิสฺสามา’’ติ วตฺวา ยาว อรุณุคฺคมนา สยนฺติ, จีวรญฺจ นิสฺสคฺคิยํ โหติ, นิสฺสโย จ ปฏิปฺปสฺสมฺภติ, ทหเร อุยฺโยเชตฺวา เถเรสุ สยนฺเตสุปิ เอเสว นโย. ทฺเวธาปถํ ทิสฺวา เถรา ‘‘อยํ มคฺโค’’ ทหรา ‘‘อยํ มคฺโค’’ติ วตฺวา อญฺญมญฺญสฺส วจนํ อคฺคเหตฺวา คตา, สห อรุณุคฺคมนา จีวรานิ จ นิสฺสคฺคิยานิ โหนฺติ, นิสฺสโย จ ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. สเจ ทหรา มคฺคโต โอกฺกมฺม ‘‘อนฺโตอรุเณเยว นิวตฺติสฺสามา’’ติ เภสชฺชตฺถาย คามํ ปวิสิตฺวา อาคจฺฉนฺติ. อสมฺปตฺตานํเยว จ เตสํ อรุโณ อุคฺคจฺฉติ, จีวรานิ นิสฺสคฺคิยานิ โหนฺติ, นิสฺสโย ปน น ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. สเจ ปน เธนุภเยน วา สุนขภเยน วา ‘‘มุหุตฺตํ ฐตฺวา คมิสฺสามา’’ติ ฐตฺวา วา นิสีทิตฺวา วา คจฺฉนฺติ, อนฺตรา อรุเณ อุคฺคเต จีวรานิ นิสฺสคฺคิยานิ โหนฺติ, นิสฺสโย จ ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. สเจ ‘‘อนฺโตอรุเณเยว อาคมิสฺสามา’’ติ อนฺโตสีมายํ [Pg.238] คามํ ปวิฏฺฐานํ อนฺตรา อรุโณ อุคฺคจฺฉติ, เนว จีวรานิ นิสฺสคฺคิยานิ โหนฺติ, น นิสฺสโย ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. สเจ ปน ‘‘วิภายตุ ตาวา’’ติ นิสีทนฺติ, อรุเณ อุคฺคเตปิ น จีวรานิ นิสฺสคฺคิยานิ โหนฺติ, นิสฺสโย ปน ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. เยปิ ‘‘อนฺโตอรุเณเยว อาคมิสฺสามา’’ติ สามนฺตวิหารํ ธมฺมสวนตฺถาย สอุสฺสาหา คจฺฉนฺติ, อนฺตรามคฺเคเยว จ เนสํ อรุโณ อุคฺคจฺฉติ, จีวรานิ นิสฺสคฺคิยานิ โหนฺติ, นิสฺสโย ปน น ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. สเจ ธมฺมคารเวน ‘‘ยาว ปริโยสานํ สุตฺวาว คมิสฺสามา’’ติ นิสีทนฺติ, สห อรุณสฺสุคฺคมนา จีวรานิปิ นิสฺสคฺคิยานิ โหนฺติ, นิสฺสโยปิ ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. เถเรน ทหรํ จีวรโธวนตฺถาย คามกํ เปเสนฺเตน อตฺตโน จีวรํ ปจฺจุทฺธริตฺวาว ทาตพฺพํ. ทหรสฺสาปิ จีวรํ ปจฺจุทฺธราเปตฺวา ฐเปตพฺพํ. สเจ อสฺสติยา คจฺฉติ, อตฺตโน จีวรํ ปจฺจุทฺธริตฺวา ทหรสฺส จีวรํ วิสฺสาเสน คเหตฺวา ฐเปตพฺพํ. สเจ เถโร นสฺสรติ, ทหโร เอว สรติ, ทหเรน อตฺตโน จีวรํ ปจฺจุทฺธริตฺวา เถรสฺส จีวรํ วิสฺสาเสน คเหตฺวา คนฺตฺวา วตฺตพฺโพ ‘‘ภนฺเต, ตุมฺหากํ จีวรํ อธิฏฺฐหิตฺวา ปริภุญฺชถา’’ติ อตฺตโนปิ จีวรํ อธิฏฺฐาตพฺพํ. เอวํ เอกสฺส สติยาปิ อาปตฺติโมกฺโข โหตีติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

Se os monges seniores, tendo entregue a tigela e o manto nas mãos dos monges mais jovens, estiverem viajando e desejarem dormir na última vigília da noite, cada um deve dormir mantendo seu próprio manto ao alcance da mão. Se, enquanto eles ainda estão caminhando, o amanhecer surgir antes que os monges mais jovens os alcancem, o manto torna-se sujeito a abandono, mas a dependência (nissaya) não é interrompida. O mesmo princípio se aplica se os monges mais jovens estiverem caminhando à frente e os seniores ainda não os tiverem alcançado. O mesmo princípio se aplica se eles errarem o caminho na floresta e não conseguirem ver uns aos outros. Se, no entanto, os monges mais jovens disserem: 'Venerável, nós dormiremos por um momento e os alcançaremos em tal lugar', e dormirem até o amanhecer, o manto torna-se sujeito a abandono e a dependência é interrompida. O mesmo princípio se aplica se os seniores dormirem após terem enviado os mais jovens adiante. Ao verem uma bifurcação na estrada, os seniores dizendo 'este é o caminho' e os mais jovens dizendo 'este é o caminho', e eles seguirem sem aceitar as palavras uns dos outros, com o amanhecer, os mantos tornam-se sujeitos a abandono e a dependência é interrompida. Se os monges mais jovens se desviarem do caminho, pensando 'retornaremos antes do amanhecer', entrarem em uma aldeia em busca de remédios e depois retornarem, mas o amanhecer surgir antes que eles retornem, os mantos tornam-se sujeitos a abandono, mas a dependência não é interrompida. Se, no entanto, por medo de uma vaca ou de um cão, pensando 'esperaremos um momento e depois iremos', eles pararem ou se sentarem e depois continuarem, e o amanhecer surgir nesse intervalo, os mantos tornam-se sujeitos a abandono e a dependência é interrompida. Se, pensando 'retornaremos antes do amanhecer', eles entrarem em uma aldeia que está dentro do limite, e o amanhecer surgir nesse intervalo, os mantos não se tornam sujeitos a abandono, nem a dependência é interrompida. Se, no entanto, eles se sentarem pensando 'que amanheça primeiro', mesmo com o amanhecer surgindo, os mantos não se tornam sujeitos a abandono, mas a dependência é interrompida. Também aqueles que, pensando 'retornaremos antes do amanhecer', vão com entusiasmo a um monastério vizinho para ouvir o Dhamma, e o amanhecer surge para eles no meio do caminho, os mantos tornam-se sujeitos a abandono, mas a dependência não é interrompida. Se, por respeito ao Dhamma, eles se sentarem pensando 'ouviremos até o fim e depois iremos', com o amanhecer, os mantos tornam-se sujeitos a abandono e a dependência também é interrompida. Quando o monge sênior envia o mais jovem a uma pequena aldeia para lavar o manto, ele deve entregar o manto somente após ter revogado sua determinação. O manto do monge mais jovem também deve ser guardado após ter sua determinação revogada. Se ele for por esquecimento, tendo revogado a determinação de seu próprio manto, ele deve pegar o manto do monge mais jovem com base na confiança e guardá-lo. Se o sênior não se lembrar, mas o mais jovem se lembrar, o mais jovem, tendo revogado a determinação de seu próprio manto, deve pegar o manto do sênior com base na confiança, ir até ele e dizer: 'Venerável, determine o seu manto e use-o', e ele próprio também deve determinar seu manto. Assim, mesmo pela atenção de apenas um deles, há a liberação da ofensa. O restante tem o significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ ปฐมกถินสิกฺขาปเท อนธิฏฺฐานํ อวิกปฺปนญฺจ อกิริยํ, อิธ อปจฺจุทฺธรณํ อยเมว วิเสโส. เสสํ สพฺพตฺถ วุตฺตนยเมวาติ.

Quanto às origens, etc., na primeira regra de treinamento sobre o manto Kathina, a não determinação e a não partilha constituem a omissão; aqui, a não revogação da determinação é a omissão. Esta é a única diferença. O restante é exatamente como o método mencionado em todos os lugares.

---

อุโทสิตสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre o depósito (Udositasikkhāpada) está concluída.

---

๓. ตติยกถินสิกฺขาปทวณฺณนา

3. Explicação da Terceira Regra de Treinamento sobre o Manto Kathina

---

๔๙๗. เตน สมเยนาติ ตติยกถินสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อุสฺสาเปตฺวา ปุนปฺปุนํ วิมชฺชตีติ ‘‘วลีสุ นฏฺฐาสุ อิทํ มหนฺตํ ภวิสฺสตี’’ติ มญฺญมาโน อุทเกน สิญฺจิตฺวา ปาเทหิ อกฺกมิตฺวา หตฺเถหิ อุสฺสาเปตฺวา อุกฺขิปิตฺวา ปิฏฺฐิยํ ฆํสติ, ตํ อาตเป สุกฺขํ ปฐมปฺปมาณเมว โหติ. โส ปุนปิ ตถา กโรติ, เตน วุตฺตํ – ‘‘อุสฺสาเปตฺวา ปุนปฺปุนํ วิมชฺชตี’’ติ. ตํ เอวํ กิลมนฺตํ ภควา คนฺธกุฏิยํ นิสินฺโนว ทิสฺวา นิกฺขมิตฺวา เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺโต วิย ตตฺถ อคมาสิ. เตน วุตฺตํ – ‘‘อทฺทส โข ภควา’’ติอาทิ.

497. 'Naquela ocasião' (tena samayena) introduz a terceira regra de treinamento sobre o manto Kathina. Ali, 'tendo-o esticado, esfrega-o repetidamente' significa: pensando 'quando as rugas desaparecerem, este manto se tornará grande', ele o borrifa com água, pisa nele com os pés, estica-o com as mãos, levanta-o e o esfrega na superfície. Quando ele seca ao sol, fica exatamente com o tamanho original. Ele faz o mesmo novamente. Por isso foi dito: 'tendo-o esticado, esfrega-o repetidamente'. Vendo-o exaurir-se dessa maneira, o Abençoado, sentado em sua cabana perfumada, viu-o, saiu de lá e, como se estivesse fazendo uma ronda pelas habitações, foi até aquele lugar. Por isso foi dito: 'O Abençoado viu...', etc.

---

๔๙๙-๕๐๐. เอกาทสมาเสติ [Pg.239] เอกํ ปจฺฉิมกตฺติกมาสํ ฐเปตฺวา เสเส เอกาทสมาเส. สตฺตมาเสติ กตฺติกมาสํ เหมนฺติเก จ จตฺตาโรติ ปญฺจมาเส ฐเปตฺวา เสเส สตฺตมาเส. กาเลปิ อาทิสฺส ทินฺนนฺติ สงฺฆสฺส วา ‘‘อิทํ อกาลจีวร’’นฺติ อุทฺทิสิตฺวา ทินฺนํ, เอกปุคฺคลสฺส วา ‘‘อิทํ ตุยฺหํ ทมฺมี’’ติ ทินฺนํ.

499-500. 'Onze meses' significa excluindo o único mês de Kattika posterior, nos onze meses restantes. 'Sete meses' significa excluindo os cinco meses, a saber, o mês de Kattika e os quatro meses do inverno, nos sete meses restantes. 'Mesmo no tempo apropriado, oferecido após designação' significa oferecido à Sangha após designar 'este é um manto fora do tempo apropriado', ou oferecido a um indivíduo após dizer 'dou isto a você'.

---

สงฺฆโต วาติ อตฺตโน ปตฺตภาควเสน สงฺฆโต วา อุปฺปชฺเชยฺย. คณโต วาติ อิทํ สุตฺตนฺติกคณสฺส เทม, อิทํ อาภิธมฺมิกคณสฺสาติ เอวํ คณสฺส เทนฺติ. ตโต อตฺตโน ปตฺตภาควเสน คณโต วา อุปฺปชฺเชยฺย.

'Ou da Sangha' significa que pode surgir da Sangha por meio de sua própria parcela recebida. 'Ou do grupo' refere-se a quando oferecem a um grupo dizendo 'oferecemos isto ao grupo de recitadores dos Suttas' ou 'oferecemos isto ao grupo de recitadores do Abhidhamma'; a partir disso, pode surgir daquele grupo por meio de sua própria parcela recebida.

---

โน จสฺส ปาริปูรีติ โน เจ ปาริปูรี ภเวยฺย, ยตฺตเกน กยิรมานํ อธิฏฺฐานจีวรํ ปโหติ, ตญฺเจ จีวรํ ตตฺตกํ น ภเวยฺย, อูนกํ ภเวยฺยาติ อตฺโถ.

'Se não houver suficiência para ele' significa se não houver suficiência. O significado é: se a quantidade de tecido necessária para fazer um manto determinado não for suficiente, ou seja, se esse tecido não atingir essa quantidade, sendo insuficiente.

---

ปจฺจาสา โหติ สงฺฆโต วาติอาทีสุ อสุกทิวสํ นาม สงฺโฆ จีวรานิ ลภิสฺสติ, คโณ ลภิสฺสติ, ตโต เม จีวรํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ เอวํ สงฺฆโต วา คณโต วา ปจฺจาสา โหติ. ญาตเกหิ เม จีวรตฺถาย เปสิตํ, มิตฺเตหิ เปสิตํ, เต อาคตา จีวเร ทสฺสนฺตีติ เอวํ ญาติโต วา มิตฺตโต วา ปจฺจาสา โหติ. ปํสุกูลํ วาติ เอตฺถ ปน ปํสุกูลํ วา ลจฺฉามีติ เอวํ ปจฺจาสา โหตีติ โยเชตพฺพํ. อตฺตโน วา ธเนนาติ อตฺตโน กปฺปาสสุตฺตาทินา ธเนน, อสุกทิวสํ นาม ลจฺฉามีติ เอวํ วา ปจฺจาสา โหตีติ อตฺโถ.

Nas passagens que começam com 'paccāsā hoti saṅghato vā' (há expectativa em relação ao Sangha, etc.), o significado é: 'Em tal dia o Sangha receberá mantos, ou o grupo (gaṇa) receberá mantos, e a partir disso um manto surgirá para mim' — assim há expectativa em relação ao Sangha ou ao grupo. 'Meus parentes enviaram [fio] para o propósito de um manto para mim, meus amigos enviaram; quando eles chegarem, darão os mantos' — assim há expectativa em relação aos parentes ou amigos. Na expressão 'ou um manto de trapos' (paṃsukūlaṃ vā), deve-se aplicar: 'Eu obterei um manto de trapos' — assim há expectativa. 'Ou com seus próprios recursos' (attano vā dhanena) significa: com seus próprios recursos, como algodão, fio, etc., 'em tal dia eu obterei [um manto]' — assim há expectativa.

---

ตโต เจ อุตฺตริ นิกฺขิเปยฺย สติยาปิ ปจฺจาสายาติ มาสปรมโต เจ อุตฺตริ นิกฺขิเปยฺย, นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ อตฺโถ. เอวํ ปน อวตฺวา ยสฺมา อนฺตรา อุปฺปชฺชมาเน ปจฺจาสาจีวเร มูลจีวรสฺส อุปฺปนฺนทิวสโต ยาว วีสติโม ทิวโส ตาว อุปฺปนฺนํ ปจฺจาสาจีวรํ มูลจีวรํ อตฺตโน คติกํ กโรติ, ตโต อุทฺธํ มูลจีวรํ ปจฺจาสาจีวรํ อตฺตโน คติกํ กโรติ. ตสฺมา ตํ วิเสสํ ทสฺเสตุํ ‘‘ตทหุปฺปนฺเน มูลจีวเร’’ติอาทินา นเยน ปทภาชนํ วุตฺตํ, ตํ อุตฺตานตฺถเมว.

A frase 'Se, além disso, ele o guardar, mesmo havendo expectativa' (tato ce uttari nikkhipeyya satiyāpi paccāsāyā) significa: se ele o guardar além do limite máximo de um mês, ocorre uma ofensa de expiação com renúncia (nissaggiya pācittiya). No entanto, sem expressar dessa forma, visto que, quando o manto esperado (paccāsācīvara) surge no intervalo, desde o dia em que o manto original (mūlacīvara) surgiu até o vigésimo dia, o manto esperado que surgiu faz com que o manto original siga o seu próprio destino (compartilhe o mesmo prazo); após isso, o manto original faz com que o manto esperado siga o seu próprio destino. Portanto, para mostrar essa distinção, a análise das palavras (padabhājana) foi exposta pelo método que começa com 'no dia em que o manto original surge' (tadahuppanne mūlacīvare), o que tem um significado claro.

---

วิสภาเค อุปฺปนฺเน มูลจีวเรติ ยทิ มูลจีวรํ สณฺหํ, ปจฺจาสาจีวรํ ถูลํ, น สกฺกา โยเชตุํ. รตฺติโย จ เสสา โหนฺติ, น ตาว มาโส ปูรติ[Pg.240], น อกามา นิคฺคเหน จีวรํ กาเรตพฺพํ. อญฺญํ ปจฺจาสาจีวรํ ลภิตฺวาเยว กาลพฺภนฺตเร กาเรตพฺพํ. ปจฺจาสาจีวรมฺปิ ปริกฺขารโจฬํ อธิฏฺฐาตพฺพํ. อถ มูลจีวรํ ถูลํ โหติ, ปจฺจาสาจีวรํ สณฺหํ, มูลจีวรํ ปริกฺขารโจฬํ อธิฏฺฐหิตฺวา ปจฺจาสาจีวรเมว มูลจีวรํ กตฺวา ฐเปตพฺพํ. ตํ ปุน มาสปริหารํ ลภติ, เอเตนุปาเยน ยาว อิจฺฉติ ตาว อญฺญมญฺญํ มูลจีวรํ กตฺวา ฐเปตุํ วฏฺฏตีติ. เสสํ อุตฺตานเมว.

A frase 'Se o manto original que surgiu for incompatível' (visabhāge uppanne mūlacīvare) significa: se o manto original for fino e o manto esperado for grosso, não é possível juntá-los. E se ainda restarem noites e o mês ainda não tiver se completado, o manto não deve ser feito contra a vontade por meio de coerção. Somente após obter outro manto esperado é que ele deve ser feito dentro do período de tempo. O manto esperado também deve ser determinado como um pano de utilidade (parikkhāracoḷa). Mas se o manto original for grosso e o manto esperado for fino, deve-se determinar o manto original como pano de utilidade e, fazendo do próprio manto esperado o manto original, ele deve ser guardado. Este obtém novamente a concessão de um mês; por este meio, enquanto ele desejar, é permitido guardar fazendo de um e de outro o manto original. O restante é claro.

---

สมุฏฺฐานาทีนิ ปฐมกถินสทิสาเนวาติ.

As origens (samuṭṭhāna), etc., são semelhantes às do primeiro Kathina.

---

ตติยกถินสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina o comentário sobre o terceiro preceito de Kathina.

---

๔. ปุราณจีวรสิกฺขาปทวณฺณนา

4. Comentário sobre o Preceito do Manto Antigo (Purāṇacīvara-sikkhāpada)

---

๕๐๓-๕. เตน สมเยนาติ ปุราณจีวรสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ยาว สตฺตมา ปิตามหยุคาติ ปิตุปิตา ปิตามโห, ปิตามหสฺส ยุคํ ปิตามหยุคํ. ยุคนฺติ อายุปฺปมาณํ วุจฺจติ. อภิลาป มตฺตเมว เจตํ. อตฺถโต ปน ปิตามโหเยว ปิตามหยุคํ. ตโต อุทฺธํ สพฺเพปิ ปุพฺพปุริสา ปิตามหคฺคหเณเนว คหิตา. เอวํ ยาว สตฺตโม ปุริโส ตาว ยา อสมฺพทฺธา สา ยาว สตฺตมา ปิตามหยุคา อสมฺพทฺธาติ วุจฺจติ. เทสนามุขเมว เจตํ. ‘‘มาติโต วา ปิติโต วา’’ติวจนโต ปน ปิตามหยุคมฺปิ ปิตามหิยุคมฺปิ มาตามหยุคมฺปิ มาตามหิยุคมฺปิ เตสํ ภาตุภคินีภาคิเนยฺยปุตฺตปปุตฺตาทโยปิ สพฺเพ อิธ สงฺคหิตา เอวาติ เวทิตพฺพา.

503-5. A expressão 'Naquela ocasião...' (tena samayena) refere-se ao preceito do manto antigo (Purāṇacīvara-sikkhāpada). Nele, 'até a sétima geração de avós' (yāva sattamā pitāmahayugā): o pai do pai é o avô (pitāmaha); a geração do avô é a geração de avós (pitāmahayuga). 'Yuga' refere-se à duração da vida. Mas isso é apenas uma expressão verbal. Em termos de significado, o próprio avô é a geração de avós. Acima dele, todos os ancestrais masculinos são incluídos pela própria menção de 'avô'. Assim, até o sétimo homem, qualquer mulher que não seja aparentada é chamada de 'não aparentada até a sétima geração de avós'. E isso é apenas uma introdução ao ensinamento. No entanto, devido à declaração 'pelo lado da mãe ou pelo lado do pai', a geração do avô paterno, a geração da avó paterna, a geração do avô materno, a geração da avó materna, bem como seus irmãos, irmãs, sobrinhos, filhos, netos, etc., todos devem ser compreendidos como incluídos aqui.

---

ตตฺรายํ วิตฺถารนโย – ปิตา ปิตุปิตา ตสฺส ปิตา ตสฺสาปิ ปิตาติ เอวํ ยาว สตฺตมา ยุคา, ปิตา ปิตุมาตา ตสฺสา ปิตา จ มาตา จ ภาตา จ ภคินี จ ปุตฺตา จ ธีตโร จาติ เอวมฺปิ อุทฺธญฺจ อโธ จ ยาว สตฺตมา ยุคา, ปิตา ปิตุภาตา ปิตุภคินี ปิตุปุตฺตา ปิตุธีตโร เตสมฺปิ ปุตฺตธีตุปรมฺปราติ เอวมฺปิ ยาว สตฺตมา ยุคา, มาตา มาตุมาตา ตสฺสา มาตา ตสฺสาปิ มาตาติ เอวมฺปิ ยาว สตฺตมา ยุคา, มาตา มาตุปิตา ตสฺส มาตา จ ปิตา จ ภาตา จ ภคินี จ ปุตฺตา จ ธีตโร จาติ, เอวมฺปิ อุทฺธญฺจ อโธ จ ยาว สตฺตมา ยุคา, มาตา มาตุภาตา มาตุภคินี มาตุปุตฺตา มาตุธีตโร เตสมฺปิ ปุตฺตธีตุปรมฺปราติ [Pg.241] เอวมฺปิ ยาว สตฺตมา ยุคา, เนว มาตุสมฺพนฺเธน น ปิตุสมฺพนฺเธน สมฺพทฺธา, อยํ อญฺญาติกา นาม.

Aqui está a explicação detalhada: o pai, o pai do pai, o pai deste, e o pai deste também — assim até a sétima geração; o pai, a mãe do pai, o pai e a mãe dela, o irmão e a irmã dela, os filhos e as filhas dela — assim também, para cima e para baixo, até a sétima geração; o pai, o irmão do pai, a irmã do pai, os filhos do pai, as filhas do pai, e a linhagem de filhos e filhas deles — assim também até a sétima geração; a mãe, a mãe da mãe, a mãe dela, e a mãe desta também — assim até a sétima geração; a mãe, o pai da mãe, a mãe e o pai dele, o irmão e a irmã dele, os filhos e as filhas dele — assim também, para cima e para baixo, até a sétima geração; a mãe, o irmão da mãe, a irmã da mãe, os filhos da mãe, as filhas da mãe, e a linhagem de filhos e filhas deles — assim também até a sétima geração; aquela que não é aparentada nem por conexão materna nem por conexão paterna é chamada de 'não aparentada' (aññātikā).

---

อุภโต สงฺเฆติ ภิกฺขุนิสงฺเฆ ญตฺติจตุตฺเถน ภิกฺขุสงฺเฆ ญตฺติจตุตฺเถนาติ อฏฺฐวาจิกวินยกมฺเมน อุปสมฺปนฺนา.

A expressão 'de ambos os Sanghas' (ubhato saṅghe) refere-se àquela que foi ordenada por meio de um procedimento formal com uma moção e três anúncios (ñatticatuttha) no Sangha de bhikkhunīs, e por um procedimento formal com uma moção e três anúncios no Sangha de bhikkhus — ou seja, ordenada por meio do procedimento disciplinar de oito proclamações (aṭṭhavācikavinayakamma).

---

สกึ นิวตฺถมฺปิ สกึ ปารุตมฺปีติ รชิตฺวา กปฺปํ กตฺวา เอกวารมฺปิ นิวตฺถํ วา ปารุตํ วา. อนฺตมโส ปริโภคสีเสน อํเส วา มตฺถเก วา กตฺวา มคฺคํ คโต โหติ, อุสฺสีสกํ วา กตฺวา นิปนฺโน โหติ, เอตมฺปิ ปุราณจีวรเมว. สเจ ปน ปจฺจตฺถรณสฺส เหฏฺฐา กตฺวา นิปชฺชติ, หตฺเถหิ วา อุกฺขิปิตฺวา อากาเส วิตานํ กตฺวา สีเสน อผุสนฺโต คจฺฉติ, อยํ ปริโภโค นาม น โหตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ.

A expressão 'mesmo vestido uma vez, mesmo usado uma vez' (sakiṃ nivatthampi sakiṃ pārutampi) significa: tendo tingido, feito a marca de desfiguração (kappa), e vestido ou usado mesmo que uma única vez. Até mesmo se, para fins de uso, ele tiver colocado o manto sobre o ombro ou sobre a cabeça e percorrido um caminho, ou se tiver deitado usando-o como travesseiro (ussīsaka) — isso também é considerado um 'manto antigo' (purāṇacīvara). No entanto, se ele se deitar colocando-o sob um lençol (paccattharaṇa), ou se caminhar segurando-o com as mãos no ar como um dossel (vitāna) sem que este toque sua cabeça, isso não é considerado 'uso' (paribhoga), conforme dito no Kurundī.

---

โธตํ นิสฺสคฺคิยนฺติ เอตฺถ เอวํ อาณตฺตา ภิกฺขุนี โธวนตฺถาย อุทฺธนํ สชฺเชติ, ทารูนิ สํหรติ, อคฺคึ กโรติ, อุทกํ อาหรติ ยาว นํ โธวิตฺวา อุกฺขิปติ, ตาว ภิกฺขุนิยา ปโยเค ปโยเค ภิกฺขุสฺส ทุกฺกฏํ. โธวิตฺวา อุกฺขิตฺตมตฺเต นิสฺสคฺคิยํ โหติ. สเจ ทุทฺโธตนฺติ มญฺญมานา ปุน สิญฺจติ วา โธวติ วา ยาว นิฏฺฐานํ น คจฺฉติ ตาว ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ. เอส นโย รชนาโกฏเนสุ. รชนโทณิยญฺหิ รชนํ อากิริตฺวา ยาว สกึ จีวรํ รชติ, ตโต ปุพฺเพ ยํกิญฺจิ รชนตฺถาย กโรติ, ปจฺฉา วา ปฏิรชติ, สพฺพตฺถ ปโยเค ปโยเค ภิกฺขุสฺส ทุกฺกฏํ. เอวํ อาโกฏเนปิ ปโยโค เวทิตพฺโพ.

Na frase 'lavado, há renúncia' (dhotaṃ nissaggiyaṃ): quando a bhikkhunī assim instruída prepara o fogão para lavar, junta lenha, acende o fogo, traz água, até que ela o lave e o retire da água, para cada espaço de esforço (payoga) da bhikkhunī, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) para o bhikkhu. No exato momento em que ela o lava e o retira, ocorre a ofensa de renúncia (nissaggiya). Se, pensando que não foi bem lavado, ela derramar água novamente ou lavar de novo, até que o processo seja concluído, há uma ofensa de má conduta para cada esforço. Este mesmo método se aplica ao tingimento (rajana) e ao batimento (ākoṭana). Pois, tendo colocado o corante no recipiente de tingimento, até que ela tinja o manto uma vez, qualquer coisa que ela faça antes disso para o tingimento, ou se ela o tingir novamente depois, em todos os casos, para cada esforço, há uma ofensa de má conduta para o bhikkhu. O mesmo esforço deve ser entendido em relação ao batimento.

---

๕๐๖. อญฺญาติกาย อญฺญาติกสญฺญี ปุราณจีวรํ โธวาเปตีติ โน เจปิ ‘‘อิมํ โธวา’’ติ วทติ, อถ โข โธวนตฺถาย กายวิการํ กตฺวา หตฺเถน วา หตฺเถ เทติ, ปาทมูเล วา ฐเปติ, อุปริ วา ขิปติ, สิกฺขมานาสามเณรีสามเณรอุปาสกติตฺถิยาทีนํ วา หตฺเถ เปเสติ, นทีติตฺเถ โธวนฺติยา อุปจาเร วา ขิปติ, อนฺโตทฺวาทสหตฺเถ โอกาเส ฐตฺวา, โธวาปิตํเยว โหติ. สเจ ปน อุปจารํ มุญฺจิตฺวา โอรโต ฐเปติ สา เจ โธวิตฺวา อาเนติ, อนาปตฺติ. สิกฺขมานาย วา สามเณริยา วา อุปาสิกาย วา หตฺเถ โธวนตฺถาย เทติ, สา เจ อุปสมฺปชฺชิตฺวา โธวติ, อาปตฺติเยว. อุปาสกสฺส หตฺเถ เทติ, โส เจ ลิงฺเค ปริวตฺเต ภิกฺขุนีสุ ปพฺพชิตฺวา อุปสมฺปชฺชิตฺวา โธวติ[Pg.242], อาปตฺติเยว. สามเณรสฺส วา ภิกฺขุสฺส วา หตฺเถ ทินฺเนปิ ลิงฺคปริวตฺตเน เอเสว นโย.

506. Na frase 'faz lavar um manto antigo por uma bhikkhunī não aparentada, percebendo-a como não aparentada' (aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ dhovāpeti): mesmo que ele não diga 'lave isto', mas, fazendo um gesto corporal para fins de lavagem, ele o entrega de mão em mão, ou o coloca aos pés dela, ou o joga sobre ela, ou o envia pelas mãos de uma sikkhamānā, sāmaṇerī, sāmaṇera, upāsaka, titthiya, etc., ou o joga no espaço de uso (upacāra) de uma bhikkhunī que está lavando na margem do rio, permanecendo a uma distância de até doze côvados, isso é considerado 'feito lavar'. No entanto, se ele o colocar fora do espaço de uso e ela o lavar e o trouxer, não há ofensa (anāpatti). Se ele o entregar nas mãos de uma sikkhamānā, sāmaṇerī ou upāsikā para lavar, e ela o lavar após ter sido ordenada como bhikkhunī, há uma ofensa. Se ele o entregar nas mãos de um upāsaka, e este, após mudar de gênero, ordenar-se entre as bhikkhunīs e ser ordenada como bhikkhunī, lavar o manto, há uma ofensa. Mesmo se for entregue nas mãos de um sāmaṇera ou de um bhikkhu, ocorrendo a mudança de gênero, o mesmo método se aplica.

---

โธวาเปติ รชาเปตีติอาทีสุ เอเกน วตฺถุนา นิสฺสคฺคิยํ, ทุติเยน ทุกฺกฏํ. ตีณิปิ การาเปนฺตสฺส เอเกน นิสฺสคฺคิยํ, เสเสหิ ทฺเว ทุกฺกฏานิ. ยสฺมา ปเนตานิ โธวนาทีนิ ปฏิปาฏิยา วา อุปฺปฏิปาฏิยา วา กาเรนฺตสฺส โมกฺโข นตฺถิ, ตสฺมา เอตฺถ ตีณิ จตุกฺกานิ วุตฺตานิ. สเจปิ หิ ‘‘อิมํ จีวรํ รชิตฺวา โธวิตฺวา อาเนหี’’ติ วุตฺเต สา ภิกฺขุนี ปฐมํ โธวิตฺวา ปจฺฉา รชติ, นิสฺสคฺคิเยน ทุกฺกฏเมว. เอวํ สพฺเพสุ วิปรีตวจเนสุ นโย เนตพฺโพ. สเจ ปน ‘‘โธวิตฺวา อาเนหี’’ติ วุตฺตา โธวติ เจว รชติ จ, โธวาปนปจฺจยา เอว อาปตฺติ, รชเน อนาปตฺติ. เอวํ สพฺพตฺถ วุตฺตาธิกกรเณ ‘‘อวุตฺตา โธวตี’’ติ อิมินา ลกฺขเณน อนาปตฺติ เวทิตพฺพา. ‘‘อิมสฺมึ จีวเร ยํ กาตพฺพํ, สพฺพํ ตํ ตุยฺหํ ภาโร’’ติ วทนฺโต ปน เอกวาจาย สมฺพหุลา อาปตฺติโย อาปชฺชตีติ.

Nas ações de fazer lavar, fazer tingir, etc., por uma única ação (vatthu) ocorre a ofensa de renúncia (nissaggiya), e pela segunda ocorre uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Para quem faz realizar as três ações, por uma ocorre a ofensa de renúncia, e pelas duas restantes ocorrem duas ofensas de má conduta. No entanto, visto que não há liberação de ofensa para quem faz realizar essas ações de lavagem, etc., seja na ordem correta ou fora de ordem, por isso três grupos de quatro (catukka) foram expostos aqui. Pois, mesmo se for dito 'tinge, lava e traz este manto', e a bhikkhunī primeiro lavar e depois tingir, ocorre uma ofensa de má conduta junto com a ofensa de renúncia. O mesmo método deve ser aplicado a todas as instruções invertidas. Mas se, tendo sido instruída 'lava e traz', ela lavar e também tingir, há ofensa apenas devido ao ato de fazer lavar, e não há ofensa em relação ao tingimento. Assim, em todos os casos de fazer mais do que o instruído, deve-se entender que não há ofensa pela regra de 'ela lava sem ter sido instruída' (avuttā dhovatī). No entanto, aquele que diz 'tudo o que deve ser feito neste manto é sua responsabilidade', incorre em múltiplas ofensas com uma única declaração.

---

อญฺญาติกาย เวมติโก อญฺญาติกาย ญาติกสญฺญีติ อิมานิปิ ปทานิ วุตฺตานํเยว ติณฺณํ จตุกฺกานํ วเสน วิตฺถารโต เวทิตพฺพานิ.

As expressões 'está em dúvida em relação a uma não aparentada' (aññātikāya vematiko) e 'percebe como aparentada uma não aparentada' (aññātikāya ñātikasaññī) também devem ser compreendidas em detalhes por meio dos três grupos de quatro já mencionados.

---

เอกโต อุปสมฺปนฺนายาติ ภิกฺขุนีนํ สนฺติเก อุปสมฺปนฺนาย โธวาเปนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. ภิกฺขูนํ สนฺติเก อุปสมฺปนฺนาย ปน ยถาวตฺถุกเมว, ภิกฺขูนํ สนฺติเก อุปสมฺปนฺนา นาม ปญฺจสตา สากิยานิโย.

A expressão 'ordenada por um dos lados' (ekato upasampannā) significa: para quem faz lavar por uma que foi ordenada apenas na presença de bhikkhunīs, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Mas para quem faz lavar por uma ordenada apenas na presença de bhikkhus, a ofensa é de acordo com a base material (yathāvatthuka); aquelas ordenadas apenas na presença de bhikkhus referem-se às quinhentas princesas Sakyanas.

---

๕๐๗. อวุตฺตา โธวตีติ อุทฺเทสาย วา โอวาทาย วา อาคตา กิลินฺนํ จีวรํ ทิสฺวา ฐปิตฏฺฐานโต คเหตฺวา วา ‘‘เทถ, อยฺย, โธวิสฺสามี’’ติ อาหราเปตฺวา วา โธวติ เจว รชติ จ อาโกเฏติ จ, อยํ อวุตฺตา โธวติ นาม. ยาปิ ‘‘อิมํ จีวรํ โธวา’’ติ ทหรํ วา สามเณรํ วา อาณาเปนฺตสฺส ภิกฺขุโน สุตฺวา ‘‘อาหรถยฺย อหํ โธวิสฺสามี’’ติ โธวติ, ตาวกาลิกํ วา คเหตฺวา โธวิตฺวา รชิตฺวา เทติ, อยมฺปิ อวุตฺตา โธวติ นาม.

507. A expressão 'ela lava sem ter sido instruída' (avuttā dhovati) refere-se a uma bhikkhunī que veio para recitação (uddesa) ou exortação (ovāda) e, ao ver um manto sujo, pega-o do local onde foi colocado, ou diz 'dê-me, venerável senhor, eu o lavarei' e faz com que lho tragam, e então lava, tinge e bate — esta é chamada de 'ela lava sem ter sido instruída'. Também aquela que, ao ouvir um bhikkhu ordenar a um jovem bhikkhu ou a um sāmaṇera 'lava este manto', diz 'traga-o, venerável senhor, eu o lavarei' e o lava, ou o pega temporariamente, lava, tinge e o devolve — esta também é chamada de 'ela lava sem ter sido instruída'.

---

อญฺญํ ปริกฺขารนฺติ อุปาหนตฺถวิกปตฺตตฺถวิกอํสพทฺธกกายพนฺธนมญฺจปีฐภิสิตฏฺฏิกาทึ ยํกิญฺจิ โธวาเปติ, อนาปตฺติ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมว.

A expressão 'outro utensílio' (aññaṃ parikkhāraṃ) significa: se ele faz lavar qualquer coisa como uma bolsa de sandálias, bolsa de tigela, alça de ombro, cinto, cama, banco, almofada, esteira, etc., não há ofensa (anāpatti). O restante aqui tem significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ [Pg.243] ปน อิทํ สิกฺขาปทํ ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Quanto às origens (samuṭṭhāna), etc., este preceito possui seis origens, é de ação (kiriya), não há liberação por percepção (nosaññāvimokkha), é sem intenção mental (acittaka), é uma transgressão puramente disciplinar (paṇṇattivajja), envolve ação corporal (kāyakamma) e ação verbal (vacīkamma), possui três estados mentais (ticitta) e três tipos de sensação (tivedana).

---

ปุราณจีวรสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina o comentário sobre o Preceito do Manto Antigo.

---

๕. จีวรปฏิคฺคหณสิกฺขาปทวณฺณนา

5. Comentário sobre o Preceito da Recepção de Mantos (Cīvarapaṭiggahaṇa-sikkhāpada)

---

๕๐๘. เตน สมเยนาติ จีวรปฏิคฺคหณสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตาติ ปิณฺฑปาตโต ปฏิกฺกนฺตา. เยน อนฺธวนํ เตนุปสงฺกมีติ อปญฺญตฺเต สิกฺขาปเท เยน อนฺธวนํ เตนุปสงฺกมิ. กตกมฺมาติ กตโจริกกมฺมา, สนฺธิจฺเฉทนาทีหิ ปรภณฺฑํ หริตาติ วุตฺตํ โหติ. โจรคามณิโกติ โจรเชฏฺฐโก. โส กิร ปุพฺเพ เถรึ ชานาติ, ตสฺมา โจรานํ ปุรโต คจฺฉนฺโต ทิสฺวา ‘‘อิโต มา คจฺฉถ, สพฺเพ อิโต เอถา’’ติ เต คเหตฺวา อญฺเญน มคฺเคน อคมาสิ. สมาธิมฺหา วุฏฺฐหิตฺวาติ เถรี กิร ปริจฺฉินฺนเวลายํเยว สมาธิมฺหา วุฏฺฐหิ. โสปิ ตสฺมึเยว ขเณ เอวํ อวจ, ตสฺมา สา อสฺโสสิ, สุตฺวา จ ‘‘นตฺถิ ทานิ อญฺโญ เอตฺถ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อญฺญตฺร มยา’’ติ ตํ มํสํ อคฺคเหสิ. เตน วุตฺตํ – ‘‘อถ โข อุปฺปลวณฺณา ภิกฺขุนี’’ติอาทิ.

508. A expressão 'Naquela ocasião...' (tena samayena) refere-se ao preceito da recepção de mantos (Cīvarapaṭiggahaṇa-sikkhāpada). Nele, 'tendo retornado da esmola de alimentos' (piṇḍapātapaṭikkantā) significa tendo retornado do local de esmola de alimentos. 'Aproximou-se de onde ficava a floresta Andhavana' (yena andhavanaṃ tenupasaṅkami) significa que ela se aproximou de onde ficava a floresta Andhavana antes de o preceito ser estabelecido. 'Tendo realizado sua ação' (katakammā) significa tendo realizado o ato de roubo; o significado é que eles haviam levado os bens de outros por meio de arrombamento de casas, etc. 'O chefe dos ladrões' (coragāmaṇiko) é o líder dos ladrões. Diz-se que ele conhecia a anciã (therī) anteriormente; por isso, caminhando à frente dos ladrões, ao vê-la, disse: 'Não vão por aqui, venham todos por este lado', e levando-os, seguiu por outro caminho. 'Tendo emergido da concentração' (samādhimhā vuṭṭhahitvā): diz-se que a anciã emergiu da concentração exatamente no tempo determinado. Ele também, naquele exato momento, disse aquelas palavras; por isso ela ouviu, e tendo ouvido, pensando 'Não há agora outro asceta ou brâmane aqui além de mim', ela pegou aquela carne. Por isso foi dito: 'Então, a bhikkhunī Uppalavaṇṇā...', etc.

---

โอหิยฺยโกติ อวหียโก อวเสโส, วิหารวารํ ปตฺวา เอโกว วิหาเร ฐิโตติ อตฺโถ. สเจ เม ตฺวํ อนฺตรวาสกํ ทเทยฺยาสีติ กสฺมา อาห? สณฺหํ ฆนมฏฺฐํ อนฺตรวาสกํ ทิสฺวา โลเภน, อปิจ อปฺปโก ตสฺสา อนฺตรวาสเก โลโภ, เถริยา ปน สิขาปฺปตฺตา โกฏฺฐาสสมฺปตฺติ เตนสฺสา สรีรปาริปูรึ ปสฺสิสฺสามีติ วิสมโลภํ อุปฺปาเทตฺวา เอวมาห. อนฺติมนฺติ ปญฺจนฺนํ จีวรานํ สพฺพปริยนฺตํ หุตฺวา อนฺติมํ, อนฺติมนฺติ ปจฺฉิมํ. อญฺญํ เลเสนาปิ วิกปฺเปตฺวา วา ปจฺจุทฺธริตฺวา วา ฐปิตํ จีวรํ นตฺถีติ เอวํ ยถาอนุญฺญาตานํ ปญฺจนฺนํ จีวรานํ ธารณวเสเนว อาห, น โลเภน, น หิ ขีณาสวานํ โลโภ อตฺถิ. นิปฺปีฬิยมานาติ อุปมํ ทสฺเสตฺวา คาฬฺหํ ปีฬยมานา.

A palavra 'aquele que ficou para trás' (ohiyyako) significa aquele que foi deixado para trás, o restante; o significado é que, tendo chegado a sua vez de guardar o mosteiro, ele permaneceu sozinho no mosteiro. Por que ele disse 'Se você me desse o seu manto inferior' (sace me tvaṃ antaravāsakaṃ dadeyyāsi)? Ao ver o manto inferior fino, denso e macio, ele disse isso por cobiça. Além disso, a cobiça dele pelo manto inferior era pequena; no entanto, a perfeição das partes do corpo da anciã havia atingido o ápice, por isso, pensando 'Eu verei a plenitude do corpo dela', ele gerou uma cobiça imprópria e disse isso. A palavra 'o último' (antimaṃ) significa o último manto, sendo o limite extremo dos cinco mantos. 'O último' significa o derradeiro. Ela disse isso apenas em termos de usar os cinco mantos conforme permitido, e não por cobiça, pois 'não há outro manto guardado, seja por determinação provisória (vikappetvā) ou por resolução formal (paccuddharitvā), mesmo que por um pretexto'. Pois os libertos das impurezas (khīṇāsava) não têm cobiça. 'Sendo pressionada' (nippīḷiyamānā) significa sendo severamente pressionada, mostrando uma analogia.

---

อนฺตรวาสกํ [Pg.244] ทตฺวา อุปสฺสยํ อคมาสีติ สงฺกจฺจิกํ นิวาเสตฺวา ยถา ตสฺส มโนรโถ น ปูรติ, เอวํ หตฺถตเลเยว ทสฺเสตฺวา อคมาสิ.

A frase 'Tendo dado o manto inferior, ela foi para a residência' (antaravāsakaṃ datvā upassayaṃ agamāsi) significa: tendo vestido o manto de peito (saṅkaccika) como um manto inferior, de modo que o desejo dele de olhar não fosse satisfeito, ela entregou o manto diretamente na palma da mão dele e partiu.

---

๕๑๐. กสฺมา ปาริวตฺตกจีวรํ อปฺปฏิคณฺหนฺเต อุชฺฌายึสุ? ‘‘สเจ เอตฺตโกปิ อมฺเหสุ อยฺยานํ วิสฺสาโส นตฺถิ, กถํ มยํ ยาเปสฺสามา’’ติ วิหตฺถตาย สมภิตุนฺนตฺตา.

510. Por que eles criticaram os monges que não aceitavam o manto de troca? Eles criticaram por estarem profundamente aflitos e desamparados, pensando: 'Se não há sequer este tanto de confiança dos veneráveis em nós, como sobreviveremos?'

---

อนุชานามิ ภิกฺขเว อิเมสํ ปญฺจนฺนนฺติ อิเมสํ ปญฺจนฺนํ สหธมฺมิกานํ สมสทฺธานํ สมสีลานํ สมทิฏฺฐีนํ ปาริวตฺตกํ คเหตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ.

'Eu permito, monges, a estes cinco' significa: 'Eu permito aceitar um manto de troca destes cinco companheiros no Dhamma que possuem igual fé, igual virtude e igual visão'.

---

๕๑๒. ปโยเค ทุกฺกฏนฺติ คหณตฺถาย หตฺถปฺปสารณาทีสุ ทุกฺกฏํ. ปฏิลาเภนาติ ปฏิคฺคหเณน. ตตฺถ จ หตฺเถน วา หตฺเถ เทตุ, ปาทมูเล วา ฐเปตุ, อุปริ วา ขิปตุ, โส เจ สาทิยติ, คหิตเมว โหติ. สเจ ปน สิกฺขมานาสามเณรสามเณรีอุปาสกอุปาสิกาทีนํ หตฺเถ เปสิตํ ปฏิคฺคณฺหาติ, อนาปตฺติ. ธมฺมกถํ กเถนฺตสฺส จตสฺโสปิ ปริสา จีวรานิ จ นานาวิราควตฺถานิ จ อาเนตฺวา ปาทมูเล ฐเปนฺติ, อุปจาเร วา ฐตฺวา อุปจารํ วา มุญฺจิตฺวา ขิปนฺติ, ยํ ตตฺถ ภิกฺขุนีนํ สนฺตกํ, ตํ อญฺญตฺร ปาริวตฺตกา คณฺหนฺตสฺส อาปตฺติเยว. อถ ปน รตฺติภาเค ขิตฺตานิ โหนฺติ, ‘‘อิทํ ภิกฺขุนิยา, อิทํ อญฺเญส’’นฺติ ญาตุํ น สกฺกา, ปาริวตฺตกกิจฺจํ นตฺถีติ มหาปจฺจริยํ กุรุนฺทิยญฺจ วุตฺตํ, ตํ อจิตฺตกภาเวน น สเมติ. สเจ ภิกฺขุนี วสฺสาวาสิกํ เทติ, ปาริวตฺตกเมว กาตพฺพํ. สเจ ปน สงฺการกูฏาทีสุ ฐเปติ, ‘‘ปํสุกูลํ คณฺหิสฺสนฺตี’’ติ ปํสุกูลํ อธิฏฺฐหิตฺวา คเหตุํ วฏฺฏติ.

512. 'Há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) no esforço' significa que há uma ofensa de má conduta ao estender a mão, etc., para receber. 'Pela obtenção' significa pela aceitação (o que acarreta uma ofensa de renúncia, nissaggiya). E nisso, quer ela dê de mão em mão, coloque aos pés ou jogue por cima, se ele consente, considera-se aceito. Se, no entanto, ele aceita o que foi enviado pelas mãos de uma sikkhamānā, de um sāmaṇera, de uma sāmaṇerī, de um upāsaka, de uma upāsikā, etc., não há ofensa. Quando alguém está proferindo um discurso do Dhamma, e as quatro assembleias trazem mantos e tecidos de várias cores e os colocam aos seus pés, ou, de pé nos arredores (upacāra) ou fora dos arredores, os jogam; se houver ali algo pertencente às bhikkhunīs, aceitar isso sem uma troca constitui uma ofensa. Mas se eles forem jogados durante a noite e não for possível saber: 'Este é o manto de uma bhikkhunī, este é de outros', é dito no Mahāpaccarī e no Kurundī que não há necessidade de troca; no entanto, isso não concorda com o estado de ausência de intenção (acittakabhāva). Se uma bhikkhunī dá um manto de residência das chuvas (vassāvāsika), deve-se fazer apenas uma troca. Mas se ela o coloca em um monte de lixo, etc., pensando: 'Eles o pegarão como um manto de trapo (paṃsukūla)', é apropriado tomá-lo após determiná-lo como um manto de trapo.

---

๕๑๓. อญฺญาติกาย อญฺญาติกสญฺญีติ ติกปาจิตฺติยํ. เอกโต อุปสมฺปนฺนายาติ ภิกฺขุนีนํ สนฺติเก อุปสมฺปนฺนาย หตฺถโต คณฺหนฺตสฺส ทุกฺกฏํ, ภิกฺขูนํ สนฺติเก อุปสมฺปนฺนาย ปน ปาจิตฺติยเมว.

513. 'De uma não parenta, percebendo-a como não parenta' refere-se à tríade de ofensas pācittiya (tikapācittiya). 'De uma que é ordenada por um lado' significa que, para quem aceita da mão de uma que foi ordenada apenas perante as bhikkhunīs, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa); mas daquela que foi ordenada perante os bhikkhus (por ambos os lados), há de fato uma ofensa pācittiya.

---

๕๑๔. ปริตฺเตน วา วิปุลนฺติ อปฺปคฺฆจีวเรน วา อุปาหนตฺถวิกปตฺตตฺถวิกอํสพทฺธกกายพนฺธนาทินา วา มหคฺฆํ เจตาเปตฺวา สเจปิ จีวรํ [Pg.245] ปฏิคฺคณฺหาติ, อนาปตฺติ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘อนฺตมโส หรีตกีขณฺเฑนาปี’’ติ วุตฺตํ. วิปุเลน วา ปริตฺตนฺติ อิทํ วุตฺตวิปลฺลาเสน เวทิตพฺพํ. อญฺญํ ปริกฺขารนฺติ ปตฺตตฺถวิกาทึ ยํ กิญฺจิ วิกปฺปนุปคปจฺฉิมจีวรปฺปมาณํ ปน ปฏปริสฺสาวนมฺปิ น วฏฺฏติ. ยํ เนว อธิฏฺฐานุปคํ น วิกปฺปนุปคํ ตํ สพฺพํ วฏฺฏติ. สเจปิ มญฺจปฺปมาณา ภิสิจฺฉวิ โหติ, วฏฺฏติเยว; โก ปน วาโท ปตฺตตฺถวิกาทีสุ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

514. 'Com algo pequeno, algo grande' significa que mesmo se alguém obtém um manto de grande valor em troca de um manto de pouco valor, ou de um estojo de sandálias, um estojo de tigela, uma alça de ombro, um cinto, etc., e o aceita, não há ofensa. No Mahāpaccarī, porém, é dito: 'Até mesmo com um pedaço de fruta mirobálana (harītakī)'. 'Com algo grande, algo pequeno' deve ser entendido como o inverso do que foi dito. 'Outro utensílio' refere-se a qualquer coisa como um estojo de tigela, etc. No entanto, mesmo um filtro de água de tecido que tenha o tamanho mínimo de um manto adequado para partilha (vikappanupaga) não é permitido. Tudo o que não é adequado para determinação (adhiṭṭhāna) nem para partilha (vikappanā) é permitido. Mesmo se for uma capa de colchão do tamanho de uma cama, é permitida; quanto mais no caso de estojos de tigela, etc. O restante é de significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยากิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมํวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Quanto às origens, etc.: esta ofensa possui seis origens, é de ação e omissão, não é liberada pela percepção, ocorre mesmo sem intenção (acittaka), é uma infração puramente disciplinar (paṇṇattivajja), envolve ação corporal e verbal, e está associada a três estados mentais e três tipos de sensações.

---

จีวรปฏิคฺคหณสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina o comentário sobre o preceito de treinamento sobre a aceitação de mantos.

---

๖. อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปทวณฺณนา

6. Comentário sobre o preceito de treinamento sobre a solicitação a não parentes

---

๕๑๕. เตน สมเยนาติ อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโตติ อสีติสหสฺสมตฺตานํ สกฺยกุลา ปพฺพชิตานํ ภิกฺขูนํ ปติกิฏฺโฐ โลลชาติโก. ปฏฺโฏติ เฉโก สมตฺโถ ปฏิพโล สรสมฺปนฺโน กณฺฐมาธุริเยน สมนฺนาคโต. กิสฺมึ วิยาติ กึสุ วิย กิเลโส วิย, หิโรตฺตปฺปวเสน กมฺปนํ วิย สงฺกมฺปนํ วิย โหตีติ อตฺโถ.

515. 'Naquela ocasião' refere-se ao preceito de treinamento sobre a solicitação a não parentes. Nele, 'Upananda, o filho dos Sakyas' era o mais desprezível e de natureza leviana entre os cerca de oitenta mil que saíram do clã Sakya para se ordenar como monges. 'Habilidoso' (paṭṭo) significa inteligente, capaz, competente, dotado de uma bela voz e possuidor de uma garganta melodiosa. 'Como em quê?' significa como o quê? Como uma aflição mental (kilesa), ou como um tremor ou grande agitação devido ao senso de vergonha e temor moral (hiri-ottappa).

---

อทฺธานมคฺคนฺติ อทฺธานสงฺขาตํ ทีฆมคฺคํ, น นครวีถิมคฺคนฺติ อตฺโถ. เต ภิกฺขู อจฺฉินฺทึสูติ มุสึสุ, ปตฺตจีวรานิ เนสํ หรึสูติ อตฺโถ. อนุยุญฺชาหีติ ภิกฺขุภาวชานนตฺถาย ปุจฺฉ. อนุยุญฺชิยมานาติ ปพฺพชฺชาอุปสมฺปทาปตฺตจีวราธิฏฺฐานาทีนิ ปุจฺฉิยมานา. เอตมตฺถํ อาโรเจสุนฺติ ภิกฺขุภาวํ ชานาเปตฺวา โย ‘‘สาเกตา สาวตฺถึ อทฺธานมคฺคปฺปฏิปนฺนา’’ติอาทินา นเยน วุตฺโต, เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ.

'Uma estrada de viagem' significa uma longa estrada conhecida como jornada, não uma rua da cidade. 'Aqueles monges foram roubados' significa que foram assaltados; o sentido é que levaram suas tigelas e mantos. 'Interroga-os' significa pergunta para saber se são realmente monges. 'Sendo interrogados' significa sendo questionados sobre sua ordenação inicial (pabbajjā), ordenação completa (upasampadā), determinação de tigelas e mantos, etc. 'Eles relataram este assunto' significa que, tendo feito saber que eram monges, relataram o assunto que foi expresso no texto canônico da seguinte maneira: 'partiram de Sāketa para Sāvatthī em uma estrada de viagem', etc.

---

๕๑๗. อญฺญาตกํ คหปตึ วาติอาทีสุ ยํ ปรโต ‘‘ติเณน วา ปณฺเณน วา ปฏิจฺฉาเทตฺวา’’ติ วุตฺตํ, ตํ อาทึ กตฺวา เอวํ อนุปุพฺพกถา เวทิตพฺพา. สเจ โจเร ปสฺสิตฺวา ทหรา ปตฺตจีวรานิ คเหตฺวา ปลาตา, โจรา เถรานํ นิวาสนปารุปนมตฺตํเยว หริตฺวา คจฺฉนฺติ, เถเรหิ [Pg.246] เนว ตาว จีวรํ วิญฺญาเปตพฺพํ, น สาขาปลาสํ ภญฺชิตพฺพํ. อถ ทหรา สพฺพํ ภณฺฑกํ ฉฑฺเฑตฺวา ปลาตา, โจรา เถรานํ นิวาสนปารุปนํ ตญฺจ ภณฺฑกํ คเหตฺวา คจฺฉนฺติ, ทหเรหิ อาคนฺตฺวา อตฺตโน นิวาสนปารุปนานิ น ตาว เถรานํ ทาตพฺพานิ, น หิ อนจฺฉินฺนจีวรา อตฺตโน อตฺถาย สาขาปลาสํ ภญฺชิตุํ ลภนฺติ, อจฺฉินฺนจีวรานํ ปน อตฺถาย ลภนฺติ, อจฺฉินฺนจีวราว อตฺตโนปิ ปเรสมฺปิ อตฺถาย ลภนฺติ. ตสฺมา เถเรหิ วา สาขาปลาสํ ภญฺชิตฺวา วากาทีหิ คนฺเถตฺวา ทหรานํ ทาตพฺพํ, ทหเรหิ วา เถรานํ อตฺถาย ภญฺชิตฺวา คนฺเถตฺวา เตสํ หตฺเถ ทตฺวา วา อทตฺวา วา อตฺตนา นิวาเสตฺวา อตฺตโน นิวาสนปารุปนานิ เถรานํ ทาตพฺพานิ, เนว ภูตคามปาตพฺยตาย ปาจิตฺติยํ โหติ, น เตสํ ธารเณ ทุกฺกฏํ.

517. Nas passagens que começam com 'a um chefe de família não parente', etc., a explicação sequencial deve ser entendida começando com o que é dito mais adiante: 'tendo se coberto com grama ou folhas', e assim por diante. Se, ao verem ladrões, os monges mais jovens fogem levando suas tigelas e mantos, e os ladrões levam apenas as vestes internas e externas dos monges mais velhos (theras) e vão embora, os theras não devem solicitar um manto ainda, nem devem quebrar galhos e folhas. Se os monges mais jovens fogem abandonando todos os seus pertences, e os ladrões levam as vestes internas e externas dos theras e também aqueles pertences e vão embora, os monges mais jovens, ao retornarem, não devem dar imediatamente suas próprias vestes internas e externas aos theras. Pois aqueles cujos mantos não foram roubados não têm permissão de quebrar galhos e folhas para si mesmos, mas têm permissão de quebrá-los para o benefício daqueles cujos mantos foram roubados; e somente aqueles cujos mantos foram roubados têm permissão de quebrá-los tanto para si mesmos quanto para os outros. Portanto, os theras devem quebrar galhos e folhas, amarrá-los com fibras de casca de árvore, etc., e dá-los aos monges mais jovens; ou os monges mais jovens devem quebrá-los para o benefício dos theras, amarrá-los e, quer os entreguem em suas mãos ou não, após vestirem-se com eles, devem dar suas próprias vestes internas e externas aos theras. Não há ofensa pācittiya por destruir a vegetação (bhūtagāma), nem há ofensa de má conduta (dukkaṭa) por usá-los.

---

สเจ อนฺตรามคฺเค รชกตฺถรณํ วา โหติ, อญฺเญ วา ตาทิเส มนุสฺเส ปสฺสนฺติ, จีวรํ วิญฺญาเปตพฺพํ. ยานิ จ เนสํ เต วา วิญฺญตฺตมนุสฺสา อญฺเญ วา สาขาปลาสนิวาสเน ภิกฺขู ทิสฺวา อุสฺสาหชาตา วตฺถานิ เทนฺติ, ตานิ สทสานิ วา โหนฺตุ อทสานิ วา นีลาทินานาวณฺณานิ วา กปฺปิยานิปิ อกปฺปิยานิปิ สพฺพานิ อจฺฉินฺนจีวรฏฺฐาเน ฐิตตฺตา เตสํ นิวาเสตุญฺจ ปารุปิตุญฺจ วฏฺฏนฺติ. วุตฺตมฺปิเหตํ ปริวาเร –

Se no caminho houver um local onde os lavandeiros estendem roupas, ou se eles virem outras pessoas adequadas para solicitar, um manto deve ser solicitado. E quaisquer roupas que aquelas pessoas solicitadas ou outras pessoas — ao verem os monges vestidos com galhos e folhas e inspiradas a ajudar — lhes derem, quer tenham franjas ou não, quer sejam de várias cores como azul, etc., quer sejam adequadas (kappiya) ou inadequadas (akappiya), todas elas são permitidas para que eles as usem como vestes internas e externas, por estarem na condição de quem teve seus mantos roubados. Pois isto também foi dito no Parivāra:

---

‘‘อกปฺปกตํ นาปิ รชนาย รตฺตํ;

เตน นิวตฺโถ เยน กามํ วเชยฺย;

น จสฺส โหติ อาปตฺติ;

โส จ ธมฺโม สุคเตน เทสิโต;

ปญฺหา เมสา กุสเลหิ จินฺติตา’’ติ. (ปริ. ๔๘๑);

“Mesmo que não tenha sido tornado adequado (akappakata) e não tenha sido tingido com corante; vestido com isso, ele pode ir para onde desejar; e não há ofensa para ele. Esta doutrina foi ensinada pelo Bem-Aventurado (Sugata); esta questão foi ponderada pelos sábios.” (pari. 481);

---

อยญฺหิ ปญฺโห อจฺฉินฺนจีวรกํ ภิกฺขุํ สนฺธาย วุตฺโต. อถ ปน ติตฺถิเยหิ สหคจฺฉนฺติ, เต จ เนสํ กุสจีรวากจีรผลกจีรานิ เทนฺติ, ตานิปิ ลทฺธึ อคฺคเหตฺวา นิวาเสตุํ วฏฺฏนฺติ, นิวาเสตฺวาปิ ลทฺธิ น คเหตพฺพา.

Pois esta questão foi dita em referência a um monge cujo manto foi roubado. Se, no entanto, eles estiverem viajando com ascetas de outras seitas (titthiyas) e estes lhes derem mantos de capim kusa, mantos de casca de árvore ou mantos de placas de madeira, é apropriado usá-los sem adotar suas visões (laddhi); mesmo após usá-los, suas visões não devem ser adotadas.

---

อิทานิ ‘‘ยํ อาวาสํ ปฐมํ อุปคจฺฉติ, สเจ ตตฺถ โหติ สงฺฆสฺส วิหารจีวรํ วา’’ติอาทีสุ วิหารจีวรํ นาม มนุสฺสา อาวาสํ กาเรตฺวา ‘‘จตฺตาโรปิ ปจฺจยา อมฺหากํเยว สนฺตกา ปริโภคํ คจฺฉนฺตู’’ติ [Pg.247] ติจีวรํ สชฺเชตฺวา อตฺตนา การาปิเต อาวาเส ฐเปนฺติ, เอตํ วิหารจีวรํ นาม. อุตฺตรตฺถรณนฺติ มญฺจกสฺส อุปริ อตฺถรณกํ วุจฺจติ. ภุมตฺถรณนฺติ ปริกมฺมกตาย ภูมิยา รกฺขณตฺถํ จิมิลิกาหิ กตอตฺถรณํ ตสฺส อุปริ ตฏฺฏิกํ ปตฺถริตฺวา จงฺกมนฺติ. ภิสิจฺฉวีติ มญฺจภิสิยา วา ปีฐภิสิยา วา ฉวิ, สเจ ปูริตา โหติ วิธุนิตฺวาปิ คเหตุํ วฏฺฏติ. เอวเมเตสุ วิหารจีวราทีสุ ยํ ตตฺถ อาวาเส โหติ, ตํ อนาปุจฺฉาปิ คเหตฺวา นิวาเสตุํ วา ปารุปิตุํ วา อจฺฉินฺนจีวรกานํ ภิกฺขูนํ ลพฺภตีติ เวทิตพฺพํ. ตญฺจ โข ลภิตฺวา โอทหิสฺสามิ ปุน ฐเปสฺสามีติ อธิปฺปาเยน น มูลจฺเฉชฺชาย. ลภิตฺวา จ ปน ญาติโต วา อุปฏฺฐากโต วา อญฺญโต วา กุโตจิ ปากติกเมว กาตพฺพํ. วิเทสคเตน เอกสฺมึ สงฺฆิเก อาวาเส สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชนตฺถาย ฐเปตพฺพํ. สจสฺส ปริโภเคเนว ตํ ชีรติ วา นสฺสติ วา คีวา น โหติ. สเจ ปน เอเตสํ วุตฺตปฺปการานํ คิหิวตฺถาทีนํ ภิสิจฺฉวิปริยนฺตานํ กิญฺจิ น ลพฺภติ, เตน ติเณน วา ปณฺเณน วา ปฏิจฺฉาเทตฺวา อาคนฺตพฺพนฺติ.

Agora, nas passagens como 'qualquer que seja o mosteiro que ele alcance primeiro, se houver ali um manto de mosteiro (vihāracīvara) pertencente ao Saṅgha', etc.: o chamado 'manto de mosteiro' refere-se a quando as pessoas, tendo construído um mosteiro, preparam o conjunto de três mantos pensando: 'Que todos os quatro requisitos pertencentes a nós sejam usufruídos', e os colocam no mosteiro que elas mesmas construíram; isso é chamado de 'manto de mosteiro'. 'Cobertura superior' (uttarattharaṇa) refere-se a um lençol colocado sobre a cama. 'Cobertura de chão' (bhūmattharaṇa) refere-se a uma cobertura feita de tecidos grossos (cimilikā) para proteger o chão que recebeu acabamento de gesso; eles estendem uma esteira fina sobre ela e caminham. 'Capa de almofada' (bhisicchavi) refere-se à capa de uma almofada de cama ou de assento; se estiver cheia, é apropriado pegá-la mesmo após sacudi-la. Assim, entre estes mantos de mosteiro, etc., o que estiver presente naquele mosteiro pode ser pego, mesmo sem pedir permissão, para ser usado como veste interna ou externa pelos monges cujos mantos foram roubados — assim deve ser entendido. E, tendo-o pego, deve ser com a intenção de: 'Eu o devolverei e o colocarei de volta', não para apropriação definitiva (mūlacchejja). E após obter um manto adequado de um parente, de um assistente ou de qualquer outra pessoa, o manto original deve ser restaurado ao seu estado normal. Se ele for para outra região, deve deixá-lo em um mosteiro do Saṅgha para ser usado como propriedade comum do Saṅgha. Se, devido ao seu uso adequado, o manto se desgastar ou se perder, não há dívida (gīvā) para ele. Se, no entanto, nada destas roupas de leigos mencionadas, até a capa de almofada, for encontrado, ele deve vir cobrindo-se com grama ou folhas.

---

๕๑๙. เยหิ เกหิจิ วา อจฺฉินฺนนฺติ เอตฺถ ยมฺปิ อจฺฉินฺนจีวรา อาจริยุปชฺฌายา อญฺเญ ‘‘อาหรถ, อาวุโส, จีวร’’นฺติ ยาจิตฺวา วา วิสฺสาเสน วา คณฺหนฺติ, ตมฺปิ สงฺคหํ คจฺฉตีติ วตฺตุํ ยุชฺชติ.

519. Na frase 'ou roubado por quaisquer pessoas', se os professores, preceptores ou outros cujos mantos foram roubados pegam um manto solicitando: 'Traga o manto, amigo', ou por intimidade (vissāsa), é correto dizer que isso também está incluído.

---

ปริโภคชิณฺณํ วาติ เอตฺถ จ อจฺฉินฺนจีวรานํ อาจริยุปชฺฌายาทีนํ อตฺตนา ติณปณฺเณหิ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ทินฺนจีวรมฺปิ สงฺคหํ คจฺฉตีติ วตฺตุํ ยุชฺชติ. เอวญฺหิ เต อจฺฉินฺนจีวรฏฺฐาเน นฏฺฐจีวรฏฺฐาเน จ ฐิตา ภวิสฺสนฺติ, เตน เนสํ วิญฺญตฺติยํ อกปฺปิยจีวรปริโภเค จ อนาปตฺติ อนุรูปา ภวิสฺสติ.

E na frase 'ou desgastado pelo uso', é correto dizer que mesmo um manto dado a professores, preceptores, etc., cujos mantos foram roubados, após eles mesmos terem se coberto com grama e folhas, também está incluído. Pois, agindo assim, eles estarão na condição de quem teve seus mantos roubados ou perdidos; portanto, a ausência de ofensa (anāpatti) na solicitação e no uso de um manto inadequado será apropriada para eles.

---

๕๒๑. ญาตกานํ ปวาริตานนฺติ เอตฺถ ‘‘เอเตสํ สนฺตกํ เทถา’’ติ วิญฺญาเปนฺตสฺส ยาจนฺตสฺส อนาปตฺตีติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. น หิ ญาตกปวาริตานํ อาปตฺติ วา อนาปตฺติ วา โหติ. อตฺตโน ธเนนาติ เอตฺถาปิ อตฺตโน กปฺปิยภณฺเฑน กปฺปิยโวหาเรเนว จีวรํ วิญฺญาเปนฺตสฺส เจตาเปนฺตสฺส [Pg.248] ปริวตฺตาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. ปวาริตานนฺติ เอตฺถ จ สงฺฆวเสน ปวาริเตสุ ปมาณเมว วฏฺฏติ. ปุคฺคลิกปวารณาย ยํ ยํ ปวาเรติ, ตํ ตํเยว วิญฺญาเปตพฺพํ. โย จตูหิ ปจฺจเยหิ ปวาเรตฺวา สยเมว สลฺลกฺเขตฺวา กาลานุกาลํ จีวรานิ ทิวเส ทิวเส ยาคุภตฺตาทีนีติ เอวํ เยน เยนตฺโถ ตํ ตํ เทติ, ตสฺส วิญฺญาปนกิจฺจํ นตฺถิ. โย ปน ปวาเรตฺวา พาลตาย วา สติสมฺโมเสน วา น เทติ, โส วิญฺญาเปตพฺโพ. โย ‘‘มยฺหํ เคหํ ปวาเรมี’’ติ วทติ, ตสฺส เคหํ คนฺตฺวา ยถาสุขํ นิสีทิตพฺพํ นิปชฺชิตพฺพํ, น กิญฺจิ คเหตพฺพํ. โย ปน ‘‘ยํ มยฺหํ เคเห อตฺถิ, ตํ ปวาเรมี’’ติ วทติ. ยํ ตตฺถ กปฺปิยํ, ตํ วิญฺญาเปตพฺพํ, เคเห ปน นิสีทิตุํ วา นิปชฺชิตุํ วา น ลพฺภตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ.

521. Na expressão 'de parentes ou de convidados', o significado deve ser visto assim: não há ofensa para quem solicita ou pede dizendo: 'Dê-me o que pertence a estes'. Pois não há ofensa ou não ofensa para os próprios parentes e convidados. Na expressão 'com seus próprios recursos', o significado também deve ser visto assim: não há ofensa para o monge que solicita, adquire ou troca um manto usando seus próprios bens permitidos (kappiyabhaṇḍa) e por meio de linguagem permitida (kappiyavohāra). E na palavra 'dos convidados', no caso daqueles que convidaram em nome do Saṅgha, apenas o que for de quantidade moderada é apropriado. No caso de um convite pessoal (puggalikapavāraṇā), deve-se solicitar apenas aquilo que foi especificamente oferecido no convite. Se alguém, tendo feito um convite com os quatro requisitos, observa por si mesmo e, de tempos em tempos, dá mantos, ou dia após dia dá mingau, refeições, etc., fornecendo tudo o que for necessário, não há necessidade de solicitar a ele. Mas se alguém, tendo feito um convite, não dá nada por ignorância ou por esquecimento, ele deve ser solicitado. Se alguém diz: 'Eu convido o venerável para minha casa', pode-se ir à sua casa e sentar-se ou deitar-se confortavelmente, mas nada deve ser levado. Se, no entanto, ele diz: 'Eu ofereço o que estiver em minha casa', pode-se solicitar o que for permitido ali; contudo, não é permitido sentar-se ou deitar-se na casa à vontade — assim é dito no Kurundī.

---

อญฺญสฺสตฺถายาติ เอตฺถ อตฺตโน ญาตกปวาริเต น เกวลํ อตฺตโน อตฺถาย, อถ โข อญฺญสฺสตฺถาย วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ อยเมโก อตฺโถ. อยํ ปน ทุติโย อญฺญสฺสาติ เย อญฺญสฺส ญาตกปวาริตา, เต ตสฺเสว ‘‘อญฺญสฺสา’’ติ ลทฺธโวหารสฺส พุทฺธรกฺขิตสฺส วา ธมฺมรกฺขิตสฺส วา อตฺถาย วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

Na expressão 'para o benefício de outro': solicitar aos seus próprios parentes ou convidados não apenas para o seu próprio benefício, mas sim para o benefício de outro, não constitui ofensa — este é o primeiro significado. Mas este é o segundo: 'de outro' significa que, se alguém solicita aos parentes ou convidados de outro monge para o benefício daquele mesmo monge chamado 'outro', como Buddharakkhita ou Dhammarakkhita, não há ofensa. O restante é de significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทมฺปิ ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Quanto às origens, etc.: esta ofensa também possui seis origens, é de ação, não é liberada pela percepção, ocorre mesmo sem intenção (acittaka), é uma infração puramente disciplinar (paṇṇattivajja), envolve ação corporal e verbal, e está associada a três estados mentais e três tipos de sensações.

---

อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina o comentário sobre o preceito de treinamento sobre a solicitação a não parentes.

---

๗. ตตุตฺตริสิกฺขาปทวณฺณนา

7. Comentário sobre o preceito de treinamento sobre o que excede isso (Tatuttari)

---

๕๒๒-๔. เตน สมเยนาติ ตตุตฺตริสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อภิหฏฺฐุนฺติ อภีติ อุปสคฺโค, หริตุนฺติ อตฺโถ, คณฺหิตุนฺติ วุตฺตํ โหติ. ปวาเรยฺยาติ อิจฺฉาเปยฺย, อิจฺฉํ รุจึ อุปฺปาเทยฺย, วเทยฺย นิมนฺเตยฺยาติ อตฺโถ. อภิหฏฺฐุํ ปวาเรนฺเตน ปน ยถา วตฺตพฺพํ, ตํ อาการํ ทสฺเสตุํ ‘‘ยาวตกํ อิจฺฉสิ ตาวตกํ คณฺหาหี’’ติ เอวมสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ. อถ วา ยถา ‘‘เนกฺขมฺมํ ทฏฺฐุ เขมโต’’ติ (สุ. นิ. ๔๒๖, ๑๑๐๔; จูฬนิ. ชตุกณฺณิมาณวปุจฺฉานิทฺเทส ๖๗) เอตฺถ ทิสฺวาติ อตฺโถ, เอวมิธาปิ ‘‘อภิอฏฺฐุํ ปวาเรยฺยา’’ติ อภิหริตฺวา ปวาเรยฺยาติ อตฺโถ. ตตฺถ [Pg.249] กายาภิหาโร วาจาภิหาโรติ ทุวิโธ อภิหาโร, กาเยน วา หิ วตฺถานิ อภิหริตฺวา ปาทมูเล ฐเปตฺวา ‘‘ยตฺตกํ อิจฺฉสิ ตตฺตกํ คณฺหาหี’’ติ วทนฺโต ปวาเรยฺย, วาจาย วา ‘‘อมฺหากํ ทุสฺสโกฏฺฐาคารํ ปริปุณฺณํ, ยตฺตกํ อิจฺฉสิ ตตฺตกํ คณฺหาหี’’ติ วทนฺโต ปวาเรยฺย, ตทุภยมฺปิ เอกชฺฌํ กตฺวา ‘‘อภิหฏฺฐุํ ปวาเรยฺยา’’ติ วุตฺตํ.

522-4. "Naquele tempo..." refere-se à regra de treinamento subsequente a essa. Aqui, em "abhihaṭṭhuṃ" (tendo trazido), "abhi" é um prefixo, e o significado é "trazer" (harituṃ), querendo dizer "para receber" (gaṇhituṃ). "Pavāreyya" (deveria convidar) significa que ele desejaria, geraria desejo ou preferência, ou diria: "eu o convido". Mas para mostrar a maneira como aquele que convida trazendo as vestes deve falar, a análise das palavras foi dita assim: "Pegue tanto quanto desejar". Ou então, assim como na passagem "tendo visto a renúncia como segurança", onde o significado é "tendo visto" (disvā), da mesma forma aqui também, em "abhihaṭṭhuṃ pavāreyya", o significado é "tendo trazido, deveria convidar". Nisso, o oferecimento é de dois tipos: oferecimento físico e oferecimento verbal. Fisicamente, tendo trazido os tecidos e colocado-os aos pés do monge, dizendo: "Pegue tanto quanto desejar", ele convidaria. Verbalmente, dizendo: "Nosso depósito de tecidos está cheio; pegue tanto quanto desejar", ele convidaria. Combinando ambos em um só, foi dito: "tendo trazido, deveria convidar".

---

สนฺตรุตฺตรปรมนฺติ สอนฺตรํ อุตฺตรํ ปรมํ อสฺส จีวรสฺสาติ สนฺตรุตฺตรปรมํ, นิวาสเนน สทฺธึ ปารุปนํ อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉโท อสฺสาติ วุตฺตํ โหติ. ตโต จีวรํ สาทิตพฺพนฺติ ตโต อภิหฏจีวรโต เอตฺตกํ จีวรํ คเหตพฺพํ, น อิโต ปรนฺติ อตฺโถ. ยสฺมา ปน อจฺฉินฺนสพฺพจีวเรน ติจีวริเกเนว ภิกฺขุนา เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ, อญฺเญน อญฺญถาปิ, ตสฺมา ตํ วิภาคํ ทสฺเสตุํ ‘‘สเจ ตีณิ นฏฺฐานิ โหนฺตี’’ติอาทินา นเยนสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ.

"Tendo como limite máximo uma veste interna e uma externa" significa que o limite máximo dessa veste é ter uma veste interna e uma veste externa; quer dizer que o limite máximo é a veste externa junto com a veste interna. "Dessa [oferta], a veste deve ser aceita" significa que, daquela veste trazida, essa quantidade de veste deve ser recebida, e não além disso. Mas como um monge que teve todas as suas vestes roubadas e que possui apenas o conjunto de três vestes deve proceder dessa maneira, e outro monge de outra maneira, para mostrar essa distinção, a análise das palavras foi dita pelo método que começa com: "Se três forem perdidas...".

---

ตตฺรายํ วินิจฺฉโย – ยสฺส ตีณิ นฏฺฐานิ, เตน ทฺเว สาทิตพฺพานิ, เอกํ นิวาเสตฺวา เอกํ ปารุปิตฺวา อญฺญํ สภาคฏฺฐานโต ปริเยสิสฺสติ. ยสฺส ทฺเว นฏฺฐานิ, เตน เอกํ สาทิตพฺพํ. สเจ ปกติยาว สนฺตรุตฺตเรน จรติ, ทฺเว สาทิตพฺพานิ. เอวํ เอกํ สาทิยนฺเตเนว สโม ภวิสฺสติ. ยสฺส ตีสุ เอกํ นฏฺฐํ, น สาทิตพฺพํ. ยสฺส ปน ทฺวีสุ เอกํ นฏฺฐํ, เอกํ สาทิตพฺพํ. ยสฺส เอกํเยว โหติ, ตญฺจ นฏฺฐํ, ทฺเว สาทิตพฺพานิ. ภิกฺขุนิยา ปน ปญฺจสุปิ นฏฺเฐสุ ทฺเว สาทิตพฺพานิ. จตูสุ นฏฺเฐสุ เอกํ สาทิตพฺพํ, ตีสุ นฏฺเฐสุ กิญฺจิ น สาทิตพฺพํ, โก ปน วาโท ทฺวีสุ วา เอกสฺมึ วา. เยน เกนจิ หิ สนฺตรุตฺตรปรมตาย ฐาตพฺพํ, ตโต อุตฺตริ น ลพฺภตีติ อิทเมตฺถ ลกฺขณํ.

Aqui está a decisão: aquele cujas três vestes foram perdidas pode aceitar duas vestes; tendo vestido uma e coberto-se com a outra, ele procurará a outra junto a companheiros adequados. Aquele cujas duas vestes foram perdidas deve aceitar uma. Se ele habitualmente anda apenas com a veste interna e a externa, ele pode aceitar duas. Assim, ele será igual àquele que aceita apenas uma. Aquele de cujas três vestes uma foi perdida, nenhuma deve ser aceita. Mas aquele de cujas duas vestes uma foi perdida, uma deve ser aceita. Aquele que tem apenas uma veste, e esta foi perdida, duas devem ser aceitas. Para uma monja, se todas as cinco vestes forem perdidas, duas devem ser aceitas. Se quatro forem perdidas, uma deve ser aceita. Se três forem perdidas, nada deve ser aceito; o que dizer então se duas ou uma forem perdidas? Pois qualquer um deve manter-se no limite máximo de uma veste interna e uma externa; não é permitido obter além disso. Esta é a regra geral aqui.

---

๕๒๖. เสสกํ อาหริสฺสามีติ ทฺเว จีวรานิ กตฺวา เสสํ ปุน อาหริสฺสามีติ อตฺโถ. น อจฺฉินฺนการณาติ พาหุสจฺจาทิคุณวเสน เทนฺติ. ญาตกานนฺติอาทีสุ ญาตกานํ เทนฺตานํ สาทิยนฺตสฺส ปวาริตานํ เทนฺตานํ สาทิยนฺตสฺส อตฺตโน ธเนน สาทิยนฺตสฺส อนาปตฺตีติ อตฺโถ. อฏฺฐกถาสุ ปน ‘‘ญาตกปวาริตฏฺฐาเน ปกติยา พหุมฺปิ วฏฺฏติ, อจฺฉินฺนการณา ปมาณเมว วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ. ตํ ปาฬิยา น สเมติ. ยสฺมา ปนิทํ สิกฺขาปทํ อญฺญสฺสตฺถาย วิญฺญาปนวตฺถุสฺมึเยว ปญฺญตฺตํ, ตสฺมา อิธ ‘‘อญฺญสฺสตฺถายา’’ติ น วุตฺตํ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

526. "Trarei o restante" significa "tendo feito duas vestes, trarei o restante de volta [para o doador]". "Não por motivo de roubo" significa que eles dão devido a qualidades como grande erudição, etc. Nas passagens que começam com "de parentes", o significado é que não há ofensa para quem aceita quando parentes dão, quando pessoas que convidaram dão, ou quando se aceita com o próprio dinheiro. Mas nos Comentários foi dito: "No caso de parentes e pessoas que convidaram, normalmente até mesmo muitas vestes são permitidas; mas por motivo de roubo, apenas a medida limite é permitida." Isso não concorda com o texto canônico. Mas como esta regra de treinamento foi estabelecida apenas no caso de solicitar para o benefício de outro, por isso aqui não foi dito "para o benefício de outro". O restante tem significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ [Pg.250] อิทมฺปิ ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Quanto às origens, etc., esta também tem seis origens, é de ação, não é liberada pela percepção, é sem mente, é uma infração por regulamento, envolve ação corporal e verbal, tem três mentes e três sensações.

---

ตตุตฺตริสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento subsequente a essa está concluída.

---

๘. ปฐมอุปกฺขฏสิกฺขาปทวณฺณนา

8. Explicação da Primeira Regra de Treinamento sobre o que foi Preparado

---

๕๒๗. เตน สมเยนาติ อุปกฺขฏสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อตฺถาวุโส มํ โส อุปฏฺฐาโกติ อาวุโส, ยํ ตฺวํ ภณสิ, อตฺถิ เอวรูโป โส มม อุปฏฺฐาโกติ อยเมตฺถ อตฺโถ. อปิ เมยฺย เอวํ โหตีติ อปิ เม อยฺย เอวํ โหติ, อปิ มยฺยา เอวนฺติปิ ปาโฐ.

527. "Naquele tempo..." refere-se à regra de treinamento sobre o que foi preparado. Aqui, 'Amigo, há aquele meu assistente' significa: 'Amigo, aquele de quem você fala, tal assistente é meu'. Este é o significado aqui. 'Também para mim, senhor, é assim' significa 'Também para mim, senhor, ocorre esse pensamento'. Há também a leitura 'api mayyā evanti'.

---

๕๒๘-๙. ภิกฺขุํ ปเนว อุทฺทิสฺสาติ เอตฺถ อุทฺทิสฺสาติ อปทิสฺส อารพฺภ. ยสฺมา ปน ยํ อุทฺทิสฺส อุปกฺขฏํ โหติ, ตํ ตสฺสตฺถาย อุปกฺขฏํ นาม โหติ. ตสฺมาสฺส ปทภาชเน ‘‘ภิกฺขุสฺสตฺถายา’’ติ วุตฺตํ.

528-9. Especificamente em referência a um monge. Aqui, 'em referência a' (uddissa) significa apontando para, referindo-se a. Mas como aquilo que é preparado em referência a alguém é chamado de preparado para o benefício dele, por isso, na análise das palavras, foi dito pelo Abençoado 'para o benefício do monge'.

---

ภิกฺขุํ อารมฺมณํ กริตฺวาติ ภิกฺขุํ ปจฺจยํ กตฺวา, ยญฺหิ ภิกฺขุํ อุทฺทิสฺส อุปกฺขฏํ, ตํ นิยเมเนว ภิกฺขุํ ปจฺจยํ กตฺวา อุปกฺขฏํ โหติ, เตน วุตฺตํ – ‘‘ภิกฺขุํ อารมฺมณํ กริตฺวา’’ติ. ปจฺจโยปิ หิ ‘‘ลภติ มาโร อารมฺมณ’’นฺติอาทีสุ (สํ. นิ. ๔.๒๔๓) อารมฺมณนฺติ อาคโต. อิทานิ ‘‘อุทฺทิสฺสา’’ติ เอตฺถ โย กตฺตา, ตสฺส อาการทสฺสนตฺถํ ‘‘ภิกฺขุํ อจฺฉาเทตุกาโม’’ติ วุตฺตํ. ภิกฺขุํ อจฺฉาเทตุกาเมน หิ เตน ตํ อุทฺทิสฺส อุปกฺขฏํ, น อญฺเญน การเณน. อิติ โส อจฺฉาเทตุกาโม โหติ. เตน วุตฺตํ – ‘‘ภิกฺขุํ อจฺฉาเทตุกาโม’’ติ.

"Tendo o monge como objeto" significa tendo o monge como causa. Pois aquilo que é preparado em referência a um monge é, necessariamente, preparado tendo o monge como causa. Por isso foi dito: "tendo o monge como objeto". Pois a palavra 'causa' também aparece como 'objeto' em passagens como 'Māra obtém um objeto'. Agora, para mostrar a intenção do agente da ação de 'referir-se a', foi dito 'desejando vestir o monge'. Pois por aquele que deseja vestir o monge, aquilo foi preparado em referência a ele, e não por outro motivo. Assim, ele deseja vesti-lo. Por isso foi dito: 'desejando vestir o monge'.

---

อญฺญาตกสฺส คหปติสฺส วาติ อญฺญาตเกน คหปตินา วาติ อตฺโถ. กรณตฺเถ หิ อิทํ สามิวจนํ. ปทภาชเน ปน พฺยญฺชนํ อวิจาเรตฺวา อตฺถมตฺตเมว ทสฺเสตุํ ‘‘อญฺญาตโก นาม…เป… คหปติ นามา’’ติอาทิ วุตฺตํ.

"Ou de um chefe de família não aparentado" significa "ou por um chefe de família não aparentado". Pois este caso genitivo é usado no sentido instrumental. Mas na análise das palavras, sem analisar detalhadamente a expressão gramatical, apenas para mostrar o significado básico, foi dito: "Um não aparentado significa... um chefe de família significa...", etc.

---

จีวรเจตาปนฺนนฺติ จีวรมูลํ, ตํ ปน ยสฺมา หิรญฺญาทีสุ อญฺญตรํ โหติ, ตสฺมา ปทภาชเน ‘‘หิรญฺญํ วา’’ติอาทิ วุตฺตํ. อุปกฺขฏํ โหตีติ สชฺชิตํ โหติ, สํหริตฺวา ฐปิตํ, ยสฺมา ปน ‘‘หิรญฺญํ วา’’ติอาทินา [Pg.251] วจเนนสฺส อุปกฺขฏภาโว ทสฺสิโต โหติ, ตสฺมา ‘‘อุปกฺขฏํ นามา’’ติ ปทํ อุทฺธริตฺวา วิสุํ ปทภาชนํ น วุตฺตํ. อิมินาติ อุปกฺขฏํ สนฺธายาห, เตเนวสฺส ปทภาชเน ‘‘ปจฺจุปฏฺฐิเตนา’’ติ วุตฺตํ. ยญฺหิ อุปกฺขฏํ สํหริตฺวา ฐปิตํ, ตํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ โหตีติ. อจฺฉาเทสฺสามีติ โวหารวจนเมตํ ‘‘อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสามี’’ติ อยํ ปเนตฺถ อตฺโถ. เตเนวสฺส ปทภาชเนปิ ‘‘ทสฺสามี’’ติ วุตฺตํ.

"Fundo para veste" significa o valor da veste. Mas como isso é um dos vários meios de troca, como ouro, etc., por isso na análise das palavras foi dito pelo Abençoado 'ouro ou...', etc. 'Está preparado' significa que está pronto, coletado e guardado. Mas como o estado de estar preparado é mostrado por palavras como 'ouro ou...', etc., por isso a palavra 'preparado' não foi extraída para uma análise de palavras separada pelo Abençoado. 'Com isto' refere-se ao valor preparado; por isso, na análise das palavras, foi dito 'com o que está presente'. Pois aquilo que foi coletado e guardado está presente. 'Eu vestirei' é uma expressão de uso comum; mas o significado aqui é 'darei ao monge de tal nome'. Por isso, também na análise das palavras, foi dito 'darei'.

---

ตตฺร เจ โส ภิกฺขูติ ยตฺร โส คหปติ วา คหปตานี วา ตตฺร โส ภิกฺขุ ปุพฺเพ อปฺปวาริโต อุปสงฺกมิตฺวา จีวเร วิกปฺปํ อาปชฺเชยฺย เจติ อยเมตฺถ ปทสมฺพนฺโธ. ตตฺถ อุปสงฺกมิตฺวาติ อิมสฺส คนฺตฺวาติ อิมินาว อตฺเถ สิทฺเธ ปจุรโวหารวเสน ‘‘ฆร’’นฺติ วุตฺตํ. ยตฺร ปน โส ทายโก ตตฺร คนฺตฺวาติ อยเมเวตฺถ อตฺโถ, ตสฺมา ปุนปิ วุตฺตํ ‘‘ยตฺถ กตฺถจิ อุปสงฺกมิตฺวา’’ติ. วิกปฺปํ อาปชฺเชยฺยาติ วิสิฏฺฐกปฺปํ อธิกวิธานํ อาปชฺเชยฺย, ปทภาชเน ปน เยนากาเรน วิกปฺปํ อาปนฺโน โหติ ตเมว ทสฺเสตุํ ‘‘อายตํ วา’’ติอาทิ วุตฺตํ. สาธูติ อายาจเน นิปาโต. วตาติ ปริวิตกฺเก. มนฺติ อตฺตานํ นิทฺทิสติ. อายสฺมาติ ปรํ อาลปติ อามนฺเตติ. ยสฺมา ปนิทํ สพฺพํ พฺยญฺชนมตฺตเมว, อุตฺตานตฺถเมว, ตสฺมาสฺส ปทภาชเน อตฺโถ น วุตฺโต. กลฺยาณกมฺยตํ อุปาทายาติ สุนฺทรกามตํ วิสิฏฺฐกามตํ จิตฺเตน คเหตฺวา, ตสฺส ‘‘อาปชฺเชยฺย เจ’’ติ อิมินา สมฺพนฺโธ. ยสฺมา ปน โย กลฺยาณกมฺยตํ อุปาทาย อาปชฺชติ, โส สาธตฺถิโก มหคฺฆตฺถิโก โหติ, ตสฺมาสฺส ปทภาชเน พฺยญฺชนํ ปหาย อธิปฺเปตตฺถเมว ทสฺเสตุํ ตเทว วจนํ วุตฺตํ. ยสฺมา ปน น อิมสฺส อาปชฺชนมตฺเตเนว อาปตฺติ สีสํ เอติ, ตสฺมา ‘‘ตสฺส วจเนนา’’ติอาทิ วุตฺตํ.

"Se, ali, aquele monge... A conexão das palavras aqui é: onde quer que esteja aquele chefe de família ou a esposa do chefe de família, ali aquele monge, sem ter sido convidado previamente, tendo se aproximado, faz uma especificação em relação à veste. Nisso, embora o significado de 'tendo se aproximado' seja estabelecido apenas por 'tendo ido', de acordo com o uso comum, foi dito 'casa' na análise das palavras. Mas o significado real aqui é 'tendo ido onde quer que esteja o doador'; por isso foi dito novamente 'tendo se aproximado de qualquer lugar'. 'Fizer uma especificação' significa que ele faria uma especificação especial ou uma instrução adicional. Mas na análise das palavras, para mostrar a maneira exata como ele faz a especificação, foi dito 'longa ou...', etc. 'Sādhu' é uma partícula de solicitação. 'Vata' é uma partícula de reflexão. 'Maṃ' refere-se a si mesmo. 'Āyasmā' é usado para se dirigir ao outro. Mas como tudo isso é apenas uma questão de palavras e tem significado claro, seu significado não foi explicado na análise das palavras. 'Por desejar algo belo' significa tomar mentalmente o desejo por algo belo ou excelente; isso se conecta com 'se ele fizer [uma especificação]'. Mas como aquele que faz uma especificação por desejar algo belo deseja algo bom e de alto valor, por isso, na análise das palavras, deixando de lado a mera expressão literal, para mostrar o significado pretendido, foi dita aquela mesma frase pelo Abençoado. Mas como a ofensa não atinge a consumação apenas por ele fazer essa especificação, por isso foi dito 'pelas palavras dele...', etc."

---

๕๓๑. อนาปตฺติ ญาตกานนฺติอาทีสุ ญาตกานํ จีวเร วิกปฺปํ อาปชฺชนฺตสฺส อนาปตฺตีติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. มหคฺฆํ เจตาเปตุกามสฺส อปฺปคฺฆํ เจตาเปตีติ คหปติสฺส วีสติอคฺฆนกํ จีวรํ เจตาเปตุกามสฺส ‘‘อลํ มยฺหํ เอเตน, ทสคฺฆนกํ วา อฏฺฐคฺฆนกํ วา เทหี’’ติ วทติ อนาปตฺติ. อปฺปคฺฆนฺติ อิทญฺจ อติเรกนิวารณตฺถเมว วุตฺตํ, สมเกปิ ปน อนาปตฺติ, ตญฺจ โข อคฺฆวเสเนว น ปมาณวเสน, อคฺฆวฑฺฒนกญฺหิ อิทํ สิกฺขาปทํ. ตสฺมา โย วีสติอคฺฆนกํ อนฺตรวาสกํ เจตาเปตุกาโม[Pg.252], ‘‘ตํ เอตฺตกเมว เม อคฺฆนกํ จีวรํ เทหี’’ติ วตฺตุมฺปิ วฏฺฏติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

531. Nas passagens que começam com 'Não há ofensa no caso de parentes', deve-se entender o significado como: não há ofensa para quem faz uma especificação em relação à veste de parentes. 'Para quem deseja adquirir uma veste de alto valor, ele faz adquirir uma de menor valor': se o chefe de família deseja adquirir uma veste no valor de vinte moedas, e o monge diz: 'Isso é suficiente para mim; dê-me uma no valor de dez ou de oito', não há ofensa. E a palavra 'de menor valor' foi dita apenas para evitar o excesso; mas mesmo se for de valor igual, não há ofensa. E isso é apenas em termos de valor, não em termos de tamanho, pois esta regra de treinamento visa evitar o aumento do valor. Portanto, se alguém deseja adquirir uma veste interna no valor de vinte, é permitido dizer: 'Dê-me uma veste desse mesmo valor'. O restante tem significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีนิปิ ตตุตฺตริสิกฺขาปทสทิสาเนวาติ.

As origens, etc., também são exatamente semelhantes às da regra de treinamento subsequente a essa.

---

ปฐมอุปกฺขฏสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da Primeira Regra de Treinamento sobre o que foi Preparado está concluída.

---

๙. ทุติยอุปกฺขฏสิกฺขาปทวณฺณนา

9. Explicação da Segunda Regra de Treinamento sobre o que foi Preparado

---

๕๓๒. ทุติยอุปกฺขเฏปิ อิมินาว นเยน อตฺโถ เวทิตพฺโพ. ตญฺหิ อิมสฺส อนุปญฺญตฺติสทิสํ. เกวลํ ปฐมสิกฺขาปเท เอกสฺส ปีฬา กตา, ทุติเย ทฺวินฺนํ, อยเมเวตฺถ วิเสโส. เสสํ สพฺพํ ปฐมสทิสเมว. ยถา จ ทฺวินฺนํ, เอวํ พหูนํ ปีฬํ กตฺวา คณฺหโตปิ อาปตฺติ เวทิตพฺพาติ.

532. Na segunda regra sobre o que foi preparado, o significado deve ser entendido exatamente por este método. Pois ela é semelhante a um regulamento suplementar desta. A única diferença é que na primeira regra de treinamento causou-se aflição a uma pessoa, e na segunda, a duas pessoas. Esta é a única distinção aqui. Todo o restante é exatamente semelhante à primeira. E assim como no caso de duas pessoas, deve-se entender que há ofensa também para quem aceita causando aflição a muitas pessoas.

---

ทุติยอุปกฺขฏสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da Segunda Regra de Treinamento sobre o que foi Preparado está concluída.

---

๑๐. ราชสิกฺขาปทวณฺณนา

10. Explicação da Regra de Treinamento sobre o Rei

---

๕๓๗. เตน สมเยนาติ ราชสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อุปาสกํ สญฺญาเปตฺวาติ ชานาเปตฺวา, ‘‘อิมินา มูเลน จีวรํ กิณิตฺวา เถรสฺส เทหี’’ติ เอวํ วตฺวาติ อธิปฺปาโย. ปญฺญาสพนฺโธติ ปญฺญาสกหาปณทณฺโฑติ วุตฺตํ โหติ. ปญฺญาสํ พทฺโธติปิ ปาโฐ, ปญฺญาสํ ชิโต ปญฺญาสํ ทาเปตพฺโพติ อธิปฺปาโย. อชฺชณฺโห, ภนฺเต, อาคเมหีติ ภนฺเต, อชฺช เอกทิวสํ อมฺหากํ ติฏฺฐ, อธิวาเสหีติ อตฺโถ. ปรามสีติ คณฺหิ. ชีโนสีติ ชิโตสิ.

537. Naquele tempo... refere-se à regra de treinamento sobre o rei. Aqui, 'tendo informado o devoto leigo' significa tendo-o feito saber; a intenção é: tendo dito 'compre uma veste com este valor e dê-a ao ancião'. 'Uma multa de cinquenta' significa uma multa de cinquenta kahāpaṇas. Há também a leitura 'paññāsaṃ baddho'; a intenção é 'perdeu cinquenta' ou 'deve ser feito pagar cinquenta'. 'Por favor, senhor, espere hoje' significa 'Senhor, por hoje, um dia, espere por nós, seja paciente'. 'Tocou' significa segurou. 'Você perdeu' significa você foi derrotado.

---

๕๓๘-๙. ราชโภคฺโคติ ราชโต โภคฺคํ ภุญฺชิตพฺพํ อสฺสตฺถีติ ราชโภคฺโค, ราชโภโคติปิ ปาโฐ, ราชโต โภโค อสฺส อตฺถีติ อตฺโถ.

538-9. "Empregado do rei" significa aquele que tem bens a serem desfrutados concedidos pelo rei. Há também a leitura 'rājabhogo', cujo significado é aquele que tem cargo ou riqueza concedidos pelo rei.

---

ปหิเณยฺยาติ เปเสยฺย, อุตฺตานตฺถตฺตา ปนสฺส ปทภาชนํ น วุตฺตํ. ยถา จ เอตสฺส, เอวํ ‘‘จีวรํ อิตฺถนฺนามํ ภิกฺขุ’’นฺติอาทีนมฺปิ ปทานํ อุตฺตานตฺถตฺตาเยว ปทภาชนํ น วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. อาภตนฺติ อานีตํ. กาเลน กปฺปิยนฺติ [Pg.253] ยุตฺตปตฺตกาเลน, ยทา โน อตฺโถ โหติ, ตทา กปฺปิยํ จีวรํ คณฺหามาติ อตฺโถ.

Deveria enviar significa enviaria; mas devido ao seu significado claro, sua análise de palavras não foi dita pelo Abençoado. E assim como no caso desta palavra, deve-se entender que, devido ao significado claro, a análise de palavras de termos como 'uma veste para o monge de tal nome', etc., também não foi dita. 'Trazido' significa trazido. 'Apropriado no momento certo' significa no momento adequado e oportuno; o significado é 'quando tivermos necessidade, então receberemos a veste apropriada'.

---

เวยฺยาวจฺจกโรติ กิจฺจกโร, กปฺปิยการโกติ อตฺโถ. สญฺญตฺโต โส มยาติ อาณตฺโต โส มยา, ยถา ตุมฺหากํ จีวเรน อตฺเถ สติ จีวรํ ทสฺสติ, เอวํ วุตฺโตติ อตฺโถ. อตฺโถ เม อาวุโส จีวเรนาติ โจทนาลกฺขณนิทสฺสนเมตํ, อิทญฺหิ วจนํ วตฺตพฺพํ, อสฺส วา อตฺโถ ยาย กายจิ ภาสาย; อิทํ โจทนาลกฺขณํ. ‘‘เทหิ เม จีวร’’นฺติอาทีนิ ปน นวตฺตพฺพาการทสฺสนตฺถํ วุตฺตานิ, เอตานิ หิ วจนานิ เอเตสํ วา อตฺโถ ยาย กายจิ ภาสาย น วตฺตพฺโพ.

Assistente significa aquele que realiza tarefas, o facilitador. 'Ele foi instruído por mim' significa 'ele foi ordenado por mim; ele foi falado de tal maneira que, quando o senhor tiver necessidade de uma veste, ele a dará'. 'Amigo, tenho necessidade de uma veste' é uma indicação da característica de uma solicitação permitida. Pois esta frase deve ser dita, ou o seu significado em qualquer idioma. Esta é a característica de uma solicitação permitida. Mas frases como 'Dê-me uma veste', etc., foram ditas para mostrar a maneira inadequada de falar; pois estas palavras, ou o seu significado em qualquer idioma, não devem ser ditas.

---

ทุติยมฺปิ วตฺตพฺโพ ตติยมฺปิ วตฺตพฺโพติ ‘‘อตฺโถ เม อาวุโส จีวเรนา’’ติ อิทเมว ยาวตติยํ วตฺตพฺโพติ. เอวํ ‘‘ทฺวตฺติกฺขตฺตุํ โจเทตพฺโพ สาเรตพฺโพ’’ติ เอตฺถ อุทฺทิฏฺฐโจทนาปริจฺเฉทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ ‘‘ทฺวตฺติกฺขตฺตุํ โจทยมาโน สารยมาโน ตํ จีวรํ อภินิปฺผาเทยฺย, อิจฺเจตํ กุสล’’นฺติ อิเมสํ ปทานํ สงฺเขปโต อตฺถํ ทสฺเสนฺโต ‘‘สเจ อภินิปฺผาเทติ, อิจฺเจตํ กุสล’’นฺติ อาห. เอวํ ยาวตติยํ โจเทนฺโต ตํ จีวรํ ยทิ นิปฺผาเทติ, สกฺโกติ อตฺตโน ปฏิลาภวเสน นิปฺผาเทตุํ, อิจฺเจตํ กุสลํ สาธุ สุฏฺฐุ สุนฺทรํ.

"Deve ser dito uma segunda vez, deve ser dito uma terceira vez" refere-se a esta mesma frase: "Tenho necessidade de um manto, amigo", que deve ser dita até três vezes. Assim, tendo mostrado aqui, na frase "deve ser solicitado e lembrado duas ou três vezes", o limite da solicitação diretamente indicada, agora, para mostrar de forma resumida o significado das palavras "se, solicitando e lembrando duas ou três vezes, ele obtiver aquele manto, isso é bom", diz: "se ele obtiver, isso é bom". Assim, se solicitando até três vezes ele obtiver aquele manto, se for capaz de obtê-lo para si, isso é bom, excelente, muito bom.

---

จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ ฉกฺขตฺตุปรมํ ตุณฺหีภูเตน อุทฺทิสฺส ฐาตพฺพนฺติ ฐานลกฺขณนิทสฺสนเมตํ. ฉกฺขตฺตุปรมนฺติ จ ภาวนปุํสกวจนเมตํ, ฉกฺขตฺตุปรมญฺหิ เอเตน จีวรํ อุทฺทิสฺส ตุณฺหีภูเตน ฐาตพฺพํ, น อญฺญํ กิญฺจิ กาตพฺพํ, อิทํ ฐานลกฺขณํ. ตตฺถ โย สพฺพฏฺฐานานํ สาธารโณ ตุณฺหีภาโว, ตํ ตาว ทสฺเสตุํ ปทภาชเน ‘‘ตตฺถ คนฺตฺวา ตุณฺหีภูเตนา’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ น อาสเน นิสีทิตพฺพนฺติ ‘‘อิธ, ภนฺเต, นิสีทถา’’ติ วุตฺเตนาปิ น นิสีทิตพฺพํ. น อามิสํ ปฏิคฺคเหตพฺพนฺติ ยาคุขชฺชกาทิเภทํ กิญฺจิ อามิสํ ‘‘คณฺหถ, ภนฺเต’’ติ ยาจิยมาเนนาปิ น คณฺหิตพฺพํ. น ธมฺโม ภาสิตพฺโพติ มงฺคลํ วา อนุโมทนํ วา ภาสถาติ ยาจิยมาเนนาปิ กิญฺจิ น ภาสิตพฺพํ, เกวลํ ‘‘กึ การณา อาคโตสี’’ติ ปุจฺฉิยมาเนน ‘‘ชานาสิ, อาวุโส’’ติ วตฺตพฺโพ. ปุจฺฉิยมาโนติ อิทญฺหิ กรณตฺเถ ปจฺจตฺตวจนํ. อถ วา ปุจฺฉํ กุรุมาโน ปุจฺฉิยมาโนติ เอวมฺเปตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. โย หิ ปุจฺฉํ กโรติ, โส เอตฺตกํ วตฺตพฺโพติ ฐานํ ภญฺชตีติ อาคตการณํ ภญฺชติ.

"Quatro vezes, cinco vezes, no máximo seis vezes, deve-se ficar de pé em silêncio com esse propósito" — isto é uma indicação da característica do ato de ficar de pé. E "no máximo seis vezes" é um termo usado como advérbio; pois, no máximo seis vezes, ele deve ficar de pé em silêncio visando o manto, sem fazer nenhuma outra coisa. Esta é a característica de ficar de pé. Ali, para mostrar primeiro o silêncio que é comum a todas as ocasiões de ficar de pé, diz-se na análise das palavras: "tendo ido lá, em silêncio...", etc. Ali, "não se deve sentar em um assento" significa que, mesmo que lhe digam "Sente-se aqui, venerável senhor", ele não deve se sentar. "Não se deve aceitar alimento material" significa que, mesmo que lhe ofereçam algum alimento material, como mingau ou doces, dizendo "Aceite, venerável senhor", ele não deve aceitar. "Não se deve pregar o Dhamma" significa que, mesmo que lhe peçam "Pregue um sermão auspicioso ou uma bênção", ele não deve falar nada; apenas se lhe perguntarem "Por qual razão o senhor veio?", ele deve responder: "Você sabe, amigo". Pois "pucchiyamāno" (sendo perguntado) é um caso nominativo com sentido instrumental. Ou então, o significado aqui deve ser visto como "aquele que faz a pergunta". Pois, a quem faz a pergunta, deve-se dizer apenas isso. "Destrói a permanência de pé" significa que destrói o propósito de sua vinda.

---

อิทานิ [Pg.254] ยา ติสฺโส โจทนา, ฉ จ ฐานานิ วุตฺตานิ. ตตฺถ วุฑฺฒิญฺจ หานิญฺจ ทสฺเสนฺโต ‘‘จตุกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา’’ติอาทิมาห. ยสฺมา จ เอตฺถ เอกโจทนาวุฑฺฒิยา ทฺวินฺนํ ฐานานํ หานิ วุตฺตา, ตสฺมา ‘‘เอกา โจทนา ทิคุณํ ฐาน’’นฺติ ลกฺขณํ ทสฺสิตํ โหติ. อิติ อิมินา ลกฺขเณน ติกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา ฉกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพํ, ทฺวิกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา อฏฺฐกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพํ, สกึ โจเทตฺวา ทสกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพนฺติ. ยถา จ ‘‘ฉกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา น ฐาตพฺพ’’นฺติ วุตฺตํ, เอวํ ‘‘ทฺวาทสกฺขตฺตุํ ฐตฺวา น โจเทตพฺพ’’นฺติปิ วุตฺตเมว โหติ. ตสฺมา สเจ โจเทติเยว น ติฏฺฐติ, ฉ โจทนา ลพฺภนฺติ. สเจ ติฏฺฐติเยว น โจเทติ, ทฺวาทส ฐานานิ ลพฺภนฺติ. สเจ โจเทติปิ ติฏฺฐติปิ, เอกาย โจทนาย ทฺเว ฐานานิ หาเปตพฺพานิ. ตตฺถ โย เอกทิวสเมว ปุนปฺปุนํ คนฺตฺวา ฉกฺขตฺตุํ โจเทติ, สกึเยว วา คนฺตฺวา ‘‘อตฺโถ เม, อาวุโส, จีวเรนา’’ติ ฉกฺขตฺตุํ วทติ. ตถา เอกทิวสเมว ปุนปฺปุนํ คนฺตฺวา ทฺวาทสกฺขตฺตุํ ติฏฺฐติ, สกึเยว วา คนฺตฺวา ตตฺร ตตฺร ฐาเน ติฏฺฐติ, โสปิ สพฺพโจทนาโย สพฺพฏฺฐานานิ จ ภญฺชติ. โก ปน วาโท นานาทิวเสสุ เอวํ กโรนฺตสฺสาติ เอวเมตฺถ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.

Agora, foram mencionadas as três solicitações e as seis permanências de pé. Ali, mostrando o aumento e a diminuição, diz-se: "tendo solicitado quatro vezes...", etc. E como aqui, pelo aumento de uma solicitação, é dita a diminuição de duas permanências de pé, a regra "uma solicitação equivale ao dobro de permanências de pé" é mostrada. Assim, por esta regra, tendo solicitado três vezes, deve-se ficar de pé seis vezes; tendo solicitado duas vezes, deve-se ficar de pé oito vezes; tendo solicitado uma vez, deve-se ficar de pé dez vezes. E assim como se diz "tendo solicitado seis vezes, não se deve ficar de pé", da mesma forma também se diz "tendo ficado de pé doze vezes, não se deve solicitar". Portanto, se ele apenas solicitar e não ficar de pé, obtêm-se seis solicitações. Se ele apenas ficar de pé e não solicitar, obtêm-se doze permanências de pé. Se ele tanto solicitar quanto ficar de pé, para cada solicitação, duas permanências de pé devem ser reduzidas. Ali, aquele que no mesmo dia vai repetidamente e solicita seis vezes, ou vai apenas uma vez e diz seis vezes "Tenho necessidade de um manto, amigo"; ou da mesma forma, no mesmo dia vai repetidamente e fica de pé doze vezes, ou vai apenas uma vez e fica de pé aqui e ali, ele também viola todas as solicitações e todas as permanências de pé. Que dizer então de quem faz isso em dias diferentes? Assim deve ser compreendida a decisão aqui.

---

ยตสฺส จีวรเจตาปนฺนํ อาภตนฺติ ยโต ราชโต วา ราชโภคฺคโต วา อสฺส ภิกฺขุโน จีวรเจตาปนฺนํ อานีตํ. ยตฺวสฺสาติปิ ปาโฐ. อยเมวตฺโถ. ‘‘ยตฺถสฺสา’’ติปิ ปฐนฺติ, ยสฺมึ ฐาเน อสฺส จีวรเจตาปนฺนํ เปสิตนฺติ จ อตฺถํ กเถนฺติ, พฺยญฺชนํ ปน น สเมติ. ตตฺถาติ ตสฺส รญฺโญ วา ราชโภคฺคสฺส วา สนฺติเก; สมีปตฺเถ หิ อิทํ ภุมฺมวจนํ. น ตํ ตสฺส ภิกฺขุโน กิญฺจิ อตฺถํ อนุโภตีติ ตํ จีวรเจตาปนฺนํ ตสฺส ภิกฺขุโน กิญฺจิ อปฺปมตฺตกมฺปิ กมฺมํ น นิปฺผาเทติ. ยุญฺชนฺตายสฺมนฺโต สกนฺติ อายสฺมนฺโต อตฺตโน สนฺตกํ ธนํ ปาปุณนฺตุ. มา โว สกํ วินสฺสาติ ตุมฺหากํ สนฺตกํ มา วินสฺสตุ. โย ปน เนว สามํ คจฺฉติ, น ทูตํ ปาเหติ, วตฺตเภเท ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ.

"De onde os fundos para o manto foram trazidos para ele" significa de qual rei ou oficial do rei os fundos para o manto foram trazidos para aquele bhikkhu. Há também a leitura "yatvassa", que tem o mesmo significado. Alguns leem "yatthassa" e explicam como "no lugar onde os fundos para o manto foram enviados para ele", mas a redação não concorda. "Ali" significa na presença daquele rei ou oficial do rei; pois este caso locativo tem o sentido de proximidade. "Isso não traz nenhum benefício para aquele bhikkhu" significa que os fundos para o manto não realizam nenhuma tarefa, por menor que seja, para aquele bhikkhu. "Que os veneráveis se esforcem pelo que é seu" significa que os veneráveis recuperem seus próprios bens. "Que o que é seu não se perca" significa que os seus bens não sejam perdidos. Mas aquele que nem vai pessoalmente nem envia um mensageiro incorre em uma ofensa de má conduta por quebra de dever.

---

กึ ปน สพฺพกปฺปิยการเกสุ เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ? น ปฏิปชฺชิตพฺพํ. อยญฺหิ กปฺปิยการโก นาม สงฺเขปโต ทุวิโธ นิทฺทิฏฺโฐ จ อนิทฺทิฏฺโฐ จ. ตตฺถ นิทฺทิฏฺโฐ ทุวิโธ – ภิกฺขุนา นิทฺทิฏฺโฐ, ทูเตน นิทฺทิฏฺโฐติ. อนิทฺทิฏฺโฐปิ ทุวิโธ – มุขเววฏิก กปฺปิยการโก, ปรมฺมุขกปฺปิยการโกติ. เตสุ ภิกฺขุนา [Pg.255] นิทฺทิฏฺโฐ สมฺมุขาสมฺมุขวเสน จตุพฺพิโธ โหติ. ตถา ทูเตน นิทฺทิฏฺโฐปิ.

Deve-se agir assim em relação a todos os assistentes leigos? Não se deve agir assim. Pois este assistente leigo, resumidamente, é de dois tipos: o indicado e o não indicado. Entre eles, o indicado é de dois tipos: o indicado pelo bhikkhu e o indicado pelo mensageiro. O não indicado também é de dois tipos: o assistente leigo face a face e o assistente leigo indireto. Entre eles, o indicado pelo bhikkhu é de quatro tipos, conforme seja na presença ou na ausência. O mesmo ocorre com o indicado pelo mensageiro.

---

กถํ? อิเธกจฺโจ ภิกฺขุสฺส จีวรตฺถาย ทูเตน อกปฺปิยวตฺถุํ ปหิณติ, ทูโต ตํ ภิกฺขุํ อุปสงฺกมิตฺวา ‘‘อิทํ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนาเมน ตุมฺหากํ จีวรตฺถาย ปหิตํ, คณฺหถ น’’นฺติ วทติ, ภิกฺขุ ‘‘นยิทํ กปฺปตี’’ติ ปฏิกฺขิปติ, ทูโต ‘‘อตฺถิ ปน เต, ภนฺเต, เวยฺยาวจฺจกโร’’ติ ปุจฺฉติ, ปุญฺญตฺถิเกหิ จ อุปาสเกหิ ‘‘ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจํ กโรถา’’ติ อาณตฺตา วา, ภิกฺขูนํ วา สนฺทิฏฺฐา สมฺภตฺตา เกจิ เวยฺยาวจฺจกรา โหนฺติ, เตสํ อญฺญตโร ตสฺมึ ขเณ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก นิสินฺโน โหติ, ภิกฺขุ ตํ นิทฺทิสติ ‘‘อยํ ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจกโร’’ติ. ทูโต ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา ‘‘เถรสฺส จีวรํ กิณิตฺวา เทหี’’ติ คจฺฉติ, อยํ ภิกฺขุนา สมฺมุขานิทฺทิฏฺโฐ.

Como? Aqui, um certo doador envia por um mensageiro um objeto inadequado para o manto de um bhikkhu. O mensageiro se aproxima do bhikkhu e diz: "Venerável senhor, isto foi enviado por fulano para o seu manto, aceite-o". O bhikkhu recusa, dizendo: "Isto não é adequado". O mensageiro pergunta: "Mas há, venerável senhor, um assistente para o senhor?". E há alguns assistentes que foram instruídos por devotos leigos que buscam mérito, dizendo "Façam o serviço dos bhikkhus", ou que são conhecidos e íntimos dos bhikkhus. Um deles, naquele momento, está sentado perto do bhikkhu. O bhikkhu o indica, dizendo: "Este é o assistente dos bhikkhus". O mensageiro coloca o objeto inadequado na mão dele, diz "Compre um manto para o ancião e dê a ele", e vai embora. Este é o indicado pelo bhikkhu na presença.

---

โน เจ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก นิสินฺโน โหติ, อปิจ โข ภิกฺขุ นิทฺทิสติ – ‘‘อสุกสฺมึ นาม คาเม อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจกโร’’ติ, โส คนฺตฺวา ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา ‘‘เถรสฺส จีวรํ กิณิตฺวา ทเทยฺยาสี’’ติ อาคนฺตฺวา ภิกฺขุสฺส อาโรเจตฺวา คจฺฉติ, อยเมโก ภิกฺขุนา อสมฺมุขานิทฺทิฏฺโฐ.

Se ele não estiver sentado perto do bhikkhu, mas o bhikkhu o indica dizendo: "Em tal aldeia, fulano é o assistente dos bhikkhus", o mensageiro vai, coloca o objeto inadequado na mão dele, diz "Compre um manto para o ancião e dê a ele", volta, informa o bhikkhu e vai embora. Este é o primeiro indicado pelo bhikkhu na ausência.

---

น เหว โข โส ทูโต อตฺตนา อาคนฺตฺวา อาโรเจติ, อปิจ โข อญฺญํ ปหิณติ ‘‘ทินฺนํ มยา, ภนฺเต, ตสฺส หตฺเถ จีวรเจตาปนฺนํ, จีวรํ คณฺเหยฺยาถา’’ติ, อยํ ทุติโย ภิกฺขุนา อสมฺมุขานิทฺทิฏฺโฐ.

O próprio mensageiro não volta para informar, mas envia outro mensageiro dizendo: "Venerável senhor, os fundos para o manto foram entregues por mim na mão dele, por favor, receba o manto". Este é o segundo indicado pelo bhikkhu na ausência.

---

น เหว โข อญฺญํ ปหิณติ, อปิจ โข คจฺฉนฺโตว ภิกฺขุํ วทติ ‘‘อหํ ตสฺส หตฺเถ จีวรเจตาปนฺนํ ทสฺสามิ, ตุมฺเห จีวรํ คณฺเหยฺยาถา’’ติ, อยํ ตติโย ภิกฺขุนา อสมฺมุขานิทฺทิฏฺโฐติ เอวํ เอโก สมฺมุขานิทฺทิฏฺโฐ ตโย อสมฺมุขานิทฺทิฏฺฐาติ อิเม จตฺตาโร ภิกฺขุนา นิทฺทิฏฺฐเวยฺยาวจฺจกรา นาม. เอเตสุ อิมสฺมึ ราชสิกฺขาปเท วุตฺตนเยเนว ปฏิปชฺชิตพฺพํ.

Ele não envia outro mensageiro, mas, ao partir, diz ao bhikkhu: "Eu entregarei os fundos para o manto na mão dele, por favor, recebam o manto". Este é o terceiro indicado pelo bhikkhu na ausência. Assim, um indicado na presença e três indicados na ausência — estes quatro são chamados de assistentes indicados pelo bhikkhu. Em relação a estes, deve-se agir exatamente da maneira descrita nesta regra de treinamento do rei.

---

อปโร ภิกฺขุ ปุริมนเยเนว ทูเตน ปุจฺฉิโต นตฺถิตาย วา, อวิจาเรตุกามตาย วา ‘‘นตฺถมฺหากํ กปฺปิยการโก’’ติ วทติ, ตสฺมิญฺจ ขเณ โกจิ มนุสฺโส อาคจฺฉติ, ทูโต ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา ‘‘อิมสฺส หตฺถโต จีวรํ คณฺเหยฺยาถา’’ติ วตฺวา คจฺฉติ, อยํ ทูเตน สมฺมุขานิทฺทิฏฺโฐ.

Outro bhikkhu, ao ser perguntado pelo mensageiro da mesma maneira anterior, diz "Não temos assistente leigo", seja por não haver um, seja por não querer se envolver. E naquele momento chega um homem. O mensageiro coloca o objeto inadequado na mão dele, diz "Recebam o manto da mão deste homem", e vai embora. Este é o indicado pelo mensageiro na presença.

---

อปโร [Pg.256] ทูโต คามํ ปวิสิตฺวา อตฺตนา อภิรุจิตสฺส กสฺสจิ หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา ปุริมนเยเนว อาคนฺตฺวา อาโรเจติ, อญฺญํ วา ปหิณติ, ‘‘อหํ อสุกสฺส นาม หตฺเถ จีวรเจตาปนฺนํ ทสฺสามิ, ตุมฺเห จีวรํ คณฺเหยฺยาถา’’ติ วตฺวา วา คจฺฉติ, อยํ ตติโย ทูเตน อสมฺมุขานิทฺทิฏฺโฐติ เอวํ เอโก สมฺมุขานิทฺทิฏฺโฐ, ตโย อสมฺมุขานิทฺทิฏฺฐาติ อิเม จตฺตาโร ทูเตน นิทฺทิฏฺฐเวยฺยาวจฺจกรา นาม. เอเตสุ เมณฺฑกสิกฺขาปเท วุตฺตนเยน ปฏิปชฺชิตพฺพํ. วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, มนุสฺสา สทฺธา ปสนฺนา, เต กปฺปิยการกานํ หตฺเถ หิรญฺญํ อุปนิกฺขิปนฺติ – ‘อิมินา อยฺยสฺส ยํ กปฺปิยํ ตํ เทถา’ติ. อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ยํ ตโต กปฺปิยํ ตํ สาทิตุํ, น ตฺเววาหํ, ภิกฺขเว, เกนจิ ปริยาเยน ชาตรูปรชตํ สาทิตพฺพํ ปริเยสิตพฺพนฺติ วทามี’’ติ (มหาว. ๒๙๙). เอตฺถ จ โจทนาย ปมาณํ นตฺถิ, มูลํ อสาทิยนฺเตน สหสฺสกฺขตฺตุมฺปิ โจทนาย วา ฐาเนน วา กปฺปิยภณฺฑํ สาทิตุํ วฏฺฏติ. โน เจ เทติ, อญฺญํ กปฺปิยการกํ ฐเปตฺวาปิ อาหราเปตพฺพํ. สเจ อิจฺฉติ มูลสามิกานมฺปิ กเถตพฺพํ; โน เจ อิจฺฉติ น กเถตพฺพํ.

Outro mensageiro entra na aldeia, coloca o objeto inadequado na mão de alguém de sua preferência e, da mesma maneira anterior, volta e informa, ou envia outro, ou vai embora dizendo: "Eu entregarei os fundos para o manto na mão de fulano, por favor, recebam o manto". Este é o terceiro indicado pelo mensageiro na ausência. Assim, um indicado na presença e três indicados na ausência — estes quatro são chamados de assistentes indicados pelo mensageiro. Em relação a estes, deve-se agir da maneira descrita na regra de treinamento de Meṇḍaka. Pois foi dito: "Há, bhikkhus, pessoas com fé e confiança que depositam ouro e prata nas mãos de assistentes leigos, dizendo: 'Com isto, deem ao nobre senhor o que for adequado'. Eu permito, bhikkhus, aceitar o que for adequado disso. Mas de modo algum, bhikkhus, eu digo que o ouro e a prata devam ser aceitos ou buscados de qualquer maneira". E aqui não há limite para a solicitação. Para quem não aceita o dinheiro original, é permitido aceitar o bem adequado mesmo após solicitar ou ficar de pé mil vezes. Se ele não der, deve-se mandar trazer o bem mesmo estabelecendo outro assistente leigo. Se ele desejar, deve falar também com os proprietários originais dos fundos; se não desejar, não deve falar.

---

อปโร ภิกฺขุ ปุริมนเยเนว ทูเตน ปุจฺฉิโต ‘‘นตฺถมฺหากํ กปฺปิยการโก’’ติ วทติ, ตทญฺโญ สมีเป ฐิโต สุตฺวา ‘‘อาหร โภ อหํ อยฺยสฺส จีวรํ เจตาเปตฺวา ทสฺสามี’’ติ วทติ. ทูโต ‘‘หนฺท โภ ทเทยฺยาสี’’ติ ตสฺส หตฺเถ ทตฺวา ภิกฺขุสฺส อนาโรเจตฺวาว คจฺฉติ, อยํ มุขเววฏิกกปฺปิยการโก. อปโร ภิกฺขุโน อุปฏฺฐากสฺส วา อญฺญสฺส วา หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา ‘‘เถรสฺส จีวรํ ทเทยฺยาสี’’ติ เอตฺโตว ปกฺกมติ, อยํ ปรมฺมุขกปฺปิยการโกติ อิเม ทฺเว อนิทฺทิฏฺฐกปฺปิยการกา นาม. เอเตสุ อญฺญาตกอปฺปวาริเตสุ วิย ปฏิปชฺชิตพฺพํ. สเจ สยเมว จีวรํ อาเนตฺวา ททนฺติ, คเหตพฺพํ. โน เจ, กิญฺจิ น วตฺตพฺพา. เทสนามตฺตเมว เจตํ ‘‘ทูเตน จีวรเจตาปนฺนํ ปหิเณยฺยา’’ติ สยํ อาหริตฺวาปิ ปิณฺฑปาตาทีนํ อตฺถาย ททนฺเตสุปิ เอเสว นโย. น เกวลญฺจ อตฺตโนเยว อตฺถาย สมฺปฏิจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ, สเจปิ โกจิ ชาตรูปรชตํ อาเนตฺวา ‘‘อิทํ สงฺฆสฺส ทมฺมิ, อารามํ วา กโรถ เจติยํ วา โภชนสาลาทีนํ วา อญฺญตร’’นฺติ วทติ, อิทมฺปิ สมฺปฏิจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ. ยสฺส กสฺสจิ หิ อญฺญสฺสตฺถาย สมฺปฏิจฺฉนฺตสฺส ทุกฺกฏํ โหตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ.

Outro bhikkhu, ao ser perguntado pelo mensageiro da mesma maneira anterior, diz "Não temos assistente leigo". Outra pessoa que está por perto ouve e diz: "Traga, meu caro, eu providenciarei o manto para o nobre senhor". O mensageiro diz "Tome, meu caro, por favor, entregue", coloca na mão dele e vai embora sem informar o bhikkhu. Este é o assistente leigo face a face. Outro coloca o objeto inadequado na mão do assistente do bhikkhu ou de outra pessoa, diz "Por favor, dê o manto ao ancião", e parte dali mesmo. Este é o assistente leigo indireto. Estes dois são chamados de assistentes leigos não indicados. Em relação a eles, deve-se agir como em relação a pessoas que não são parentes e que não fizeram um convite. Se eles próprios trouxerem o manto e o derem, deve ser aceito. Se não derem, nada deve ser dito a eles. E a frase "enviar os fundos para o manto por um mensageiro" é apenas uma forma de ensino. O mesmo princípio se aplica quando os próprios doadores trazem e dão para fins de esmola de alimentos, etc. E não é apenas para o seu próprio benefício que não se deve aceitar; mesmo que alguém traga ouro e prata e diga "Dou isto ao Sangha, façam um mosteiro, ou uma estupa, ou um refeitório, etc.", isto também não deve ser aceito. Pois foi dito no Mahāpaccarī que incorre em uma ofensa de má conduta quem aceita para o benefício de qualquer outra pessoa.

---

สเจ [Pg.257] ปน ‘‘นยิทํ ภิกฺขูนํ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิตฺเต ‘‘วฑฺฒกีนํ วา กมฺมกรานํ วา หตฺเถ ภวิสฺสติ, เกวลํ ตุมฺเห สุกตทุกฺกฏํ ชานาถา’’ติ วตฺวา เตสํ หตฺเถ ทตฺวา ปกฺกมติ, วฏฺฏติ. อถาปิ ‘‘มม มนุสฺสานํ หตฺเถ ภวิสฺสติ มยฺหเมว วา หตฺเถ ภวิสฺสติ, เกวลํ ตุมฺเห ยํ ยสฺส ทาตพฺพํ, ตทตฺถาย เปเสยฺยาถา’’ติ วทติ, เอวมฺปิ วฏฺฏติ.

Mas se, após ser recusado com as palavras "Isto não é adequado para os bhikkhus aceitarem", ele disser "Ficará nas mãos dos carpinteiros ou dos trabalhadores; vocês apenas observem o que foi bem feito ou mal feito", e, tendo colocado nas mãos deles, for embora, isso é permitido. Ou se ele disser "Ficará nas mãos dos meus homens, ou nas minhas próprias mãos; vocês apenas enviem para o benefício de quem quer que deva receber", isso também é permitido.

---

สเจ ปน สงฺฆํ วา คณํ วา ปุคฺคลํ วา อนามสิตฺวา ‘‘อิทํ หิรญฺญสุวณฺณํ เจติยสฺส เทม, วิหารสฺส เทม, นวกมฺมสฺส เทมา’’ติ วทนฺติ, ปฏิกฺขิปิตุํ น วฏฺฏติ. ‘‘อิเม อิทํ ภณนฺตี’’ติ กปฺปิยการกานํ อาจิกฺขิตพฺพํ. ‘‘เจติยาทีนํ อตฺถาย ตุมฺเห คเหตฺวา ฐเปถา’’ติ วุตฺเตน ปน ‘‘อมฺหากํ คเหตุํ น วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิปิตพฺพํ.

Se, contudo, sem mencionar o Sangha, um grupo ou um indivíduo, eles disserem: “Oferecemos este ouro e prata ao cetiya, oferecemos ao mosteiro, oferecemos para novas construções”, não é apropriado rejeitar. Deve-se informar aos assistentes leigos: “Estes estão dizendo isso”. Mas se lhe for dito: “Por favor, aceitem e guardem isso para o cetiya, etc.”, o monge deve rejeitar dizendo: “Não nos é apropriado aceitar”.

---

สเจ ปน โกจิ พหุํ หิรญฺญสุวณฺณํ อาเนตฺวา ‘‘อิทํ สงฺฆสฺส ทมฺมิ, จตฺตาโร ปจฺจเย ปริภุญฺชถา’’ติ วทติ, ตํ เจ สงฺโฆ สมฺปฏิจฺฉติ, ปฏิคฺคหเณปิ ปริโภเคปิ อาปตฺติ. ตตฺร เจ เอโก ภิกฺขุ ‘‘นยิทํ กปฺปตี’’ติ ปฏิกฺขิปติ, อุปาสโก จ ‘‘ยทิ น กปฺปติ, มยฺหเมว ภวิสฺสตี’’ติ คจฺฉติ. โส ภิกฺขุ ‘‘ตยา สงฺฆสฺส ลาภนฺตราโย กโต’’ติ น เกนจิ กิญฺจิ วตฺตพฺโพ. โย หิ ตํ โจเทติ, สฺเวว สาปตฺติโก โหติ, เตน ปน เอเกน พหู อนาปตฺติกา กตา. สเจ ปน ภิกฺขูหิ ‘‘น วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิตฺเต ‘‘กปฺปิยการกานํ วา หตฺเถ ภวิสฺสติ, มม ปุริสานํ วา มยฺหํ วา หตฺเถ ภวิสฺสติ, เกวลํ ตุมฺเห ปจฺจเย ปริภุญฺชถา’’ติ วทติ, วฏฺฏติ.

Se, contudo, alguém trouxer muito ouro e prata e disser: “Dou isto ao Sangha, desfrutem dos quatro requisitos”, e se o Sangha aceitar, há uma ofensa tanto na aceitação quanto no uso. Se, ali, um único monge rejeitar dizendo: “Isto não é permitido”, e o devoto leigo for embora dizendo: “Se não é permitido, que permaneça meu”, nenhum monge deve dizer nada a ele, como: “Você causou um obstáculo aos ganhos do Sangha”. Pois quem o censura incorre ele mesmo em ofensa; por meio daquele único monge, muitos foram mantidos livres de ofensa. Se, contudo, após os monges rejeitarem dizendo: “Não é permitido”, o doador disser: “Ficará nas mãos dos assistentes leigos, ou nas mãos dos meus homens, ou na minha própria mão; apenas desfrutem dos requisitos”, então é permitido.

---

จตุปจฺจยตฺถาย จ ทินฺนํ เยน เยน ปจฺจเยน อตฺโถ โหติ, ตทตฺถํ อุปเนตพฺพํ, จีวรตฺถาย ทินฺนํ จีวเรเยว อุปเนตพฺพํ. สเจ จีวเรน ตาทิโส อตฺโถ นตฺถิ, ปิณฺฑปาตาทีหิ สงฺโฆ กิลมติ, สงฺฆสุฏฺฐุตาย อปโลเกตฺวา ตทตฺถายปิ อุปเนตพฺพํ. เอส นโย ปิณฺฑปาตคิลานปจฺจยตฺถาย ทินฺเนปิ, เสนาสนตฺถาย ทินฺนํ ปน เสนาสนสฺส ครุภณฺฑตฺตา เสนาสเนเยว อุปเนตพฺพํ. สเจ ปน ภิกฺขูสุ เสนาสนํ ฉฑฺเฑตฺวา คเตสุ เสนาสนํ วินสฺสติ, อีทิเส กาเล เสนาสนํ วิสฺสชฺเชตฺวาปิ ภิกฺขูนํ ปริโภโค อนุญฺญาโต, ตสฺมา เสนาสนชคฺคนตฺถํ มูลจฺเฉชฺชํ อกตฺวา ยาปนมตฺตํ ปริภุญฺชิตพฺพํ.

E o que for doado para os quatro requisitos deve ser direcionado para qualquer requisito que seja necessário; o que for doado para mantos deve ser direcionado apenas para mantos. Se não houver tal necessidade de mantos, mas o Sangha estiver sofrendo por falta de esmolas de alimentos, etc., então, após obter o consentimento do Sangha para o seu bem-estar, pode ser direcionado também para esse propósito. Este mesmo método se aplica ao que é doado para esmolas de alimentos e requisitos médicos. No entanto, o que for doado para alojamentos, por serem os alojamentos bens pesados (garubhaṇḍa), deve ser direcionado apenas para alojamentos. Mas se, após os monges abandonarem o alojamento e partirem, o alojamento estiver se arruinando, em tal momento é permitido dispor do alojamento para o uso dos monges; portanto, para a preservação do alojamento, sem esgotar o capital, deve-se consumir apenas o suficiente para a subsistência.

---

น [Pg.258] เกวลญฺจ หิรญฺญสุวณฺณเมว, อญฺญมฺปิ เขตฺตวตฺถาทิ อกปฺปิยํ น สมฺปฏิจฺฉิตพฺพํ. สเจ หิ โกจิ ‘‘มยฺหํ ติสสฺสสมฺปาทนกํ มหาตฬากํ อตฺถิ, ตํ สงฺฆสฺส ทมฺมี’’ติ วทติ, ตํ เจ สงฺโฆ สมฺปฏิจฺฉติ, ปฏิคฺคหเณปิ ปริโภเคปิ อาปตฺติเยว. โย ปน ตํ ปฏิกฺขิปติ, โส ปุริมนเยเนว น เกนจิ กิญฺจิ วตฺตพฺโพ. โย หิ ตํ โจเทติ, สฺเวว สาปตฺติโก โหติ, เตน ปน เอเกน พหู อนาปตฺติกา กตา.

E não apenas ouro e prata, mas também outras coisas não permitidas, como campos e terras, não devem ser aceitas. Pois se alguém disser: “Tenho um grande reservatório de água que produz três colheitas, eu o dou ao Sangha”, e se o Sangha aceitar, haverá de fato uma ofensa tanto na aceitação quanto no uso. Mas aquele que o rejeitar, da mesma forma que no caso anterior, não deve ser censurado por ninguém. Pois quem o censura incorre ele mesmo em ofensa; por meio daquele único monge, muitos foram mantidos livres de ofensa.

---

โย ปน ‘‘ตาทิสํเยว ตฬากํ ทมฺมี’’ติ วตฺวา ภิกฺขูหิ ‘‘น วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิตฺโต วทติ ‘‘อสุกญฺจ อสุกญฺจ สงฺฆสฺส ตฬากํ อตฺถิ, ตํ กถํ วฏฺฏตี’’ติ. โส วตฺตพฺโพ – ‘‘กปฺปิยํ กตฺวา ทินฺนํ ภวิสฺสตี’’ติ. กถํ ทินฺนํ กปฺปิยํ โหตีติ? ‘‘จตฺตาโร ปจฺจเย ปริภุญฺชถา’’ติ วตฺวา ทินฺนนฺติ. โส สเจ ‘‘สาธุ, ภนฺเต, จตฺตาโร ปจฺจเย สงฺโฆ ปริภุญฺชตู’’ติ เทติ, วฏฺฏติ. อถาปิ ‘‘ตฬากํ คณฺหถา’’ติ วตฺวา ‘‘น วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิตฺโต ‘‘กปฺปิยการโก อตฺถี’’ติ ปุจฺฉิตฺวา ‘‘นตฺถี’’ติ วุตฺเต ‘‘อิทํ อสุโก นาม วิจาเรสฺสติ, อสุกสฺส วา หตฺเถ, มยฺหํ วา หตฺเถ ภวิสฺสติ, สงฺโฆ กปฺปิยภณฺฑํ ปริภุญฺชตู’’ติ วทติ, วฏฺฏติ. สเจปิ ‘‘น วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิตฺโต ‘‘อุทกํ ปริภุญฺชิสฺสติ, ภณฺฑกํ โธวิสฺสติ, มิคปกฺขิโน ปิวิสฺสนฺตี’’ติ วทติ, เอวมฺปิ วฏฺฏติ. อถาปิ ‘‘น วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิตฺโต วทติ ‘‘กปฺปิยสีเสน คณฺหถา’’ติ. ‘‘สาธุ, อุปาสก, สงฺโฆ ปานียํ ปิวิสฺสติ, ภณฺฑกํ โธวิสฺสติ, มิคปกฺขิโน ปิวิสฺสนฺตี’’ติ วตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ.

Mas se alguém, tendo dito “Dou tal reservatório”, for rejeitado pelos monges dizendo “Não é permitido”, e perguntar: “O Sangha possui este e aquele reservatório; como isso é permitido?”, deve-se dizer a ele: “Deve ter sido doado após torná-lo permitido”. “Como ele é doado de forma a ser permitido?” “É doado dizendo: ‘Desfrutem dos quatro requisitos’”. Se ele então doar dizendo: “Muito bem, venerável senhor, que o Sangha desfrute dos quatro requisitos”, é permitido. Ou se, tendo dito “Aceitem o reservatório” e sendo rejeitado, ele perguntar “Existe um assistente leigo?” e, ao ouvir “Não”, disser: “Fulano de tal gerenciará isto, ou ficará nas mãos de fulano, ou nas minhas mãos; que o Sangha desfrute dos bens permitidos”, é permitido. Mesmo se, sendo rejeitado, ele disser: “O Sangha usará a água, lavará seus pertences, e os animais selvagens e pássaros beberão”, também é permitido. Ou se, sendo rejeitado, ele disser: “Aceitem-no de maneira permitida”, então, após dizer: “Muito bem, devoto leigo, o Sangha beberá a água, lavará seus pertences, e os animais selvagens e pássaros beberão”, é permitido usá-lo.

---

อถาปิ ‘‘มม ตฬากํ วา โปกฺขรณึ วา สงฺฆสฺส ทมฺมี’’ติ ‘‘วุตฺเต, สาธุ, อุปาสก, สงฺโฆ ปานียํ ปิวิสฺสตี’’ติอาทีนิ วตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติเยว. ยทิ ปน ภิกฺขูหิ หตฺถกมฺมํ ยาจิตฺวา สหตฺเถน จ กปฺปิยปถวึ ขนิตฺวา อุทกปริโภคตฺถาย ตฬากํ การิตํ โหติ, ตํ เจ นิสฺสาย สสฺสํ นิปฺผาเทตฺวา มนุสฺสา วิหาเร กปฺปิยภณฺฑํ เทนฺติ, วฏฺฏติ. อถ มนุสฺสา เอว สงฺฆสฺส อุปการตฺถาย สงฺฆิกภูมึ ขนิตฺวา ตํ นิสฺสาย นิปฺผนฺนสสฺสโต กปฺปิยภณฺฑํ เทนฺติ, เอวมฺปิ วฏฺฏติ. ‘‘อมฺหากํ เอกํ กปฺปิยการกํ ฐเปถา’’ติ วุตฺเต จ ฐเปตุมฺปิ ลพฺภติ. อถ ปน เต มนุสฺสา ราชพลินา อุปทฺทุตา ปกฺกมนฺติ, อญฺเญ ปฏิปชฺชนฺติ, น จ ภิกฺขูนํ กิญฺจิ เทนฺติ, อุทกํ วาเรตุํ ลพฺภติ. ตญฺจ โข กสิกมฺมกาเลเยว, น สสฺสกาเล. สเจ เต วทนฺติ ‘‘นนุ, ภนฺเต, ปุพฺเพปิ มนุสฺสา อิมํ นิสฺสาย สสฺสํ อกํสู’’ติ[Pg.259]. ตโต วตฺตพฺพา – ‘‘เต สงฺฆสฺส อิมญฺจ อิมญฺจ อุปการํ อกํสุ, อิทญฺจิทญฺจ กปฺปิยภณฺฑํ อทํสู’’ติ. สเจ วทนฺติ – ‘‘มยมฺปิ ทสฺสามา’’ติ, เอวมฺปิ วฏฺฏติ.

E se for dito: “Dou meu reservatório ou lagoa ao Sangha”, então, após dizer “Muito bem, devoto leigo, o Sangha beberá a água”, etc., é de fato permitido usá-lo. Se, contudo, os monges, tendo solicitado trabalho manual e cavado com as próprias mãos em terra permitida, fizerem construir um reservatório para o uso de água, e se, dependendo disso, as pessoas produzirem colheitas e derem bens permitidos ao mosteiro, é permitido. Ou se as próprias pessoas, para o benefício do Sangha, cavarem em terras do Sangha e, dependendo disso, derem bens permitidos a partir das colheitas produzidas, também é permitido. E se disserem “Nomeiem um assistente leigo para nós”, também é permitido nomear um. Mas se aquelas pessoas, oprimidas por impostos reais, partirem, e outros assumirem e não derem nada aos monges, é permitido bloquear a água. E isso, de fato, apenas na época do trabalho agrícola, não na época da colheita. Se eles disserem: “Mas, venerável senhor, as pessoas anteriormente não cultivavam colheitas dependendo disso?”, então deve-se dizer-lhes: “Eles prestavam este e aquele auxílio ao Sangha, e davam este e aquele bem permitido”. Se disserem: “Nós também daremos”, então também é permitido.

---

สเจ ปน โกจิ อพฺยตฺโต อกปฺปิยโวหาเรน ตฬากํ ปฏิคฺคณฺหาติ วา กาเรติ วา, ตํ ภิกฺขูหิ น ปริภุญฺชิตพฺพํ, ตํ นิสฺสาย ลทฺธํ กปฺปิยภณฺฑมฺปิ อกปฺปิยเมว. สเจ ภิกฺขูหิ ปริจฺจตฺตภาวํ ญตฺวา สามิโก วา ตสฺส ปุตฺตธีตโร วา อญฺโญ วา โกจิ วํเส อุปฺปนฺโน ปุน กปฺปิยโวหาเรน เทติ, วฏฺฏติ. ปจฺฉินฺเน กุลวํเส โย ตสฺส ชนปทสฺส สามิโก, โส อจฺฉินฺทิตฺวา ปุน เทติ, จิตฺตลปพฺพเต ภิกฺขุนา นีหฏอุทกวาหกํ อฬนาคราชมเหสี วิย, เอวมฺปิ วฏฺฏติ.

Se, contudo, um monge inexperiente aceitar ou mandar construir um reservatório usando termos não permitidos, este não deve ser usado pelos monges; mesmo os bens permitidos obtidos com base nele tornam-se não permitidos. Se, sabendo que foi abandonado pelos monges, o proprietário, ou seus filhos e filhas, ou qualquer outra pessoa nascida em sua linhagem, o doar novamente usando termos permitidos, é permitido. Se a linhagem familiar for extinta, quem quer que seja o governante daquela região, tendo-o tomado para si, doar novamente — assim como a rainha do rei Aḷanāga tomou e doou novamente o canal de água construído por um monge em Cittalapabbata —, então também é permitido.

---

กปฺปิยโวหาเรปิ อุทกวเสน ปฏิคฺคหิตตฬาเก สุทฺธจิตฺตานํ มตฺติกุทฺธรณปาฬิพนฺธนาทีนิ จ กาตุํ วฏฺฏติ. ตํ นิสฺสาย ปน สสฺสํ กโรนฺเต ทิสฺวา กปฺปิยการกํ ฐเปตุํ น วฏฺฏติ. ยทิ เต สยเมว กปฺปิยภณฺฑํ เทนฺติ, คเหตพฺพํ. โน เจ เทนฺติ, น โจเทตพฺพํ, น สาเรตพฺพํ. ปจฺจยวเสน ปฏิคฺคหิตตฬาเก กปฺปิยการกํ ฐเปตุํ วฏฺฏติ. มตฺติกุทฺธรณปาฬิพนฺธนาทีนิ ปน กาตุํ น วฏฺฏติ. สเจ กปฺปิยการกา สยเมว กโรนฺติ, วฏฺฏติ. อพฺยตฺเตน ปน ลชฺชิภิกฺขุนา การาปิเตสุ กิญฺจาปิ ปฏิคฺคหเณ กปฺปิยํ, ภิกฺขุสฺส ปโยคปจฺจยา อุปฺปนฺเนน มิสฺสกตฺตา วิสคตปิณฺฑปาโต วิย อกปฺปิยมํสรสมิสฺสกโภชนํ วิย จ ทุพฺพินิพฺโภคํ โหติ, สพฺเพสํ อกปฺปิยเมว.

Mesmo no caso de termos permitidos, em um reservatório aceito para fins de água, é permitido aos monges de mente pura realizar a remoção de lama, a construção de diques, etc. No entanto, ao ver pessoas cultivando colheitas dependendo dele, não é permitido nomear um assistente leigo. Se eles próprios derem bens permitidos, estes devem ser aceitos. Se não derem, não devem ser censurados nem lembrados disso. Em um reservatório aceito para fins de requisitos, é permitido nomear um assistente leigo. No entanto, não é permitido realizar a remoção de lama, a construção de diques, etc. Se os próprios assistentes leigos fizerem isso, é permitido. Mas se um monge inexperiente, embora escrupuloso (lajji), mandar realizar a remoção de lama, a construção de diques, etc., embora a aceitação tenha sido permitida, devido ao esforço do monge, a água produzida mistura-se com seu esforço, tornando-se indistinguível, assim como esmolas de alimentos misturadas com veneno ou comida misturada com caldo de carne não permitida; portanto, torna-se totalmente não permitida para todos.

---

สเจ ปน ‘‘อุทกสฺส โอกาโส อตฺถิ, ตฬากสฺส ปาฬิ ถิรา, ยถา พหุํ อุทกํ คณฺหาติ, เอวํ กโรหิ, ตีรสมีเป อุทกํ กโรหี’’ติ เอวํ อุทกเมว วิจาเรติ, วฏฺฏติ. อุทฺธเน อคฺคึ น ปาเตนฺติ, ‘‘อุทกกมฺมํ ลพฺภตุ อุปาสกา’’ติ วตฺตุํ วฏฺฏติ. ‘‘สสฺสํ กตฺวา อาหรถา’’ติ วตฺตุํ ปน น วฏฺฏติ. สเจ ปน ตฬาเก อติพหุํ อุทกํ ทิสฺวา ปสฺสโต วา ปิฏฺฐิโต วา มาติกํ นีหราเปติ, วนํ ฉินฺทาเปตฺวา เกทาเร การาเปติ, โปราณเกทาเรสุ วา ปกติภาคํ อคฺคเหตฺวา อติเรกํ คณฺหาติ, นวสสฺเส วา อกาลสสฺเส วา อปริจฺฉินฺนภาเค ‘‘เอตฺตเก กหาปเณ เทถา’’ติ กหาปเณ อุฏฺฐาเปติ, สพฺเพสํ อกปฺปิยํ.

Se, contudo, ele gerenciar apenas a água, dizendo: “Há espaço para a água, o dique do reservatório está firme; faça de modo que retenha muita água, direcione a água para perto da margem”, então é permitido. É permitido dizer: “Não deixem cair fogo no fogão; que o trabalho da água seja realizado, devotos leigos”. Mas não é permitido dizer: “Cultivem colheitas e tragam-nas”. Se, contudo, ao ver água em excesso no reservatório, ele mandar abrir um canal pela lateral ou por trás, mandar desmatar a floresta para criar campos de cultivo, ou se, nos campos antigos, sem receber a parte habitual, receber uma parte excedente, ou se, em colheitas novas ou fora de época cuja parte não esteja determinada, exigir moedas dizendo “Deem esta quantidade de kahāpaṇas”, torna-se não permitido para todos.

---

โย [Pg.260] ปน ‘‘กสฺสถ วปถา’’ติ อวตฺวา ‘‘เอตฺตกาย ภูมิยา, เอตฺตโก นาม ภาโค’’ติ เอวํ ภูมึ วา ปติฏฺฐเปติ, ‘‘เอตฺตเก ภูมิภาเค อมฺเหหิ สสฺสํ กตํ, เอตฺตกํ นาม ภาคํ คณฺหถา’’ติ วทนฺเตสุ กสฺสเกสุ ภูมิปฺปมาณคฺคหณตฺถํ รชฺชุยา วา ทณฺเฑน วา มินาติ, ขเล วา ฐตฺวา รกฺขติ, ขลโต วา นีหราเปติ, โกฏฺฐาคาเร วา ปฏิสาเมติ, ตสฺเสว ตํ อกปฺปิยํ.

Mas se, sem dizer ‘Arem, semeiem’, ele estabelecer a terra dizendo “Para esta quantidade de terra, há tal porção”, e quando os agricultores disserem “Cultivamos colheitas nesta porção de terra, recebam tal porção”, ele medir com uma corda ou vara para determinar a extensão da terra, ou se posicionar para vigiar na eira, ou mandar retirá-la da eira, ou guardá-la no celeiro, então essa colheita torna-se não permitida apenas para ele.

---

สเจ กสฺสกา กหาปเณ อาหริตฺวา ‘‘อิเม สงฺฆสฺส อาหฏา’’ติ วทนฺติ, อญฺญตโร จ ภิกฺขุ ‘‘น สงฺโฆ กหาปเณ ขาทตี’’ติ สญฺญาย ‘‘เอตฺตเกหิ กหาปเณหิ สาฏเก อาหร, เอตฺตเกหิ ยาคุอาทีนิ สมฺปาเทหี’’ติ วทติ. ยํ เต อาหรนฺติ, สพฺเพสํ อกปฺปิยํ. กสฺมา? กหาปณานํ วิจาริตตฺตา.

Se os agricultores trouxerem moedas (kahāpaṇas) e disserem “Estas foram trazidas para o Sangha”, e um certo monge, com a percepção de que “o Sangha não consome moedas”, disser: “Com esta quantidade de moedas traga mantos, com esta quantidade prepare canja de arroz, etc.”. Aquilo que eles trouxerem torna-se não permitido para todos. Por quê? Devido ao gerenciamento das moedas.

---

สเจ ธญฺญํ อาหริตฺวา อิทํ สงฺฆสฺส อาหฏนฺติ วทนฺติ, อญฺญตโร จ ภิกฺขุ ปุริมนเยเนว ‘‘เอตฺตเกหิ วีหีหิ อิทญฺจิทญฺจ อาหรถา’’ติ วทติ. ยํ เต อาหรนฺติ, ตสฺเสว อกปฺปิยํ. กสฺมา? ธญฺญสฺส วิจาริตตฺตา.

Se eles trouxerem grãos e disserem “Isto foi trazido para o Sangha”, e um certo monge, da mesma maneira anterior, disser: “Com esta quantidade de arroz em casca traga isto e aquilo”. Aquilo que eles trouxerem torna-se não permitido apenas para ele. Por quê? Devido ao gerenciamento dos grãos.

---

สเจ ตณฺฑุลํ วา อปรณฺณํ วา อาหริตฺวา ‘‘อิทํ สงฺฆสฺส อาหฏ’’นฺติ วทนฺติ, อญฺญตโร จ ภิกฺขุ ปุริมนเยเนว ‘‘เอตฺตเกหิ ตณฺฑุเลหิ อิทญฺจิทญฺจ อาหรถา’’ติ วทติ. ยํ เต อาหรนฺติ, สพฺเพสํ กปฺปิยํ. กสฺมา? กปฺปิยานํ ตณฺฑุลาทีนํ วิจาริตตฺตา. กยวิกฺกเยปิ อนาปตฺติ, กปฺปิยการกสฺส อาจิกฺขิตตฺตา.

Se eles trouxerem arroz polido ou leguminosas e disserem “Isto foi trazido para o Sangha”, e um certo monge, da mesma maneira anterior, disser: “Com esta quantidade de arroz polido traga isto e aquilo”. Aquilo que eles trouxerem é permitido para todos. Por quê? Devido ao gerenciamento de coisas permitidas, como o arroz polido. Também não há ofensa quanto à compra e venda, por ter sido comunicado ao assistente leigo.

---

ปุพฺเพ ปน จิตฺตลปพฺพเต เอโก ภิกฺขุ จตุสาลทฺวาเร ‘‘อโห วต สฺเว สงฺฆสฺส เอตฺตกปฺปมาเณ ปูเว ปเจยฺยุ’’นฺติ อารามิกานํ สญฺญาชนนตฺถํ ภูมิยํ มณฺฑลํ อกาสิ, ตํ ทิสฺวา เฉโก อารามิโก ตเถว กตฺวา ทุติยทิวเส เภริยา อาโกฏิตาย สนฺนิปติเต สงฺเฆ ปูวํ คเหตฺวา สงฺฆตฺเถรํ อาห – ‘‘ภนฺเต, อมฺเหหิ อิโต ปุพฺเพ เนว ปิตูนํ น ปิตามหานํ เอวรูปํ สุตปุพฺพํ, เอเกน อยฺเยน จตุสฺสาลทฺวาเร ปูวตฺถาย สญฺญา กตา, อิโต ทานิ ปภุติ อยฺยา อตฺตโน อตฺตโน จิตฺตานุรูปํ วทนฺตุ, อมฺหากมฺปิ ผาสุวิหาโร ภวิสฺสตี’’ติ. มหาเถโร ตโตว นิวตฺติ, เอกภิกฺขุนาปิ ปูโว น คหิโต. เอวํ ปุพฺเพ ตตฺรุปฺปาทมฺปิ น ปริภุญฺชึสุ. ตสฺมา –

No passado, contudo, no monte Cittalapabbata, um monge no portão do refeitório de quatro alas, pensando “Oh, se amanhã preparassem bolos deste tamanho para o Sangha”, desenhou um círculo no chão para dar um sinal aos assistentes do mosteiro. Vendo isso, um assistente astuto fez exatamente daquela forma e, no dia seguinte, quando o Sangha se reuniu ao toque do tambor, ele pegou o bolo e disse ao ancião do Sangha: “Venerável senhor, antes de hoje, nunca ouvimos tal coisa de nossos pais nem de nossos avós. Um certo venerável fez um sinal no portão do refeitório de quatro alas para obter bolos. De agora em diante, que os veneráveis falem de acordo com seus próprios desejos, e nós também teremos uma vida confortável”. O grande ancião retornou dali mesmo, e nem um único monge aceitou o bolo. Assim, no passado, eles não desfrutavam nem mesmo daquilo que era produzido no próprio local. Portanto —

---

สลฺเลขํ [Pg.261] อจฺจชนฺเตน, อปฺปมตฺเตน ภิกฺขุนา;

กปฺปิเยปิ น กาตพฺพา, อามิสตฺถาย โลลตาติ.

Pelo monge diligente, que não abandona a prática da austeridade (sallekha), mesmo em relação ao que é permitido, não se deve demonstrar cobiça por ganhos materiais.

---

โย จายํ ตฬาเก วุตฺโต, โปกฺขรณี-อุทกวาหกมาติกาทีสุปิ เอเสว นโย.

E este mesmo método que foi exposto em relação ao reservatório aplica-se também a lagoas, canais de água, valas de irrigação e afins.

---

ปุพฺพณฺณาปรณฺณอุจฺฉุผลาผลาทีนํ วิรุหนฏฺฐานํ ยํ กิญฺจิ เขตฺตํ วา วตฺถุํ วา ทมฺมีติ วุตฺเตปิ ‘‘น วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิปิตฺวา ตฬาเก วุตฺตนเยเนว ยทา กปฺปิยโวหาเรน ‘‘จตุปจฺจยปริโภคตฺถาย ทมฺมี’’ติ วทติ, ตทา สมฺปฏิจฺฉิตพฺพํ, ‘‘วนํ ทมฺมิ, อรญฺญํ ทมฺมี’’ติ วุตฺเต ปน วฏฺฏติ. สเจ มนุสฺสา ภิกฺขูหิ อนาณตฺตาเยว ตตฺถ รุกฺเข ฉินฺทิตฺวา อปรณฺณาทีนิ สมฺปาเทตฺวา ภิกฺขูนํ ภาคํ เทนฺติ, วฏฺฏติ; อเทนฺตา น โจเทตพฺพา. สเจ เกนจิเทว อนฺตราเยน เตสุ ปกฺกนฺเตสุ อญฺเญ กโรนฺติ, น จ ภิกฺขูนํ กิญฺจิ เทนฺติ, เต วาเรตพฺพา. สเจ วทนฺติ – ‘‘นนุ, ภนฺเต, ปุพฺเพปิ มนุสฺสา อิธ สสฺสานิ อกํสู’’ติ, ตโต เต วตฺตพฺพา – ‘‘เต สงฺฆสฺส อิทญฺจิทญฺจ กปฺปิยภณฺฑํ อทํสู’’ติ. สเจ วทนฺติ – ‘‘มยมฺปิ ทสฺสามา’’ติ เอวํ วฏฺฏติ.

Mesmo se for dito: "Eu dou qualquer campo ou terreno que seja local de cultivo de grãos, legumes, cana-de-açúcar, frutas grandes e pequenas, etc.", deve-se rejeitar dizendo: "Não é permitido". Da mesma maneira explicada sobre o reservatório de água, quando se fala usando linguagem permitida (kappiyavohāra): "Eu dou para o uso dos quatro requisitos", então deve ser aceito. No entanto, se for dito: "Eu dou a floresta, eu dou a mata", é permitido. Se as pessoas, sem serem ordenadas pelos bhikkhus, cortarem as árvores ali, cultivarem legumes e outros produtos, e derem uma parte aos bhikkhus, é permitido; se não derem, não devem ser cobradas. Se, por algum impedimento, aquelas pessoas partirem e outras cultivarem ali e não derem nada aos bhikkhus, estas devem ser impedidas. Se disserem: "Mas, venerável senhor, as pessoas anteriormente também cultivavam plantações aqui?", deve-se dizer a elas: "Eles davam este e aquele item permitido ao Sangha." Se disserem: "Nós também daremos", assim é permitido.

---

กญฺจิ สสฺสุฏฺฐานกํ ภูมิปฺปเทสํ สนฺธาย ‘‘สีมํ เทมา’’ติ วทนฺติ, วฏฺฏติ. สีมา ปริจฺเฉทนตฺถํ ปน ถมฺภา วา ปาสาณา วา สยํ น ฐเปตพฺพา. กสฺมา? ภูมิ นาม อนคฺฆา อปฺปเกนาปิ ปาราชิโก ภเวยฺย, อารามิกานํ ปน วตฺตพฺพํ – ‘‘อิมินา ฐาเนน อมฺหากํ สีมา คตา’’ติ. สเจปิ หิ เต อธิกํ คณฺหนฺติ, ปริยาเยน กถิตตฺตา อนาปตฺติ. ยทิ ปน ราชราชมหามตฺตาทโย สยเมว ถมฺเภ ฐปาเปตฺวา ‘‘จตฺตาโร ปจฺจเย ปริภุญฺชถา’’ติ เทนฺติ, วฏฺฏติเยว.

Se, referindo-se a alguma área de terra onde crescem plantações, eles disserem: "Nós damos como limite (sīma)", é permitido. No entanto, para demarcar o limite, os próprios monges não devem colocar postes ou pedras. Por quê? A terra é de valor inestimável; mesmo por uma pequena porção, pode ocorrer uma ofensa pārājika. Mas deve-se dizer aos trabalhadores do mosteiro (ārāmika): "Nosso limite passa por este lugar." Pois mesmo se eles tomarem a mais, não há ofensa porque foi dito de maneira indireta. Mas se reis, ministros do rei, etc., por si mesmos mandarem colocar os postes e derem dizendo: "Desfrutem dos quatro requisitos", é certamente permitido.

---

สเจ โกจิ อนฺโตสีมาย ตฬากํ ขนติ, วิหารมชฺเฌน วา มาติกํ เนติ, เจติยงฺคณโพธิยงฺคณาทีนิ ทุสฺสนฺติ, วาเรตพฺโพ. สเจ สงฺโฆ กิญฺจิ ลภิตฺวา อามิสครุกตาย น วาเรติ, เอโก ภิกฺขุ วาเรติ, โสว ภิกฺขุ อิสฺสโร. สเจ เอโก ภิกฺขุ น วาเรติ, ‘‘เนถ ตุมฺเห’’ติ เตสํเยว ปกฺโข โหติ, สงฺโฆ วาเรติ, สงฺโฆว อิสฺสโร. สงฺฆิเกสุ หิ กมฺเมสุ โย ธมฺมกมฺมํ กโรติ, โสว อิสฺสโร. สเจ วาริยมาโนปิ กโรติ, เหฏฺฐา คหิตํ ปํสุํ เหฏฺฐา ปกฺขิปิตฺวา, อุปริ คหิตํ ปํสุํ อุปริ ปกฺขิปิตฺวา ปูเรตพฺพา.

Se alguém cavar um reservatório dentro do limite (sīma), ou conduzir um canal de água pelo meio do mosteiro, e o pátio da estupa, o pátio da árvore Bodhi, etc., forem danificados, ele deve ser impedido. Se o Sangha, tendo recebido algo, por valorizar os ganhos materiais, não o impedir, mas um único bhikkhu o impedir, apenas esse bhikkhu tem autoridade. Se um único bhikkhu não o impedir e, dizendo "conduzam o canal", ficar do lado deles, mas o Sangha o impedir, apenas o Sangha tem autoridade. Pois nas atividades do Sangha, aquele que realiza uma ação de acordo com o Dhamma é quem tem autoridade. Se, mesmo sendo impedido, ele o fizer, a terra retirada de baixo deve ser colocada de volta embaixo, e a terra retirada de cima deve ser colocada de volta em cima, e o buraco deve ser preenchido.

---

สเจ [Pg.262] โกจิ ยถาชาตเมว อุจฺฉุํ วา อปรณฺณํ วา อลาพุกุมฺภณฺฑาทิกํ วา วลฺลิผลํ ทาตุกาโม ‘‘เอตํ สพฺพํ อุจฺฉุเขตฺตํ อปรณฺณวตฺถุํ วลฺลิผลาวาฏํ ทมฺมี’’ติ วทติ, สห วตฺถุนา ปรามฏฺฐตฺตา ‘‘น วฏฺฏตี’’ติ มหาสุมตฺเถโร อาห. มหาปทุมตฺเถโร ปน ‘‘อภิลาปมตฺตเมตํ สามิกานํเยว หิ โส ภูมิภาโค ตสฺมา วฏฺฏตี’’ติ อาห.

Se alguém, desejando dar cana-de-açúcar, legumes ou frutos de trepadeira como abóbora, cabaça, etc., exatamente como crescem no campo, disser: "Eu dou todo este campo de cana-de-açúcar, este terreno de legumes, esta plantação de frutos de trepadeira", o Ancião Mahāsuma disse: "Não é permitido", porque o terreno foi incluído na doação. Mas o Ancião Mahāpaduma disse: "Isso é apenas uma maneira de falar; aquela porção de terra continua pertencendo apenas aos proprietários, portanto é permitido."

---

‘‘ทาสํ ทมฺมี’’ติ วทติ, น วฏฺฏติ. ‘‘อารามิกํ ทมฺมิ, เวยฺยาวจฺจกรํ ทมฺมิ, กปฺปิยการกํ ทมฺมี’’ติ วุตฺเต วฏฺฏติ. สเจ โส อารามิโก ปุเรภตฺตมฺปิ ปจฺฉาภตฺตมฺปิ สงฺฆสฺเสว กมฺมํ กโรติ, สามเณรสฺส วิย สพฺพํ เภสชฺชปฏิชคฺคนมฺปิ ตสฺส กาตพฺพํ. สเจ ปุเรภตฺตเมว สงฺฆสฺส กมฺมํ กโรติ, ปจฺฉาภตฺตํ อตฺตโน กมฺมํ กโรติ, สายํ นิวาโป น ทาตพฺโพ. เยปิ ปญฺจทิวสวาเรน วา ปกฺขวาเรน วา สงฺฆสฺส กมฺมํ กตฺวา เสสกาเล อตฺตโน กมฺมํ กโรนฺติ, เตสมฺปิ กรณกาเลเยว ภตฺตญฺจ นิวาโป จ ทาตพฺโพ. สเจ สงฺฆสฺส กมฺมํ นตฺถิ, อตฺตโนเยว กมฺมํ กตฺวา ชีวนฺติ, เต เจ หตฺถกมฺมมูลํ อาเนตฺวา เทนฺติ, คเหตพฺพํ. โน เจ เทนฺติ, น กิญฺจิ วตฺตพฺพา. ยํ กิญฺจิ รชกทาสมฺปิ เปสการทาสมฺปิ อารามิกนาเมน สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ.

Se disser: "Eu dou um escravo", não é permitido. Se for dito: "Eu dou um trabalhador do mosteiro (ārāmika), dou um assistente (veyyāvaccakara), dou um facilitador (kappiyakāraka)", é permitido. Se esse trabalhador do mosteiro realizar o trabalho apenas para o Sangha, tanto antes quanto depois do meio-dia, deve-se prestar-lhe todo o cuidado médico, assim como se faz a um noviço (sāmaṇera). Se ele realizar o trabalho para o Sangha apenas antes do meio-dia, e depois do meio-dia realizar o seu próprio trabalho, a ração da noite não deve ser dada. Mesmo para aqueles que realizam o trabalho para o Sangha em turnos de cinco dias ou de uma quinzena, e no restante do tempo realizam o seu próprio trabalho, o alimento e a ração devem ser dados a eles apenas no período em que trabalham. Se não houver trabalho para o Sangha e eles viverem realizando o seu próprio trabalho, se eles trouxerem e derem o salário do seu trabalho manual, este deve ser aceito. Se não derem, nada deve ser dito a eles. É permitido aceitar qualquer escravo de lavandeiro ou escravo de tecelão sob o nome de trabalhador do mosteiro.

---

สเจ ‘‘คาโว เทมา’’ติ วทนฺติ, ‘‘น วฏฺฏตี’’ติ ปฏิกฺขิปิตพฺพา. อิมา คาโว กุโตติ ปณฺฑิเตหิ ปญฺจ โครสปริโภคตฺถาย ทินฺนาติ, ‘‘มยมฺปิ ปญฺจโครสปริโภคตฺถาย เทมา’’ติ วุตฺเต วฏฺฏติ. อชิกาทีสุปิ เอเสว นโย. ‘‘หตฺถึ เทม, อสฺสํ มหิสํ กุกฺกุฏํ สูกรํ เทมา’’ติ วทนฺติ, สมฺปฏิจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ. สเจ เกจิ มนุสฺสา ‘‘อปฺโปสฺสุกฺกา, ภนฺเต, ตุมฺเห โหถ, มยํ อิเม คเหตฺวา ตุมฺหากํ กปฺปิยภณฺฑํ ทสฺสามา’’ติ คณฺหนฺติ, วฏฺฏติ. ‘‘กุกฺกุฏสูกรา สุขํ ชีวนฺตู’’ติ อรญฺเญ วิสฺสชฺเชตุํ วฏฺฏติ. ‘‘อิมํ ตฬากํ, อิมํ เขตฺตํ, อิมํ วตฺถุํ, วิหารสฺส เทมา’’ติ วุตฺเต ปฏิกฺขิปิตุํ น ลพฺภตีติ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมว.

Se disserem: "Nós damos vacas", deve-se rejeitar dizendo: "Não é permitido". Se os sábios perguntarem: "De onde vêm estas vacas?" e for dito: "Elas foram doadas para o desfrute dos cinco produtos da vaca (pañcagorasa)", ou se disserem: "Nós também as damos para o desfrute dos cinco produtos da vaca", é permitido. O mesmo método se aplica a cabras, etc. Se disserem: "Nós damos um elefante, um cavalo, um búfalo, uma galinha, um porco", não é permitido aceitar. Se algumas pessoas disserem: "Veneráveis senhores, permaneçam sem preocupações; nós pegaremos estes animais e lhes daremos itens permitidos", e os levarem, é permitido. É permitido soltá-los na floresta dizendo: "Que as galinhas e os porcos vivam felizes". Se for dito: "Nós damos este reservatório, este campo, este terreno ao mosteiro", não é permitido rejeitar. O restante aqui tem significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทมฺปิ ฉสมุฏฺฐานํ กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Quanto às origens e outros aspectos, esta ofensa também tem seis origens, é uma ação (kiriya), não é liberada pela percepção (nosaññāvimokkha), é sem intenção mental (acittaka), é uma transgressão de regulamento (paṇṇattivajja), é uma ação corporal e verbal (kāyakammavacīkamma), possui três tipos de mente (ticitta) e três tipos de sensação (tivedana).

---

ราชสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

O comentário sobre a regra de treinamento referente aos reis (Rājasikkhāpada) está concluído.

---

นิฏฺฐิโต จีวรวคฺโค ปฐโม.

O primeiro capítulo sobre mantos (Cīvaravagga) está concluído.

---

๒. โกสิยวคฺโค

2. Capítulo sobre a Seda (Kosiyavagga)

---

๑. โกสิยสิกฺขาปทวณฺณนา

1. Comentário sobre a regra de treinamento da seda (Kosiyasikkhāpada)

---

๕๔๒. เตน [Pg.263] สมเยนาติ โกสิยสิกฺขาปทํ. ตตฺถ สนฺถริตฺวา กตํ โหตีติ สเม ภูมิภาเค โกสิยํสูนิ อุปรูปริ สนฺถริตฺวา กญฺชิกาทีหิ สิญฺจิตฺวา กตํ โหติ. เอเกนปิ โกสิยํสุนา มิสฺสิตฺวาติ ติฏฺฐตุ อตฺตโน รุจิวเสน มิสฺสิตํ, สเจปิ ตสฺส กรณฏฺฐาเน วาโต เอกํ โกสิยํสุํ อาเนตฺวา ปาเตติ, เอวมฺปิ มิสฺเสตฺวา กตเมว โหตีติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

542. "Naquele tempo..." refere-se à regra de treinamento da seda (Kosiyasikkhāpada). Nele, "feito por espalhamento" significa que fios de seda são espalhados uns sobre os outros em uma superfície plana de terra, borrifados com água de arroz, etc., e assim feitos. "Mesmo misturado com um único fio de seda": deixe de lado a mistura feita por desejo próprio; mesmo se, no local de fabricação, o vento trouxer e deixar cair um único fio de seda, ainda assim é considerado feito por mistura. O restante tem significado claro.

---

ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ,

Tem seis origens, é uma ação (kiriya), não é liberada pela percepção (nosaññāvimokkha), é sem intenção mental (acittaka), é uma transgressão de regulamento (paṇṇattivajja), é uma ação corporal e verbal (kāyakammavacīkamma),

---

ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

possui três tipos de mente (ticitta) e três tipos de sensação (tivedana).

---

โกสิยสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

O comentário sobre a regra de treinamento da seda (Kosiyasikkhāpada) está concluído.

---

๒. สุทฺธกาฬกสิกฺขาปทวณฺณนา

2. Comentário sobre a regra de treinamento da lã puramente preta (Suddayakāḷakasikkhāpada)

---

๕๔๗. เตน สมเยนาติ สุทฺธกาฬกสิกฺขาปทํ. ตตฺถ สุทฺธกาฬกานนฺติ สุทฺธานํ กาฬกานํ, อญฺเญหิ อมิสฺสิตกาฬกานนฺติ อตฺโถ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว. สมุฏฺฐานาทีนิปิ โกสิยสิกฺขาปทสทิสาเนวาติ.

547. "Naquele tempo..." refere-se à regra de treinamento da lã puramente preta (Suddayakāḷakasikkhāpada). Nele, "de lã puramente preta" significa lã de ovelha preta pura, não misturada com outras cores. O restante tem significado claro. As origens e outros aspectos também são semelhantes às da regra de treinamento da seda.

---

สุทฺธกาฬกสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

O comentário sobre a regra de treinamento da lã puramente preta (Suddayakāḷakasikkhāpada) está concluído.

---

๓. ทฺเวภาคสิกฺขาปทวณฺณนา

3. Comentário sobre a regra de treinamento das duas partes (Dvebhāgasikkhāpada)

---

๕๕๒. เตน สมเยนาติ ทฺเวภาคสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อนฺเต อาทิยิตฺวาติ สนฺถตสฺส อนฺเต อนุวาตํ วิย ทสฺเสตฺวา โอทาตํ อลฺลิยาเปตฺวา.

552. "Naquele tempo..." refere-se à regra de treinamento das duas partes (Dvebhāgasikkhāpada). Nele, "tendo colocado na borda" significa fazer com que a lã branca adira à borda do tapete de assento, mostrando-a como se fosse uma orla.

---

ทฺเว ภาคาติ ทฺเว โกฏฺฐาสา. อาทาตพฺพาติ คเหตพฺพา. โคจริยานนฺติ กปิลวณฺณานํ. ทฺเว ตุลา อาทาตพฺพาติ จตูหิ ตุลาหิ กาเรตุกามํ สนฺธาย วุตฺตํ. อตฺถโต ปน ยตฺตเกหิ เอฬกโลเมหิ กาตุกาโม โหติ, เตสุ ทฺเว โกฏฺฐาสา กาฬกานํ เอโก โอทาตานํ, เอโก โคจริยานนฺติ อิทเมว ทสฺสิตํ โหตีติ เวทิตพฺพํ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

"Duas partes" significa duas porções. "Devem ser tomadas" significa devem ser obtidas. "De cor de vaca" (gocariya) significa de cor parda. "Duas medidas devem ser tomadas" foi dito referindo-se a um bhikkhu que deseja fazer o tapete com um total de quatro medidas. Mas, em termos de significado, de qualquer quantidade de lã de ovelha com que ele queira fazer, deve-se entender que isso mostra que duas partes devem ser de lã preta, uma parte de lã branca e uma parte de lã parda. O restante tem significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีนิปิ [Pg.264] โกสิยสิกฺขาปทสทิสาเนว. เกวลํ อิทํ อาทาย อนาทาย จ กรณโต กิริยากิริยํ เวทิตพฺพนฺติ.

As origens e outros aspectos também são semelhantes às da regra de treinamento da seda. Apenas que esta regra deve ser entendida como uma ação de fazer ou não fazer, dependendo de se tomar ou não as proporções corretas.

---

ทฺเวภาคสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

O comentário sobre a regra de treinamento das duas partes (Dvebhāgasikkhāpada) está concluído.

---

๔. ฉพฺพสฺสสิกฺขาปทวณฺณนา

4. Comentário sobre a regra de treinamento dos seis anos (Chabbassasikkhāpada)

---

๕๕๗. เตน สมเยนาติ ฉพฺพสฺสสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อูหทนฺติปิ อุมฺมิหนฺติปีติ สนฺถตานํ อุปริ วจฺจมฺปิ ปสฺสาวมฺปิ กโรนฺตีติ วุตฺตํ โหติ.

557. "Naquele tempo..." refere-se à regra de treinamento dos seis anos (Chabbassasikkhāpada). Nele, "defecam ou urinam" significa que eles fazem fezes ou urina sobre os tapetes de assento.

---

ทินฺนา สงฺเฆน อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน สนฺถตสมฺมุตีติ เอวํ ลทฺธสมฺมุติโก ภิกฺขุ ยาว โรโค น วูปสมฺมติ, ตาว ยํ ยํ ฐานํ คจฺฉติ, ตตฺถ ตตฺถ สนฺถตํ กาตุํ ลภติ. สเจ อโรโค หุตฺวา ปุน มูลพฺยาธินาว คิลาโน โหติ, โสเยว ปริหาโร, นตฺถญฺญํ สมฺมุติกิจฺจนฺติ ผุสฺสเทวตฺเถโร อาห. อุปติสฺสตฺเถโร ปน ‘‘โส วา พฺยาธิ ปฏิกุปฺปตุ, อญฺโญ วา, ‘สกึ คิลาโน’ติ นามํ ลทฺธํ ลทฺธเมว, ปุน สมฺมุติกิจฺจํ นตฺถี’’ติ อาห.

"A permissão (sammuti) para o tapete de assento foi dada pelo Sangha ao bhikkhu de tal nome..." O bhikkhu que obteve tal permissão, enquanto a sua doença não for curada, para qualquer lugar que vá, ele tem permissão para fazer um tapete de assento ali. "Se ele se curar e depois adoecer novamente com a mesma doença original, aquela mesma permissão serve como proteção, não sendo necessária outra ação de permissão", disse o Ancião Phussadeva. Mas o Ancião Upatissa disse: "Quer aquela doença original retorne, quer outra doença surja, uma vez que ele obteve a designação de 'doente', ela permanece obtida; não há necessidade de outra ação de permissão."

---

โอเรน เจ ฉนฺนํ วสฺสานนฺติ ฉนฺนํ วสฺสานํ โอริมภาเค, อนฺโตติ อตฺโถ. ปทภาชเน ปน สงฺขฺยามตฺตทสฺสนตฺถํ ‘‘อูนกฉพฺพสฺสานี’’ติ วุตฺตํ.

"Se em menos de seis anos" significa aquém de seis anos, ou seja, dentro desse período. Mas na análise das palavras (padabhājana), foi dito "menos de seis anos" apenas para mostrar o número.

---

อนาปตฺติ ฉพฺพสฺสานิ กโรตีติ ยทา ฉพฺพสฺสานิ ปริปุณฺณานิ โหนฺติ, ตทา สนฺถตํ กโรติ. ทุติยปเทปิ ‘‘ยทา อติเรกฉพฺพสฺสานิ โหนฺติ, ตทา กโรตี’’ติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. น หิ โส ฉพฺพสฺสานิ กโรตีติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

"Não há ofensa se ele faz após seis anos" significa que quando os seis anos estão completos, então ele faz o tapete de assento. No segundo caso também, deve-se entender o significado como: "quando se passaram mais de seis anos, então ele o faz". Pois ele não faz um novo durante os seis anos. O restante tem significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีนิ โกสิยสิกฺขาปทสทิสาเนวาติ.

As origens e outros aspectos também são semelhantes às da regra de treinamento da seda.

---

ฉพฺพสฺสสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

O comentário sobre a regra de treinamento dos seis anos (Chabbassasikkhāpada) está concluído.

---

๕. นิสีทนสนฺถตสิกฺขาปทวณฺณนา

5. Comentário sobre a regra de treinamento do tapete de assento com encosto (Nisīdanasanthatasikkhāpada)

---

๕๖๕. เตน สมเยนาติ นิสีทนสนฺถตสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อิจฺฉามหํ ภิกฺขเวติ ภควา กิร ตํ เตมาสํ น กิญฺจิ โพธเนยฺยสตฺตํ อทฺทส, ตสฺมา [Pg.265] เอวมาห. เอวํ สนฺเตปิ ตนฺติวเสน ธมฺมเทสนา กตฺตพฺพา สิยา. ยสฺมา ปนสฺส เอตทโหสิ – ‘‘มยิ โอกาสํ กาเรตฺวา ปฏิสลฺลีเน ภิกฺขู อธมฺมิกํ กติกวตฺตํ กริสฺสนฺติ, ตํ อุปเสโน ภินฺทิสฺสติ. อหํ ตสฺส ปสีทิตฺวา ภิกฺขูนํ ทสฺสนํ อนุชานิสฺสามิ, ตโต มํ ปสฺสิตุกามา พหู ภิกฺขู ธุตงฺคานิ สมาทิยิสฺสนฺติ, อหญฺจ เตหิ อุชฺฌิตสนฺถตปจฺจยา สิกฺขาปทํ ปญฺญเปสฺสามี’’ติ, ตสฺมา เอวมาห. เอวํ พหูนิ หิ เอตฺถ อานิสํสานีติ.

565. "Naquele tempo..." refere-se à regra de treinamento do tapete de assento com encosto (Nisīdanasanthatasikkhāpada). Nele, "Desejo, ó bhikkhus..." foi dito porque o Abençoado, durante aqueles três meses, não viu nenhum ser capaz de compreender as Quatro Nobres Verdades, por isso disse isso. Mesmo assim, para que o texto sagrado se manifestasse, a exposição do Dhamma deveria ser feita. Mas porque Ele teve este pensamento: "Quando Eu me retirar para a reclusão solitária, os bhikkhus farão um acordo injusto; Upasena quebrará esse acordo. Eu, satisfeito com ele, permitirei que os bhikkhus venham me ver; a partir disso, muitos bhikkhus que desejam me ver adotarão as práticas ascéticas (dhutaṅga), e Eu, devido aos tapetes de assento abandonados por eles, estabelecerei uma regra de treinamento", por isso Ele disse isso. Pois assim há muitos benefícios nisso.

---

สปริโส เยน ภควา เตนุปสงฺกมีติ เถโร กิร ‘‘น, ภิกฺขเว, อูนทสวสฺเสน อุปสมฺปาเทตพฺโพ, โย อุปสมฺปาเทยฺย, อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสา’’ติ (มหาว. ๗๕) อิมสฺมึ ขนฺธกสิกฺขาปเท ‘‘กถญฺหิ นาม ตฺวํ โมฆปุริส อญฺเญหิ โอวทิโย อนุสาสิโย อญฺญํ โอวทิตุํ อนุสาสิตุํ มญฺญิสฺสสี’’ติ เอวมาทินา นเยน ครหํ ลภิตฺวา ‘‘สตฺถา มยฺหํ ปริสํ นิสฺสาย ครหํ อทาสิ, โส ทานาหํ ภควนฺตํ เตเนว ปุณฺณจนฺทสสฺสิรีเกน สพฺพาการปริปุณฺเณน มุเขน พฺรหฺมโฆสํ นิจฺฉาเรตฺวา ปริสํเยว นิสฺสาย สาธุการํ ทาเปสฺสามี’’ติ สุหทโย กุลปุตฺโต อติเรกโยชนสตํ ปฏิกฺกมิตฺวา ปริสํ จินิตฺวา ปญฺจมตฺเตหิ ภิกฺขุสเตหิ ปริวุโต ปุน ภควนฺตํ อุปสงฺกมนฺโต. เตน วุตฺตํ – ‘‘สปริโส เยน ภควา เตนุปสงฺกมี’’ติ. น หิ สกฺกา พุทฺธานํ อญฺญถา อาราเธตุํ อญฺญตฺร วตฺตสมฺปตฺติยา.

"Acompanhado de sua assembleia, ele se aproximou de onde estava o Abençoado..." O Ancião Upasena, tendo recebido censura nesta regra de treinamento do Khandhaka: "Bhikkhus, alguém com menos de dez anos de ordenação não deve conceder a ordenação completa; quem o fizer comete uma ofensa de má conduta (dukkaṭa)", e "Como você, homem tolo, que deveria ser aconselhado e instruído por outros, pensa em aconselhar e instruir outrem?", etc., pensou: "O Mestre me censurou por causa da minha assembleia; agora, eu farei com que o Abençoado, com aquela mesma boca que tem o esplendor da lua cheia e é perfeita em todos os aspectos, emita a voz sublime (brahmaghosa) e expresse aprovação (sādhukāra) justamente por causa da minha assembleia." Esse nobre jovem de bom coração, tendo se retirado para um lugar a mais de cem yojanas de distância, selecionou cuidadosamente a sua assembleia e, cercado por cerca de quinhentos bhikkhus, aproximou-se novamente do Abençoado. Por isso foi dito: "Acompanhado de sua assembleia, ele se aproximou de onde estava o Abençoado." Pois não é possível agradar aos Budas de outra forma senão pela perfeição na conduta (vattasampatti).

---

ภควโต อวิทูเร นิสินฺโนติ วตฺตสมฺปตฺติยา ปริสุทฺธภาเวน นิราสงฺโก สีโห วิย กญฺจนปพฺพตสฺส ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน. เอตทโวจาติ กถาสมุฏฺฐาปนตฺถํ เอตํ อโวจ. มนาปานิ เต ภิกฺขุ ปํสุกูลานีติ ภิกฺขุ ตว อิมานิ ปํสุกูลานิ มนาปานิ, อตฺตโน รุจิยา ขนฺติยา คหิตานีติ อตฺโถ. น โข เม, ภนฺเต, มนาปานีติ, ภนฺเต น มยา อตฺตโน รุจิยา คหิตานิ, คลคฺคาเหน วิย มตฺถกตาฬเนน วิย จ คาหิโตมฺหีติ ทสฺเสติ.

"Sentou-se não muito longe do Abençoado" significa que, devido à pureza de sua conduta perfeita, ele se sentou perto do Abençoado sem qualquer hesitação, como um leão perto de uma montanha de ouro. "Disse isto" significa que ele disse isso para iniciar a conversa. "Bhikkhu, os seus mantos de trapos (paṃsukūla) são do seu agrado?" significa: "Bhikkhu, estes mantos de trapos são do seu agrado, tendo sido tomados por sua própria preferência e escolha?" "Não são do meu agrado, venerável senhor" mostra: "Venerável senhor, eles não foram tomados por minha própria preferência; fui forçado a tomá-los, como se estivessem me segurando pelo pescoço ou me batendo na cabeça."

---

ปญฺญายิสฺสตีติ ปญฺญาโต อภิญฺญาโต ภวิสฺสติ, ตตฺถ สนฺทิสฺสิสฺสตีติ วุตฺตํ โหติ. น มยํ อปญฺญตฺตํ ปญฺญเปสฺสามาติ มยํ สาวกา นาม อปญฺญตฺตํ น ปญฺญเปสฺสาม, พุทฺธวิสโย หิ เอโส ยทิทํ [Pg.266] ‘‘ปาจิตฺติยํ ทุกฺกฏ’’นฺติอาทินา นเยน อปญฺญตฺตสิกฺขาปทปญฺญปนํ ปญฺญตฺตสมุจฺฉินฺทนํ วา. สมาทายาติ ตํ ตํ สิกฺขาปทํ สมาทิยิตฺวา, ‘‘สาธุ สุฏฺฐู’’ติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ยถาปญฺญตฺเตสุ สพฺพสิกฺขาปเทสุ สิกฺขิสฺสามาติ ทสฺเสติ. ตสฺส อารทฺธจิตฺโต ปุนปิ ‘‘สาธุ สาธู’’ติ สาธุการมทาสิ.

“Será conhecido” significa que será conhecido, amplamente reconhecido, e se manifestará ali naquele compromisso. “Nós não estabeleceremos o que não foi estabelecido” significa que nós, os chamados discípulos, não estabeleceremos uma regra de treinamento que não foi estabelecida; pois estabelecer uma regra de treinamento ainda não estabelecida ou abolir uma regra já estabelecida, por meio de métodos como 'pācittiya', 'dukkaṭa', etc., é domínio exclusivo dos Budas. “Tendo assumido” significa que, tendo assumido esta ou aquela regra de treinamento e aceitando-a dizendo 'muito bem, excelente', ele mostra: 'praticaremos em todas as regras de treinamento conforme foram estabelecidas'. O Abençoado, com a mente satisfeita com ele, deu-lhe aprovação novamente dizendo: 'Muito bem, muito bem!'.

---

๕๖๖. อนุญฺญาตาวุโสติ อนุญฺญาตํ, อาวุโส. ปิเหนฺตาติ ปิหยนฺตา. สนฺถตานิ อุชฺฌิตฺวาติ สนฺถเต จตุตฺถจีวรสญฺญิตาย สพฺพสนฺถตานิ อุชฺฌิตฺวา. ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสีติ ภควา สนฺถตานิ วิปฺปกิณฺณานิ ทิสฺวา ‘‘สทฺธาเทยฺยวินิปาตเน การณํ นตฺถิ, ปริโภคุปายํ เนสํ ทสฺเสสฺสามี’’ติ ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ.

566. “Está permitido, amigos” significa que está permitido, amigos. “Desejando” significa ansiando. “Tendo abandonado os tapetes” significa que, tendo a percepção de que os tapetes eram um quarto manto, abandonaram todos os tapetes. “Tendo feito um discurso sobre o Dhamma, dirigiu-se aos monges” significa que o Abençoado, vendo os tapetes espalhados de forma desordenada, pensou: 'Não há razão para desperdiçar as ofertas dadas com fé; mostrarei a eles a maneira correta de usá-los', e assim, tendo feito um discurso sobre o Dhamma, dirigiu-se aos monges.

---

๕๖๗. สกึ นิวตฺถมฺปิ สกึ ปารุตมฺปีติ สกึ นิสินฺนญฺเจว นิปนฺนญฺจ. สามนฺตาติ เอกปสฺสโต วฏฺฏํ วา จตุรสฺสํ วา ฉินฺทิตฺวา คหิตฏฺฐานํ ยถา วิทตฺถิมตฺตํ โหติ, เอวํ คเหตพฺพํ, สนฺถรนฺเตน ปน ปาฬิยํ วุตฺตนเยเนว เอกเทเส วา สนฺถริตพฺพํ, วิชเฏตฺวา วา มิสฺสกํ กตฺวา สนฺถริตพฺพํ, เอวํ ถิรตรํ โหตีติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

567. “Mesmo vestido uma vez, mesmo coberto uma vez” significa sentado uma vez e deitado uma vez. “Ao redor” significa que, cortando de um lado, seja em círculo ou em quadrado, a parte retirada deve ter a medida de um palmo; assim deve ser tomada. No entanto, ao estender o tapete, deve-se estendê-lo em uma parte conforme o método descrito no texto canônico, ou desembaraçando e misturando com lã nova para estendê-lo; fazendo assim, torna-se mais firme. O restante tem significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีนิ กิริยากิริยตฺตา อิมสฺส สิกฺขาปทสฺส ทฺเวภาคสิกฺขาปทสทิสานีติ.

As origens e outros aspectos desta regra de treinamento, devido ao fato de envolverem ação e não-ação, são semelhantes aos da regra de treinamento das duas partes (dvebhāgasikkhāpada).

---

อิเมสุ ปน ปญฺจสุ สนฺถเตสุ ปุริมานิ ตีณิ วินยกมฺมํ กตฺวา ปฏิลภิตฺวา ปริภุญฺชิตุํ น วฏฺฏนฺติ, ปจฺฉิมานิ ทฺเว วฏฺฏนฺตีติ เวทิตพฺพานีติ.

Desses cinco tapetes, deve-se entender que os três primeiros, mesmo após realizar o procedimento disciplinar (vinayakamma) e recebê-los de volta, não são adequados para uso; os dois últimos são adequados para uso após realizar o procedimento disciplinar e recebê-los de volta.

---

นิสีทนสนฺถตสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina o comentário sobre a regra de treinamento do tapete para sentar (nisīdanasantha).

---

๖. เอฬกโลมสิกฺขาปทวณฺณนา

6. Comentário sobre a Regra de Treinamento sobre Lã de Ovelha (Eḷakaloma)

---

๕๗๑. เตน สมเยนาติ เอฬกโลมสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อุปฺปณฺเฑสุนฺติ ‘‘กิตฺตเกน, ภนฺเต, กีตานี’’ติอาทีนิ วทนฺตา อวหสึสุ. ฐิตโกว อาสุมฺภีติ ยถา มนุสฺสา อรญฺญโต มหนฺตํ ทารุภารํ อาเนตฺวา กิลนฺตา ฐิตกาว ปาเตนฺติ, เอวํ ปาเตสีติ อตฺโถ.

571. “Naquela ocasião” refere-se à regra de treinamento sobre lã de ovelha. “Escarneceram” significa que zombaram dizendo: 'Por quanto, senhor, foram compradas?', e assim por diante. “Jogou-as no chão ainda de pé” significa que, assim como pessoas que, tendo trazido uma grande carga de lenha da floresta, cansadas, jogam-na no chão ainda de pé; esse é o significado de 'jogou'.

---

๕๗๒. สหตฺถาติ [Pg.267] สหตฺเถน, อตฺตนา หริตพฺพานีติ วุตฺตํ โหติ. พหิติโยชนํ ปาเตตีติ ติโยชนโต พหิ ปาเตติ. อนนฺตราเยน ปตนเก หตฺถโต มุตฺตมตฺเต โลมคณนาย นิสฺสคฺคิยปาจิตฺติยานิ. สเจ พหิติโยชเน รุกฺเข วา ถมฺเภ วา ปฏิหญฺญิตฺวา ปุน อนฺโต ปตนฺติ, อนาปตฺติ. ภูมิยํ ปติตฺวา ฐตฺวา ฐตฺวา วฏฺฏมานา เอฬกโลมภณฺฑิกา ปุน อนฺโต ปวิสติ, อาปตฺติเยว. อนฺโต ฐตฺวา หตฺเถน วา ปาเทน วา ยฏฺฐิยา วา วฏฺเฏติ ฐตฺวา วา อฐตฺวา วา วฏฺฏมานา ภณฺฑิกา คจฺฉตุ, อาปตฺติเยว. ‘‘อญฺโญ หริสฺสตี’’ติ ฐเปติ, เตน หริเตปิ อาปตฺติเยว. สุทฺธจิตฺเตน ฐปิตํ วาโต วา อญฺโญ วา อตฺตโน ธมฺมตาย พหิ ปาเตติ, อาปตฺติเยว. สอุสฺสาหตฺตา อจิตฺตกตฺตา จ สิกฺขาปทสฺส. กุรุนฺทิยาทีสุ ปน ‘‘เอตฺถ อนาปตฺตี’’ติ วุตฺตา, สา อนาปตฺติ ปาฬิยา น สเมติ. อุภโตภณฺฑิกํ เอกาพทฺธํ กตฺวา เอกํ ภณฺฑิกํ อนฺโตสีมาย เอกํ พหิสีมาย กโรนฺโต ฐเปติ, รกฺขติ ตาว. เอกาพทฺเธ กาเชปิ เอเสว นโย. ยทิ ปน อพนฺธิตฺวา กาชโกฏิยํ ฐปิตมตฺตเมว โหติ, น รกฺขติ. เอกาพทฺเธปิ ปริวตฺเตตฺวา ฐปิเต อาปตฺติเยว.

572. “Com as próprias mãos” significa que devem ser carregadas por si mesmo. “Deixa cair além de três yojanas” significa que deixa cair além de três yojanas. Se cair sem obstáculo, assim que se solta da mão, ocorrem ofensas nissaggiya pācittiya de acordo com o número de fios de lã. Se, além de três yojanas, bater em uma árvore ou poste e cair de volta para dentro, não há ofensa. Se, tendo caído no chão e parado, o fardo de lã de ovelha rolar e entrar novamente para dentro, há ofensa. Se, estando dentro, ele o fizer rolar com a mão, o pé ou um bastão, e o fardo rolar e ir embora, quer pare ou não, há ofensa. Se ele o colocar pensando 'Outro o carregará', mesmo que o outro o carregue, há ofensa. Se for colocado com mente pura e o vento ou outra pessoa, por sua própria natureza, o fizer cair para fora, há ofensa; por quê? Devido ao esforço empreendido e porque esta regra de treinamento não requer intenção (acittaka). No entanto, nos comentários como o Kurundi, diz-se 'aqui não há ofensa', mas essa isenção de ofensa não concorda com o texto canônico. Se alguém amarrar dois fardos juntos, colocando um fardo dentro do limite e outro fora do limite, ele o protege até então. O mesmo se aplica a um jugo de transporte amarrado junto. Se, contudo, sem amarrar, for apenas colocado na ponta do jugo, não o protege. Mesmo se estiverem amarrados juntos, se forem invertidos e colocados, há ofensa.

---

อญฺญสฺส ยาเน วาติ เอตฺถ คจฺฉนฺเต ยาเน วา หตฺถิปิฏฺฐิอาทีสุ วา สามิกสฺส อชานนฺตสฺเสว หริสฺสตีติ ฐเปติ, ตสฺมึ ติโยชนํ อติกฺกนฺเต อาปตฺติ. อคจฺฉนฺเตปิ เอเสว นโย. สเจ ปน อคจฺฉนฺเต ยาเน วา หตฺถิปิฏฺฐิยาทีสุ วา ฐเปตฺวา อภิรุหิตฺวา สาเรติ, เหฏฺฐา วา คจฺฉนฺโต โจเทติ, ปกฺโกสนฺโต วา อนุพนฺธาเปติ, ‘‘อญฺญํ หราเปตี’’ติ วจนโต อนาปตฺติ. กุรุนฺทิยาทีสุ ปน ‘‘อาปตฺตี’’ติ วุตฺตํ, ตํ ‘‘อญฺญํ หราเปตี’’ติ อิมินา น สเมติ. อทินฺนาทาเน ปน สุงฺกฆาเต อาปตฺติ โหติ. ยา หิ ตตฺถ อาปตฺติ, สา อิธ อนาปตฺติ. ยา อิธ อาปตฺติ, สา ตตฺถ อนาปตฺติ. ตํ ฐานํ ปตฺวา อญฺญวิหิโต วา โจราทีหิ วา อุปทฺทุโต คจฺฉติ, อาปตฺติเยว. สพฺพตฺถ โลมคณนาย อาปตฺติปริจฺเฉโท เวทิตพฺโพ.

“Ou no veículo de outro” significa que, se ele o coloca em um veículo em movimento ou nas costas de um elefante, etc., sem o conhecimento do proprietário, pensando 'ele o carregará', quando este ultrapassa três yojanas, há ofensa. O mesmo se aplica se não estiver em movimento. Se, contudo, ele o coloca em um veículo ou nas costas de um elefante, etc., que não está em movimento, e subindo nele o faz andar, ou caminhando por baixo o incita, ou chamando-o o faz seguir, não há ofensa, de acordo com a declaração 'faz outro carregar'. No entanto, nos comentários como o Kurundi, diz-se 'há ofensa', o que não concorda com a declaração 'faz outro carregar'. Mas no caso de roubo (adinnādāna) em um posto de pedágio, há ofensa. A ofensa que existe lá não existe aqui; a ofensa que existe aqui não existe lá. Se, ao chegar àquele local, ele prossegue com a mente distraída ou sendo perseguido por ladrões, etc., há ofensa. Em todos os casos, a determinação da ofensa deve ser conhecida de acordo com o número de fios de lã.

---

๕๗๕. ติโยชนํ วาสาธิปฺปาโย คนฺตฺวา ตโต ปรํ หรตีติ ยตฺถ คโต, ตตฺถ อุทฺเทสปริปุจฺฉาทีนํ วา ปจฺจยาทีนํ วา อลาเภน ตโต [Pg.268] ปรํ อญฺญตฺถ คจฺฉติ, ตโตปิ อญฺญตฺถาติ เอวํ โยชนสตมฺปิ หรนฺตสฺส อนาปตฺติ. อจฺฉินฺนํ ปฏิลภิตฺวาติ โจรา อจฺฉินฺทิตฺวา นิรตฺถกภาวํ ญตฺวา ปฏิเทนฺติ, ตํ หรนฺตสฺส อนาปตฺติ. นิสฺสฏฺฐํ ปฏิลภิตฺวาติ วินยกมฺมกตํ ปฏิลภิตฺวาติ อตฺโถ.

575. “Tendo ido com a intenção de residir por três yojanas, carrega além disso” significa que, onde quer que tenha ido, devido à não obtenção de recitação, questionamento, etc., ou de requisitos como esmolas, etc., ele vai dali para outro lugar, e dali para outro lugar; mesmo que carregue por cem yojanas dessa maneira, não há ofensa. “Tendo recebido de volta o que foi roubado” significa que os ladrões, tendo roubado e percebendo que não tem utilidade, devolvem-no; para quem o carrega, não há ofensa. “Tendo recebido de volta o que foi renunciado” significa ter recebido de volta o que passou pelo procedimento disciplinar; esse é o significado.

---

กตภณฺฑนฺติ กตํภณฺฑํ กมฺพลโกชวสนฺถตาทึ ยํ กิญฺจิ อนฺตมโส สุตฺตเกน พทฺธมตฺตมฺปิ. โย ปน ตนุกปตฺตตฺถวิกนฺตเร วา อาโยคอํสพทฺธกกายพนฺธนาทีนํ อนฺตเรสุ วา ปิปฺผลิกาทีนํ มลรกฺขณตฺถํ สิปาฏิกาย วา อนฺตมโส วาตาพาธิโก กณฺณจฺฉิทฺเทปิ โลมานิ ปกฺขิปิตฺวา คจฺฉติ, อาปตฺติเยว. สุตฺตเกน ปน พนฺธิตฺวา ปกฺขิตฺตํ กตภณฺฑฏฺฐาเน ติฏฺฐติ, เวณึ กตฺวา หรติ, อิทํ นิธานมุขํ นาม, อาปตฺติเยวาติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

“Artigo manufaturado” refere-se a um artigo feito, como um cobertor, tapete, estofado, etc., ou qualquer artigo que esteja pelo menos amarrado com um pequeno fio. No entanto, se alguém coloca lã no espaço de uma bolsa fina de tigela, ou nos espaços de uma faixa de meditação, alça de ombro, cinto, etc., ou em uma bainha para proteger navalhas, etc., da ferrugem, ou mesmo se, sofrendo de uma doença de vento no ouvido, coloca lã no orifício do ouvido e caminha, há ofensa. Mas a lã colocada após ser amarrada com um fio é considerada como um artigo manufaturado. Se ele a carrega fazendo uma trança, isso é chamado de meio de armazenamento; há ofensa. O restante tem significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ เอฬกโลมสมุฏฺฐานํ นาม, กายโต จ กายจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Entre as origens e outros aspectos, esta é chamada de origem da lã de ovelha; origina-se do corpo, e do corpo e da mente; é de ação (kiriya), não se liberta pela percepção (nosaññāvimokkha), não requer intenção (acittaka), é uma transgressão regulamentar (paṇṇattivajja), ação corporal (kāyakamma), envolve três mentes (ticitta) e três sensações (tivedana).

---

เอฬกโลมสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina o comentário sobre a regra de treinamento sobre lã de ovelha.

---

๗. เอฬกโลมโธวาปนสิกฺขาปทวณฺณนา

7. Comentário sobre a Regra de Treinamento sobre a Lavagem de Lã de Ovelha (Eḷakalomadhovāpana)

---

๕๗๖. เตน สมเยนาติ เอฬกโลมโธวาปนสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ริญฺจนฺตีติ อุชฺฌนฺติ วิสฺสชฺเชนฺติ, น สกฺโกนฺติ อนุยุญฺชิตุนฺติ วุตฺตํ โหติ. เสสเมตฺถ ปุราณจีวรสิกฺขาปเท วุตฺตนเยเนว สทฺธึ สมุฏฺฐานาทีหีติ.

576. “Naquela ocasião” refere-se à regra de treinamento sobre a lavagem de lã de ovelha. “Negligenciam” significa que abandonam, deixam de lado; significa que não são capazes de se dedicar a isso. O restante aqui, junto com as origens, etc., deve ser entendido conforme o método descrito na regra de treinamento sobre mantos antigos (purāṇacīvara).

---

เอฬกโลมโธวาปนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina o comentário sobre a regra de treinamento sobre a lavagem de lã de ovelha.

---

๘. รูปิยสิกฺขาปทวณฺณนา

8. Comentário sobre a Regra de Treinamento sobre Prata/Dinheiro (Rūpiya)

---

๕๘๒. เตน สมเยนาติ รูปิยสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ปฏิวิโสติ โกฏฺฐาโส.

582. “Naquela ocasião” refere-se à regra de treinamento sobre prata/dinheiro. “Porção” significa quinhão.

---

๕๘๓-๔. ชาตรูปรชตนฺติ [Pg.269] เอตฺถ ชาตรูปนฺติ สุวณฺณสฺส นามํ. ตํ ปน ยสฺมา ตถาคตสฺส วณฺณสทิสํ โหติ, ตสฺมา ‘‘สตฺถุวณฺโณ วุจฺจตี’’ติ ปทภาชเน วุตฺตํ. ตสฺสตฺโถ – ‘‘โย สตฺถุวณฺโณ โลหวิเสโส, อิทํ ชาตรูปํ นามา’’ติ รชตํ ปน ‘‘สงฺโข, สิลา, ปวาล, รชตํ, ชาตรูป’’นฺติอาทีสุ (ปาจิ. ๕๐๖) รูปิยํ วุตฺตํ. อิธ ปน ยํ กิญฺจิ โวหารคมนียํ กหาปณาทิ อธิปฺเปตํ. เตเนวสฺส ปทภาชเน ‘‘กหาปโณ โลหมาสโก’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ กหาปโณติ โสวณฺณมโย วา รูปิยมโย วา ปากติโก วา. โลหมาสโกติ ตมฺพโลหาทีหิ กตมาสโก. ทารุมาสโกติ สารทารุนา วา เวฬุเปสิกาย วา อนฺตมโส ตาลปณฺเณนาปิ รูปํ ฉินฺทิตฺวา กตมาสโก. ชตุมาสโกติ ลาขาย วา นิยฺยาเสน วา รูปํ สมุฏฺฐาเปตฺวา กตมาสโก. ‘‘เย โวหารํ คจฺฉนฺตี’’ติ อิมินา ปน ปเทน โย โย ยตฺถ ยตฺถ ชนปเท ยทา ยทา โวหารํ คจฺฉติ, อนฺตมโส อฏฺฐิมโยปิ จมฺมมโยปิ รุกฺขผลพีชมโยปิ สมุฏฺฐาปิตรูโปปิ อสมุฏฺฐาปิตรูโปปิ สพฺโพ สงฺคหิโต.

583-4. “Ouro e prata”: aqui, “ouro” (jātarūpa) é o nome do ouro. No entanto, como ele se assemelha à cor do Tathāgata, é chamado de 'cor do Mestre' (satthuvaṇṇo) na análise das palavras (padabhājana) pelo Abençoado. Seu significado é: 'o metal especial que tem a cor do Mestre é chamado de jātarūpa'. Quanto a “prata” (rajata), em passagens como 'concha, cristal, coral, prata, ouro', etc., refere-se à prata. Mas aqui, nesta regra de treinamento, refere-se a qualquer meio de troca aceitável no comércio, como moedas (kahāpaṇa), etc. Por essa razão, na análise das palavras, o Abençoado disse 'kahāpaṇa, lohamāsaka', etc. Ali, “kahāpaṇa” pode ser feito de ouro, de prata ou comum. “Lohamāsaka” é uma moeda feita de cobre, etc. “Dārumāsaka” é uma moeda feita de madeira de cerne, de lasca de bambu, ou mesmo de folha de palmeira, na qual uma imagem foi gravada. “Jatumāsaka” é uma moeda feita de laca ou resina de árvore, na qual uma imagem foi moldada. Pela expressão “aqueles que entram em circulação comercial”, qualquer moeda que entre em circulação em qualquer região e em qualquer época está incluída, mesmo que seja feita de osso, de couro, de sementes de frutas, quer tenha uma imagem gravada ou não.

---

อิจฺเจตํ สพฺพมฺปิ รชตํ ชาตรูปํ ชาตรูปมาสโก, วุตฺตปฺปเภโท สพฺโพปิ รชตมาสโกติ จตุพฺพิธํ นิสฺสคฺคิยวตฺถุ โหติ. มุตฺตา, มณิ, เวฬุริโย, สงฺโข, สิลา, ปวาล, โลหิตงฺโก, มสารคลฺลํ, สตฺต ธญฺญานิ, ทาสิทาสเขตฺตวตฺถุปุปฺผารามผลารามาทโยติ อิทํ ทุกฺกฏวตฺถุ. สุตฺตํ ผาโล ปฏโก กปฺปาโส อเนกปฺปการํ อปรณฺณํ สปฺปินวนีตเตลมธุผาณิตาทิเภสชฺชญฺจ อิทํ กปฺปิยวตฺถุ. ตตฺถ นิสฺสคฺคิยวตฺถุํ อตฺตโน วา สงฺฆคณปุคฺคลเจติยานํ วา อตฺถาย สมฺปฏิจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ. อตฺตโน อตฺถาย สมฺปฏิจฺฉโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ โหติ, เสสานํ อตฺถาย ทุกฺกฏํ. ทุกฺกฏวตฺถุํ สพฺเพสมฺปิ อตฺถาย สมฺปฏิจฺฉโต ทุกฺกฏเมว. กปฺปิยวตฺถุมฺหิ อนาปตฺติ. สพฺพมฺปิ นิกฺขิปนตฺถาย ภณฺฑาคาริกสีเสน สมฺปฏิจฺฉโต อุปริ รตนสิกฺขาปเท อาคตวเสน ปาจิตฺติยํ.

Assim, tudo isso — prata, ouro, moedas de ouro e todas as moedas de prata das variedades mencionadas — constitui o objeto quádruplo de nissaggiya. Pérolas, gemas, berilo, conchas, cristais, corais, rubis, masāragalla, os sete tipos de grãos, escravas, escravos, campos, terrenos, jardins de flores, pomares, etc., constituem o objeto de dukkaṭa. Fio, tecido de algodão, outras roupas, algodão, vários tipos de legumes, e medicamentos como manteiga clarificada, manteiga fresca, óleo, mel, melaço, etc., constituem o objeto permitido (kappiyavatthu). Entre estes, não é adequado aceitar o objeto de nissaggiya para si mesmo ou para o Sangha, um grupo, um indivíduo ou um santuário (cetiya). Para quem aceita para si mesmo, há uma ofensa nissaggiya pācittiya; para quem aceita para os outros, há uma ofensa dukkaṭa. Para quem aceita o objeto de dukkaṭa para qualquer um deles, há uma ofensa dukkaṭa. No caso de objeto permitido, não há ofensa. No entanto, para quem aceita qualquer objeto com o propósito de guardá-lo na qualidade de tesoureiro (bhaṇãgārika), há uma ofensa pācittiya de acordo com o que é estabelecido adiante na regra de treinamento sobre joias (ratanasikkhāpada).

---

อุคฺคณฺเหยฺยาติ คณฺเหยฺย. ยสฺมา ปน คณฺหนฺโต อาปตฺตึ อาปชฺชติ, เตนสฺส ปทภาชเน ‘‘สยํ คณฺหาติ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติย’’นฺติ วุตฺตํ. เอส นโย เสสปเทสุปิ.

“Aceitar” significa pegar. No entanto, como quem pega incorre em ofensa, na análise das palavras o Abençoado disse: 'se ele mesmo pega, há uma ofensa nissaggiya pācittiya'. Este mesmo método se aplica aos termos restantes.

---

ตตฺถ [Pg.270] ชาตรูปรชตภณฺเฑสุ กหาปณมาสเกสุ จ เอกํ คณฺหโต วา คณฺหาปยโต วา เอกา อาปตฺติ. สหสฺสํ เจปิ เอกโต คณฺหาติ, คณฺหาเปติ, วตฺถุคณนาย อาปตฺติโย. มหาปจฺจริยํ ปน กุรุนฺทิยญฺจ สิถิลพทฺธาย ถวิกาย สิถิลปูริเต วา ภาชเน รูปคณนาย อาปตฺติ. ฆนพทฺเธ ปน ฆนปูริเต วา เอกาว อาปตฺตีติ วุตฺตํ.

Ali, entre os objetos de ouro e prata, e entre as moedas (kahāpaṇa) e māsakas, para quem pega ou faz pegar um único item, há uma única ofensa. Mesmo que sejam mil itens, se ele os pega ou faz pegar de uma só vez, as ofensas ocorrem de acordo com o número de objetos. No entanto, no Mahāpaccarī e no Kurundī, diz-se que se estiver em uma bolsa frouxamente amarrada ou em um recipiente frouxamente cheio, as ofensas ocorrem de acordo com o número de moedas; mas se estiver firmemente amarrada ou firmemente cheia, há apenas uma única ofensa.

---

อุปนิกฺขิตฺตสาทิยเน ปน ‘‘อิทํ อยฺยสฺส โหตู’’ติ วุตฺเต สเจปิ จิตฺเตน สาทิยติ, คณฺหิตุกาโม โหติ, กาเยน วา วาจาย วา ‘‘นยิทํ กปฺปตี’’ติ ปฏิกฺขิปติ, อนาปตฺติ. กายวาจาหิ วา อปฺปฏิกฺขิปิตฺวาปิ สุทฺธจิตฺโต หุตฺวา ‘‘นยิทํ อมฺหากํ กปฺปตี’’ติ น สาทิยติ, อนาปตฺติเยว. ตีสุ ทฺวาเรสุ หิ เยน เกนจิ ปฏิกฺขิตฺตํ ปฏิกฺขิตฺตเมว โหติ. สเจ ปน กายวาจาหิ อปฺปฏิกฺขิปิตฺวา จิตฺเตน อธิวาเสติ, กายวาจาหิ กตฺตพฺพสฺส ปฏิกฺเขปสฺส อกรณโต อกิริยสมุฏฺฐานํ กายทฺวาเร จ วจีทฺวาเร จ อาปตฺตึ อาปชฺชติ, มโนทฺวาเร ปน อาปตฺติ นาม นตฺถิ.

Quanto a consentir com o que foi depositado em sua presença, quando se diz 'Que isto seja para o venerável', mesmo que ele consinta mentalmente e queira pegá-lo, se ele o rejeitar corporalmente ou verbalmente dizendo 'Isto não é permitido', não há ofensa. Ou, mesmo sem rejeitar corporalmente ou verbalmente, se ele tiver a mente pura e pensar 'Isto não nos é permitido' e não consentir, não há ofensa. Pois, entre as três portas, o que é rejeitado por qualquer uma delas é considerado rejeitado. Se, contudo, sem rejeitar corporalmente ou verbalmente, ele consentir mentalmente, devido à não realização da rejeição que deveria ser feita por meio do corpo ou da fala, ele incorre em uma ofensa de origem de não-ação (akiriyasamuṭṭhāna) na porta do corpo e na porta da fala; mas na porta da mente não há ofensa.

---

เอโก สตํ วา สหสฺสํ วา ปาทมูเล ฐเปติ ‘‘ตุยฺหิทํ โหตู’’ติ, ภิกฺขู ‘‘นยิทํ กปฺปตี’’ติ ปฏิกฺขิปติ, อุปาสโก ปริจฺจตฺตํ มยา ตุมฺหากนฺติ คโต, อญฺโญ ตตฺถ อาคนฺตฺวา ปุจฺฉติ – ‘‘กึ, ภนฺเต, อิท’’นฺติ? ยํ เตน อตฺตนา จ วุตฺตํ, ตํ อาจิกฺขิตพฺพํ. โส เจ วทติ – ‘‘โคปยิสฺสามิ, ภนฺเต, คุตฺตฏฺฐานํ ทสฺเสถา’’ติ, สตฺตภูมิกมฺปิ ปาสาทํ อภิรุหิตฺวา ‘‘อิทํ คุตฺตฏฺฐาน’’นฺติ อาจิกฺขิตพฺพํ, ‘‘อิธ นิกฺขิปาหี’’ติ น วตฺตพฺพํ. เอตฺตาวตา กปฺปิยญฺจ อกปฺปิยญฺจ นิสฺสาย ฐิตํ โหติ. ทฺวารํ ปิทหิตฺวา รกฺขนฺเตน วสิตพฺพํ. สเจ กิญฺจิ วิกฺกายิกภณฺฑํ ปตฺตํ วา จีวรํ วา อาคจฺฉติ, ‘‘อิทํ คเหสฺสถ ภนฺเต’’ติ วุตฺเต ‘‘อุปาสก อตฺถิ อมฺหากํ อิมินา อตฺโถ, วตฺถุ จ เอวรูปํ นาม สํวิชฺชติ, กปฺปิยการโก นตฺถี’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ โส วทติ, ‘‘อหํ กปฺปิยการโก ภวิสฺสามิ, ทฺวารํ วิวริตฺวา เทถา’’ติ, ทฺวารํ วิวริตฺวา ‘‘อิมสฺมึ โอกาเส ฐปิต’’นฺติ วตฺตพฺพํ, ‘‘อิทํ คณฺหา’’ติ น วตฺตพฺพํ. เอวมฺปิ กปฺปิยญฺจ อกปฺปิยญฺจ นิสฺสาย ฐิตเมว โหติ, โส เจ ตํ คเหตฺวา ตสฺส กปฺปิยภณฺฑํ เทติ, วฏฺฏติ. สเจ อธิกํ คณฺหาติ, ‘‘น มยํ ตว ภณฺฑํ คณฺหาม, ‘‘นิกฺขมาหี’’ติ วตฺตพฺโพ.

Se um doador coloca cem ou mil moedas aos pés de um monge, dizendo: 'Que isto seja para o senhor', e o monge rejeita dizendo: 'Isto não é permitido', e o devoto vai embora dizendo: 'Eu já o doei para o senhor'; se outro devoto chega ali e pergunta: 'O que é isto, venerável senhor?', deve-se explicar o que foi dito por aquele doador e por si mesmo. Se ele disser: 'Eu o guardarei em segurança, venerável senhor. Mostre-me um lugar seguro', pode-se subir até mesmo a um palácio de sete andares e apontar dizendo: 'Este é um lugar seguro', mas não se deve dizer: 'Deposite-o aqui'. Desse modo, a situação permanece dependente do que é permitido e do que não é permitido. Pode-se habitar ali fechando a porta e guardando-o. Se alguém trouxer alguma mercadoria para vender, como uma tigela ou um manto, e disser: 'Venerável senhor, aceitará isto?', deve-se dizer: 'Devoto, nós temos necessidade deste manto (ou tigela), e tal recurso está disponível, mas não há um assistente leigo (kappiyakārako)'. Se ele disser: 'Eu serei o assistente leigo, abra a porta e dê-me', deve-se abrir a porta e dizer: 'Está colocado neste lugar', mas não se deve dizer: 'Pegue isto'. Mesmo assim, a situação permanece dependente do que é permitido e do que não é permitido. Se ele pegar aquele dinheiro e der ao monge o item permitido, é apropriado. Se ele pegar o excedente, deve-se dizer: 'Nós não aceitamos a sua mercadoria, retire-se'.

---

สงฺฆมชฺเฌ นิสฺสชฺชิตพฺพนฺติ เอตฺถ ยสฺมา รูปิยํ นาม อกปฺปิยํ, ‘‘ตสฺมา นิสฺสชฺชิตพฺพํ สงฺฆสฺส วา คณสฺส วา ปุคฺคลสฺส วา’’ติ น วุตฺตํ. ยสฺมา ปน ตํ ปฏิคฺคหิตมตฺตเมว น เตน กิญฺจิ กปฺปิยภณฺฑํ เจตาปิตํ, ตสฺมา อุปาเยน [Pg.271] ปริโภคทสฺสนตฺถํ ‘‘สงฺฆมชฺเฌ นิสฺสชฺชิตพฺพ’’นฺติ วุตฺตํ. กปฺปิยํ อาจิกฺขิตพฺพํ สปฺปิ วาติ ‘‘ปพฺพชิตานํ สปฺปิ วา เตลํ วา วฏฺฏติ อุปาสกา’’ติ เอวํ อาจิกฺขิตพฺพํ.

Quanto à frase 'deve ser renunciado no meio da Sangha', visto que o dinheiro é algo não permitido, por isso o Abençoado não disse: 'deve ser renunciado à Sangha, a um grupo ou a um indivíduo'. No entanto, como ele foi apenas recebido e nenhum item permitido foi comprado com ele ainda, a fim de mostrar uma maneira de usufruir dele por meios adequados, foi dito: 'deve ser renunciado no meio da Sangha'. 'Deve-se indicar o que é permitido, como manteiga clarificada': deve-se explicar assim: 'Devotos, manteiga clarificada ou óleo são permitidos para os renunciantes'.

---

รูปิยปฏิคฺคาหกํ ฐเปตฺวา สพฺเพเหว ปริภุญฺชิตพฺพนฺติ สพฺเพหิ ภาเชตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพํ. รูปิยปฏิคฺคาหเกน ภาโค น คเหตพฺโพ. อญฺเญสํ ภิกฺขูนํ วา อารามิกานํ วา ปตฺตภาคมฺปิ ลภิตฺวา ปริภุญฺชิตุํ น วฏฺฏติ, อนฺตมโส มกฺกฏาทีหิ ตโต หริตฺวา อรญฺเญ ฐปิตํ วา เตสํ หตฺถโต คฬิตํ วา ติรจฺฉานคตปริคฺคหิตมฺปิ ปํสุกูลมฺปิ น วฏฺฏติเยว, ตโต อาหเฏน ผาณิเตน เสนาสนธูปนมฺปิ น วฏฺฏติ. สปฺปินา วา เตเลน วา ปทีปํ กตฺวา ทีปาโลเก นิปชฺชิตุํ กสิณปริกมฺมมฺปิ กาตุํ, โปตฺถกมฺปิ วาเจตุํ น วฏฺฏติ. เตลมธุผาณิเตหิ ปน สรีเร วณํ มกฺเขตุํ น วฏฺฏติเยว. เตน วตฺถุนา มญฺจปีฐาทีนิ วา คณฺหนฺติ, อุโปสถาคารํ วา โภชนสาลํ วา กโรนฺติ, ปริภุญฺชิตุํ น วฏฺฏติ. ฉายาปิ เคหปริจฺเฉเทน ฐิตา น วฏฺฏติ, ปริจฺเฉทาติกฺกนฺตา อาคนฺตุกตฺตา วฏฺฏติ. ตํ วตฺถุํ วิสฺสชฺเชตฺวา กเตน มคฺเคนปิ เสตุนาปิ นาวายปิ อุฬุมฺเปนปิ คนฺตุํ น วฏฺฏติ, เตน วตฺถุนา ขนาปิตาย โปกฺขรณิยา อุพฺภิโททกํ ปาตุํ วา ปริภุญฺชิตุํ วา น วฏฺฏติ. อนฺโต อุทเก ปน อสติ อญฺญํ อาคนฺตุกํ อุทกํ วา วสฺโสทกํ วา ปวิฏฺฐํ วฏฺฏติ. กีตาย เยน อุทเกน สทฺธึ กีตา ตํ อาคนฺตุกมฺปิ น วฏฺฏติ, ตํ วตฺถุํ อุปนิกฺเขปํ ฐเปตฺวา สงฺโฆ ปจฺจเย ปริภุญฺชติ, เตปิ ปจฺจยา ตสฺส น วฏฺฏนฺติ. อาราโม คหิโต โหติ, โสปิ ปริภุญฺชิตุํ น วฏฺฏติ. ยทิ ภูมิปิ พีชมฺปิ อกปฺปิยํ เนว ภูมึ น ผลํ ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ. สเจ ภูมึเยว กิณิตฺวา อญฺญานิ พีชานิ โรปิตานิ ผลํ วฏฺฏติ, อถ พีชานิ กิณิตฺวา กปฺปิยภูมิยํ โรปิตานิ, ผลํ น วฏฺฏติ, ภูมิยํ นิสีทิตุํ วา นิปชฺชิตุํ วา วฏฺฏติ.

A frase 'exceto aquele que recebeu o dinheiro, todos os outros podem usufruir dele' significa que deve ser compartilhado e usufruído por todos os outros. Nenhuma parte deve ser recebida por aquele que aceitou o dinheiro. Mesmo que ele obtenha uma parte que cabia a outros monges ou a trabalhadores do mosteiro, não é permitido usufruir dela. Até mesmo se animais, como macacos, pegarem aquela parte, a levarem e a deixarem na floresta, ou se ela cair das mãos deles, mesmo que seja considerada como posse de animais ou como trapo abandonado (paṃsukūla), de modo algum é permitida. Perfumar a habitação com melaço obtido a partir dali não é permitido. Fazer uma lâmpada com manteiga clarificada ou óleo obtidos dali e deitar-se sob a sua luz, praticar a meditação do kasiṇa ou ler um livro não é permitido. Aplicar óleo, mel ou melaço dali em uma ferida no corpo de modo algum é permitido. Se com aquele recurso comprarem camas, bancos, etc., ou construírem um salão de Uposatha ou um refeitório, não é permitido usufruir deles. Até mesmo a sombra que fica dentro dos limites da construção não é permitida; mas a sombra que ultrapassa os limites é permitida por ser externa. Não é permitido caminhar por uma estrada ou ponte, nem viajar de barco ou balsa construídos com aquele recurso doado. Não é permitido beber ou usar a água de uma fonte de um lago escavado com aquele recurso. No entanto, se não houver água no lago e outra água externa ou água da chuva entrar nele, é permitido. Se o lago foi comprado, a água com a qual ele foi comprado, mesmo que seja externa, não é permitida. Se a Sangha deposita aquele recurso como um fundo e usufrui de requisitos obtidos com ele, esses requisitos também não são permitidos para aquele monge. Se um pomar for adquirido, também não é permitido usufruir dele. Se tanto a terra quanto as sementes forem não permitidas, não é permitido usufruir nem da terra nem dos frutos. Se apenas a terra foi comprada e outras sementes foram plantadas, os frutos são permitidos. Mas se as sementes foram compradas e plantadas em terra permitida, os frutos não são permitidos; no entanto, sentar-se ou deitar-se na terra é permitido.

---

สเจ โส ฉฑฺเฑตีติ ยตฺถ กตฺถจิ ขิปติ, อถาปิ น ฉฑฺเฑติ, สยํ คเหตฺวา คจฺฉติ, น วาเรตพฺโพ. โน เจ ฉฑฺเฑตีติ อถ เนว คเหตฺวา คจฺฉติ, น ฉฑฺเฑติ, กึ มยฺหํ อิมินา พฺยาปาเรนาติ เยน กามํ ปกฺกมติ, ตโต ยถาวุตฺตลกฺขโณ รูปิยฉฑฺฑโก สมฺมนฺนิตพฺโพ.

A frase 'se ele o descarta' significa que ele o joga em qualquer lugar. Mas se ele não o descartar, mas o pegar e for embora por si mesmo, ele não deve ser impedido. 'Se ele não o descarta' significa que se ele nem o pega para ir embora, nem o descarta, pensando: 'O que tenho eu a ver com este assunto do dinheiro?', e se retira para onde desejar, então, o monge que possui as características descritas deve ser formalmente designado como o descartador de dinheiro.

---

โย [Pg.272] น ฉนฺทาคตินฺติอาทีสุ โลภวเสน ตํ วตฺถุํ อตฺตโน วา กโรนฺโต อตฺตานํ วา อุกฺกํเสนฺโต ฉนฺทาคตึ นาม คจฺฉติ. โทสวเสน ‘‘เนวายํ มาติกํ ชานาติ, น วินย’’นฺติ ปรํ อปสาเทนฺโต โทสาคตึ นาม คจฺฉติ. โมหวเสน มุฏฺฐปมุฏฺฐสฺสติภาวํ อาปชฺชนฺโต โมหาคตึ นาม คจฺฉติ. รูปิยปฏิคฺคาหกสฺส ภเยน ฉฑฺเฑตุํ อวิสหนฺโต ภยาคตึ นาม คจฺฉติ. เอวํ อกโรนฺโต น ฉนฺทาคตึ คจฺฉติ, น โทสาคตึ คจฺฉติ, น โมหาคตึ คจฺฉติ, น ภยาคตึ คจฺฉตีติ เวทิตพฺโพ.

Nas palavras 'Aquele que não segue o caminho do favoritismo', etc.: aquele que, por ganância, toma aquele recurso para si ou se exalta, segue o caminho do favoritismo (chandāgati). Aquele que, por aversão, repreende outro dizendo: 'Este não conhece as regras (mātika) nem o Vinaya', segue o caminho da aversão (dosāgati). Aquele que, por ilusão, cai em um estado de total falta de atenção, segue o caminho da ilusão (mohāgati). Aquele que, por medo do monge que aceitou o dinheiro, não ousa descartá-lo, segue o caminho do medo (bhayāgati). Aquele que não age assim deve ser conhecido como alguém que 'não segue o caminho do favoritismo, não segue o caminho da aversão, não segue o caminho da ilusão e não segue o caminho do medo'.

---

๕๘๕. อนิมิตฺตํ กตฺวาติ นิมิตฺตํ อกตฺวา, อกฺขีนิ นิมฺมีเลตฺวา นทิยา วา ปปาเต วา วนคหเน วา คูถํ วิย อนเปกฺเขน ปติโตกาสํ อสมนฺนาหรนฺเตน ปาเตตพฺพนฺติ อตฺโถ. เอวํ ชิคุจฺฉิตพฺเพปิ รูปิเย ภควา ปริยาเยน ภิกฺขูนํ ปริโภคํ อาจิกฺขิ. รูปิยปฏิคฺคาหกสฺส ปน เกนจิ ปริยาเยน ตโต อุปฺปนฺนปจฺจยปริโภโค น วฏฺฏติ. ยถา จายํ เอตสฺส น วฏฺฏติ, เอวํ อสนฺตสมฺภาวนาย วา กุลทูสกกมฺเมน วา กุหนาทีหิ วา อุปฺปนฺนปจฺจยา เนว ตสฺส น อญฺญสฺส วฏฺฏนฺติ, ธมฺเมน สเมน อุปฺปนฺนาปิ อปฺปจฺจเวกฺขิตฺวา ปริภุญฺชิตุํ น วฏฺฏนฺติ.

585. A frase 'sem fazer marcação' significa que, sem marcar o local onde cai, fechando os olhos, deve ser jogado em um rio, em um precipício ou em uma floresta densa, como se fosse fezes, sem qualquer apego e sem prestar atenção ao local onde caiu. Embora o dinheiro seja algo tão repugnante, o Abençoado, por meio de um método indireto, ensinou aos monges como usufruir dele. No entanto, para aquele que aceitou o dinheiro, de modo algum é permitido usufruir de requisitos originados dali. Assim como isso não é permitido para ele, da mesma forma, requisitos obtidos por meio de falsa pretensão de qualidades espirituais inexistentes, por corrupção de famílias ou por hipocrisia, etc., não são permitidos nem para ele nem para outros. Mesmo os requisitos obtidos de forma justa e correta não são permitidos para uso se forem usufruídos sem reflexão sábia.

---

จตฺตาโร หิ ปริโภคา – เถยฺยปริโภโค, อิณปริโภโค, ทายชฺชปริโภโค, สามิปริโภโคติ. ตตฺถ สงฺฆมชฺเฌปิ นิสีทิตฺวา ปริภุญฺชนฺตสฺส ทุสฺสีลสฺส ปริโภโค ‘‘เถยฺยปริโภโค’’ นาม. สีลวโต อปฺปจฺจเวกฺขิตปริโภโค ‘‘อิณปริโภโค’’ นาม. ตสฺมา จีวรํ ปริโภเค ปริโภเค ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ, ปิณฺฑปาโต อาโลเป อาโลเป. ตถา อสกฺโกนฺเตน ปุเรภตฺตปจฺฉาภตฺตปุริมยามปจฺฉิมยาเมสุ. สจสฺส อปฺปจฺจเวกฺขโตว อรุโณ อุคฺคจฺฉติ, อิณปริโภคฏฺฐาเน ติฏฺฐติ. เสนาสนมฺปิ ปริโภเค ปริโภเค ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ, เภสชฺชสฺส ปฏิคฺคหเณปิ ปริโภเคปิ สติปจฺจยตา วฏฺฏติ, เอวํ สนฺเตปิ ปฏิคฺคหเณ สตึ กตฺวา ปริโภเค อกโรนฺตสฺเสว อาปตฺติ, ปฏิคฺคหเณ ปน สตึ อกตฺวา ปริโภเค กโรนฺตสฺส อนาปตฺติ.

Pois existem quatro tipos de uso: o uso por roubo, o uso por dívida, o uso por herança e o uso como proprietário. Entre eles, o uso por parte de um monge imoral que se senta e usufrui dos requisitos mesmo no meio da Sangha é chamado de 'uso por roubo'. O uso de requisitos sem reflexão sábia por parte de um monge virtuoso é chamado de 'uso por dívida'. Portanto, o manto deve ser refletido a cada vez que for usado; a esmola de alimento, a cada bocado. Se alguém for incapaz de fazer isso, deve refletir antes da refeição, depois da refeição, na primeira vigília e na última vigília da noite. Se a alvorada surgir para ele sem que tenha refletido, ele permanece no estado de uso por dívida. O assento e o leito também devem ser refletidos a cada vez que forem usados. Quanto aos medicamentos, a atenção reflexiva é apropriada tanto no momento de recebê-los quanto no momento de usá-los. Mesmo assim, se alguém tiver atenção no momento de receber, mas não refletir no momento de usar, comete uma ofensa; no entanto, se alguém não tiver atenção no momento de receber, mas refletir no momento de usar, não há ofensa.

---

จตุพฺพิธา หิ สุทฺธิ – เทสนาสุทฺธิ, สํวรสุทฺธิ, ปริเยฏฺฐิสุทฺธิ, ปจฺจเวกฺขณสุทฺธีติ. ตตฺถ เทสนาสุทฺธิ นาม ปาติโมกฺขสํวรสีลํ, ตญฺหิ เทสนาย สุชฺฌนโต [Pg.273] ‘‘เทสนาสุทฺธี’’ติ วุจฺจติ. สํวรสุทฺธิ นาม อินฺทฺริยสํวรสีลํ, ตญฺหิ น ปุน เอวํ กริสฺสามีติ จิตฺตาธิฏฺฐานสํวเรเนว สุชฺฌนโต ‘‘สํวรสุทฺธี’’ติ วุจฺจติ. ปริเยฏฺฐิสุทฺธิ นาม อาชีวปาริสุทฺธิสีลํ, ตญฺหิ อเนสนํ ปหาย ธมฺเมน สเมน ปจฺจเย อุปฺปาเทนฺตสฺส ปริเยสนาย สุทฺธตฺตา ‘‘ปริเยฏฺฐิสุทฺธี’’ติ วุจฺจติ. ปจฺจเวกฺขณสุทฺธิ นาม ปจฺจยปริโภคสนฺนิสฺสิตสีลํ, ตญฺหิ ‘‘ปฏิสงฺขา โยนิโส จีวรํ ปฏิเสวตี’’ติอาทินา (ม. นิ. ๑.๒๓; อ. นิ. ๖.๕๘) นเยน วุตฺเตน ปจฺจเวกฺขเณน สุชฺฌนโต ‘‘ปจฺจเวกฺขณสุทฺธี’’ติ วุจฺจติ. เตน วุตฺตํ – ‘‘ปฏิคฺคหเณ ปน สตึ อกตฺวา ปริโภเค กโรนฺตสฺส อนาปตฺตี’’ติ.

Pois a purificação é de quatro tipos: purificação por confissão, purificação por contenção, purificação por busca correta e purificação por reflexão. Entre elas, a purificação por confissão refere-se à moralidade da contenção do Patimokkha; pois ela é purificada por meio da confissão, sendo assim chamada de 'purificação por confissão'. A purificação por contenção refere-se à moralidade da contenção das faculdades sensoriais; pois ela é purificada apenas pela contenção por meio da determinação mental de 'não agirei assim novamente', sendo assim chamada de 'purificação por contenção'. A purificação por busca correta refere-se à moralidade da pureza dos meios de vida; pois ela é purificada pela busca correta daquele que, abandonando a busca inadequada, obtém os requisitos de forma justa e correta, sendo assim chamada de 'purificação por busca correta'. A purificação por reflexão refere-se à moralidade baseada no uso dos requisitos; pois ela é purificada por meio da reflexão sábia ensinada no método que começa com 'Refletindo sabiamente, ele usa o manto...', sendo assim chamada de 'purificação por reflexão'. Por isso foi dito: 'no entanto, se alguém não tiver atenção no momento de receber, mas refletir no momento de usar, não há ofensa'.

---

สตฺตนฺนํ เสกฺขานํ ปจฺจยปริโภโค ทายชฺชปริโภโค นาม, เต หิ ภควโต ปุตฺตา, ตสฺมา ปิตุสนฺตกานํ ปจฺจยานํ ทายาทา หุตฺวา เต ปจฺจเย ปริภุญฺชนฺติ. กึ ปน เต ภควโต ปจฺจเย ปริภุญฺชนฺติ, คิหีนํ ปจฺจเย ปริภุญฺชนฺตีติ? คิหีหิ ทินฺนาปิ ภควตา อนุญฺญาตตฺตา ภควโต สนฺตกา โหนฺติ, ตสฺมา เต ภควโต ปจฺจเย ปริภุญฺชนฺตีติ (ม. นิ. ๑.๒๙) เวทิตพฺพํ, ธมฺมทายาทสุตฺตญฺเจตฺถ สาธกํ.

O uso de requisitos por parte dos sete tipos de nobres discípulos em treinamento (sekha) é chamado de 'uso por herança'; pois eles são filhos do Abençoado. Portanto, sendo herdeiros dos requisitos que pertencem ao seu pai, eles usufruem desses requisitos. Mas será que eles usufruem dos requisitos do Abençoado ou dos requisitos dos leigos? Embora doados por leigos, por terem sido autorizados pelo Abençoado, eles se tornam propriedade do Abençoado. Portanto, deve-se entender que eles usufruem dos requisitos do Abençoado, e o Dhammadāyāda Sutta é a prova disso aqui.

---

ขีณาสวานํ ปริโภโค สามิปริโภโค นาม, เต หิ ตณฺหาย ทาสพฺยํ อตีตตฺตา สามิโน หุตฺวา ปริภุญฺชนฺตีติ. อิเมสุ ปริโภเคสุ สามิปริโภโค จ ทายชฺชปริโภโค จ สพฺเพสมฺปิ วฏฺฏติ. อิณปริโภโค น วฏฺฏติ, เถยฺยปริโภเค กถาเยว นตฺถิ.

O uso por parte daqueles cujas máculas foram destruídas (arahants) é chamado de 'uso como proprietário'; pois eles, tendo transcendido a escravidão do desejo, usufruem dos requisitos como verdadeiros senhores. Entre esses tipos de uso, o uso como proprietário e o uso por herança são permitidos para todos os monges. O uso por dívida não é permitido, e quanto ao uso por roubo, nem há o que discutir.

---

อปเรปิ จตฺตาโร ปริโภคา – ลชฺชิปริโภโค, อลชฺชิปริโภโค, ธมฺมิยปริโภโค, อธมฺมิยปริโภโคติ.

Existem também outros quatro tipos de uso: o uso por um monge consciencioso, o uso por um monge sem escrúpulos, o uso legítimo e o uso ilegítimo.

---

ตตฺถ อลชฺชิโน ลชฺชินา สทฺธึ ปริโภโค วฏฺฏติ, อาปตฺติยา น กาเรตพฺโพ. ลชฺชิโน อลชฺชินา สทฺธึ ยาว น ชานาติ, ตาว วฏฺฏติ. อาทิโต ปฏฺฐาย หิ อลชฺชี นาม นตฺถิ, ตสฺมา ยทาสฺส อลชฺชีภาวํ ชานาติ ตทา วตฺตพฺโพ ‘‘ตุมฺเห กายทฺวาเร จ วจีทฺวาเร จ วีติกฺกมํ กโรถ, ตํ อปฺปติรูปํ มา เอวมกตฺถา’’ติ. สเจ อนาทิยิตฺวา กโรติเยว, ยทิ เตน สทฺธึ ปริโภคํ กโรติ, โสปิ อลชฺชีเยว โหติ. โยปิ อตฺตโน ภารภูเตน อลชฺชินา สทฺธึ ปริโภคํ กโรติ, โสปิ นิวาเรตพฺโพ. สเจ น โอรมติ, อยมฺปิ อลชฺชีเยว โหติ. เอวํ เอโก อลชฺชี อลชฺชีสตมฺปิ กโรติ. อลชฺชิโน [Pg.274] ปน อลชฺชินาว สทฺธึ ปริโภเค อาปตฺติ นาม นตฺถิ. ลชฺชิโน ลชฺชินา สทฺธึ ปริโภโค ทฺวินฺนํ ขตฺติยกุมารานํ สุวณฺณปาติยํ โภชนสทิโสติ.

Entre eles, o uso de requisitos por parte de um monge sem escrúpulos junto com um monge consciencioso é permitido; ele não deve ser punido com uma ofensa por isso. Para o monge consciencioso, o uso junto com um monge sem escrúpulos é permitido enquanto ele não souber da falta de escrúpulos deste. Pois ninguém é sem escrúpulos desde o início. Portanto, quando ele souber da falta de escrúpulos deste, deve-lhe dizer: 'O senhor comete transgressões por meio do corpo e da fala; isso é impróprio, não aja assim'. Se ele ignorar o conselho e continuar agindo assim, e se o monge consciencioso continuar a usufruir dos requisitos junto com ele, este também se torna um monge sem escrúpulos. Aquele que usufrui dos requisitos junto com um monge sem escrúpulos que está sob a sua responsabilidade também deve ser impedido. Se ele não parar, este também se torna um monge sem escrúpulos. Assim, um único monge sem escrúpulos pode tornar sem escrúpulos até mesmo cem monges. No entanto, para um monge sem escrúpulos que usufrui junto com outro monge sem escrúpulos, não há ofensa. O uso de requisitos por parte de um monge consciencioso junto com outro monge consciencioso é comparável a dois príncipes guerreiros comendo juntos em um prato de ouro.

---

ธมฺมิยาธมฺมิยปริโภโค ปจฺจยวเสน เวทิตพฺโพ. ตตฺถ สเจ ปุคฺคโลปิ อลชฺชี ปิณฺฑปาโตปิ อธมฺมิโย, อุโภ เชคุจฺฉา. ปุคฺคโล อลชฺชี ปิณฺฑปาโต ธมฺมิโย, ปุคฺคลํ ชิคุจฺฉิตฺวา ปิณฺฑปาโต น คเหตพฺโพ. มหาปจฺจริยํ ปน ทุสฺสีโล สงฺฆโต อุทฺเทสภตฺตาทีนิ ลภิตฺวา สงฺฆสฺเสว เทติ, เอตานิ ยถาทานเมว คตตฺตา วฏฺฏนฺตีติ วุตฺตํ. ปุคฺคโล ลชฺชี ปิณฺฑปาโต อธมฺมิโย, ปิณฺฑปาโต เชคุจฺโฉ น คเหตพฺโพ. ปุคฺคโล ลชฺชี, ปิณฺฑปาโตปิ ธมฺมิโย, วฏฺฏติ.

O uso legítimo e ilegítimo deve ser compreendido de acordo com os requisitos. Entre eles, se a pessoa é sem escrúpulos e a esmola de alimento é ilegítima, ambos são repugnantes. Se a pessoa é sem escrúpulos, mas a esmola de alimento é legítima, deve-se rejeitar a pessoa e a esmola de alimento não deve ser aceita. No entanto, no comentário Mahāpaccarī é dito que se um monge imoral recebe refeições designadas, etc., da Sangha e as dá à própria Sangha, estas são permitidas por terem sido doadas originalmente de forma correta. Se a pessoa é conscienciosa, mas a esmola de alimento é ilegítima, a esmola de alimento é repugnante e não deve ser aceita. Se a pessoa é conscienciosa e a esmola de alimento também é legítima, é permitido.

---

อปเร ทฺเว ปคฺคหา; ทฺเว จ ปริโภคา – ลชฺชิปคฺคโห, อลชฺชิปคฺคโห; ธมฺมปริโภโค อามิสปริโภโคติ.

Existem também outros dois tipos de apoio e dois tipos de uso: o apoio a um monge consciencioso e o apoio a um monge sem escrúpulos; o uso do Dhamma e o uso de coisas materiais.

---

ตตฺถ อลชฺชิโน ลชฺชึ ปคฺคเหตุํ วฏฺฏติ, น โส อาปตฺติยา กาเรตพฺโพ. สเจ ปน ลชฺชี อลชฺชึ ปคฺคณฺหาติ, อนุโมทนาย อชฺเฌสติ, ธมฺมกถาย อชฺเฌสติ, กุเลสุ อุปตฺถมฺเภติ. อิตโรปิ ‘‘อมฺหากํ อาจริโย อีทิโส จ อีทิโส จา’’ติ ตสฺส ปริสติ วณฺณํ ภาสติ, อยํ สาสนํ โอสกฺกาเปติ อนฺตรธาเปตีติ เวทิตพฺโพ.

Entre eles, é permitido para um monge sem escrúpulos apoiar um monge consciencioso; ele não deve ser punido com uma ofensa por isso. No entanto, se um monge consciencioso apoia um monge sem escrúpulos, convidando-o para proferir palavras de agradecimento, convidando-o para dar um sermão do Dhamma, ou recomendando-o às famílias de devotos; e se o outro elogia o monge consciencioso diante de sua assembleia, dizendo: 'Nosso mestre é assim e assado', deve-se entender que este está fazendo a Dispensação (Sāsana) declinar e desaparecer.

---

ธมฺมปริโภค-อามิสปริโภเคสุ ปน ยตฺถ อามิสปริโภโค วฏฺฏติ, ตตฺถ ธมฺมปริโภโคปิ วฏฺฏติ. โย ปน โกฏิยํ ฐิโต คนฺโถ ตสฺส ปุคฺคลสฺส อจฺจเยน นสฺสิสฺสติ, ตํ ธมฺมานุคฺคเหน อุคฺคณฺหิตุํ วฏฺฏตีติ วุตฺตํ.

Entre o desfrute de bens materiais e o desfrute do Dhamma, onde o desfrute de bens materiais é permitido, lá o desfrute do Dhamma também é permitido. No entanto, foi dito que se um texto que está à beira do desaparecimento for se perder com a morte daquele indivíduo [sem escrúpulos], é permitido aprendê-lo por consideração e apoio ao Dhamma.

---

ตตฺริทํ วตฺถุ – มหาภเย กิร เอกสฺเสว ภิกฺขุโน มหานิทฺเทโส ปคุโณ อโหสิ. อถ จตุนิกายิกติสฺสตฺเถรสฺส อุปชฺฌาโย มหาติปิฏกตฺเถโร นาม มหารกฺขิตตฺเถรํ อาห – ‘‘อาวุโส มหารกฺขิต, เอตสฺส สนฺติเก มหานิทฺเทสํ คณฺหาหี’’ติ. ‘‘ปาโป กิรายํ, ภนฺเต, น คณฺหามี’’ติ. ‘‘คณฺหาวุโส, อหํ เต สนฺติเก นิสีทิสฺสามี’’ติ. ‘‘สาธุ, ภนฺเต, ตุมฺเหสุ นิสินฺเนสุ คณฺหิสฺสามี’’ติ ปฏฺฐเปตฺวา รตฺตินฺทิวํ นิรนฺตรํ ปริยาปุณนฺโต [Pg.275] โอสานทิวเส เหฏฺฐามญฺเจ อิตฺถึ ทิสฺวา ‘‘ภนฺเต, สุตํเยว เม ปุพฺเพ, สจาหํ เอวํ ชาเนยฺยํ, น อีทิสสฺส สนฺติเก ธมฺมํ ปริยาปุเณยฺย’’นฺติ อาห. ตสฺส ปน สนฺติเก พหู มหาเถรา อุคฺคณฺหิตฺวา มหานิทฺเทสํ ปติฏฺฐาเปสุํ.

Sobre isso, eis a história: diz-se que durante o período do grande perigo, apenas um único monge dominava com fluência o Mahāniddesa. Então, o Ancião Mahātipiṭaka, que era o preceptor do Ancião Tissa (conhecedor dos quatro Nikāyas), disse ao Ancião Mahārakkhita: "Amigo Mahārakkhita, aprenda o Mahāniddesa com ele". Ele respondeu: "Venerável, dizem que ele é um homem mau; não aprenderei dele". O preceptor disse: "Aprenda, amigo, eu me sentarei ao seu lado". Ele disse: "Muito bem, venerável, se o senhor estiver sentado ao meu lado, eu aprenderei". Tendo começado, estudando continuamente dia e noite, no último dia ele viu uma mulher debaixo da cama e disse: "Venerável, eu apenas tinha ouvido falar disso antes; se eu soubesse disso, não teria aprendido o Dhamma de alguém assim". No entanto, muitos grandes anciãos aprenderam dele e estabeleceram o Mahāniddesa.

---

๕๘๖. รูปิเย รูปิยสญฺญีติ เอตฺถ สพฺพมฺปิ ชาตรูปรชตํ รูปิยสงฺคหเมว คตนฺติ เวทิตพฺพํ.

586. Em relação a "ouro e prata, tendo a percepção de ouro e prata" (rūpiye rūpiyasaññī), deve-se entender que todo ouro e prata está incluído na categoria de rūpiya.

---

รูปิเย เวมติโกติ ‘‘สุวณฺณํ นุ โข, ขรปตฺตํ นุ โข’’ติอาทินา นเยน สํสยชาโต.

Em relação a "tendo dúvida sobre o ouro e prata" (rūpiye vematiko), significa que surge a dúvida da seguinte maneira: "Será ouro ou será metal dourado?", [e mesmo assim ele aceita].

---

รูปิเย อรูปิยสญฺญีติ สุวณฺณาทีสุ ขรปตฺตาทิสญฺญี. อปิจ ปุญฺญกามา ราโชโรธาทโย ภตฺตขชฺชกคนฺธปิณฺฑาทีสุ ปกฺขิปิตฺวา หิรญฺญสุวณฺณํ เทนฺติ, โจฬภิกฺขาย จรนฺตานํ ทสฺสนฺเต พทฺธกหาปณาทีหิเยว สทฺธึ โจฬกานิ เทนฺติ, ภิกฺขู ภตฺตาทิสญฺญาย วา โจฬกสญฺญาย วา ปฏิคฺคณฺหนฺติ, เอวมฺปิ รูปิเย อรูปิยสญฺญี รูปิยํ คณฺหาตีติ เวทิตพฺโพ. ปฏิคฺคณฺหนฺเตน ปน ‘‘อิมสฺมึ เคเห อิทํ ลทฺธ’’นฺติ สลฺลกฺเขตพฺพํ. เยน หิ อสฺสติยา ทินฺนํ โหติ, โส สตึ ปฏิลภิตฺวา ปุน อาคจฺฉติ, อถสฺส วตฺตพฺพํ – ‘‘ตว โจฬกํ ปสฺสาหี’’ติ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมว.

Em relação a "ouro e prata, tendo a percepção de que não é ouro e prata" (rūpiye arūpiyasaññī), significa ter a percepção de metal dourado, etc., em relação ao ouro, etc. Além disso, pessoas desejosas de mérito, como as mulheres da corte real, colocam moedas de ouro e prata dentro de alimentos, doces, perfumes, etc., e as dão. Ou dão tecidos aos monges que andam em busca de esmolas de tecido, com moedas amarradas na barra do tecido. Os monges aceitam com a percepção de que é comida, etc., ou de que é apenas tecido. Mesmo assim, deve-se entender que isso constitui "aceitar ouro e prata com a percepção de que não é ouro e prata". No entanto, aquele que aceita deve notar: "Nesta casa, isto foi recebido". Pois se foi dado por alguém por descuido, quando essa pessoa recuperar a atenção e voltar, deve-se dizer a ela: "Olhe para o seu tecido". O restante aqui é de significado claro.

---

สมุฏฺฐานาทีสุ ฉสมุฏฺฐานํ, สิยา กิริยํ คหเณน อาปชฺชนโต, สิยา อกิริยํ ปฏิกฺเขปสฺส อกรณโต รูปิยอญฺญวาทกอุปสฺสุติสิกฺขาปทานิ หิ ตีณิ เอกปริจฺเฉทานิ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Entre as origens, etc., há seis origens. Pode ser por ação, devido ao cometimento por meio da aceitação; ou pode ser por omissão, devido ao não cometimento da rejeição. Pois as três regras de treinamento — sobre ouro e prata, sobre falsas acusações e sobre escuta às escondidas — têm a mesma delimitação. Não há liberação por percepção, é sem intenção mental, é uma infração por regulamento, envolve ações do corpo e da fala, possui três estados mentais e três tipos de sensações.

---

รูปิยสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação da regra de treinamento sobre ouro e prata.

---

๙. รูปิยสํโวหารสิกฺขาปทวณฺณนา

9. Explicação da regra de treinamento sobre transações com ouro e prata

---

๕๘๗. เตน สมเยนาติ รูปิยสํโวหารสิกฺขาปทํ. ตตฺถ นานปฺปการกนฺติ กตากตาทิวเสน อเนกวิธํ. รูปิยสํโวหารนฺติ ชาตรูปรชตปริวตฺตนํ. สมาปชฺชนฺตีติ ปฏิคฺคหณสฺเสว ปฏิกฺขิตตฺตา ปฏิคฺคหิตปริวตฺตเน โทสํ อปสฺสนฺตา กโรนฺติ.

587. "Naquela ocasião..." refere-se à regra de treinamento sobre transações com ouro e prata. Lá, "de vários tipos" (nānappakārakaṃ) significa de muitas maneiras, como trabalhado ou não trabalhado. "Transações com ouro e prata" (rūpiyasaṃvohāraṃ) significa a troca de ouro e prata por outras coisas. "Envolvem-se em" (samāpajjanti) significa que, como apenas a aceitação direta havia sido proibida, eles realizam a troca do ouro e prata já aceitos, não vendo nisso nenhuma falta.

---

๕๘๙. สีสูปคนฺติอาทีสุ [Pg.276] สีสํ อุปคจฺฉตีติ สีสูปคํ, โปตฺถเกสุ ปน ‘‘สีสูปก’’นฺติ ลิขิตํ, ยสฺส กสฺสจิ สีสาลงฺการสฺเสตํ อธิวจนํ. เอส นโย สพฺพตฺถ. กเตน กตนฺติอาทีสุ สุทฺโธ รูปิยสํโวหาโรเยว.

589. Em termos como "sīsūpaga" (ornamento de cabeça), etc., "sīsūpaga" significa aquilo que vai para a cabeça. Nos manuscritos, porém, está escrito "sīsūpaka"; este é um sinônimo para qualquer ornamento de cabeça. Este método se aplica a todos os termos semelhantes. Em "trocar o que é feito pelo que é feito" (katena kataṃ), etc., trata-se de transação pura com ouro e prata.

---

รูปิเย รูปิยสญฺญีติอาทิมฺหิ ปุริมสิกฺขาปเท วุตฺตวตฺถูสุ นิสฺสคฺคิยวตฺถุนา นิสฺสคฺคิยวตฺถุํ เจตาเปนฺตสฺส มูลคฺคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ, อปราปรปริวตฺตเน อิมินา นิสฺสคฺคิยปาจิตฺติยเมว. นิสฺสคฺคิยวตฺถุนา ทุกฺกฏวตฺถุํ วา กปฺปิยวตฺถุํ วา เจตาเปนฺตสฺสปิ เอเสว นโย. โย หิ อยํ อรูปิเย รูปิยสญฺญี รูปิยํ เจตาเปตีติอาทิ ทุติโย ติโก วุตฺโต, ตสฺสานุโลมตฺตา อวุตฺโตปิ อยมปโรปิ รูปิเย รูปิยสญฺญี อรูปิยํ เจตาเปตีติอาทิ ติโก เวทิตพฺโพ. อตฺตโน วา หิ อรูปิเยน ปรสฺส รูปิยํ เจตาเปยฺย อตฺตโน วา รูปิเยน ปรสฺส อรูปิยํ, อุภยถาปิ รูปิยสํโวหาโร กโตเยว โหติ, ตสฺมา ปาฬิยํ เอกนฺเตน รูปิยปกฺเข เอโกเยว ติโก วุตฺโตติ.

No início de "ouro e prata, tendo a percepção de ouro e prata", entre os casos mencionados na regra de treinamento anterior, para quem troca um objeto que causa Nissaggiya por outro objeto que causa Nissaggiya, na aceitação inicial há uma ofensa Nissaggiya Pācittiya pela regra anterior; nas trocas subsequentes, há Nissaggiya Pācittiya por esta regra. O mesmo método se aplica a quem troca um objeto que causa Nissaggiya por um objeto que causa Dukkaṭa ou por um objeto permitido. Pois a segunda tríade que foi ensinada, começando com "tendo a percepção de que não é ouro e prata em relação ao que não é ouro e prata, ele troca por ouro e prata", por ser análoga, deve-se entender que a outra tríade não mencionada diretamente, começando com "tendo a percepção de ouro e prata em relação ao ouro e prata, ele troca por algo que não é ouro e prata", também é aplicável. Pois quer ele troque o seu próprio objeto que não é ouro e prata pelo ouro e prata de outrem, quer troque o seu próprio ouro e prata pelo objeto de outrem que não é ouro e prata, em ambos os casos uma transação com ouro e prata foi realizada. Portanto, no texto em Pāli, apenas uma tríade foi explicitamente ensinada no lado do ouro e prata.

---

ทุกฺกฏวตฺถุนา ปน นิสฺสคฺคิยวตฺถุํ เจตาเปนฺตสฺส มูลคฺคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน ทุกฺกฏํ, ปจฺฉา ปริวตฺตเน อิมินา นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ, ครุกสฺส เจตาปิตตฺตา. ทุกฺกฏวตฺถุนา ทุกฺกฏวตฺถุเมว, กปฺปิยวตฺถุํ วา เจตาเปนฺตสฺส มูลคฺคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน ทุกฺกฏํ, ปจฺฉา ปริวตฺตเนปิ อิมินา ทุกฺกฏเมว. กสฺมา? อกปฺปิยวตฺถุนา เจตาปิตตฺตา. อนฺธกฏฺฐกถายํ ปน ‘‘สเจ กยวิกฺกยํ สมาปชฺเชยฺย, นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติย’’นฺติ ภาสิตํ, ตํ ทุพฺภาสิตํ. กสฺมา? น หิ ทานคฺคหณโต อญฺโญ กยวิกฺกโย นาม อตฺถิ, กยวิกฺกยสิกฺขาปทญฺจ กปฺปิยวตฺถุนา กปฺปิยวตฺถุปริวตฺตนเมว สนฺธาย วุตฺตํ, ตญฺจ โข อญฺญตฺร สหธมฺมิเกหิ. อิทํ สิกฺขาปทํ รูปิเยน จ รูปิยารูปิยเจตาปนํ อรูปิเยน จ รูปิยเจตาปนํ. ทุกฺกฏวตฺถุนา ปน ทุกฺกฏวตฺถุโน เจตาปนํ เนว อิธ น ตตฺถ ปาฬิยํ วุตฺตํ, น เจตฺถ อนาปตฺติ ภวิตุํ อรหติ. ตสฺมา ยเถว ทุกฺกฏวตฺถุโน ปฏิคฺคหเณ ทุกฺกฏํ, ตเถว ตสฺส วา เตน วา เจตาปเนปิ ทุกฺกฏํ ยุตฺตนฺติ ภควโต อธิปฺปายญฺญูหิ วุตฺตํ.

No entanto, para quem troca um objeto que causa Dukkaṭa por um objeto que causa Nissaggiya, na aceitação inicial há uma ofensa Dukkaṭa pela regra anterior; na troca subsequente, há Nissaggiya Pācittiya por esta regra, porque um objeto grave foi obtido por troca. Para quem troca um objeto que causa Dukkaṭa por outro objeto que causa Dukkaṭa ou por um objeto permitido, na aceitação inicial há uma ofensa Dukkaṭa pela regra anterior; na troca subsequente, há apenas Dukkaṭa por esta regra. Por quê? Porque a troca foi feita por um objeto inadequado. No entanto, no Comentário Andhaka foi dito: "Se alguém se envolver em compra e venda, há uma ofensa Nissaggiya Pācittiya"; isso foi mal dito. Por quê? Porque não existe compra e venda que seja diferente de dar e receber. E a regra de treinamento sobre compra e venda foi dita referindo-se apenas à troca de um objeto permitido por outro objeto permitido, e isso também com pessoas que não são companheiros de vida espiritual. Esta regra de treinamento refere-se à troca de ouro e prata por ouro e prata ou por algo que não é ouro e prata, e à troca de algo que não é ouro e prata por ouro e prata. No entanto, la troca de um objeto que causa Dukkaṭa por outro objeto que causa Dukkaṭa não é mencionada no texto em Pāli nem aqui nem ali; contudo, não é correto que haja ausência de ofensa neste caso. Portanto, assim como há uma ofensa Dukkaṭa na aceitação de um objeto que causa Dukkaṭa, da mesma forma, na troca dele ou por ele, uma ofensa Dukkaṭa é apropriada; assim foi dito por aqueles que conhecem a intenção do Abençoado.

---

กปฺปิยวตฺถุนา [Pg.277] ปน นิสฺสคฺคิยวตฺถุํ เจตาเปนฺตสฺส มูลคฺคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน อนาปตฺติ, ปจฺฉา ปริวตฺตเน อิมินา นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘อรูปิเย อรูปิยสญฺญี รูปิยํ เจตาเปติ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติย’’นฺติ. เตเนว กปฺปิยวตฺถุนา ทุกฺกฏวตฺถุํ เจตาเปนฺตสฺส มูลปฏิคฺคหเณ ตเถว อนาปตฺติ, ปจฺฉา ปริวตฺตเน อิมินา ทุกฺกฏํ. กสฺมา? อกปฺปิยสฺส เจตาปิตตฺตา. กปฺปิยวตฺถุนา ปน กปฺปิยวตฺถุํ อญฺญตฺร สหธมฺมิเกหิ เจตาเปนฺตสฺส มูลคฺคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน อนาปตฺติ, ปจฺฉา ปริวตฺตเน อุปริ กยวิกฺกยสิกฺขาปเทน นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. กยวิกฺกยํ โมเจตฺวา คณฺหนฺตสฺส อุปริสิกฺขาปเทนปิ อนาปตฺติ, วฑฺฒึ ปโยเชนฺตสฺส ทุกฺกฏํ.

No entanto, para quem troca um objeto permitido por um objeto que causa Nissaggiya, na aceitação inicial não há ofensa pela regra anterior; na troca subsequente, há Nissaggiya Pācittiya por esta regra. Pois foi dito: "Aquele que, em relação ao que não é ouro e prata, tem a percepção de que não é ouro e prata, e troca por ouro e prata, comete uma ofensa Nissaggiya Pācittiya". Por essa mesma razão, para quem troca um objeto permitido por um objeto que causa Dukkaṭa, na aceitação inicial do objeto permitido não há ofensa; na troca subsequente, há uma ofensa Dukkaṭa por esta regra. Por quê? Porque um objeto inadequado foi obtido por troca. No entanto, para quem troca um objeto permitido por outro objeto permitido com pessoas que não são companheiros de vida espiritual, na aceitação inicial não há ofensa pela regra anterior; na troca subsequente, há Nissaggiya Pācittiya pela regra de treinamento sobre compra e venda que vem adiante. Para quem obtém algo evitando a compra e venda direta, não há ofensa mesmo pela regra seguinte. Para quem empresta a juros, há uma ofensa Dukkaṭa.

---

อิมสฺส จ รูปิยสํโวหารสฺส ครุกภาวทีปกํ อิทํ ปตฺตจตุกฺกํ เวทิตพฺพํ. โย หิ รูปิยํ อุคฺคณฺหิตฺวา เตน อยพีชํ สมุฏฺฐาเปติ, ตํ โกฏฺฏาเปตฺวา เตน โลเหน ปตฺตํ กาเรติ, อยํ ปตฺโต มหาอกปฺปิโย นาม, น สกฺกา เกนจิ อุปาเยน กปฺปิโย กาตุํ. สเจ หิ ตํ วินาเสตฺวา ถาลกํ กาเรติ, ตมฺปิ อกปฺปิยํ. วาสึ กาเรติ, ตาย ฉินฺนํ ทนฺตกฏฺฐมฺปิ อกปฺปิยํ. พฬิสํ กาโรติ, เตน มาริตา มจฺฉาปิ อกปฺปิยา. วาสิผลํ ตาเปตฺวา อุทกํ วา ขีรํ วา อุณฺหาเปติ, ตมฺปิ อกปฺปิยเมว.

E para demonstrar a gravidade desta transação com ouro e prata, deve-se compreender este grupo de quatro tigelas. Pois o monge que, tendo aceitado ouro e prata, adquire minério de ferro com ele, manda fundi-lo e faz uma tigela com esse metal — esta tigela é chamada de "extremamente inadequada"; não é possível torná-la adequada por nenhum meio. Se ele a destruir e fizer um prato, este também será inadequado. Se fizer uma faca, até mesmo o palito de dente cortado com ela será inadequado. Se fizer um anzol, até mesmo os peixes mortos com ele serão inadequados. Se ele aquecer a lâmina da faca para esquentar água ou leite, estes também serão inadequados.

---

โย ปน รูปิยํ อุคฺคณฺหิตฺวา เตน ปตฺตํ กิณาติ, อยมฺปิ ปตฺโต อกปฺปิโย. ‘‘ปญฺจนฺนมฺปิ สหธมฺมิกานํ น กปฺปตี’’ติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ. สกฺกา ปน กปฺปิโย กาตุํ, โส หิ มูเล มูลสามิกานํ ปตฺเต จ ปตฺตสามิกานํ ทินฺเน กปฺปิโย โหติ. กปฺปิยภณฺฑํ ทตฺวา คเหตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ.

No entanto, aquele que, tendo aceitado ouro e prata, compra uma tigela com isso — esta tigela também é inadequada. Foi dito no Mahāpaccarī: "Não é adequado para nenhum dos cinco tipos de companheiros de vida espiritual". No entanto, é possível torná-la adequada: se o valor for devolvido aos donos originais do dinheiro, e a tigela for devolvida aos donos originais da tigela, ela se torna adequada. É permitido usá-la após dar um objeto adequado em troca e recebê-la de volta.

---

โยปิ รูปิยํ อุคฺคณฺหาเปตฺวา กปฺปิยการเกน สทฺธึ กมฺมารกุลํ คนฺตฺวา ปตฺตํ ทิสฺวา ‘‘อยํ มยฺหํ รุจฺจตี’’ติ วทติ. กปฺปิยการโก จ ตํ รูปิยํ ทตฺวา กมฺมารํ สญฺญาเปติ, อยมฺปิ ปตฺโต กปฺปิยโวหาเรน คหิโตปิ ทุติยปตฺตสทิโสเยว, มูลสฺส สมฺปฏิจฺฉิตตฺตา อกปฺปิโย. กสฺมา เสสานํ น กปฺปตีติ? มูลสฺส อนิสฺสฏฺฐตฺตา.

Também aquele que, tendo feito com que ouro e prata fossem aceitos, vai à oficina do ferreiro com um assistente leigo, vê uma tigela e diz: "Esta me agrada". E o assistente leigo, entregando aquele ouro e prata, faz um acordo com o ferreiro. Esta tigela, embora obtida por meio de uma transação aparentemente adequada, é exatamente como a segunda tigela; é inadequada porque o valor foi aceito. Por que ela não é adequada para os outros monges? Porque o valor não foi devidamente renunciado.

---

โย ปน รูปิยํ อสมฺปฏิจฺฉิตฺวา ‘‘เถรสฺส ปตฺตํ กิณิตฺวา เทหี’’ติ ปหิตกปฺปิยการเกน สทฺธึ กมฺมารกุลํ คนฺตฺวา ปตฺตํ ทิสฺวา ‘‘อิเม กหาปเณ [Pg.278] คเหตฺวา อิมํ เทหี’’ติ กหาปเณ ทาเปตฺวา คหิโต, อยํ ปตฺโต เอตสฺเสว ภิกฺขุโน น วฏฺฏติ ทุพฺพิจาริตตฺตา, อญฺเญสํ ปน วฏฺฏติ, มูลสฺส อสมฺปฏิจฺฉิตตฺตา.

No entanto, aquele que, sem aceitar o ouro e prata, vai à oficina do ferreiro com um assistente leigo enviado por um doador que disse "Compre uma tigela para o ancião e dê a ele", vê a tigela e diz "Pegue estas moedas e dê esta tigela", fazendo com que as moedas sejam entregues e a tigela seja obtida — esta tigela não é permitida para este mesmo monge devido à má gestão, mas é permitida para outros monges, porque o valor não foi aceito por ele.

---

มหาสุมตฺเถรสฺส กิร อุปชฺฌาโย อนุรุทฺธตฺเถโร นาม อโหสิ. โส อตฺตโน เอวรูปํ ปตฺตํ สปฺปิสฺส ปูเรตฺวา สงฺฆสฺส นิสฺสชฺชิ. ติปิฏกจูฬนาคตฺเถรสฺสปิ สทฺธิวิหาริกานํ เอวรูโป ปตฺโต อโหสิ. ตํ เถโรปิ สปฺปิสฺส ปูราเปตฺวา สงฺฆสฺส นิสฺสชฺชาเปสีติ. อิทํ อกปฺปิยปตฺตจตุกฺกํ.

Diz-se que o preceptor do Ancião Mahāsumma era o Ancião Anuruddha. Ele encheu uma tigela desse tipo com manteiga clarificada e a abandonou para a Sangha. Os discípulos do Ancião Tipiṭaka Cūḷanāga também tinham uma tigela desse tipo. O Ancião também fez com que ela fosse enchida com manteiga clarificada e a fez ser abandonada para a Sangha. Este é o grupo de quatro tigelas inadequadas.

---

สเจ ปน รูปิยํ อสมฺปฏิจฺฉิตฺวา ‘‘เถรสฺส ปตฺตํ กิณิตฺวา เทหี’’ติ ปหิตกปฺปิยการเกน สทฺธึ กมฺมารกุลํ คนฺตฺวา ปตฺตํ ทิสฺวา ‘‘อยํ มยฺหํ รุจฺจตี’’ติ วา ‘‘อิมาหํ คเหสฺสามี’’ติ วา วทติ, กปฺปิยการโก จ ตํ รูปิยํ ทตฺวา กมฺมารํ สญฺญาเปติ, อยํ ปตฺโต สพฺพกปฺปิโย พุทฺธานมฺปิ ปริโภคารโหติ.

Se, no entanto, sem aceitar o ouro e prata, ele vai à oficina do ferreiro com um assistente leigo enviado por um doador que disse "Compre uma tigela para o ancião e dê a ele", vê a tigela e diz "Esta me agrada" ou "Eu levarei esta", e o assistente leigo entrega aquele ouro e prata e faz o acordo com o ferreiro — esta tigela é totalmente adequada para todos, sendo digna de uso até mesmo pelos Budas.

---

๕๙๑. อรูปิเย รูปิยสญฺญีติ ขรปตฺตาทีสุ สุวณฺณาทิสญฺญี. อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ สเจ เตน อรูปิยํ เจตาเปติ ทุกฺกฏาปตฺติ โหติ. เอส นโย เวมติเก. อรูปิยสญฺญิสฺส ปน ปญฺจหิ สหธมฺมิเกหิ สทฺธิ ‘‘อิทํ คเหตฺวา อิทํ เทถา’’ติ กยวิกฺกยํ กโรนฺตสฺสาปิ อนาปตฺติ. เสสํ อุตฺตานเมว.

591. Em relação a "o que não é ouro e prata, tendo a percepção de ouro e prata", significa ter a percepção de ouro, etc., em relação a metal dourado, etc. "Há uma ofensa de Dukkaṭa" significa que se ele troca aquilo por algo que não é ouro e prata, há uma ofensa de Dukkaṭa. Este mesmo método se aplica a quem tem dúvida. No entanto, para quem tem a percepção de que não é ouro e prata, ao realizar compra e venda com os cinco tipos de companheiros de vida espiritual dizendo "Pegue isto e dê aquilo", não há ofensa. O restante é de significado claro.

---

ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Tem seis origens, é por ação, não há liberação por percepção, é sem intenção mental, é uma infração por regulamento, envolve ações do corpo e da fala, possui três estados mentais e três tipos de sensações.

---

รูปิยสํโวหารสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação da regra de treinamento sobre transações com ouro e prata.

---

๑๐. กยวิกฺกยสิกฺขาปทวณฺณนา

10. Explicação da regra de treinamento sobre compra e venda

---

๕๙๓. เตน สมเยนาติ กยวิกฺกยสิกฺขาปทํ. ตตฺถ กติ หิปิ ตฺยายนฺติ กติ เต อยํ, หิกาโร ปเนตฺถ ปทปูรโณ, ปิกาโร ครหายํ, อยํ ทุพฺพลสงฺฆาฏิ ตว กติ ทิวสานิ ภวิสฺสตีติ อตฺโถ. อถ วา กติหมฺปิ ตฺยายนฺติปิ ปาโฐ. ตตฺถ กติหนฺติ กติ อหานิ, กติ ทิวสานีติ วุตฺตํ โหติ. เสสํ วุตฺตนยเมว. กติหิปิ มฺยายนฺติ อิทมฺปิ [Pg.279] เอเตเนว นเยน เวทิตพฺพํ. คิหีปิ นํ คิหิสฺสาติ เอตฺถ นนฺติ นามตฺเถ นิปาโต, คิหี นาม คิหิสฺสาติ วุตฺตํ โหติ.

593. "Naquela ocasião..." refere-se à regra de treinamento sobre compra e venda. Lá, "kati hipi tyāyanti" divide-se em "kati te ayaṃ". O termo "hi" aqui é um preenchimento de verso. O termo "pi" expressa censura. O significado é: "Por quantos dias este seu manto externo fraco durará?". Alternativamente, há a leitura "katihampi tyāyantipi". Lá, "katihanti" significa "quantos dias". O restante é exatamente como o método já explicado. "Katihipi myāyanti" também deve ser entendido por este mesmo método. Em "gihīpi naṃ gihissa", o termo "naṃ" é uma partícula usada no sentido de nome, significando "até mesmo um leigo dá a um leigo".

---

๕๙๔. นานปฺปการกนฺติ จีวราทีนํ กปฺปิยภณฺฑานํ วเสน อเนกวิธํ. เตเนวสฺส ปทภาชเน จีวรํ อาทึ กตฺวา ทสิกสุตฺตปริโยสานํ กปฺปิยภณฺฑเมว ทสฺสิตํ. อกปฺปิยภณฺฑปริวตฺตนญฺหิ กยวิกฺกยสงฺคหํ น คจฺฉติ. กยวิกฺกยนฺติ กยญฺเจว วิกฺกยญฺจ. ‘‘อิมินา อิมํ เทหี’’ติอาทินา หิ นเยน ปรสฺส กปฺปิยภณฺฑํ คณฺหนฺโต กยํ สมาปชฺชติ, อตฺตโน กปฺปิยภณฺฑํ เทนฺโต วิกฺกยํ.

594. "De vários tipos" (nānappakārakaṃ) significa de muitas maneiras, em termos de mantos e outros bens adequados. Por essa mesma razão, na análise das palavras, são mostrados apenas bens adequados, começando com um manto e terminando com um fio de franja. Pois a troca de bens inadequados não entra na categoria de compra e venda. "Compra e venda" (kayavikkaya) significa tanto comprar quanto vender. Pois aquele que obtém o bem adequado de outrem dizendo "Dê-me isto em troca disto" envolve-se em compra, e aquele que dá o seu próprio bem adequado envolve-se em venda.

---

๕๙๕. อชฺฌาจรตีติ อภิภวิตฺวา จรติ, วีติกฺกมวาจํ ภาสตีติ อตฺโถ. ยโต กยิตญฺจ โหติ วิกฺกยิตญฺจาติ ยทา กยิตญฺจ โหติ ปรภณฺฑํ อตฺตโน หตฺถคตํ กโรนฺเตน, วิกฺกีตญฺจ อตฺตโน ภณฺฑํ ปรหตฺถคตํ กโรนฺเตน. ‘‘อิมินา อิม’’นฺติอาทิวจนานุรูปโต ปน ปาเฐ ปฐมํ อตฺตโน ภณฺฑํ ทสฺสิตํ.

595. “Comete uma transgressão” (ajjhācarati) significa que age superando [os preceitos], ou seja, profere palavras de transgressão. “A partir do qual há compra e venda” (yato kayitañca hoti vikkayitañca) refere-se a quando ocorre a compra, ao fazer com que os bens alheios passem para as suas próprias mãos, e a venda, ao fazer com que os seus próprios bens passem para as mãos alheias. No entanto, de acordo com a expressão 'com isto, [dê-me] isto' e assim por diante, no texto canônico, os próprios bens são apresentados em primeiro lugar.

---

นิสฺสชฺชิตพฺพนฺติ เอวํ ปรสฺส หตฺถโต กยวเสน คหิตกปฺปิยภณฺฑํ นิสฺสชฺชิตพฺพํ. อยญฺหิ กยวิกฺกโย ฐเปตฺวา ปญฺจ สหธมฺมิเก อวเสเสหิ คิหิปพฺพชิเตหิ อนฺตมโส มาตาปิตูหิปิ สทฺธึ น วฏฺฏติ.

“Deve ser renunciado” (nissajjitabbaṃ) significa que o bem permitido obtido dessa forma, por meio de compra das mãos de outrem, deve ser renunciado. Pois esta compra e venda, excetuando-se os cinco co-religionários, não é permitida com os demais leigos e renunciantes, inclusive com os próprios pais.

---

ตตฺรายํ วินิจฺฉโย – วตฺเถน วา วตฺถํ โหตุ ภตฺเตน วา ภตฺตํ, ยํ กิญฺจิ กปฺปิยํ ‘‘อิมินา อิมํ เทหี’’ติ วทติ, ทุกฺกฏํ. เอวํ วตฺวา มาตุยาปิ อตฺตโน ภณฺฑํ เทติ, ทุกฺกฏํ. ‘‘อิมินา อิมํ เทหี’’ติ วุตฺโต วา ‘‘อิมํ เทหิ, อิมํ เต ทสฺสามี’’ติ วตฺวา วา มาตุยาปิ ภณฺฑํ อตฺตนา คณฺหาติ, ทุกฺกฏํ. อตฺตโน ภณฺเฑ ปรหตฺถํ ปรภณฺเฑ จ อตฺตโน หตฺถํ สมฺปตฺเต นิสฺสคฺคิยํ. มาตรํ ปน ปิตรํ วา ‘‘อิมํ เทหี’’ติ วทโต วิญฺญตฺติ น โหติ. ‘‘อิมํ คณฺหาหี’’ติ วทโต สทฺธาเทยฺยวินิปาตนํ น โหติ. อญฺญาตกํ ‘‘อิมํ เทหี’’ติ วทโต วิญฺญตฺติ โหติ. ‘‘อิมํ คณฺหาหี’’ติ วทโต สทฺธาเทยฺยวินิปาตนํ โหติ. ‘‘อิมินา อิมํ เทหี’’ติ กยวิกฺกยํ อาปชฺชโต นิสฺสคฺคิยํ. ตสฺมา กปฺปิยภณฺฑํ ปริวตฺเตนฺเตน มาตาปิตูหิปิ สทฺธึ กยวิกฺกยํ อญฺญาตเกหิ สทฺธึ ติสฺโส อาปตฺติโย โมเจนฺเตน ปริวตฺเตตพฺพํ.

Aqui está a decisão sobre isso: seja tecido por tecido, ou alimento por alimento, ou qualquer objeto permitido, se o monge disser: 'Dê-me isto em troca disto', comete uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Tendo dito isso, mesmo se ele der o seu próprio bem para a sua mãe, comete uma ofensa de má conduta. Ou, tendo sido solicitado: 'Dê-me isto em troca disto', ou tendo dito: 'Dê-me isto, eu lhe darei isto', se ele receber o bem de sua mãe, comete uma ofensa de má conduta. Quando o seu próprio bem chega às mãos de outrem e o bem alheio chega às suas próprias mãos, ocorre uma ofensa de renúncia (nissaggiya). No entanto, para quem diz à mãe ou ao pai: 'Dê-me isto', não constitui uma solicitação imprópria (viññatti). Para quem lhes diz: 'Aceite isto', não constitui desperdício de uma oferta de fé (saddhādeyyavinipātana). Mas para quem diz a um não-parente: 'Dê-me isto', constitui uma solicitação imprópria. E para quem lhe diz: 'Aceite isto', constitui desperdício de uma oferta de fé. Para quem se envolve em compra e venda dizendo: 'Dê-me isto em troca disto', ocorre uma ofensa de renúncia. Portanto, ao trocar bens permitidos, o monge deve realizar a troca de modo a evitar a ofensa de compra e venda mesmo com os pais, e a evitar as três ofensas com não-parentes.

---

ตตฺรายํ [Pg.280] ปริวตฺตนวิธิ – ภิกฺขุสฺส ปาเถยฺยตณฺฑุลา โหนฺติ, โส อนฺตรามคฺเค ภตฺตหตฺถํ ปุริสํ ทิสฺวา ‘‘อมฺหากํ ตณฺฑุลา อตฺถิ, น จ โน อิเมหิ อตฺโถ, ภตฺเตน ปน อตฺโถ’’ติ วทติ. ปุริโส ตณฺฑุเล คเหตฺวา ภตฺตํ เทติ, วฏฺฏติ. ติสฺโสปิ อาปตฺติโย น โหนฺติ. อนฺตมโส นิมิตฺตกมฺมมตฺตมฺปิ น โหติ. กสฺมา? มูลสฺส อตฺถิตาย. ปรโต จ วุตฺตเมว ‘‘อิทํ อมฺหากํ อตฺถิ, อมฺหากญฺจ อิมินา จ อิมินา จ อตฺโถติ ภณตี’’ติ. โย ปน เอวํ อกตฺวา ‘‘อิมินา อิมํ เทหี’’ติ ปริวตฺเตติ; ยถาวตฺถุกเมว. วิฆาสาทํ ทิสฺวา ‘‘อิมํ โอทนํ ภุญฺชิตฺวา, รชนํ วา ทารูนิ วา อาหรา’’ติ วทติ, รชนฉลฺลิคณนาย ทารุคณนาย จ นิสฺสคฺคิยานิ โหนฺติ. ‘‘อิมํ โอทนํ ภุญฺชิตฺวา อิทํ นาม กโรถา’’ติ ทนฺตการาทีหิ สิปฺปิเกหิ ธมกรณาทีสุ ตํ ตํ ปริกฺขารํ กาเรติ, รชเกหิ วา วตฺถํ โธวาเปติ; ยถาวตฺถุกเมว. นฺหาปิเตน เกเส ฉินฺทาเปติ, กมฺมกาเรหิ นวกมฺมํ กาเรติ; ยถาวตฺถุกเมว. สเจ ปน ‘‘อิทํ ภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา อิทํ กโรถา’’ติ น วทติ ‘‘อิทํ ภตฺตํ ภุญฺช ภุตฺโตสิ ภุญฺชิสฺสสิ, อิทํ นาม กโรหี’’ติ วทติ, วฏฺฏติ. เอตฺถ จ กิญฺจาปิ วตฺถโธวเน วา เกสจฺเฉทเน วา ภูมิโสธนาทินวกมฺเม วา ปรภณฺฑํ อตฺตโน หตฺถคตํ นิสฺสชฺชิตพฺพํ นาม นตฺถิ. มหาอฏฺฐกถายํ ปน ทฬฺหํ กตฺวา วุตฺตตฺตา น สกฺกา เอตํ ปฏิกฺขิปิตุํ, ตสฺมา ยถา นิสฺสคฺคิยวตฺถุมฺหิ ปริภุตฺเต วา นฏฺเฐ วา ปาจิตฺติยํ เทเสติ, เอวมิธาปิ เทเสตพฺพํ.

Aqui está o procedimento para a troca: um monge possui arroz cru para a viagem. No caminho, ao ver um homem com arroz cozido nas mãos, ele diz: 'Nós temos arroz cru, mas não temos necessidade dele; temos necessidade de arroz cozido'. O homem pega o arroz cru e lhe dá o arroz cozido. Isso é permitido. Nenhuma das três ofensas ocorre. Não há sequer o mero ato de dar uma indicação indireta (nimittakamma). Por quê? Devido à existência do recurso original (o arroz cru). E mais adiante é dito expressamente pelo Abençoado: 'Ele diz: Nós temos isto, e temos necessidade disto e daquilo'. No entanto, aquele que, sem agir assim, faz a troca dizendo: 'Dê-me isto em troca disto', incorre em ofensa de acordo com o objeto (yathāvatthuka). Se, ao ver um comedor de sobras, ele disser: 'Coma este arroz cozido e traga corante ou lenha', ocorrem ofensas de renúncia (nissaggiya) de acordo com a quantidade de cascas de corante ou de pedaços de lenha. Se ele disser: 'Comam este arroz cozido e façam tal coisa', e fizer com que artesãos, como entalhadores de marfim, confeccionem este ou aquele utensílio, como um filtro de água, ou fizer com que lavadeiros lavem suas vestes, incorre em ofensa de acordo com o objeto. Se ele fizer com que um barbeiro corte seu cabelo, ou com que trabalhadores realizem uma nova construção, incorre em ofensa de acordo com o objeto. Se, contudo, ele não disser: 'Coma este alimento e faça isto', mas disser: 'Coma este alimento; você já comeu (ou comerá), faça tal coisa', então é permitido. E aqui, embora na lavagem de roupas, no corte de cabelo ou em novos trabalhos como a limpeza do terreno, não haja nenhum bem alheio que tenha chegado às suas mãos e que deva ser renunciado, no entanto, por ter sido afirmado firmemente no Grande Comentário (Mahā-aṭṭhakathā), não é possível rejeitar isso. Portanto, assim como se confessa uma ofensa de expiação (pācittiya) quando o objeto de renúncia foi consumido ou perdido, o mesmo deve ser confessado aqui.

---

๕๙๖. กยวิกฺกเย กยวิกฺกยสญฺญีติอาทิมฺหิ โย กยวิกฺกยํ สมาปชฺชติ, โส ตสฺมึ กยวิกฺกยสญฺญี วา ภวตุ เวมติโก วา, น กยวิกฺกยสญฺญี วา นิสฺสคฺคิยปาจิตฺติยเมว. จูฬตฺติเก ทฺวีสุ ปเทสุ ทุกฺกฏเมวาติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ.

596. Na seção que começa com 'percebendo como compra e venda na compra e venda', aquele que se envolve em compra e venda, quer ele tenha a percepção de compra e venda, quer esteja em dúvida, quer não tenha a percepção de compra e venda, incorre em uma ofensa de renúncia com expiação (nissaggiya pācittiya). Na tríade menor (cūḷattika), nos dois casos restantes, ocorre apenas uma ofensa de má conduta (dukkaṭa); assim deve ser entendido o significado.

---

๕๙๗. อคฺฆํ ปุจฺฉตีติ ‘‘อยํ ตว ปตฺโต กึ อคฺฆตี’’ติ ปุจฺฉติ. ‘‘อิทํ นามา’’ติ วุตฺเต ปน สเจ ตสฺส กปฺปิยภณฺฑํ มหคฺฆํ โหติ, เอวญฺจ นํ ปฏิวทติ ‘‘อุปาสก, มม อิทํ วตฺถุ มหคฺฆํ, ตว ปตฺตํ อญฺญสฺส เทหี’’ติ. ตํ สุตฺวา อิตโร ‘‘อญฺญํ ถาลกมฺปิ ทสฺสามี’’ติ วทติ คณฺหิตุํ วฏฺฏติ, ‘‘อิทํ อมฺหากํ อตฺถี’’ติ วุตฺตลกฺขเณ ปตติ. สเจ โส ปตฺโต มหคฺโฆ, ภิกฺขุโน วตฺถุ อปฺปคฺฆํ, ปตฺตสามิโก จสฺส อปฺปคฺฆภาวํ น ชานาติ, ปตฺโต น คเหตพฺโพ, ‘‘มม วตฺถุ อปฺปคฺฆ’’นฺติ อาจิกฺขิตพฺพํ. มหคฺฆภาวํ ญตฺวา [Pg.281] วญฺเจตฺวา คณฺหนฺโต หิ คหิตภณฺฑํ อคฺฆาเปตฺวา กาเรตพฺพตํ อาปชฺชติ. สเจ ปตฺตสามิโก ‘‘โหตุ, ภนฺเต, เสสํ มม ปุญฺญํ ภวิสฺสตี’’ติ เทติ, วฏฺฏติ.

597. “Pergunta o preço” (agghaṃ pucchati) significa que ele pergunta: 'Quanto vale esta sua tigela?'. Quando é dito: 'Vale tanto', se o bem permitido do monge for de grande valor, e ele responder assim: 'Devoto, este meu objeto é de grande valor; dê a sua tigela a outra pessoa'. Ouvindo isso, se o outro disser: 'Eu lhe darei também outra tigela', é permitido aceitar; isso se enquadra na característica mencionada de 'nós temos isto'. Se aquela tigela for de grande valor e o objeto do monge for de pouco valor, e o dono da tigela não souber do pouco valor do objeto do monge, a tigela não deve ser aceita; deve-se informar: 'Meu objeto é de pouco valor'. Pois aquele que, sabendo do grande valor, engana e aceita o objeto, incorre na obrigação de fazer com que o bem recebido seja avaliado e compensado. Se o dono da tigela disser: 'Que assim seja, venerável senhor, a diferença será para o meu mérito', e a der, é permitido.

---

กปฺปิยการกสฺส อาจิกฺขตีติ ยสฺส หตฺถโต ภณฺฑํ คณฺหาติ, ตํ ฐเปตฺวา อญฺญํ อนฺตมโส ตสฺส ปุตฺตภาติกมฺปิ กปฺปิยการกํ กตฺวา ‘‘อิมินา อิมํ นาม คเหตฺวา เทหี’’ติ อาจิกฺขติ. โส เจ เฉโก โหติ, ปุนปฺปุนํ อปเนตฺวา วิวทิตฺวา คณฺหาติ, ตุณฺหีภูเตน ฐาตพฺพํ. โน เจ เฉโก โหติ, น ชานาติ คเหตุํ, วาณิชโก ตํ วญฺเจติ, ‘‘มา คณฺหา’’ติ วตฺตพฺโพ.

“Informa ao assistente leigo” (kappiyakārakassa ācikkhati) significa que, excluindo aquele de cujas mãos ele deseja obter o bem, ele faz de outra pessoa — inclusive o filho ou irmão daquele comerciante — o seu assistente leigo e lhe diz: 'Com isto, pegue tal objeto e dê-me'. Se o assistente for habilidoso, negociando repetidamente e contestando o preço para obter o objeto, o monge deve permanecer em silêncio. Se ele não for habilidoso e não souber como obter o objeto, e o comerciante o estiver enganando, deve-se dizer-lhe: 'Não o pegue'.

---

อิทํ อมฺหากนฺติอาทิมฺหิ ‘‘อิทํ ปฏิคฺคหิตํ เตลํ วา สปฺปิ วา อมฺหากํ อตฺถิ, อมฺหากญฺจ อญฺเญน อปฺปฏิคฺคหิตเกน อตฺโถ’’ติ ภณติ. สเจ โส ตํ คเหตฺวา อญฺญํ เทติ, ปฐมํ อตฺตโน เตลํ น มินาเปตพฺพํ. กสฺมา? นาฬิยญฺหิ อวสิฏฺฐเตลํ โหติ, ตํ ปจฺฉา มินนฺตสฺส อปฺปฏิคฺคหิตกํ ทูเสยฺยาติ. เสสํ อุตฺตานเมว.

Na seção que começa com 'isto é nosso', ele diz: 'Nós temos este óleo ou ghee já formalmente aceito, mas temos necessidade de outro que ainda não foi aceito'. Se o comerciante pegar aquilo e der outro em troca, o monge não deve permitir que o seu próprio óleo seja medido primeiro. Por quê? Pois haverá óleo restante no recipiente de medida, o qual contaminaria o óleo ainda não aceito do comerciante que for medido depois. O restante é claro por si mesmo.

---

ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Tem seis origens, é uma ação (kiriya), não há liberação por meio da percepção, pode ocorrer sem intenção mental (acittaka), é uma infração meramente regulamentar (paṇṇattivajja), envolve ação corporal e verbal, e pode ocorrer com três tipos de mente e três tipos de sensações.

---

กยวิกฺกยสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina o comentário sobre o preceito de compra e venda.

---

นิฏฺฐิโต โกสิยวคฺโค ทุติโย.

Aqui termina o segundo capítulo, o Capítulo da Seda (Kosiyavagga).

---

๓. ปตฺตวคฺโค

3. O Capítulo das Tigelas (Pattavagga)

---

๑. ปตฺตสิกฺขาปทวณฺณนา

1. Comentário sobre o Preceito das Tigelas

---

๕๙๘. เตน สมเยนาติ ปตฺตสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ปตฺตวาณิชฺชนฺติ คามนิคมาทีสุ วิจรนฺตา ปตฺตวาณิชฺชํ วา กริสฺสนฺติ. อามตฺติกาปณํ วาติ อมตฺตานิ วุจฺจนฺติ ภาชนานิ, ตานิ เยสํ ภณฺฑํ เต อามตฺติกา, เตสํ อามตฺติกานํ อาปณํ อามตฺติกาปณํ, กุลาลภณฺฑวาณิชกาปณนฺติ อตฺโถ.

598. O preceito sobre as tigelas começa com 'Naquela ocasião' (tena samayena). Nele, 'comércio de tigelas' (pattavāṇijja) significa que eles andavam por vilas, cidades, etc., realizando o comércio de tigelas. E 'loja de utensílios de barro' (āmattikāpaṇa): recipientes são chamados de 'amatta'; aqueles cujos bens de comércio são esses recipientes são chamados de 'āmattika'; a loja desses comerciantes de recipientes é a 'āmattikāpaṇa', que significa a loja de comerciantes de utensílios de cerâmica.

---

๖๐๒. ตโย ปตฺตสฺส วณฺณาติ ตีณิ ปตฺตสฺส ปมาณานิ. อฑฺฒาฬฺหโกทนํ คณฺหาตีติ มคธนาฬิยา ทฺวินฺนํ ตณฺฑุลนาฬีนํ โอทนํ คณฺหาติ. มคธนาฬิ [Pg.282] นาม อฑฺฒเตรสปลา โหตีติ อนฺธกฏฺฐกถายํ วุตฺตํ. สีหฬทีเป ปกตินาฬิ มหนฺตา, ทมิฬนาฬิ ขุทฺทกา, มคธนาฬิ ปมาณยุตฺตา, ตาย มคธนาฬิยา ทิยฑฺฒนาฬิ เอกา สีหฬนาฬิ โหตีติ มหาอฏฺฐกถายํ วุตฺตํ. จตุภาคํ ขาทนนฺติ โอทนสฺส จตุตฺถภาคปฺปมาณํ ขาทนํ, ตํ หตฺถหาริยสฺส มุคฺคสูปสฺส วเสน เวทิตพฺพํ. ตทุปิยํ พฺยญฺชนนฺติ ตสฺส โอทนสฺส อนุรูปํ มจฺฉมํสสากผลกฬีราทิพฺยญฺชนํ.

602. “Três tamanhos de tigela” (tayo pattassa vaṇṇā) refere-se às três medidas de tigela. “Comporta meia medida āḷhaka de arroz cozido” (aḍḍhāḷhakodanaṃ gaṇhāti) significa que comporta o arroz cozido feito de duas medidas nāḷi de arroz cru de Magadha. A medida nāḷi de Magadha equivale a doze palas e meio, conforme dito no Comentário Andhaka. Na ilha do Ceilão (Sīhaḷadīpe), a medida nāḷi comum é grande, a medida tâmil (damiḷanāḷi) é pequena, e a medida de Magadha é de tamanho moderado; uma medida nāḷi do Ceilão equivale a uma medida e meia nāḷi de Magadha, conforme dito no Grande Comentário (Mahā-aṭṭhakathā). “Um quarto de acompanhamento sólido” (catubhāgaṃ khādanaṃ) significa uma quantidade de acompanhamento equivalente a um quarto do arroz cozido, o que deve ser entendido em termos de sopa de feijão-mungo espessa o suficiente para ser colhida com a mão. “Acompanhamento adequado” (tadupiyaṃ byañjanaṃ) significa acompanhamentos apropriados para aquele arroz cozido, tais como peixe, carne, vegetais, frutas, brotos de bambu, etc.

---

ตตฺรายํ วินิจฺฉโย – อนุปหตปุราณสาลิตณฺฑุลานํ สุโกฏฺฏิตปริสุทฺธานํ ทฺเว มคธนาฬิโย คเหตฺวา เตหิ ตณฺฑุเลหิ อนุตฺตณฺฑุลํ อกิลินฺนํ อปิณฺฑิตํ สุวิสทํ กุนฺทมกุฬราสิสทิสํ อวสฺสาวิโตทนํ ปจิตฺวา นิรวเสสํ ปตฺเต ปกฺขิปิตฺวา ตสฺส โอทนสฺส จตุตฺถภาคปฺปมาโณ นาติฆโน นาติตนุโก หตฺถหาริโย สพฺพสมฺภารสงฺขโต มุคฺคสูโป ปกฺขิปิตพฺโพ. ตโต อาโลปสฺส อาโลปสฺส อนุรูปํ ยาวจริมาโลปปฺปโหนกํ มจฺฉมํสาทิพฺยญฺชนํ ปกฺขิปิตพฺพํ, สปฺปิเตลตกฺกรสกญฺชิกาทีนิ ปน คณนูปคานิ น โหนฺติ, ตานิ หิ โอทนคติกาเนว, เนว หาเปตุํ น วฑฺเฒตุํ สกฺโกนฺติ. เอวเมตํ สพฺพมฺปิ ปกฺขิตฺตํ สเจ ปตฺตสฺส มุขวฏฺฏิยา เหฏฺฐิมราชิสมํ ติฏฺฐติ, สุตฺเตน วา หีเรน วา ฉินฺทนฺตสฺส สุตฺตสฺส วา หีรสฺส วา เหฏฺฐิมนฺตํ ผุสติ, อยํ อุกฺกฏฺโฐ นาม ปตฺโต. สเจ ตํ ราชึ อติกฺกมฺม ถูปีกตํ ติฏฺฐติ, อยํ อุกฺกฏฺโฐมโก นาม ปตฺโต. สเจ ตํ ราชึ น สมฺปาปุณาติ, อนฺโตคตเมว โหติ, อยํ อุกฺกฏฺฐุกฺกฏฺโฐ นาม ปตฺโต.

Aqui está a decisão sobre isso: tomam-se duas medidas nāḷi de Magadha de grãos inteiros de arroz sālī antigo, bem descascados e limpos, e com esse arroz cozinha-se um arroz cozido que não esteja cru, nem empapado, nem empelotado, mas bem solto, assemelhando-se a um monte de botões de jasmim-da-índia, cozido sem escorrer a água, colocando-o inteiramente na tigela. Deve-se adicionar uma sopa de feijão-mungo preparada com todos os ingredientes, que equivalha a um quarto daquele arroz cozido, nem muito espessa nem muito rala, e que possa ser colhida com a mão. Depois, deve-se adicionar acompanhamentos como peixe e carne, adequados para cada bocado de comida e suficientes até o último bocado. No entanto, ghee, óleo, soro de leite, caldo azedo, etc., não entram no cálculo, pois compartilham o mesmo destino do arroz cozido, não podendo diminuir nem aumentar o volume. Se tudo isso que foi colocado ficar nivelado com a linha inferior da borda da tigela, de modo que, ao passar um fio ou uma fibra para cortar o excesso, toque a parte inferior do fio ou da fibra, esta é chamada de tigela grande (ukkaṭṭha). Se ultrapassar essa linha e ficar acumulado como uma cúpula, esta é chamada de tigela média-grande (ukkaṭṭhomaka). Se não atingir essa linha, ficando totalmente contido no interior, esta é chamada de tigela extra-grande (ukkaṭṭhukkaṭṭha).

---

นาฬิโกทนนฺติ มคธนาฬิยา เอกาย ตณฺฑุลนาฬิยา โอทนํ. ปตฺโถทนนฺติ มคธนาฬิยา อุปฑฺฒนาฬิโกทนํ. เสสํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ. อยํ ปน นามมตฺเต วิเสโส – สเจ นาฬิโกทนาทิ สพฺพมฺปิ ปกฺขิตฺตํ วุตฺตนเยเนว เหฏฺฐิมราชิสมํ ติฏฺฐติ, อยํ มชฺฌิโม นาม ปตฺโต. สเจ ตํ ราชึ อติกฺกมฺม ถูปีกตํ ติฏฺฐติ, อยํ มชฺฌิโมมโก นาม ปตฺโต. สเจ ตํ ราชึ น สมฺปาปุณาติ อนฺโตคตเมว โหติ, อยํ มชฺฌิมุกฺกฏฺโฐ นาม ปตฺโต. สเจ ปตฺโถทนาทิ สพฺพมฺปิ ปกฺขิตฺตํ เหฏฺฐิมราชิสมํ ติฏฺฐติ, อยํ โอมโก นาม ปตฺโต. สเจ ตํ ราชึ อติกฺกมฺม ถูปีกตํ ติฏฺฐติ, อยํ โอมโกมโก นาม ปตฺโต. สเจ ตํ ราชึ น ปาปุณาติ อนฺโตคตเมว โหติ, อยํ โอมกุกฺกฏฺโฐ นาม ปตฺโตติ เอวเมเต นว ปตฺตา. เตสุ ทฺเว อปตฺตา อุกฺกฏฺฐุกฺกฏฺโฐ [Pg.283] จ โอมโกมโก จ. ‘‘ตโต อุกฺกฏฺโฐ อปตฺโต โอมโก อปตฺโต’’ติ อิทญฺหิ เอเต สนฺธาย วุตฺตํ. อุกฺกฏฺฐุกฺกฏฺโฐ หิ เอตฺถ อุกฺกฏฺฐโต อุกฺกฏฺฐตฺตา ‘‘ตโต อุกฺกฏฺโฐ อปตฺโต’’ติ วุตฺโต. โอมโกมโก จ โอมกโต โอมกตฺตา ตโต โอมโก อปตฺโตติ วุตฺโต. ตสฺมา เอเต ภาชนปริโภเคน ปริภุญฺชิตพฺพา, น อธิฏฺฐานุปคา, น วิกปฺปนุปคา. อิตเร ปน สตฺต อธิฏฺฐหิตฺวา วา วิกปฺเปตฺวา วา ปริภุญฺชิตพฺพา, เอวํ อกตฺวา ตํ ทสาหํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ ตํ สตฺตวิธมฺปิ ปตฺตํ ทสาหปรมํ กาลํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ.

“Comporta uma medida nāḷi de arroz cozido” (nāḷikodana) significa o arroz cozido feito de uma medida nāḷi de arroz cru de Magadha. “Comporta uma medida pattha de arroz cozido” (patthodana) significa o arroz cozido feito de meia medida nāḷi de Magadha. O restante deve ser entendido da mesma maneira descrita. No entanto, esta diferença é apenas nominal: se o arroz cozido de uma medida nāḷi, etc., com tudo o que foi colocado, ficar nivelado com a linha inferior da borda da mesma maneira descrita, esta é chamada de tigela média (majjhima). Se ultrapassar essa linha e ficar acumulado como uma cúpula, esta é chamada de tigela média-pequena (majjhimomaka). Se não atingir essa linha, ficando totalmente contido no interior, esta é chamada de tigela média-grande (majjhimukkaṭṭha). Se o arroz cozido de uma medida pattha, etc., com tudo o que foi colocado, ficar nivelado com a linha inferior da borda, esta é chamada de tigela pequena (omaka). Se ultrapassar essa linha e ficar acumulado como uma cúpula, esta é chamada de tigela extra-pequena (omakomaka). Se não atingir essa linha, ficando totalmente contido no interior, esta é chamada de tigela pequena-grande (omakukkaṭṭha). Assim, existem estas nove tigelas. Entre elas, duas não são consideradas tigelas válidas [para determinação ou compartilhamento]: a extra-grande (ukkaṭṭhukkaṭṭha) e a extra-pequena (omakomaka). Pois a declaração 'maior do que isso não é uma tigela, menor do que isso não é uma tigela' foi dita referindo-se a estas duas. Pois a extra-grande, por ser maior do que a tigela grande, é chamada de 'maior do que isso não é uma tigela'. E a extra-pequena, por ser menor do que a tigela pequena, é chamada de 'menor do que isso não é uma tigela'. Portanto, estas devem ser usadas apenas como utensílios comuns de uso doméstico, não sendo adequadas para determinação (adhiṭṭhāna) nem para compartilhamento (vikappanā). No entanto, as outras sete devem ser usadas após serem determinadas ou compartilhadas. Se não fizer isso e deixar passar dez dias, ocorre uma ofensa de renúncia com expiação (nissaggiya pācittiya); ou seja, para quem deixa passar o limite máximo de dez dias com qualquer um desses sete tipos de tigela, ocorre uma ofensa de renúncia com expiação.

---

๖๐๗. นิสฺสคฺคิยํ ปตฺตํ อนิสฺสชฺชิตฺวา ปริภุญฺชตีติ ยาคุํ ปิวิตฺวา โธเต ทุกฺกฏํ, ขญฺชกํ ขาทิตฺวา ภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา โธเต ทุกฺกฏนฺติ เอวํ ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ.

607. “Usa a tigela sujeita a renúncia sem tê-la renunciado” significa que, se ele beber mingau e depois lavá-la, comete uma ofensa de má conduta (dukkaṭa); se ele comer alimentos mastigáveis ou arroz cozido e depois lavá-la, comete uma ofensa de má conduta. Assim, para cada uso individual, comete uma ofensa de má conduta.

---

๖๐๘. อนาปตฺติ อนฺโตทสาหํ อธิฏฺเฐติ วิกปฺเปตีติ เอตฺถ ปน ปมาณยุตฺตสฺสปิ อธิฏฺฐานวิกปฺปนุปคตฺตํ เอวํ เวทิตพฺพํ – อโยปตฺโต ปญฺจหิ ปาเกหิ มตฺติกาปตฺโต ทฺวีหิ ปาเกหิ ปกฺโก อธิฏฺฐานุปโค, อุโภปิ ยํ มูลํ ทาตพฺพํ, ตสฺมึ ทินฺเนเยว. สเจ เอโกปิ ปาโก อูโน โหติ, กากณิกมตฺตมฺปิ วา มูลํ อทินฺนํ, น อธิฏฺฐานุปโค. สเจปิ ปตฺตสามิโก วทติ ‘‘ยทา ตุมฺหากํ มูลํ ภวิสฺสติ, ตทา ทสฺสถ, อธิฏฺฐหิตฺวา ปริภุญฺชถา’’ติ เนว อธิฏฺฐานุปโค โหติ, ปากสฺส หิ อูนตฺตา ปตฺตสงฺขํ น คจฺฉติ, มูลสฺส สกลสฺส วา เอกเทสสฺส วา อทินฺนตฺตา สกภาวํ น อุเปติ, อญฺญสฺเสว สนฺตโก โหติ, ตสฺมา ปาเก จ มูเล จ นิฏฺฐิเตเยว อธิฏฺฐานุปโค โหติ. โย อธิฏฺฐานุปโค, สฺเวว วิกปฺปนุปโค, โส หตฺถํ อาคโตปิ อนาคโตปิ อธิฏฺฐาตพฺโพ วิกปฺเปตพฺโพ วา. ยทิ หิ ปตฺตการโก มูลํ ลภิตฺวา สยํ วา ทาตุกาโม หุตฺวา ‘‘อหํ, ภนฺเต, ตุมฺหากํ ปตฺตํ กตฺวา อสุกทิวเส นาม ปจิตฺวา ฐเปสฺสามี’’ติ วทติ, ภิกฺขุ จ เตน ปริจฺฉินฺนทิวสโต ทสาหํ อติกฺกาเมติ, นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. สเจ ปน ปตฺตการโก ‘‘อหํ ตุมฺหากํ ปตฺตํ กตฺวา ปจิตฺวา สาสนํ เปเสสฺสามี’’ติ วตฺวา ตเถว กโรติ, เตน เปสิตภิกฺขุ ปน ตสฺส ภิกฺขุโน น อาโรเจติ, อญฺโญ ทิสฺวา วา สุตฺวา วา ‘‘ตุมฺหากํ, ภนฺเต, ปตฺโต นิฏฺฐิโต’’ติ อาโรเจติ, เอตสฺส อาโรจนํ นปมาณํ. ยทา ปน เตน เปสิโตเยว [Pg.284] อาโรเจติ, ตสฺส วจนํ สุตทิวสโต ปฏฺฐาย ทสาหํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. สเจ ปตฺตการโก ‘‘อหํ ตุมฺหากํ ปตฺตํ กตฺวา ปจิตฺวา กสฺสจิ หตฺเถ ปหิณิสฺสามี’’ติ วตฺวา ตเถว กโรติ, ปตฺตํ คเหตฺวา อาคตภิกฺขุ ปน อตฺตโน ปริเวเณ ฐเปตฺวา ตสฺส น อาโรเจติ, อญฺโญ โกจิ ภณติ ‘‘อปิ, ภนฺเต, อธุนา อาภโต ปตฺโต สุนฺทโร’’ติ! ‘‘กุหึ, อาวุโส, ปตฺโต’’ติ? ‘‘อิตฺถนฺนามสฺส หตฺเถ เปสิโต’’ติ. เอตสฺสปิ วจนํ น ปมาณํ. ยทา ปน โส ภิกฺขุ ปตฺตํ เทติ, ลทฺธทิวสโต ปฏฺฐาย ทสาหํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. ตสฺมา ทสาหํ อนติกฺกาเมตฺวาว อธิฏฺฐาตพฺโพ วิกปฺเปตพฺโพ วา.

608. Não há ofensa se ele determina ou transfere dentro de dez dias. Aqui, a adequação para determinação ou transferência, mesmo de uma tigela de tamanho adequado, deve ser entendida da seguinte forma: uma tigela de ferro cozida cinco vezes, e uma tigela de argila cozida duas vezes, tornam-se adequadas para determinação, ambas somente após o pagamento do valor devido ter sido feito. Se faltar mesmo um único cozimento, ou se mesmo o valor de um kākaṇika não for pago, ela não é adequada para determinação. Mesmo se o proprietário da tigela disser: "Quando o senhor tiver o dinheiro, poderá pagar; determine-a e use-a", ela ainda assim não se torna adequada para determinação. Pois, devido à falta de cozimento, ela não atinge a designação de "tigela", e devido ao não pagamento do valor total ou de uma parte dele, ela não se torna propriedade própria, permanecendo como propriedade de outrem. Portanto, somente quando tanto o cozimento quanto o pagamento estiverem concluídos é que ela se torna adequada para determinação. Aquela que é adequada para determinação é também adequada para transferência; quer tenha chegado às mãos, quer não, ela deve ser determinada ou transferida. Pois se o fabricante de tigelas, tendo recebido o pagamento ou desejando ele mesmo oferecê-la como doação, disser: "Venerável Senhor, farei uma tigela para o senhor, irei cozinhá-la em tal dia e a guardarei", e o monge deixar passar dez dias a partir do dia estipulado por ele, há uma ofensa de expiação com renúncia. Se, contudo, o fabricante de tigelas disser: "Farei a tigela para o senhor, irei cozinhá-la e enviarei uma mensagem", e agir de acordo, mas o monge enviado por ele não informar o monge [dono da tigela], e outro monge, tendo visto ou ouvido, informar: "Venerável Senhor, sua tigela está pronta", a informação deste último não é o padrão. Mas quando aquele que foi enviado por ele informa, a partir do dia em que se ouve a sua palavra, se o monge deixar passar dez dias, há uma ofensa de expiação com renúncia. Se o fabricante de tigelas disser: "Farei a tigela para o senhor, irei cozinhá-la e a enviarei pelas mãos de alguém", e agir de acordo, mas o monge que veio trazendo a tigela a guardar em sua própria cela e não informar o monge [dono], e outro disser: "Venerável Senhor, a tigela recém-trazida é bonita!", e o monge perguntar: "Onde, amigo, está a tigela?", e o outro responder: "Ela foi enviada pelas mãos de tal pessoa" — a palavra deste também não é o padrão. Mas quando aquele monge entrega a tigela, a partir do dia em que ela é recebida, se o monge deixar passar dez dias, há uma ofensa de expiação com renúncia. Portanto, sem deixar passar dez dias, ela deve ser determinada ou transferida.

---

ตตฺถ ทฺเว ปตฺตสฺส อธิฏฺฐานา – กาเยน วา อธิฏฺฐาติ, วาจาย วา อธิฏฺฐาติ. เตสํ วเสน อธิฏฺฐหนฺเตน จ ‘‘อิมํ ปตฺตํ ปจฺจุทฺธรามี’’ติ วา ‘‘เอตํ ปตฺตํ ปจฺจุทฺธรามี’’ติ วา เอวํ สมฺมุเข วา ปรมฺมุเข วา ฐิตํ ปุราณปตฺตํ ปจฺจุทฺธริตฺวา อญฺญสฺส วา ทตฺวา นวํ ปตฺตํ ยตฺถ กตฺถจิ ฐิตํ หตฺเถน ปรามสิตฺวา ‘‘อิมํ ปตฺตํ อธิฏฺฐามี’’ติ จิตฺเตน อาโภคํ กตฺวา กายวิการํ กโรนฺเตน กาเยน วา อธิฏฺฐาตพฺโพ, วจีเภทํ กตฺวา วาจาย วา อธิฏฺฐาตพฺโพ. ตตฺร ทุวิธํ อธิฏฺฐานํ – สเจ หตฺถปาเส โหติ ‘‘อิมํ ปตฺตํ อธิฏฺฐามี’’ติ วาจา ภินฺทิตพฺพา. อถ อนฺโตคพฺเภ วา อุปริปาสาเท วา สามนฺตวิหาเร วา โหติ, ฐปิตฏฺฐานํ สลฺลกฺเขตฺวา ‘‘เอตํ ปตฺตํ อธิฏฺฐามี’’ติ วาจา ภินฺทิตพฺพา.

A esse respeito, há duas maneiras de determinar a tigela: determina-se pelo corpo ou determina-se pela fala. Por meio delas, aquele que faz a determinação, tendo revogado a tigela antiga que está presente diante de si ou ausente, dizendo: "Revogo esta tigela" ou "Revogo aquela tigela", ou tendo-a dado a outrem, deve determinar a nova tigela, onde quer que esteja, tocando-a com a mão, direcionando a mente com a intenção: "Determino esta tigela", e fazendo um gesto corporal, determinando-a assim pelo corpo, ou, proferindo as palavras, deve determiná-la pela fala. Nisso, a determinação é de dois tipos: se a tigela estiver ao alcance da mão, deve-se proferir as palavras: "Determino esta tigela". Se, contudo, estiver dentro de um quarto, no andar superior de um pavilhão ou em um mosteiro vizinho, deve-se mentalizar o local onde ela foi colocada e proferir as palavras: "Determino aquela tigela".

---

อธิฏฺฐหนฺเตน ปน เอกเกน อธิฏฺฐาตุมฺปิ วฏฺฏติ, อญฺญสฺส สนฺติเก อธิฏฺฐาตุมฺปิ วฏฺฏติ. อญฺญสฺส สนฺติเก อยมานิสํโส – สจสฺส ‘‘อธิฏฺฐิโต นุ โข เม, โน’’ติ วิมติ อุปฺปชฺชติ, อิตโร สาเรตฺวา วิมตึ ฉินฺทิสฺสตีติ. สเจ โกจิ ทส ปตฺเต ลภิตฺวา สพฺเพว อตฺตนาว ปริภุญฺชิตุกาโม โหติ, น สพฺเพ อธิฏฺฐาตพฺพา. เอกํ ปตฺตํ อธิฏฺฐาย ปุนทิวเส ตํ ปจฺจุทฺธริตฺวา อญฺโญ อธิฏฺฐาตพฺโพ. เอเตนุปาเยน วสฺสสตมฺปิ ปริหริตุํ สกฺกา.

Ao fazer a determinação, é permitido determiná-la estando sozinho, e também é permitido determiná-la na presença de outrem. Na presença de outrem, este é o benefício: se surgir a dúvida: "Será que determinei minha tigela ou não?", o outro poderá lembrá-lo e eliminar a dúvida. Se alguém obtiver dez tigelas e desejar usar todas elas por si mesmo, não deve determinar todas. Tendo determinado uma tigela, no dia seguinte ele deve revogá-la e determinar outra. Por este meio, é possível utilizá-las mesmo por cem anos.

---

เอวํ อปฺปมตฺตสฺส ภิกฺขุโน สิยา อธิฏฺฐานวิชหนนฺติ? สิยา. สเจ หิ อยํ ปตฺตํ อญฺญสฺส วา เทติ, วิพฺภมติ วา สิกฺขํ วา ปจฺจกฺขาติ, กาลํ วา กโรติ, ลิงฺคํ วาสฺส ปริวตฺตติ, ปจฺจุทฺธรติ วา, ปตฺเต วา ฉิทฺทํ โหติ, อธิฏฺฐานํ วิชหติ. วุตฺตมฺปิ เจตํ –

Pode haver a perda da determinação para um monge que seja assim diligente? Sim, pode. Pois se ele der a tigela a outrem, ou se deixar a vida monástica, ou rejeitar o treinamento, ou falecer, ou se o seu gênero mudar, ou se ele a revogar, ou se surgir um furo na tigela, ele perde a determinação. E isto também foi dito:

---

‘‘ทินฺนวิพฺภนฺตปจฺจกฺขา[Pg.285], กาลํกิริยกเตน จ;

ลิงฺคปจฺจุทฺธรา เจว, ฉิทฺเทน ภวติ สตฺตม’’นฺติ.

“Por doação, abandono da vida monástica, rejeição do treinamento, Por falecimento, mudança de gênero, revogação, E, em sétimo lugar, por um furo, ocorre a perda da determinação.”

---

โจรหรณวิสฺสาสคฺคาเหหิปิ วิชหติเยว. กิตฺตเกน ฉิทฺเทน อธิฏฺฐานํ ภิชฺชติ? เยน กงฺคุสิตฺถํ นิกฺขมติ เจว ปวิสติ จ. อิทญฺหิ สตฺตนฺนํ ธญฺญานํ ลามกธญฺญสิตฺถํ, ตสฺมึ อยจุณฺเณน วา อาณิยา วา ปฏิปากติเก กเต ทสาหพฺภนฺตเร ปุน อธิฏฺฐาตพฺโพ. อยํ ตาว ‘‘อนฺโตทสาหํ อธิฏฺเฐติ วิกปฺเปตี’’ติ เอตฺถ อธิฏฺฐาเน วินิจฺฉโย.

Também se perde a determinação por roubo de ladrões ou por apropriação baseada em confiança. Por um furo de qual tamanho a determinação é quebrada? Aquele pelo qual um grão de painço cozido pode tanto sair quanto entrar. Pois este é o menor grão de cereal entre os sete tipos de grãos. Quando esse furo for reparado e restaurado ao seu estado original com pó de ferro ou com um pino, a tigela deve ser determinada novamente dentro de dez dias. Esta é, primeiramente, a decisão a respeito da determinação na frase "determina ou transfere dentro de dez dias".

---

วิกปฺปเน ปน ทฺเว วิกปฺปนา – สมฺมุขาวิกปฺปนา จ ปรมฺมุขาวิกปฺปนา จ. กถํ สมฺมุขาวิกปฺปนา โหติ? ปตฺตานํ เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวญฺจ ญตฺวา ‘‘อิมํ ปตฺต’’นฺติ วา ‘‘อิเม ปตฺเต’’ติ วา ‘‘เอตํ ปตฺต’’นฺติ วา ‘‘เอเต ปตฺเต’’ติ วา วตฺวา ‘‘ตุยฺหํ วิกปฺเปมี’’ติ วตฺตพฺพํ. อยเมกา สมฺมุขาวิกปฺปนา. เอตฺตาวตา นิเธตุํ วฏฺฏติ, ปริภุญฺชิตุํ วา วิสฺสชฺเชตุํ วา อธิฏฺฐาตุํ วา น วฏฺฏติ. ‘‘มยฺหํ สนฺตกํ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหี’’ติ เอวํ ปน วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ, ตโตปภุติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ.

Quanto à transferência, há duas formas: a transferência direta e a transferência indireta. Como ocorre a transferência direta? Tendo conhecimento se as tigelas são uma ou muitas, e se estão presentes ou ausentes, deve-se dizer: "Transfiro esta tigela para ti", ou "estas tigelas", ou "aquela tigela", ou "aquelas tigelas". Esta é uma forma de transferência direta. Com isso, é permitido guardá-la, mas não é permitido usá-la, doá-la ou determiná-la. No entanto, quando se diz: "Usa o que é meu, ou doa-o, ou faz com ele conforme as circunstâncias", ocorre o que se chama de revogação, e a partir de então o uso e outras ações são permitidos.

---

อปโร นโย – ตเถว ปตฺตานํ เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวญฺจ ญตฺวา ตสฺเสว ภิกฺขุโน สนฺติเก ‘‘อิมํ ปตฺต’’นฺติ วา ‘‘อิเม ปตฺเต’’ติ วา ‘‘เอตํ ปตฺต’’นฺติ วา ‘‘เอเต ปตฺเต’’ติ วา วตฺวา ปญฺจสุ สหธมฺมิเกสุ อญฺญตรสฺส อตฺตนา อภิรุจิตสฺส ยสฺส กสฺสจิ นามํ คเหตฺวา ‘‘ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน วิกปฺเปมี’’ติ วา ‘‘ติสฺสาย ภิกฺขุนิยา สิกฺขมานาย สามเณรสฺส ติสฺสาย สามเณริยา วิกปฺเปมี’’ติ วา วตฺตพฺพํ, อยํ อปราปิ สมฺมุขาวิกปฺปนา. เอตฺตาวตา นิเธตุํ วฏฺฏติ, ปริโภคาทีสุ ปน เอกมฺปิ น วฏฺฏติ. เตน ปน ภิกฺขุนา ‘‘ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน สนฺตกํ…เป… ติสฺสาย สามเณริยา สนฺตกํ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหี’’ติ วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ. ตโตปภุติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ.

Outro método: da mesma forma, tendo conhecimento se as tigelas são uma ou muitas, e se estão presentes ou ausentes, na presença daquele mesmo monge, deve-se dizer "esta tigela", "estas tigelas", "aquela tigela" ou "aquelas tigelas", e, mencionando o nome de qualquer um dos cinco co-religionários de sua preferência, deve-se dizer: "Transfiro para o monge Tissa", ou "para a monja Tissā", "para a candidata Tissā", "para o noviço Tissa", ou "para a noviça Tissā". Esta é outra forma de transferência direta. Com isso, é permitido guardá-la, mas nenhuma ação como o uso é permitida. No entanto, quando aquele monge diz: "Usa o que pertence ao monge Tissa... [pe]... o que pertence à noviça Tissā, ou doa-o, ou faz com ele conforme as circunstâncias", ocorre o que se chama de revogação. A partir de então, o uso e outras ações são permitidos.

---

กถํ ปรมฺมุขาวิกปฺปนา โหติ? ปตฺตานํ ตเถว เอกพหุภาวํ สนฺนิหิตาสนฺนิหิตภาวญฺจ ญตฺวา ‘‘อิมํ ปตฺต’’นฺติ วา ‘‘อิเม ปตฺเต’’ติ วา ‘‘เอตํ ปตฺต’’นฺติ วา ‘‘เอเต ปตฺเต’’ติ วา วตฺวา ‘‘ตุยฺหํ วิกปฺปนตฺถาย ทมฺมี’’ติ วตฺตพฺพํ. เตน วตฺตพฺโพ – ‘‘โก เต มิตฺโต วา สนฺทิฏฺโฐ วา’’ติ? ตโต อิตเรน ปุริมนเยเนว [Pg.286] ‘‘ติสฺโส ภิกฺขูติ วา…เป… ติสฺสา สามเณรี’’ติ วา วตฺตพฺพํ. ปุน เตน ภิกฺขุนา ‘‘อหํ ติสฺสสฺส ภิกฺขุโน ทมฺมี’’ติ วา…เป… ‘‘ติสฺสาย สามเณริยา ทมฺมี’’ติ วา วตฺตพฺพํ, อยํ ปรมฺมุขาวิกปฺปนา. เอตฺตาวตฺตา นิเธตุํ วฏฺฏติ, ปริโภคาทีสุ ปน เอกมฺปิ น วฏฺฏติ. เตน ปน ภิกฺขุนา ทุติยสมฺมุขาวิกปฺปนายํ วุตฺตนเยเนว ‘‘อิตฺถนฺนามสฺส สนฺตกํ ปริภุญฺช วา วิสฺสชฺเชหิ วา ยถาปจฺจยํ วา กโรหี’’ติ วุตฺเต ปจฺจุทฺธาโร นาม โหติ. ตโตปภุติ ปริโภคาทโยปิ วฏฺฏนฺติ.

Como ocorre a transferência indireta? Da mesma forma, tendo conhecimento se as tigelas são uma ou muitas, e se estão presentes ou ausentes, deve-se dizer "esta tigela", "estas tigelas", "aquela tigela" ou "aquelas tigelas", e dizer: "Dou-te para fins de transferência". Aquele a quem se dá deve perguntar: "Quem é teu amigo ou conhecido?". Então, o outro, pelo método anterior, deve dizer: "O monge Tissa" ... [pe] ... "a noviça Tissā". Em seguida, aquele monge deve dizer: "Dou ao monge Tissa" ... [pe] ... "dou à noviça Tissā". Esta é a transferência indireta. Com isso, é permitido guardá-la, mas nenhuma ação como o uso é permitida. No entanto, quando aquele monge diz, conforme o método explicado na segunda transferência direta: "Usa o que pertence a fulano, ou doa-o, ou faz com ele conforme as circunstâncias", ocorre o que se chama de revogação. A partir de então, o uso e outras ações são permitidos.

---

อิมาสํ ปน ทฺวินฺนํ วิกปฺปนานํ นานากรณํ, อวเสโส จ วจนกฺกโม สพฺโพ ปฐมกถินสิกฺขาปทวณฺณนายํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ สทฺธึ สมุฏฺฐานาทีหีติ.

A diferença entre essas duas transferências, bem como todo o restante da ordem das palavras, juntamente com a origem e outros aspectos, deve ser entendida exatamente conforme o método explicado na explicação do primeiro preceito de Kathina.

---

ปตฺตสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação do preceito sobre a tigela.

---

๒. อูนปญฺจพนฺธนสิกฺขาปทวณฺณนา

2. Explicação do preceito sobre a tigela com menos de cinco remendos

---

๖๐๙. เตน สมเยนาติ อูนปญฺจพนฺธนสิกฺขาปทํ. ตตฺถ น ยาเปตีติ โส กิร ยทิ อริยสาวโก นาภวิสฺสา, อญฺญถตฺตมฺปิ อคมิสฺสา, เอวํ เตหิ อุพฺพาฬฺโห, โสตาปนฺนตฺตา ปน เกวลํ สรีเรเนว น ยาเปติ, เตน วุตฺตํ – ‘‘อตฺตนาปิ น ยาเปติ, ปุตฺตทาราปิสฺส กิลมนฺตี’’ติ.

609. "Naquela ocasião..." refere-se ao preceito sobre a tigela com menos de cinco remendos. Nisso, "não consegue se manter" significa que, se ele não fosse um nobre discípulo, teria mudado de atitude, tão atormentado estava por aqueles monges. No entanto, por ser um vencedor da corrente, ele simplesmente não conseguia se manter fisicamente. Por isso foi dito: "Ele mesmo não conseguia se manter, e sua esposa e filhos também sofriam".

---

๖๑๒-๓. อูนปญฺจพนฺธเนนาติ เอตฺถ อูนานิ ปญฺจ พนฺธนานิ อสฺสาติ อูนปญฺจพนฺธโน, นาสฺส ปญฺจ พนฺธนานิ ปูเรนฺตีติ อตฺโถ, เตน อูนปญฺจพนฺธเนน. อิตฺถมฺภูตสฺส ลกฺขเณ กรณวจนํ. ตตฺถ ยสฺมา อพนฺธนสฺสาปิ ปญฺจ พนฺธนานิ น ปูเรนฺติ, สพฺพโส นตฺถิตาย, ตสฺมา ปทภาชเน ‘‘อพนฺธโน วา’’ติอาทิ วุตฺตํ. ‘‘อูนปญฺจพนฺธเนนา’’ติ จ วุตฺตตฺตา ยสฺส ปญฺจพนฺธโน ปตฺโต โหติ, ตสฺส โส อปตฺโต, ตสฺมา อญฺญํ วิญฺญาเปตุํ วฏฺฏติ. พนฺธนญฺจ นาเมตํ ยสฺมา พนฺธโนกาเส สติ โหติ, อสติ น โหติ, ตสฺมา ตสฺส ลกฺขณํ ทสฺเสตุํ ‘‘อพนฺธโนกาโส นามา’’ติอาทิ วุตฺตํ.

612-3. Na expressão "com menos de...": "aquele que tem menos de cinco remendos" é "ūnapañcabandhano", significando que seus cinco remendos não estão completos; daí "com menos de cinco remendos". O caso instrumental é usado aqui no sentido de caracterizar um estado de coisas. Nisso, uma vez que mesmo para uma tigela sem remendos os cinco remendos não estão completos — devido à sua total ausência —, por isso na análise das palavras foi dito: "ou sem remendos", etc. E porque foi dito "com menos de cinco remendos", para aquele cuja tigela tem cinco remendos, ela deixa de ser considerada uma tigela adequada; portanto, é permitido solicitar outra. E esse remendo só existe quando há um local adequado para o remendo; se não houver tal local, ele não existe. Portanto, para mostrar a característica desse local, foi dito: "o que se chama de local sem possibilidade de remendo", etc.

---

ทฺวงฺคุลา ราชิ น โหตีติ มุขวฏฺฏิโต เหฏฺฐา ทฺวงฺคุลปฺปมาณา เอกาปิ ราชิ น โหติ. ยสฺส ทฺวงฺคุลา ราชิ โหตีติ ยสฺส ปน ตาทิสา เอกา [Pg.287] ราชิ โหติ, โส ตสฺสา ราชิยา เหฏฺฐิมปริยนฺเต ปตฺตเวธเกน วิชฺฌิตฺวา ปจิตฺวา สุตฺตรชฺชุก-มกจิรชฺชุกาทีหิ วา ติปุสุตฺตเกน วา พนฺธิตพฺโพ, ตํ พนฺธนํ อามิสสฺส อลคฺคนตฺถํ ติปุปฏฺฏเกน วา เกนจิ พทฺธสิเลเสน วา ปฏิจฺฉาเทตพฺพํ. โส จ ปตฺโต อธิฏฺฐหิตฺวา ปริภุญฺชิตพฺโพ, สุขุมํ วา ฉิทฺทํ กตฺวา พนฺธิตพฺโพ. สุทฺเธหิ ปน มธุสิตฺถกลาขาสชฺชุลสาทีหิ พนฺธิตุํ น วฏฺฏติ. ผาณิตํ ฌาเปตฺวา ปาสาณจุณฺเณน พนฺธิตุํ วฏฺฏติ. มุขวฏฺฏิสมีเป ปน ปตฺตเวธเกน วิชฺฌิยมาโน กปาลสฺส พหลตฺตา ภิชฺชติ, ตสฺมา เหฏฺฐา วิชฺฌิตพฺโพ. ยสฺส ปน ทฺเว ราชิโย เอกาเยว วา จตุรงฺคุลา, ตสฺส ทฺเว พนฺธนานิ ทาตพฺพานิ. ยสฺส ติสฺโส เอกาเยว วา ฉฬงฺคุลา, ตสฺส ตีณิ. ยสฺส จตสฺโส เอกาเยว วา อฏฺฐงฺคุลา, ตสฺส จตฺตาริ. ยสฺส ปญฺจ เอกาเยว วา ทสงฺคุลา, โส พทฺโธปิ อพทฺโธปิ อปตฺโตเยว, อญฺโญ วิญฺญาเปตพฺโพ. เอส ตาว มตฺติกาปตฺเต วินิจฺฉโย.

"Não há uma rachadura de dois dedos" significa que não há sequer uma rachadura com a extensão de dois dedos abaixo da borda da tigela. Se houver uma rachadura de dois dedos, ou seja, se houver uma rachadura desse tipo, ela deve ser perfurada na extremidade inferior da rachadura com um furador de tigela, cozida e amarrada com fios de algodão, fios de fibra de cânhamo, etc., ou com um fio de chumbo. Esse remendo deve ser coberto com uma placa de chumbo ou com algum adesivo forte para evitar que a comida grude nele. E essa tigela deve ser determinada e usada; ou deve ser amarrada após fazer um pequeno furo. No entanto, não é permitido remendá-la apenas com cera de abelha, laca, resina, etc. É permitido remendá-la queimando melaço e misturando-o com pó de pedra. Se for perfurada perto da borda com o furador de tigela, ela pode quebrar devido à espessura da argila; portanto, deve ser perfurada mais abaixo. Se houver duas rachaduras, ou uma única rachadura de quatro dedos, devem ser feitos dois remendos. Se houver três rachaduras, ou uma única de seis dedos, três remendos. Se houver quatro rachaduras, ou uma única de oito dedos, quatro remendos. Se houver cinco rachaduras, ou uma única de dez dedos, quer esteja remendada ou não, ela deixa de ser considerada uma tigela adequada; outra deve ser solicitada. Esta é, primeiramente, a decisão a respeito da tigela de argila.

---

อโยปตฺเต ปน สเจปิ ปญฺจ วา อติเรกานิ วา ฉิทฺทานิ โหนฺติ, ตานิ เจ อยจุณฺเณน วา อาณิยา วา โลหมณฺฑลเกน วา พทฺธานิ มฏฺฐานิ โหนฺติ, สฺเวว ปตฺโต ปริภุญฺชิตพฺโพ, น อญฺโญ วิญฺญาเปตพฺโพ. อถ ปน เอกมฺปิ ฉิทฺทํ มหนฺตํ โหติ, โลหมณฺฑลเกน พทฺธมฺปิ มฏฺฐํ น โหติ, ปตฺเต อามิสํ ลคฺคติ, อกปฺปิโย โหติ, อยํ อปตฺโต. อญฺโญ วิญฺญาเปตพฺโพ.

Na tigela de ferro, contudo, mesmo se houver cinco furos ou mais, se eles forem remendados com pó de ferro, com um pino ou com uma pequena placa de metal, e ficarem lisos, essa mesma tigela deve ser usada, e outra não deve ser solicitada. Se, no entanto, mesmo um único furo for grande, e mesmo após ser remendado com uma placa de metal não ficar liso, fazendo com que a comida grude na tigela, ela se torna inadequada; esta deixa de ser considerada uma tigela adequada. Outra deve ser solicitada.

---

๖๑๕. เถโร วตฺตพฺโพติ ปตฺเต อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา ‘‘อยํ, ภนฺเต, ปตฺโต ปมาณยุตฺโต สุนฺทโร เถรานุรูโป, ตํ คณฺหถา’’ติ วตฺตพฺโพ. โย น คณฺเหยฺยาติ อนุกมฺปาย น คณฺหนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. โย ปน สนฺตุฏฺฐิยา ‘‘กึ เม อญฺเญน ปตฺเตนา’’ติ น คณฺหาติ, ตสฺส อนาปตฺติ. ปตฺตปริยนฺโตติ เอวํ ปริวตฺเตตฺวา ปริยนฺเต ฐิตปตฺโต.

615. O ancião deve ser abordado da seguinte forma: tendo mostrado os benefícios da tigela, deve-se dizer: 'Senhor, esta tigela é de tamanho adequado, bela e apropriada para o ancião; por favor, aceite-a'. 'Aquele que não aceitar': se ele não aceitar por compaixão (pelo dono da tigela), há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Mas se alguém, por contentamento, pensando 'de que me serve outra tigela?', não a aceitar, não há ofensa. 'O limite da tigela' refere-se à tigela que permanece no final após ter sido trocada dessa maneira.

---

น อเทเสติ มญฺจปีฐฉตฺตนาคทนฺตกาทิเก อเทเส, น นิกฺขิปิตพฺโพ. ยตฺถ ปุริมํ สุนฺทรํ ปตฺตํ ฐเปติ, ตตฺเถว ฐเปตพฺโพ. ปตฺตสฺส หิ นิกฺขิปนเทโส ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, อาธารก’’นฺติอาทินา นเยน ขนฺธเก วุตฺโตเยว.

'Não em um local inadequado': não deve ser colocada em locais inadequados, tais como sobre uma cama, uma cadeira, sob um guarda-sol, em um gancho de parede, etc. Onde quer que se tenha colocado a tigela boa anterior, ali mesmo ela deve ser colocada. Pois o local para guardar a tigela foi de fato declarado no Khandhaka através do método que começa com: 'Eu permito, monges, um suporte'.

---

น [Pg.288] อโภเคนาติ ยาคุรนฺธนรชนปจนาทินา อปริโภเคน น ปริภุญฺชิตพฺโพ. อนฺตรามคฺเค ปน พฺยาธิมฺหิ อุปฺปนฺเน อญฺญสฺมึ ภาชเน อสติ มตฺติกาย ลิมฺเปตฺวา ยาคุํ วา ปจิตุํ อุทกํ วา ตาเปตุํ วฏฺฏติ.

'Não por uso inadequado': não deve ser usada para fins impróprios, como cozinhar canja, ferver corante, etc. No entanto, se, no meio do caminho, surgir uma doença e não houver outro recipiente, é permitido, após revesti-la com argila, cozinhar canja ou aquecer água.

---

น วิสฺสชฺเชตพฺโพติ อญฺญสฺส น ทาตพฺโพ. สเจ ปน สทฺธิวิหาริโก วา อนฺเตวาสิโก วา อญฺญํ วรปตฺตํ ฐเปตฺวา ‘‘อยํ มยฺหํ สารุปฺโป, อยํ เถรสฺสา’’ติ คณฺหาติ, วฏฺฏติ. อญฺโญ วา ตํ คเหตฺวา อตฺตโน ปตฺตํ เทติ, วฏฺฏติ. ‘‘มยฺหเมว ปตฺตํ อาหรา’’ติ วตฺตพฺพกิจฺจํ นตฺถิ.

'Não deve ser doada': não deve ser dada a outrem. No entanto, se um co-residente ou um discípulo, tendo colocado outra tigela excelente perante o mestre, a aceita dizendo: 'Esta é adequada para mim, esta é adequada para o ancião', é permitido. Ou se outro monge a pega e dá a sua própria tigela em troca, é permitido. Não há necessidade de dizer: 'Traga-me apenas a minha própria tigela'.

---

๖๑๗. ปวาริตานนฺติ เอตฺถ สงฺฆวเสน ปวาริตฏฺฐาเน ปญฺจพนฺธเนเนว วฏฺฏติ. ปุคฺคลวเสน ปวาริตฏฺฐาเน อูนปญฺจพนฺธเนนาปิ วฏฺฏตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมว.

617. Quanto a 'daqueles que convidaram': aqui, no caso de um convite feito ao Saṅgha, é permitido solicitar apenas com uma tigela que tenha cinco remendos. No caso de um convite feito a um indivíduo, é permitido solicitar mesmo com uma tigela que tenha menos de cinco remendos, conforme dito no Kurundi. O restante aqui tem significado claro.

---

ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Possui seis origens de ofensa, é uma ação, não é liberada pela percepção, é sem mente, é uma infração por regulamento, envolve ação corporal e verbal, possui três tipos de mente e três tipos de sensação.

---

อูนปญฺจพนฺธนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

Aqui termina a explicação do preceito de treinamento sobre a tigela com menos de cinco remendos.

---

๓. เภสชฺชสิกฺขาปทวณฺณนา

3. Explicação do Preceito de Treinamento sobre os Medicamentos

---

๖๑๘. เตน สมเยนาติ เภสชฺชสิกฺขาปทํ. ตตฺถ อตฺโถ, ภนฺเตติ ราชา ภิกฺขู อุยฺยุตฺตปฺปยุตฺเต เถรสฺส เลณตฺถาย ปพฺภารํ โสเธนฺเต ทิสฺวา อารามิกํ ทาตุกาโม ปุจฺฉิ.

618. 'Naquela ocasião': refere-se ao preceito de treinamento sobre os medicamentos. Ali, 'há necessidade, senhor?': o rei, tendo visto os monges empenhados e esforçando-se para limpar a encosta da montanha para servir de abrigo ao ancião, desejando oferecer um assistente de mosteiro, perguntou.

---

๖๑๙-๒๑. ปาฏิเยกฺโกติ วิสุํ เอโก. มาลากิเตติ กตมาเล มาลาธเร, กุสุมมาลาปฏิมณฺฑิเตติ อตฺโถ. ติณณฺฑุปกนฺติ ติณจุมฺพฏกํ. ปฏิมุญฺจีติ ฐเปสิ. สา อโหสิ สุวณฺณมาลาติ ทาริกาย สีเส ฐปิตมตฺตาเยว เถรสฺส อธิฏฺฐานวเสน สุวณฺณปทุมมาลา อโหสิ. ตญฺหิ ติณณฺฑุปกํ สีเส ฐปิตมตฺตเมว ‘‘สุวณฺณมาลา โหตู’’ติ เถโร อธิฏฺฐาสิ. ทุติยมฺปิ โข…เป…. เตนุปสงฺกมีติ ทุติยทิวเสเยว อุปสงฺกมิ.

619-21. 'Separadamente' (pāṭiyekko) significa um individualmente. 'Adornado com guirlandas' (mālākite) significa aqueles que usam guirlandas feitas, ou seja, adornados com guirlandas de flores. 'Um feixe de grama' (tiṇaṇḍupaka) refere-se a um anel de grama (cumbaṭaka). 'Colocou' (paṭimuñci) significa pôs sobre. 'Tornou-se uma guirlanda de ouro': assim que foi colocado na cabeça da menina, pelo poder da determinação do ancião, tornou-se uma guirlanda de lótus de ouro. Pois, assim que aquele feixe de grama foi colocado na cabeça dela, o ancião determinou: 'Que se torne uma guirlanda de ouro'. 'Pela segunda vez... etc. Aproximou-se dele': aproximou-se logo no segundo dia.

---

สุวณฺณนฺติ [Pg.289] อธิมุจฺจีติ ‘‘โสวณฺณมโย โหตู’’ติ อธิฏฺฐาสิ. ปญฺจนฺนํ เภสชฺชานนฺติ สปฺปิอาทีนํ. พาหุลิกาติ ปจฺจยพาหุลิกตาย ปฏิปนฺนา. โกลมฺเพปิ ฆเฏปีติเอตฺถ โกลมฺพา นาม มหามุขจาฏิโย วุจฺจนฺติ. โอลีนวิลีนานีติ เหฏฺฐา จ อุภโตปสฺเสสุ จ คฬิตานิ. โอกิณฺณวิกิณฺณาติ สปฺปิอาทีนํ คนฺเธน ภูมึ ขนนฺเตหิ โอกิณฺณา, ภิตฺติโย ขนนฺเตหิ อุปริ สญฺจรนฺเตหิ จ วิกิณฺณา. อนฺโตโกฏฺฐาคาริกาติ อพฺภนฺตเร สํวิหิตโกฏฺฐาคารา.

'Determinou como ouro': ele determinou: 'Que se torne feito de ouro'. 'Dos cinco medicamentos': do ghee, etc. 'Abundância' (bāhulikā) refere-se àqueles que praticam visando à abundância de requisitos. 'Em potes e jarras': aqui, potes de boca larga são chamados de 'kolamba'. 'Transbordando e derramando' (olīnavilīnāni) significa escorrendo por baixo e por ambos os lados. 'Espalhados e dispersos' (okiṇṇavikiṇṇā) significa espalhados por ratos que cavavam o chão atraídos pelo cheiro do ghee, etc., e dispersos por ratos que cavavam as paredes e corriam por cima. 'Armazenados internamente' (antokoṭṭhāgārikā) significa que possuíam despensas organizadas dentro do mosteiro.

---

๖๒๒. ปฏิสายนียานีติ ปฏิสายิตพฺพานิ, ปริภุญฺชิตพฺพานีติ อตฺโถ. เภสชฺชานีติ เภสชฺชกิจฺจํ กโรนฺตุ วา มา วา, เอวํ ลทฺธโวหารานิ. ‘‘โคสปฺปี’’ติอาทีหิ โลเก ปากฏํ ทสฺเสตฺวา ‘‘เยสํ มํสํ กปฺปตี’’ติ อิมินา อญฺเญสมฺปิ มิคโรหิตสสาทีนํ สปฺปึ สงฺคเหตฺวา ทสฺเสสิ. เยสญฺหิ ขีรํ อตฺถิ, สปฺปิปิ เตสํ อตฺถิเยว, ตํ ปน สุลภํ วา โหตุ ทุลฺลภํ วา, อสมฺโมหตฺถํ วุตฺตํ. เอวํ นวนีตมฺปิ.

622. 'A serem saboreados': significa que devem ser saboreados, ou seja, consumidos. 'Medicamentos': quer realizem a função de medicamento (curar doenças) ou não, são assim chamados. Tendo mostrado o ghee de vaca, etc., que é bem conhecido no mundo, através da frase 'daqueles cuja carne é permitida', ele incluiu e mostrou o ghee de outros animais, como cervos, antílopes, lebres, etc. Pois, para quaisquer animais que tenham leite, também há ghee; seja ele fácil ou difícil de obter, isso foi dito para evitar confusão. O mesmo se aplica à manteiga fresca.

---

สนฺนิธิการกํ ปริภุญฺชิตพฺพานีติ สนฺนิธึ กตฺวา นิทหิตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพานิ. กถํ? ปาฬิยา อาคตสปฺปิอาทีสุ สปฺปิ ตาว ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ ตทหุปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ นิรามิสมฺปิ ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย สตฺตาหํ นิรามิสํ ปริภุญฺชิตพฺพํ. สตฺตาหาติกฺกเม สเจ เอกภาชเน ฐปิตํ, เอกํ นิสฺสคฺคิยํ. สเจ พหูสุ วตฺถุคณนาย นิสฺสคฺคิยานิ, ปจฺฉาภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ สตฺตาหํ นิรามิสเมว วฏฺฏติ. ปุเรภตฺตํ วา ปจฺฉาภตฺตํ วา อุคฺคหิตกํ กตฺวา นิกฺขิตฺตํ อชฺโฌหริตุํ น วฏฺฏติ; อพฺภญฺชนาทีสุ อุปเนตพฺพํ. สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ, อนชฺโฌหรณียตํ อาปนฺนตฺตา. ‘‘ปฏิสายนียานี’’ติ หิ วุตฺตํ. สเจ อนุปสมฺปนฺโน ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตนวนีเตน สปฺปึ กตฺวา เทติ, ปุเรภตฺตํ สามิสํ วฏฺฏติ. สเจ สยํ กโรติ, สตฺตาหมฺปิ นิรามิสเมว วฏฺฏติ. ปจฺฉาภตฺตํ ปฏิคฺคหิตนวนีเตน ปน เยน เกนจิ กตสปฺปิ สตฺตาหมฺปิ นิรามิสเมว วฏฺฏติ. อุคฺคหิตเกน กเต ปุพฺเพ วุตฺตสุทฺธสปฺปินเยเนว วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.

'Devem ser consumidos após serem armazenados': devem ser consumidos após serem guardados e armazenados. Como? Entre o ghee, etc., mencionados no texto canônico, primeiramente, o ghee recebido antes do meio-dia: no mesmo dia, antes do meio-dia, é permitido consumi-lo misturado com comida ou puro; a partir do período após o meio-dia, deve ser consumido puro por sete dias. Se, após o limite de sete dias, for mantido em um único recipiente, há uma ofensa de expiação com renúncia (nissaggiya). Se for mantido em vários recipientes, haverá ofensas de expiação com renúncia de acordo com o número de recipientes. O ghee recebido após o meio-dia é permitido apenas puro por sete dias. O ghee que foi pego sem ser formalmente oferecido, seja antes ou após o meio-dia, e guardado, não é permitido para ingestão; deve ser usado para fins externos, como massagem, etc. Mesmo após sete dias, não há ofensa, pois tornou-se algo não consumível internamente. Pois foi dito: 'a serem saboreados'. Se uma pessoa não ordenada faz ghee a partir de manteiga fresca recebida antes do meio-dia e o oferece, é permitido consumi-lo com comida antes do meio-dia. Se o próprio monge o faz, é permitido consumi-lo apenas puro por sete dias. Mas o ghee feito por qualquer pessoa a partir de manteiga fresca recebida após o meio-dia é permitido apenas puro por sete dias. Se for feito de manteiga não oferecida, a decisão deve ser entendida de acordo com o método do ghee puro mencionado anteriormente.

---

ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตขีเรน วา ทธินา วา กตสปฺปิ อนุปสมฺปนฺเนน กตํ สามิสมฺปิ ตทหุปุเรภตฺตํ วฏฺฏติ. สยํกตํ นิรามิสเมว วฏฺฏติ[Pg.290]. นวนีตํ ตาเปนฺตสฺส หิ สามํปาโก น โหติ, สามํปกฺเกน ปน เตน สทฺธึ อามิสํ น วฏฺฏติ. ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย จ น วฏฺฏติเยว. สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ, สวตฺถุกสฺส ปฏิคฺคหิตตฺตา, ‘‘ตานิ ปฏิคฺคเหตฺวา’’ติ หิ วุตฺตํ. ปจฺฉาภตฺตํ ปฏิคฺคหิเตหิ กตํ ปน อพฺภญฺชนาทีสุ อุปเนตพฺพํ. ปุเรภตฺตมฺปิ จ อุคฺคหิตเกหิ กตํ อุภเยสมฺปิ สตฺตาหาติกฺกเม อนาปตฺติ. เอเสว นโย อกปฺปิยมํสสปฺปิมฺหิ. อยํ ปน วิเสโส – ยตฺถ ปาฬิยํ อาคตสปฺปินา นิสฺสคฺคิยํ, ตตฺถ อิมินา ทุกฺกฏํ. อนฺธกฏฺฐกถายํ การณปติรูปกํ วตฺวา มนุสฺสสปฺปิ จ นวนีตญฺจ ปฏิกฺขิตฺตํ, ตํ ทุปฺปฏิกฺขิตฺตํ, สพฺพอฏฺฐกถาสุ อนุญฺญาตตฺตา. ปรโต จสฺส วินิจฺฉโยปิ อาคจฺฉิสฺสติ.

O ghee feito a partir de leite ou coalhada recebidos antes do meio-dia, se feito por uma pessoa não ordenada, é permitido consumi-lo mesmo com comida no mesmo dia antes do meio-dia. Se feito pelo próprio monge, é permitido apenas puro. Pois, para quem aquece a manteiga fresca, não se considera cozimento próprio (sāmaṃpāka); no entanto, não é permitido consumir comida junto com aquilo que foi cozido por si mesmo, e a partir do período após o meio-dia, não é de forma alguma permitido. Mesmo após sete dias, não há ofensa, porque foi recebido junto com a sua substância original, pois foi dito: 'tendo recebido estes'. Mas o ghee feito a partir de leite ou coalhada recebidos após o meio-dia deve ser usado para massagem, etc. E também o ghee feito a partir de leite ou coalhada não oferecidos recebidos antes do meio-dia; para ambos, não há ofensa mesmo após sete dias. Este mesmo método se aplica ao ghee de animais cuja carne é proibida. Mas há esta diferença: onde há uma ofensa de expiação com renúncia (nissaggiya) para o ghee mencionado no texto canônico, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) para este. No Comentário Andhaka, tendo apresentado uma razão aparente, o ghee humano e a manteiga humana foram rejeitados; isso foi incorretamente rejeitado, pois é permitido em todos os outros comentários. E a decisão sobre isso virá mais adiante.

---

ปาฬิยํ อาคตํ นวนีตมฺปิ ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ ตทหุปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย นิรามิสเมว. สตฺตาหาติกฺกเม นานาภาชเนสุ ฐปิเต ภาชนคณนาย เอกภาชเนปิ อมิสฺเสตฺวา ปิณฺฑปิณฺฑวเสน ฐปิเต ปิณฺฑคณนาย นิสฺสคฺคิยานิ. ปจฺฉาภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ สปฺปินเยเนว เวทิตพฺพํ. เอตฺถ ปน ทธิคุฬิกาโยปิ ตกฺกพินฺทูนิปิ โหนฺติ, ตสฺมา ตํ โธตํ วฏฺฏตีติ อุปฑฺฒตฺเถรา อาหํสุ. มหาสีวตฺเถโร ปน ‘‘ภควตา อนุญฺญาตกาลโต ปฏฺฐาย ตกฺกโต อุทฺธฏมตฺตเมว ขาทึสู’’ติ อาห. ตสฺมา นวนีตํ ปริภุญฺชนฺเตน โธวิตฺวา ทธิตกฺกมกฺขิกากิปิลฺลิกาทีนิ อปเนตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพํ. ปจิตฺวา สปฺปึ กตฺวา ปริภุญฺชิตุกาเมน อโธตมฺปิ ปจิตุํ วฏฺฏติ. ยํ ตตฺถ ทธิคตํ วา ตกฺกคตํ วา ตํ ขยํ คมิสฺสติ, เอตฺตาวตา หิ สวตฺถุกปฏิคฺคหิตํ นาม น โหตีติ อยเมตฺถ อธิปฺปาโย. อามิเสน สทฺธึ ปกฺกตฺตา ปน ตสฺมิมฺปิ กุกฺกุจฺจายนฺติ กุกฺกุจฺจกา. อิทานิ อุคฺคเหตฺวา ฐปิตนวนีเต จ ปุเรภตฺตํ ขีรทธีนิ ปฏิคฺคเหตฺวา กตนวนีเต จ ปจฺฉาภตฺตํ ตานิ ปฏิคฺคเหตฺวา กตนวนีเต จ อุคฺคหิเตหิ กตนววีเต จ อกปฺปิยมํสนวนีเต จ สพฺโพ อาปตฺตานาปตฺติปริโภคาปริโภคนโย สปฺปิมฺหิ วุตฺตกฺกเมเนว คเหตพฺโพ.

A manteiga fresca mencionada no texto canônico também, se recebida antes do meio-dia, é permitida mesmo com comida no mesmo dia antes do meio-dia; a partir do período após o meio-dia, apenas pura. Se, após sete dias, for mantida em recipientes diferentes, haverá ofensas de expiação com renúncia de acordo com o número de recipientes; mesmo em um único recipiente, se mantida sem misturar, em pedaços separados, haverá ofensas de acordo com o número de pedaços. A manteiga recebida após o meio-dia deve ser entendida de acordo com o método do ghee. Mas aqui, pode haver pequenos pedaços de coalhada ou gotas de soro de leite; portanto, metade dos anciãos disse que é permitido consumi-la após ser lavada. No entanto, o Ancião Mahāsīva disse: 'Desde o momento em que foi permitido pelo Abençoado, eles a consumiam assim que era retirada do soro de leite'. Portanto, quem consome manteiga fresca deve lavá-la e remover coalhada, soro de leite, moscas, formigas, etc., antes de consumi-la. Quem deseja consumi-la após fervê-la para fazer ghee, é permitido fervê-la mesmo sem lavar. Qualquer coalhada ou soro de leite que houver ali será consumido pelo fogo; pois, por essa razão, não é considerado como recebido junto com a sua substância original; este é o significado aqui. No entanto, por ter sido fervida junto com comida, aqueles que são escrupulosos sentem escrúpulos em relação a isso. Agora, quanto à manteiga fresca guardada sem ser oferecida, à manteiga feita a partir de leite ou coalhada recebidos antes do meio-dia, à manteiga feita a partir de leite ou coalhada recebidos após o meio-dia, à manteiga feita a partir de leite ou coalhada não oferecidos, e à manteiga de animais cuja carne é proibida: todo o método de decisão sobre ofensa, não ofensa, uso e não uso deve ser adotado exatamente como explicado para o ghee.

---

เตลภิกฺขาย ปวิฏฺฐานํ ปน ภิกฺขูนํ ตตฺเถว สปฺปิมฺปิ นวนีตมฺปิ ปกฺกเตลมฺปิ อปกฺกเตลมฺปิ อากิรนฺติ, ตตฺถ ตกฺกทธิพินฺทูนิปิ ภตฺตสิตฺถานิปิ ตณฺฑุลกณาปิ มกฺขิกาทโยปิ โหนฺติ. อาทิจฺจปากํ กตฺวา [Pg.291] ปริสฺสาเวตฺวา คหิตํ สตฺตาหกาลิกํ โหติ, ปฏิคฺคเหตฺวา ฐปิตเภสชฺเชหิ สทฺธึ ปจิตฺวา นตฺถุปานมฺปิ กาตุํ วฏฺฏติ. สเจ วทฺทลิสมเย ลชฺชิ สามเณโร ยถา ตตฺถ ปติตตณฺฑุลกณาทโย น ปจฺจนฺติ, เอวํ สามิสปากํ โมเจนฺโต อคฺคิมฺหิ วิลียาเปตฺวา ปริสฺสาเวตฺวา ปุน ปจิตฺวา เทติ, ปุริมนเยเนว สตฺตาหํ วฏฺฏติ.

Mas para os monges que saem para esmolar óleo, as pessoas derramam na mesma tigela ghee, manteiga fresca, óleo cozido ou óleo cru; ali pode haver gotas de soro de leite ou coalhada, grãos de arroz cozido, fragmentos de arroz cru, moscas, etc. Se for aquecido ao sol, filtrado e recolhido, torna-se utilizável por sete dias; é permitido fervê-lo junto com medicamentos recebidos e guardados para fazer gotas nasais. Se, durante a estação das chuvas contínuas, um noviço escrupuloso, de tal forma que os fragmentos de arroz cru, etc., que caíram ali não cozinhem, evitando assim o cozimento com comida, derrete o óleo no fogo, filtra-o, ferve-o novamente e o oferece, é permitido consumi-lo por sete dias, de acordo com o método anterior.

---

เตเลสุ ติลเตลํ ตาว ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ ปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย นิรามิสเมว. สตฺตาหาติกฺกเม ปนสฺส ภาชนคณนาย นิสฺสคฺคิยภาโว เวทิตพฺโพ. ปจฺฉาภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ สตฺตาหํ นิรามิสเมว วฏฺฏติ. อุคฺคหิตกํ กตฺวา นิกฺขิตฺตํ อชฺโฌหริตุํ น วฏฺฏติ, สีสมกฺขนาทีสุ อุปเนตพฺพํ, สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ. ปุเรภตฺตํ ติเล ปฏิคฺคเหตฺวา กตเตลํ ปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย อนชฺโฌหรณียํ โหติ, สีสมกฺขนาทีสุ อุปเนตพฺพํ, สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ. ปจฺฉาภตฺตํ ติเล ปฏิคฺคเหตฺวา กตเตลํ อนชฺโฌหรณียเมว, สวตฺถุกปฏิคฺคหิตตฺตา, สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ, สีสมกฺขนาทีสุ อุปเนตพฺพํ. ปุเรภตฺตํ วา ปจฺฉาภตฺตํ วา อุคฺคหิตกติเลหิ กตเตเลปิ เอเสว นโย.

Entre os óleos, primeiramente o óleo de gergelim: se recebido antes do meio-dia, é permitido mesmo com comida antes do meio-dia; a partir do período após o meio-dia, apenas puro. Mas se passar de sete dias, deve-se entender que há ofensa de expiação com renúncia de acordo com o número de recipientes. O óleo recebido após o meio-dia é permitido apenas puro por sete dias. O óleo que foi pego sem ser oferecido e guardado não é permitido para ingestão; deve ser usado para ungir a cabeça, etc., e não há ofensa mesmo após sete dias. O óleo feito a partir de sementes de gergelim recebidas antes do meio-dia é permitido mesmo com comida antes do meio-dia; a partir do período após o meio-dia, torna-se não consumível internamente, devendo ser usado para ungir a cabeça, etc., e não há ofensa mesmo após sete dias. O óleo feito a partir de sementes de gergelim recebidas após o meio-dia é estritamente não consumível internamente, porque foi recebido junto com a sua substância original; não há ofensa mesmo após sete dias, devendo ser usado para ungir a cabeça, etc. Este mesmo método se aplica ao óleo feito a partir de sementes de gergelim não oferecidas, sejam recebidas antes ou após o meio-dia.

---

ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตกติเล ภชฺชิตฺวา วา ติลปิฏฺฐํ วา เสเทตฺวา อุณฺโหทเกน วา เตเมตฺวา กตเตลํ สเจ อนุปสมฺปนฺเนน กตํ ปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ. อตฺตนา กตเตลํ ปน นิพฺพฏฺฏิตตฺตา ปุเรภตฺตํ นิรามิสเมว วฏฺฏติ. สามํปกฺกตฺตา สามิสํ น วฏฺฏติ, สวตฺถุกปฏิคฺคหิตตฺตา ปน ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย อุภยมฺปิ อนชฺโฌหรณียํ, สีสมกฺขนาทีสุ อุปเนตพฺพํ, สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ. ยทิ ปน อปฺปํ อุณฺโหทกํ โหติ อพฺภุกฺกิรณมตฺตํ, อพฺโพหาริกํ โหติ, สามปากคณนํ น คจฺฉติ. สาสปเตลาทีสุปิ อวตฺถุกปฏิคฺคหิเตสุ อวตฺถุกติลเตเล วุตฺตสทิโสว วินิจฺฉโย.

O óleo feito a partir de sementes de gergelim recebidas antes do meio-dia, seja torrando-as, cozinhando a farinha de gergelim no vapor ou umedecendo-as com água quente, se feito por uma pessoa não ordenada, é permitido mesmo com comida antes do meio-dia. Mas o óleo feito pelo próprio monge, por ter sido extraído por si mesmo, é permitido antes do meio-dia apenas puro; por ter sido cozido por si mesmo, não é permitido com comida. No entanto, por ter sido recebido junto com a sua substância original, a partir do período após o meio-dia, ambos os tipos de óleo são não consumíveis internamente, devendo ser usados para ungir a cabeça, etc., e não há ofensa mesmo após sete dias. Mas se houver apenas um pouco de água quente, apenas para borrifar, isso é insignificante e não entra na contagem de cozimento próprio. Para o óleo de mostarda, etc., recebidos sem a sua substância original, e para o óleo de gergelim sem a sua substância original, a decisão é exatamente a mesma descrita anteriormente.

---

สเจ ปน ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตานํ สาสปาทีนํ จุณฺเณหิ อาทิจฺจปาเกน สกฺกา เตลํ กาตุํ, ตํ ปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย นิรามิสเมว, สตฺตาหาติกฺกเม นิสฺสคฺคิยํ. ยสฺมา ปน สาสปมธุกจุณฺณาทีนิ เสเทตฺวา เอรณฺฑกฏฺฐีนิ จ ภชฺชิตฺวา เอว เตลํ กโรนฺติ, ตสฺมา เตสํ เตลํ อนุปสมฺปนฺเนหิ กตํ ปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ. วตฺถูนํ ยาวชีวิกตฺตา ปน สวตฺถุกปฏิคฺคหเณ โทโส นตฺถีติ. อตฺตนา กตํ [Pg.292] สตฺตาหํ นิรามิสปริโภเคเนว ปริภุญฺชิตพฺพํ. อุคฺคหิตเกหิ กตํ อนชฺโฌหรณียํ พาหิรปริโภเค วฏฺฏติ, สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ.

Mas se, a partir do pó de sementes de mostarda, etc., recebidos antes do meio-dia, for possível extrair óleo através do aquecimento ao sol, esse óleo é permitido mesmo com comida antes do meio-dia; a partir do período após o meio-dia, apenas puro, e se passar de sete dias, há uma ofensa de expiação com renúncia. No entanto, como eles fazem óleo cozinhando no vapor o pó de mostarda, de madhuka, etc., e torrando sementes de mamona, portanto, o óleo deles, se feito por pessoas não ordenadas, é permitido mesmo com comida antes do meio-dia. Mas, como essas substâncias são de uso vitalício, não há falta em recebê-las junto com a sua substância original; o óleo feito por si mesmo deve ser consumido apenas puro por sete dias. O óleo feito a partir de sementes não oferecidas é não consumível internamente, sendo permitido para uso externo, e não há ofensa mesmo após sete dias.

---

เตลกรณตฺถาย สาสปมธุกเอรณฺฑกฏฺฐีนิ วา ปฏิคฺคเหตฺวา กตํ เตลํ สตฺตาหกาลิกํ. ทุติยทิวเส กตํ ฉาหํ วฏฺฏติ. ตติยทิวเส กตํ ปญฺจาหํ วฏฺฏติ. จตุตฺถ-ปญฺจม-ฉฏฺฐสตฺตามทิวเส กตํ ตทเหว วฏฺฏติ. สเจ ยาว อรุณสฺส อุคฺคมนา ติฏฺฐติ, นิสฺสคฺคิยํ. อฏฺฐเม ทิวเส กตํ อนชฺโฌหรณียํ. อนิสฺสคฺคิยตฺตา ปน พาหิรปริโภเค วฏฺฏติ. สเจปิ น กโรติ, เตลตฺถาย คหิตสาสปาทีนํ สตฺตาหาติกฺกมเน ทุกฺกฏเมว. ปาฬิยํ ปน อนาคตานิ อญฺญานิปิ นาฬิเกรนิมฺพโกสมฺพกกรมนฺทอตสีอาทีนํ เตลานิ อตฺถิ, ตานิ ปฏิคฺคเหตฺวา สตฺตาหํ อติกฺกามยโต ทุกฺกฏํ โหติ. อยเมเตสุ วิเสโส. เสสํ ยาวกาลิกวตฺถุํ ยาวชีวิกวตฺถุญฺจ สลฺลกฺเขตฺวา สามํปากสวตฺถุกปุเรภตฺตปจฺฉาภตฺตปฏิคฺคหิตอุคฺคหิตกวตฺถุวิธานํ สพฺพํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

O óleo feito após receber sementes de mostarda, de madhuka ou de mamona com o propósito de produzir óleo é de uso limitado a sete dias (sattāhakālika). O óleo feito no segundo dia é permitido por seis dias. O feito no terceiro dia é permitido por cinco dias. O feito no quarto, quinto, sexto ou sétimo dia é permitido apenas naquele mesmo dia. Se permanecer até o surgimento da aurora [do oitavo dia], torna-se passível de confisco (nissaggiya). O óleo feito no oitavo dia é impróprio para consumo interno. No entanto, por não ser passível de confisco, é permitido para uso externo. Mesmo que não se faça o óleo, se as sementes de mostarda e outras recebidas para esse fim passarem de sete dias, comete-se apenas uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No texto canônico (Pali), há também outros óleos não mencionados, como os de coco, nim, kosamba, karamanda, linhaça, etc.; para quem os recebe e deixa passar sete dias, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Esta é a distinção entre eles. O restante deve ser compreendido conforme o método já explicado, observando as substâncias de uso temporário (yāvakālika) e de uso vitalício (yāvajīvika), bem como as regras sobre cozinhar por si mesmo, com substâncias de suporte, recebidas antes ou após o meio-dia, aceitas ou tomadas sem formalidade de doação.

---

๖๒๓. วสาเตลนฺติ ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, วสานิ เภสชฺชานิ, อจฺฉวสํ, มจฺฉวสํ, สุสุกาวสํ, สูกรวสํ, คทฺรภวส’’นฺติ (มหาว. ๒๖๒) เอวํ อนุญฺญาตวสานํ เตลํ. เอตฺถ จ ‘‘อจฺฉวส’’นฺติ วจเนน ฐเปตฺวา มนุสฺสวสํ สพฺเพสํ อกปฺปิยมํสาน วสา อนุญฺญาตา. มจฺฉคฺคหเณน จ สุสุกาปิ คหิตา โหนฺติ, วาฬมจฺฉตฺตา ปน วิสุํ วุตฺตํ. มจฺฉาทิคฺคหเณน เจตฺถ สพฺเพสมฺปิ กปฺปิยมํสานํ วสา อนุญฺญาตา. มํเสสุ หิ ทสมนอุสฺส-หตฺถิ-อสฺส-สุนข-อหิ-สีห-พฺยคฺฆ-ทีปิ-อจฺฉ-ตรจฺฉานํ มํสานิ อกปฺปิยานิ. วสาสุ เอกา มนุสฺสวสาว. ขีราทีสุ อกปฺปิยํ นาม นตฺถิ.

623. A expressão 'óleo de gordura animal' (vasātela) refere-se ao óleo das gorduras permitidas pelo Buda: 'Permito, monges, as gorduras como medicamentos: gordura de urso, gordura de peixe, gordura de jacaré, gordura de porco e gordura de jumento'. Aqui, pela menção de 'gordura de urso', excetuando a gordura humana, a gordura de todos os animais cuja carne é proibida (akappiyamaṃsa) é permitida. Pela menção de 'peixe', os jacarés também estão incluídos, mas foram mencionados separadamente por serem um tipo de peixe feroz. Pela menção de 'peixe', etc., a gordura de todos os animais cuja carne é permitida (kappiyamaṃsa) também é permitida. Pois, entre as carnes, dez tipos são proibidos: carne de humano, elefante, cavalo, cão, serpente, leão, tigre, leopardo, urso e hiena. Entre as gorduras, apenas a gordura humana é proibida. Entre o leite e derivados, não há nada que seja proibido.

---

อนุปสมฺปนฺเนหิ กตนิพฺพฏฺฏิตวสาเตลํ ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ ปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ. ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย สตฺตาหํ นิรามิสเมว วฏฺฏติ. ยํ ปน ตตฺถ สุขุมรชสทิสํ มํสํ วา นฺหารุ วา อฏฺฐิ วา โลหิตํ วา โหติ, ตํ อพฺโพหาริกํ. สเจ ปน วสํ ปฏิคฺคเหตฺวา สยํ กโรติ, ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคเหตฺวา ปจิตฺวา ปริสฺสาเวตฺวา สตฺตาหํ นิรามิสปริโภเคน ปริภุญฺชิตพฺพํ. นิรามิสปริโภคญฺหิ สนฺธาย อิทํ วุตฺตํ – ‘‘กาเล [Pg.293] ปฏิคฺคหิตํ กาเล นิปฺปกฺกํ กาเล สํสฏฺฐํ เตลปริโภเคน ปริภุญฺชิตุ’’นฺติ (มหาว. ๒๖๒). ตตฺราปิ อพฺโพหาริกํ อพฺโพหาริกเมว. ปจฺฉาภตฺตํ ปน ปฏิคฺคหิตุํ วา กาตุํ วา น วฏฺฏติเยว. วุตฺตญฺเหตํ –

O óleo de gordura animal preparado e extraído por não ordenados, se recebido antes do meio-dia, é permitido antes do meio-dia mesmo misturado com comida. A partir do período após o meio-dia, é permitido por sete dias apenas de forma pura (sem mistura com comida). Qualquer vestígio de carne, tendão, osso ou sangue semelhante a uma poeira fina contido ali é considerado insignificante (abbohārika). Se, contudo, o monge receber a gordura e ele mesmo fizer o óleo, deve recebê-la antes do meio-dia, cozinhá-la, filtrá-la e consumi-la por sete dias apenas de forma pura. Pois, referindo-se ao consumo sem mistura com comida, foi dito: 'Permito consumir como óleo aquilo que foi recebido no momento apropriado (antes do meio-dia), cozido no momento apropriado e misturado no momento apropriado'. Mesmo nesse caso, o que é insignificante permanece insignificante. No entanto, após o meio-dia, não é permitido de forma alguma receber ou preparar o óleo. Pois isto foi dito:

---

‘‘วิกาเล เจ, ภิกฺขเว, ปฏิคฺคหิตํ วิกาเล นิปฺปกฺกํ วิกาเล สํสฏฺฐํ, ตํ เจ ปริภุญฺเชยฺย, อาปตฺติ ติณฺณํ ทุกฺกฏานํ. กาเล เจ, ภิกฺขเว, ปฏิคฺคหิตํ วิกาเล นิปฺปกฺกํ วิกาเล สํสฏฺฐํ, ตํ เจ ปริภุญฺเชยฺย, อาปตฺติ ทฺวินฺนํ ทุกฺกฏานํ. กาเล เจ, ภิกฺขเว, ปฏิคฺคหิตํ กาเล นิปฺปกฺกํ วิกาเล สํสฏฺฐํ, ตํ เจ ปริภุญฺเชยฺย, อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส. กาเล เจ, ภิกฺขเว, ปฏิคฺคหิตํ กาเล นิปฺปกฺกํ กาเล สํสฏฺฐํ, ตํ เจ ปริภุญฺเชยฺย, อนาปตฺตี’’ติ.

'Se, monges, for recebido fora do horário apropriado, cozido fora do horário apropriado e misturado fora do horário apropriado, se alguém o consumir, comete três ofensas de má conduta (dukkaṭa). Se for recebido no horário apropriado, mas cozido fora do horário apropriado e misturado fora do horário apropriado, se alguém o consumir, comete duas ofensas de má conduta. Se for recebido no horário apropriado e cozido no horário apropriado, mas misturado fora do horário apropriado, se alguém o consumir, comete uma ofensa de má conduta. Se for recebido no horário apropriado, cozido no horário apropriado e misturado no horário apropriado, se alguém o consumir, não há ofensa.'

---

อุปติสฺสตฺเถรํ ปน อนฺเตวาสิกา ปุจฺฉึสุ – ‘‘ภนฺเต, สปฺปินวนีตวสานิ เอกโต ปจิตฺวา นิพฺพฏฺฏิตานิ วฏฺฏนฺติ, น วฏฺฏนฺตี’’ติ? ‘‘น วฏฺฏนฺติ, อาวุโส’’ติ. เถโร กิเรตฺถ ปกฺกเตลกสเฏ วิย กุกฺกุจฺจายติ. ตโต นํ อุตฺตริ ปุจฺฉึสุ – ‘‘ภนฺเต, นวนีเต ทธิคุฬิกา วา ตกฺกพินฺทุ วา โหติ, เอตํ วฏฺฏตี’’ติ? ‘‘เอตมฺปิ, อาวุโส, น วฏฺฏตี’’ติ. ตโต นํ อาหํสุ – ‘‘ภนฺเต, เอกโต ปจิตฺวา สํสฏฺฐานิ เตชวนฺตานิ โหนฺติ, โรคํ นิคฺคณฺหนฺตี’’ติ? ‘‘สาธาวุโส’’ติ เถโร สมฺปฏิจฺฉิ.

Os discípulos perguntaram ao ancião Upatissa: 'Venerável Senhor, ghee, manteiga fresca e gordura animal cozidos juntos e extraídos são permitidos ou não?'. 'Não são permitidos, amigos', respondeu ele. Diz-se que o ancião tinha escrúpulos quanto a isso, assim como em relação aos resíduos de óleo cozido. Depois, perguntaram-lhe mais: 'Venerável Senhor, na manteiga fresca há grânulos de coalhada ou gotas de soro de leite; isso é permitido?'. 'Isso também não é permitido, amigos'. Então, disseram-lhe: 'Venerável Senhor, quando cozidos juntos e misturados, eles se tornam muito potentes e combatem as doenças'. 'Muito bem, amigos', concordou o ancião.

---

มหาสุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘กปฺปิยมํสวสา สามิสปริโภเค วฏฺฏติ, อิตรา นิรามิสปริโภเค วฏฺฏตี’’ติ. มหาปทุมตฺเถโร ปน ‘‘อิทํ กิ’’นฺติ ปฏิกฺขิปิตฺวา ‘‘นนุ วาตาพาธิกา ภิกฺขู ปญฺจมูลกสาวยาคุยํ อจฺฉสูกรเตลาทีนิ ปกฺขิปิตฺวา ยาคุํ ปิวนฺติ, สา เตชุสฺสทตฺตา โรคํ นิคฺคณฺหาตี’’ติ วตฺวา ‘‘วฏฺฏตี’’ติ อาห.

O ancião Mahāsuma disse: 'A gordura de animais cuja carne é permitida pode ser consumida com comida, enquanto a outra [de animais cuja carne é proibida] deve ser consumida de forma pura'. O ancião Mahāpaduma, contudo, rejeitou isso dizendo: 'O que é isso? Acaso os monges que sofrem de distúrbios de vento não bebem canja adicionando óleos de urso, porco, etc., cozidos com a decocção de cinco raízes? Devido à sua grande potência, ela combate a doença'. Tendo dito isso, ele afirmou: 'É permitido'.

---

มธุ นาม มกฺขิกามธูติ มธุกรีหิ นาม มธุมกฺขิกาหิ ขุทฺทกมกฺขิกาหิ ภมรมกฺขิกาหิ จ กตํ มธุ. ตํ ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ ปุเรภตฺตํ สามิสปริโภคมฺปิ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย สตฺตาหํ นิรามิสปริโภคเมว วฏฺฏติ. สตฺตาหาติกฺกเม สเจ สิเลสสทิสํ มหามธุํ ขณฺฑํ ขณฺฑํ กตฺวา ฐปิตํ, อิตรํ วา นานาภาชเนสุ, วตฺถุคณนาย นิสฺสคฺคิยานิ. สเจ เอกเมว ขณฺฑํ, เอกภาชเน วา อิตรํ เอกเมว นิสฺสคฺคิยํ. อุคฺคหิตกํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ, อรุมกฺขนาทีสุ อุปเนตพฺพํ. มธุปฏลํ [Pg.294] วา มธุสิตฺถกํ วา สเจ มธุนา อมกฺขิตํ ปริสุทฺธํ, ยาวชีวิกํ. มธุมกฺขิตํ ปน มธุคติกเมว. จีริกา นาม สปกฺขา ทีฆมกฺขิกา, ตุมฺพลนามิกา จ อฏฺฐิปกฺขา กาฬมหาภมรา โหนฺติ, เตสํ อาสเยสุ นิยฺยาสสทิสํ มธุ โหติ, ตํ ยาวชีวิกํ.

O termo 'mel' refere-se ao mel de abelhas, produzido por abelhas melíferas, abelhas pequenas e mamangavas. Se recebido antes do meio-dia, é permitido antes do meio-dia mesmo misturado com comida; a partir do período após o meio-dia, é permitido por sete dias apenas de forma pura. Após sete dias, se o mel silvestre espesso for cortado em pedaços e guardado, ou se o outro mel for guardado em vários recipientes, haverá ofensas de confisco (nissaggiya) de acordo com o número de itens. Se for um único pedaço, ou se o outro mel estiver em um único recipiente, haverá apenas uma ofensa de confisco. O mel tomado sem formalidade de doação deve ser compreendido conforme o método já explicado, devendo ser usado para aplicação em feridas, etc. O favo de mel ou a cera de abelha, se estiverem limpos e sem vestígios de mel, são de uso vitalício (yāvajīvika). No entanto, se estiverem untados com mel, seguem a mesma regra do mel. As chamadas cīrikā são moscas longas com asas, e as chamadas tumbala são grandes mamangavas pretas com asas rígidas; a substância semelhante a resina encontrada em seus ninhos é de uso vitalício (yāvajīvika).

---

ผาณิตํ นาม อุจฺฉุมฺหา นิพฺพตฺตนฺติ อุจฺฉุรสํ อุปาทาย อปกฺกา วา อวตฺถุกปกฺกา วา สพฺพาปิ อวตฺถุกา อุจฺฉุวิกติ ผาณิตนฺติ เวทิตพฺพา. ตํ ผาณิตํ ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิตํ ปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย สตฺตาหํ นิรามิสเมว วฏฺฏติ. สตฺตาหาติกฺกเม วตฺถุคณนาย นิสฺสคฺคิยํ. พหู ปิณฺฑา จุณฺเณตฺวา เอกภาชเน ปกฺขิตฺตา โหนฺติ ฆนสนฺนิเวสา, เอกเมว นิสฺสคฺคิยํ. อุคฺคหิตกํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ, ฆรธูปนาทีสุ อุปเนตพฺพํ. ปุเรภตฺตํ ปฏิคฺคหิเตน อปริสฺสาวิตอุจฺฉุรเสน กตผาณิตํ สเจ อนุปสมฺปนฺเนน กตํ, สามิสมฺปิ วฏฺฏติ. สยํกตํ นิรามิสเมว วฏฺฏติ. ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย ปน สวตฺถุกปฏิคฺคหิตตฺตา อนชฺโฌหรณียํ, สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ. ปจฺฉาภตฺตํ อปริสฺสาวิตปฏิคฺคหิเตน กตมฺปิ อนชฺโฌหรณียเมว, สตฺตาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ. เอส นโย อุจฺฉุํ ปฏิคฺคเหตฺวา กตผาณิเตปิ. ปุเรภตฺตํ ปน ปริสฺสาวิตปฏิคฺคหิตเกน กตํ สเจ อนุปสมฺปนฺเนน กตํ ปุเรภตฺตํ สามิสมฺปิ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย สตฺตาหํ นิรามิสเมว. สยํกตํ ปุเรภตฺตมฺปิ นิรามิสเมว. ปจฺฉาภตฺตํ ปริสฺสาวิตปฏิคฺคหิเตน กตํ ปน นิรามิสเมว สตฺตาหํ วฏฺฏติ. อุคฺคหิตกกตํ วุตฺตนยเมว. ‘‘ฌามอุจฺฉุผาณิตํ วา โกฏฺฏิตอุจฺฉุผาณิตํ วา ปุเรภตฺตเมว วฏฺฏตี’’ติ มหาอฏฺฐกถายํ วุตฺตํ.

O termo 'melaço' (phāṇita) refere-se ao que é produzido a partir da cana-de-açúcar. Qualquer derivado de cana-de-açúcar, seja não cozido ou cozido sem resíduos de bagaço, é considerado melaço. Se recebido antes do meio-dia, é permitido antes do meio-dia mesmo misturado com comida; a partir do período após o meio-dia, é permitido por sete dias apenas de forma pura. Após sete dias, há ofensa de confisco (nissaggiya) de acordo com o número de itens. Se muitos blocos forem triturados e colocados em um único recipiente, formando uma massa sólida, haverá apenas uma ofensa de confisco. O melaço tomado sem formalidade de doação deve ser compreendido conforme o método já explicado, devendo ser usado para defumação de habitações, etc. O melaço feito com caldo de cana não filtrado recebido antes do meio-dia, se preparado por um não ordenado, é permitido antes do meio-dia mesmo misturado com comida. Se preparado pelo próprio monge, é permitido apenas de forma pura. No entanto, a partir do período após o meio-dia, por ter sido recebido com resíduos de bagaço, é impróprio para consumo interno, e não há ofensa mesmo após sete dias. O melaço feito com caldo de cana não filtrado recebido após o meio-dia também é impróprio para consumo interno, e não há ofensa mesmo após sete dias. O mesmo se aplica ao melaço feito após receber a própria cana-de-açúcar. Se o melaço for feito com caldo de cana filtrado recebido antes do meio-dia, e preparado por um não ordenado, é permitido antes do meio-dia mesmo misturado com comida; a partir do período após o meio-dia, é permitido por sete dias apenas de forma pura. Se preparado pelo próprio monge, mesmo antes do meio-dia é permitido apenas de forma pura. O melaço feito com caldo de cana filtrado recebido após o meio-dia é permitido por sete dias apenas de forma pura. O feito com caldo tomado sem formalidade de doação segue o método já explicado. 'O melaço de cana queimada ou de cana cortada é permitido apenas antes do meio-dia', conforme dito no Grande Comentário.

---

มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘เอตํ สวตฺถุกปกฺกํ วฏฺฏติ, โน วฏฺฏตี’’ติ ปุจฺฉํ กตฺวา ‘‘อุจฺฉุผาณิตํ ปจฺฉาภตฺตํ โนวฏฺฏนกํ นาม นตฺถี’’ติ วุตฺตํ, ตํ ยุตฺตํ. สีตุทเกน กตํ มธุกปุปฺผผาณิตํ ปุเรภตฺตํ สามิสํ วฏฺฏติ, ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย สตฺตาหํ นิรามิสเมว. สตฺตาหาติกฺกเม วตฺถุคณนาย ทุกฺกฏํ. ขีรํ ปกฺขิปิตฺวา กตํ มธุกผาณิตํ ยาวกาลิกํ. ขณฺฑสกฺขรํ ปน ขีรชลฺลิกํ อปเนตฺวา โสเธนฺติ, ตสฺมา วฏฺฏติ. มธุกปุปฺผํ ปน ปุเรภตฺตํ อลฺลํ วฏฺฏติ, ภชฺชิตมฺปิ วฏฺฏติ. ภชฺชิตฺวา ติลาทีหิ มิสฺสํ วา [Pg.295] อมิสฺสํ วา กตฺวา โกฏฺฏิตมฺปิ วฏฺฏติ. ยทิ ปน ตํ คเหตฺวา เมรยตฺถาย โยเชนฺติ, โยชิตํ พีชโต ปฏฺฐาย น วฏฺฏติ. กทลี-ขชฺชูรี-อมฺพ-ลพุช-ปนส-จิญฺจาทีนํ สพฺเพสํ ยาวกาลิกผลานํ ผาณิตํ ยาวกาลิกเมว. มริจปกฺเกหิ ผาณิตํ กโรนฺติ, ตํ ยาวชีวิกํ.

No entanto, no Mahāpaccarī, após fazer a pergunta 'Este melaço cozido com resíduos de bagaço é permitido ou não?', foi dito: 'Não existe melaço de cana-de-açúcar que não seja permitido após o meio-dia', o que é correto. O melaço de flores de madhuka feito com água fria, se antes do meio-dia, é permitido com comida; a partir do período após o meio-dia, é permitido por sete dias apenas de forma pura. Após sete dias, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) de acordo com o número de itens. O melaço de madhuka feito adicionando leite é de uso temporário (yāvakālika). No entanto, o açúcar cristalizado é purificado removendo-se a espuma do leite, por isso é permitido. A flor de madhuka fresca é permitida antes do meio-dia; mesmo torrada é permitida. Mesmo que seja torrada, misturada ou não com gergelim, etc., e triturada, é permitida. Se, contudo, for tomada e misturada para fazer bebida alcoólica, a mistura não é permitida desde o início. O melaço de todas as frutas de uso temporário, como banana, tâmara, manga, labuja, jaca, tamarindo, etc., é de uso temporário. O melaço feito com pimentas maduras é de uso vitalício (yāvajīvika).

---

ตานิ ปฏิคฺคเหตฺวาติ สเจปิ สพฺพานิปิ ปฏิคฺคเหตฺวา เอก ฆเฏ อวินิพฺโภคานิ กตฺวา นิกฺขิปติ, สตฺตาหาติกฺกเม เอกเมว นิสฺสคฺคิยํ. วินิภุตฺเตสุ ปญฺจ นิสฺสคฺคิยานิ. สตฺตาหํ ปน อนติกฺกาเมตฺวา คิลาเนนปิ อคิลาเนนปิ วุตฺตนเยเนว ยถาสุขํ ปริภุญฺชิตพฺพํ. สตฺตวิธญฺหิ โอทิสฺสํ นาม – พฺยาธิโอทิสฺสํ, ปุคฺคโลทิสฺสํ, กาโลทิสฺสํ, สมโยทิสฺสํ, เทโสทิสฺสํ, วโสทิสฺสํ, เภสชฺโชทิสฺสนฺติ.

A expressão 'tendo-os recebido' significa que mesmo se alguém receber todos os medicamentos e os colocar em um único pote sem separá-los, após sete dias haverá apenas uma ofensa de confisco (nissaggiya). Se estiverem separados, haverá cinco ofensas de confisco. Sem exceder sete dias, tanto o doente quanto o não doente podem consumi-los conforme desejarem, segundo o método já explicado. Pois existem sete tipos de especificações (odissa): especificação por doença, especificação por pessoa, especificação por tempo, especificação por ocasião, especificação por lugar, especificação por gordura animal e especificação por medicamento.

---

ตตฺถ พฺยาธิโอทิสฺสํ นาม – ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, อมนุสฺสิกาพาเธ อามกมํสํ อามกโลหิต’’นฺติ (มหาว. ๒๖๔) เอวํ พฺยาธึ อุทฺทิสฺส อนุญฺญาตํ, ตํ เตเนว อาพาเธน อาพาธิกสฺส วฏฺฏติ, น อญฺญสฺส. ตญฺจ โข กาเลปิ วิกาเลปิ กปฺปิยมฺปิ อกปฺปิยมฺปิ วฏฺฏติเยว.

Entre eles, a 'especificação por doença' refere-se ao que é permitido visando a uma doença específica, como: 'Permito, monges, carne crua e sangue cru em caso de aflição por seres não humanos'. Isso é permitido apenas para o monge doente com essa mesma aflição, não para outros. E isso é permitido tanto no horário apropriado quanto fora dele, seja carne permitida ou proibida.

---

ปุคฺคโลทิสฺสํ นาม – ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, โรมนฺถกสฺส โรมนฺถนํ. น จ, ภิกฺขเว, พหิมุขทฺวารํ นีหริตฺวา อชฺโฌหริตพฺพ’’นฺติ (จูฬว. ๒๗๓) เอวํ ปุคฺคลํ อุทฺทิสฺส อนุญฺญาตํ, ตํ ตสฺเสว วฏฺฏติ, น อญฺญสฺส.

A 'especificação por pessoa' refere-se ao que é permitido visando a uma pessoa específica, como: 'Permito, monges, a ruminação para quem rumina. Mas, monges, não se deve engolir novamente após retirar da boca'. Isso é permitido apenas para essa pessoa, não para outros.

---

กาโลทิสฺสํ นาม – ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, จตฺตาริ มหาวิกฏานิ ทาตุํ – คูถํ, มุตฺตํ, ฉาริกํ, มตฺติก’’นฺติ (มหาว. ๒๖๘) เอวํ อหินา ทฏฺฐกาลํ อุทฺทิสฺส อนุญฺญาตํ, ตํ ตสฺมึเยว กาเล อปฺปฏิคฺคหิตกมฺปิ วฏฺฏติ, น อญฺญสฺมึ.

A 'especificação por tempo' refere-se ao que é permitido visando a um momento específico, como: 'Permito, monges, dar as quatro grandes substâncias repulsivas: fezes, urina, cinzas e terra', permitido visando ao momento em que se é picado por uma serpente. Isso é permitido apenas naquele momento, mesmo sem ter sido formalmente oferecido, mas não em outro momento.

---

สมโยทิสฺสํ นาม – ‘‘คณโภชเน อญฺญตฺร สมยา’’ติอาทินา (ปาจิ. ๒๑๗) นเยน ตํ ตํ สมยํ อุทฺทิสฺส อนุญฺญาตา อนาปตฺติโย, ตา ตสฺมึ ตสฺมึเยว สมเย อนาปตฺติโย โหนฺติ, น อญฺญทา.

A 'especificação por ocasião' refere-se às isenções de ofensa permitidas visando a certas ocasiões, conforme a regra: 'Em uma refeição em grupo, exceto em uma ocasião especial...'. Essas isenções de ofensa aplicam-se apenas naquelas ocasiões específicas, não em outros momentos.

---

เทโสทิสฺสํ นาม – ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, เอวรูเปสุ ปจฺจนฺติเมสุ ชนปเทสุ วินยธรปญฺจเมน คเณน อุปสมฺปท’’นฺติ (มหาว. ๒๕๙) เอวํ ปจฺจนฺตเทเส อุทฺทิสฺส อนุญฺญาตานิ อุปสมฺปทาทีนิ, ตานิ ตตฺเถว วฏฺฏนฺติ, น มชฺฌิมเทเส.

A 'especificação por lugar' refere-se a atos como a ordenação (upasampadā) permitidos visando a regiões fronteiriças, como: 'Permito, monges, em tais regiões fronteiriças, a ordenação com um grupo de cinco monges, sendo um deles conhecedor do Vinaya'. Tais atos são válidos apenas naquelas regiões, não na região central (Majjhimadesa).

---

วโสทิสฺสํ [Pg.296] นาม – ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, วสานิ เภสชฺชานี’’ติ (มหาว. ๒๖๒) เอวํ วสานาเมน อนุญฺญาตํ, ตํ ฐเปตฺวา มนุสฺสวสํ สพฺเพสํ กปฺปิยากปฺปิยวสานํ เตลํ ตํตทตฺถิกานํ เตลปริโภเคน ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ.

A 'especificação por gordura animal' refere-se ao que é permitido sob o nome de gordura animal, como: 'Permito, monges, as gorduras como medicamentos'. Excetuando a gordura humana, o óleo de todas as gorduras permitidas e proibidas é permitido para consumo como óleo por aqueles que necessitam dele.

---

เภสชฺโชทิสฺสํ นาม – ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ปญฺจ เภสชฺชานี’’ติ (มหาว. ๒๖๐-๒๖๑) เอวํ เภสชฺชนาเมน อนุญฺญาตานิ อาหารตฺถํ ผริตุํ สมตฺถานิ สปฺปินวนีตเตลมธุผาณิตนฺติ. ตานิ ปฏิคฺคเหตฺวา ตทหุปุเรภตฺตํ ยถาสุขํ ปจฺฉาภตฺตโต ปฏฺฐาย สติ ปจฺจเย วุตฺตนเยเนว สตฺตาหํ ปริภุญฺชิตพฺพานิ.

A 'especificação por medicamento' refere-se aos cinco medicamentos permitidos sob o nome de medicamentos, capazes de nutrir o corpo: ghee, manteiga fresca, óleo, mel e melaço. Tendo-os recebido, no mesmo dia antes do meio-dia podem ser consumidos conforme desejado; a partir do período após o meio-dia, havendo um motivo adequado, devem ser consumidos por sete dias conforme o método já explicado.

---

๖๒๔. สตฺตาหาติกฺกนฺเต อติกฺกนฺตสญฺญี นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ สเจปิ สาสปมตฺตํ โหติ สกึ วา องฺคุลิยา คเหตฺวา ชิวฺหาย สายนมตฺตํ นิสฺสชฺชิตพฺพเมว, ปาจิตฺติยญฺจ เทเสตพฺพํ.

624. Sobre 'Se passarem sete dias, percebendo que passaram, há uma ofensa de nissaggiya pācittiya': mesmo que seja apenas a quantidade de uma semente de mostarda, ou se for pego apenas uma vez com o dedo para lamber com a língua, deve ser renunciado e a ofensa de pācittiya deve ser confessada.

---

น กายิเกน ปริโภเคน ปริภุญฺชิตพฺพนฺติ กาโย วา กาเย อรุ วา น มกฺเขตพฺพํ. เตหิ มกฺขิตานิ กาสาวกตฺตรยฏฺฐิอุปาหนปาทกถลิกมญฺจปีฐาทีนิปิ อปริโภคานิ. ‘‘ทฺวารวาตปานกวาเฏสุปิ หตฺเถน คหณฏฺฐานํ น มกฺเขตพฺพ’’นฺติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ. ‘‘กสาเว ปน ปกฺขิปิตฺวา ทฺวารวาตปานกวาฏานิ มกฺเขตพฺพานี’’ติ มหาอฏฺฐกถายํ วุตฺตํ.

Sobre 'Não deve ser consumido para uso corporal': o corpo não deve ser ungido, nem uma ferida no corpo deve ser ungida. Os mantos, cajados, sandálias, apoios para os pés, camas, assentos, etc., que forem ungidos com eles, tornam-se inutilizáveis. No Mahāpaccarī é dito: 'Mesmo nos batentes de portas e janelas, o local onde se segura com a mão não deve ser ungido'. No entanto, no Mahāaṭṭhakathā é dito: 'Mas tendo-os colocado em uma infusão adstringente, os batentes de portas e janelas podem ser ungidos'. Quando misturados com a infusão adstringente, esses óleos e manteigas perdem sua natureza original; portanto, diz-se que podem ser aplicados para evitar danos causados por insetos xilófagos e afins.

---

อนาปตฺติ อนฺโตสตฺตาหํ อธิฏฺเฐตีติ สตฺตาหพฺภนฺตเร สปฺปิญฺจ เตลญฺจ วสญฺจ มุทฺธนิเตลํ วา อพฺภญฺชนํ วา มธุํ อรุมกฺขนํ ผาณิตํ ฆรธูปนํ อธิฏฺเฐติ, อนาปตฺติ. สเจ อธิฏฺฐิตเตลํ อนธิฏฺฐิตเตลภาชเน อากิริตุกาโม โหติ, ภาชเน เจ สุขุมํ ฉิทฺทํ ปวิฏฺฐํ ปวิฏฺฐํ เตลํ ปุราณเตเลน อชฺโฌตฺถรียติ, ปุน อธิฏฺฐาตพฺพํ. อถ มหามุขํ โหติ, สหสาว พหุเตลํ ปวิสิตฺวา ปุราณเตลํ อชฺโฌตฺถรติ, ปุน อธิฏฺฐานกิจฺจํ นตฺถิ. อธิฏฺฐิตคติกเมว หิ ตํ โหติ, เอเตน นเยน อธิฏฺฐิตเตลภาชเน อนธิฏฺฐิตเตลากิรณมฺปิ เวทิตพฺพํ.

Sobre 'Não há ofensa se ele determina dentro de sete dias': se, dentro do período de sete dias, ele determina o ghee, o óleo e a gordura como óleo para a cabeça ou como unguento para os pés, o mel como unguento para feridas, e o melaço como incenso para a casa, não há ofensa. Se ele deseja despejar óleo determinado em um recipiente de óleo não determinado: se houver um pequeno orifício no recipiente e o óleo que entra pouco a pouco for coberto pelo óleo antigo, ele deve ser determinado novamente. Mas se o recipiente tiver uma abertura ampla e uma grande quantidade de óleo entrar de uma só vez e cobrir o óleo antigo, não há necessidade de determinar novamente. Pois o óleo antigo naquele recipiente adquire o mesmo estado do óleo determinado. Por este método, deve-se compreender também o ato de despejar óleo não determinado em um recipiente de óleo determinado.

---

๖๒๕. วิสฺสชฺเชตีติ เอตฺถ สเจ ทฺวินฺนํ สนฺตกํ เอเกน ปฏิคฺคหิตํ อวิภตฺตํ โหติ, สตฺตาหาติกฺกเม ทฺวินฺนมฺปิ อนาปตฺติ, ปริภุญฺชิตุํ ปน น วฏฺฏติ. สเจ เยน ปฏิคฺคหิตํ, โส อิตรํ ภณติ – ‘‘อาวุโส, อิมํ เตลํ สตฺตาหมตฺตํ ปริภุญฺช ตฺว’’นฺติ. โส จ ปริโภคํ น กโรติ, กสฺส อาปตฺติ? น กสฺสจิปิ อาปตฺติ[Pg.297]. กสฺมา? เยน ปฏิคฺคหิตํ เตน วิสฺสชฺชิตตฺตา, อิตรสฺส อปฺปฏิคฺคหิตตฺตา.

625. Sobre 'Ele abre mão': aqui, se a propriedade pertence a dois monges, foi recebida por um deles e ainda não foi dividida, mesmo após o limite de sete dias não há ofensa para ambos, mas não é permitido consumi-la. Se aquele que a recebeu diz ao outro: 'Amigo, consome este óleo por cerca de sete dias', e este não o consome, de quem é a ofensa? Não há ofensa para nenhum deles. Por quê? Porque foi abandonado por aquele que o recebeu, e porque o outro não o aceitou formalmente.

---

วินสฺสตีติ อปริโภคํ โหติ. จตฺเตนาติอาทีสุ เยน จิตฺเตน เภสชฺชํ จตฺตญฺจ วนฺตญฺจ มุตฺตญฺจ โหติ, ตํ จิตฺตํ จตฺตํ วนฺตํ มุตฺตนฺติ วุจฺจติ. เตน จิตฺเตน ปุคฺคโล อนเปกฺโขติ วุจฺจตฺติ, เอวํ อนเปกฺโข สามเณรสฺส ทตฺวาติ อตฺโถ. อิทํ กสฺมา วุตฺตํ? ‘‘เอวํ อนฺโตสตฺตาเห ทตฺวา ปจฺฉา ลภิตฺวา ปริภุญฺชนฺตสฺส อนาปตฺติทสฺสนตฺถ’’นฺติ มหาสุมตฺเถโร อาห. มหาปทุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘นยิทํ ยาจิตพฺพํ, อนฺโตสตฺตาเห ทินฺนสฺส หิ ปุน ปริโภเค อาปตฺติเยว นตฺถิ. สตฺตาหาติกฺกนฺตสฺส ปน ปริโภเค อนาปตฺติทสฺสนตฺถมิทํ วุตฺต’’นฺติ. ตสฺมา เอวํ ทินฺนํ เภสชฺชํ สเจ สามเณโร อภิสงฺขริตฺวา วา อนภิสงฺขริตฺวา วา ตสฺส ภิกฺขุโน นตฺถุกมฺมตฺถํ ทเทยฺย, คเหตฺวา นตฺถุกมฺมํ กาตพฺพํ. สเจ พาโล โหติ, ทาตุํ น ชานาติ, อญฺเญน ภิกฺขุนา วตฺตพฺโพ – ‘‘อตฺถิ เต, สามเณร, เตล’’นฺติ ‘‘อาม, ภนฺเต, อตฺถี’’ติ. ‘‘อาหร, เถรสฺส เภสชฺชํ กริสฺสามา’’ติ. เอวมฺปิ วฏฺฏติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

Sobre 'É destruído': significa que se torna impróprio para o consumo. Nas palavras que começam com 'cattena' (por aquilo que foi abandonado), a mente com a qual o remédio é abandonado, rejeitado ou liberado é chamada de mente de abandono, rejeição ou liberação. Por meio dessa mente, a pessoa é dita 'desapegada'; assim, o significado é que, estando desapegado, ele o dá a um noviço e depois o recebe de volta para consumir. Por que isso foi dito? O Venerável Mahāsumma disse: 'Isso foi dito para mostrar que não há ofensa para quem, tendo dado o remédio dessa forma desapegada dentro de sete dias, posteriormente o recebe de volta e o consome'. No entanto, o Venerável Mahāpaduma disse: 'Isso não deve ser solicitado; pois se o remédio dado de forma desapegada dentro de sete dias for consumido novamente, não há qualquer ofensa. Mas isso foi dito para mostrar que não há ofensa no consumo de um remédio que ultrapassou os sete dias'. Portanto, se o noviço, tendo preparado ou não o remédio assim doado, o der ao monge para fins de tratamento nasal, o monge pode recebê-lo e realizar o tratamento nasal. Se o noviço for ignorante e não souber como dá-lo, outro monge deve lhe dizer: 'Noviço, você tem óleo?', e ele responderá: 'Sim, venerável senhor, eu tenho'. O monge dirá: 'Traga-o, faremos o remédio para o ancião'. Mesmo assim, é permitido. O restante é de fácil compreensão.

---

กถินสมุฏฺฐานํ, อกิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ,

Tem a mesma origem que o kathina, é uma ofensa de omissão, não é liberada pela percepção, ocorre mesmo sem intenção, é uma infração puramente disciplinar, e é realizada por ação corporal ou verbal,

---

ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

envolve três tipos de mente e três tipos de sensação.

---

เภสชฺชสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre os remédios está concluída.

---

๔. วสฺสิกสาฏิกสิกฺขาปทวณฺณนา

4. Explicação da Regra de Treinamento sobre o Manto para a Estação das Chuvas

---

๖๒๖. เตน สมเยนาติ วสฺสิกสาฏิกสิกฺขาปทํ. ตตฺถ วสฺสิกสาฏิกา อนุญฺญาตาติ จีวรกฺขนฺธเก วิสาขาวตฺถุสฺมึ (มหาว. ๓๔๙ อาทโย) อนุญฺญาตา. ปฏิกจฺเจวาติ ปุเรเยว.

626. Sobre 'Naquela ocasião': refere-se à regra de treinamento sobre o manto para a estação das chuvas. Nela, 'o manto para a estação das chuvas é permitido' significa que foi permitido no Cīvarakkhandhaka, na história de Visākhā. 'Antecipadamente' significa antes do início da estação.

---

๖๒๗. มาโส เสโส คิมฺหานนฺติ จตุนฺนํ คิมฺหมาสานํ เอโก ปจฺฉิมมาโส เสโส. กตฺวาติ สิพฺพนรชนกปฺปปริโยสาเนน นิฏฺฐเปตฺวา. กโรนฺเตน จ เอกเมว กตฺวา สมเย อธิฏฺฐาตพฺพํ, ทฺเว อธิฏฺฐาตุํ น วฏฺฏนฺติ.

627. Sobre 'Resta um mês do verão': resta o último mês dos quatro meses de verão. 'Tendo feito' significa tendo concluído por meio da costura, tingimento e marcação. E o monge que o faz deve fazer apenas um e determiná-lo no momento apropriado; não é permitido determinar dois.

---

อติเรกมาเส เสเส คิมฺหาเนติ คิมฺหานนามเก อติเรกมาเส เสเส.

Sobre 'Quando resta mais de um mês do verão': quando resta um mês adicional além do período normal de verão.

---

อติเรกทฺธมาเส [Pg.298] เสเส คิมฺหาเน กตฺวา นิวาเสตีติ เอตฺถ ปน ฐตฺวา วสฺสิกสาฏิกาย ปริเยสนกฺเขตฺตํ กรณกฺเขตฺตํ นิวาสนกฺเขตฺตํ อธิฏฺฐานกฺเขตฺตนฺติ จตุพฺพิธํ เขตฺตํ, กุจฺฉิสมโย ปิฏฺฐิสมโยติ ทุวิโธ สมโย, ปิฏฺฐิสมยจตุกฺกํ กุจฺฉิสมยจตุกฺกนฺติ ทฺเว จตุกฺกานิ จ เวทิตพฺพานิ.

Sobre 'Tendo-o feito quando resta mais de meio mês do verão, ele o veste': aqui, deve-se compreender os quatro tipos de campos para o manto da estação das chuvas: o campo de busca, o campo de confecção, o campo de uso e o campo de determinação; os dois tipos de períodos: o período interno e o período externo; e os dois grupos de quatro: o grupo de quatro do período externo e o grupo de quatro do período interno.

---

ตตฺถ เชฏฺฐมูลปุณฺณมาสิยา ปจฺฉิมปาฏิปททิวสโต ปฏฺฐาย ยาว กาฬปกฺขุโปสถา, อยเมโก อทฺธมาโส ปริเยสนกฺเขตฺตญฺเจว กรณกฺเขตฺตญฺจ. เอตสฺมิญฺหิ อนฺตเร วสฺสิกสาฏิกํ อลทฺธํ ปริเยสิตุํ ลทฺธํ กาตุญฺจ วฏฺฏติ, นิวาเสตุํ อธิฏฺฐาตุญฺจ น วฏฺฏติ. กาฬปกฺขุโปสถสฺส ปจฺฉิมปาฏิปททิวสโต ปฏฺฐาย ยาว อาสาฬฺหีปุณฺณมา, อยเมโก อทฺธมาโส ปริเยสนกรณนิวาสนานํ ติณฺณมฺปิ เขตฺตํ. เอตสฺมิญฺหิ อนฺตเร ปริเยสิตุํ กาตุํ นิวาเสตุญฺจ วฏฺฏติ, อธิฏฺฐาตุํเยว น วฏฺฏติ. อาสาฬฺหีปุณฺณมาสิยา ปจฺฉิมปาฏิปททิวสโต ปฏฺฐาย ยาว กตฺติกปุณฺณมา, อิเม จตฺตาโร มาสา ปริเยสนกรณนิวาสนาธิฏฺฐานานํ จตุนฺนํ เขตฺตํ. เอตสฺมิญฺหิ อนฺตเร อลทฺธํ ปริเยสิตุํ ลทฺธํ กาตุํ นิวาเสตุํ อธิฏฺฐาตุญฺจ วฏฺฏติ. อิทํ ตาว จตุพฺพิธํ เขตฺตํ เวทิตพฺพํ.

Entre eles, a partir do dia seguinte à lua cheia de Jeṭṭhamūla até o uposatha da quinzena escura, esta quinzena é o campo de busca e o campo de confecção. Pois, neste intervalo, é permitido buscar o manto para a estação das chuvas se ainda não foi obtido, e confeccioná-lo se já foi obtido; mas não é permitido usá-lo nem determiná-lo. A partir do dia seguinte ao uposatha da quinzena escura até a lua cheia de Āsāḷha, esta quinzena é o campo para as três atividades: busca, confecção e uso. Pois, neste intervalo, é permitido buscar, confeccionar e usar, mas não é permitido apenas determiná-lo. A partir do dia seguinte à lua cheia de Āsāḷha até a lua cheia de Kattika, estes quatro meses são o campo para as quatro atividades: busca, confecção, uso e determinação. Pois, neste intervalo, é permitido buscar o que não foi obtido, e confeccionar, usar e determinar o que foi obtido. Assim devem ser compreendidos, primeiramente, os quatro tipos de campos.

---

กตฺติกปุณฺณมาสิยา ปน ปจฺฉิมปาฏิปททิวสโต ปฏฺฐาย ยาว เชฏฺฐมูลปุณฺณมา, อิเม สตฺต มาสา ปิฏฺฐิสมโย นาม. เอตสฺมิญฺหิ อนฺตเร ‘‘กาโล วสฺสิกสาฏิกายา’’ติอาทินา นเยน สตุปฺปาทํ กตฺวา อญฺญาตกอปฺปวาริตฏฺฐานโต วสฺสิกสาฏิกจีวรํ นิปฺผาเทนฺตสฺส อิมินา สิกฺขาปเทน นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. ‘‘เทถ เม วสฺสิกสาฏิกจีวร’’นฺติอาทินา นเยน วิญฺญตฺตึ กตฺวา นิปฺผาเทนฺตสฺส อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปเทน นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. วุตฺตนเยเนว สตุปฺปาทํ กตฺวา ญาตกปวาริตฏฺฐานโต นิปฺผาเทนฺตสฺส อิมินาว สิกฺขาปเทน นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. วิญฺญตฺตึ กตฺวา นิปฺผาเทนฺตสฺส อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปเทน อนาปตฺติ. วุตฺตญฺเหตํ ปริวาเร –

Por outro lado, a partir do dia seguinte à lua cheia de Kattika até a lua cheia de Jeṭṭhamūla, estes sete meses são chamados de período externo. Pois, neste intervalo, para aquele que obtém o manto para a estação das chuvas de pessoas que não são parentes nem o convidaram, sugerindo de forma indireta como 'é a época do manto para a estação das chuvas', há uma ofensa de nissaggiya pācittiya por esta regra de treinamento. Para aquele que o obtém fazendo uma solicitação direta como 'dê-me um manto para a estação das chuvas', há uma ofensa de nissaggiya pācittiya pela regra de treinamento sobre solicitação a não parentes. Para aquele que o obtém sugerindo de forma indireta a parentes ou a pessoas que o convidaram, há uma ofensa de nissaggiya pācittiya por esta mesma regra de treinamento. Mas para aquele que o obtém fazendo uma solicitação direta a eles, não há ofensa pela regra de treinamento sobre solicitação a não parentes. Pois isto foi dito no Parivāra:

---

‘‘มาตรํ จีวรํ ยาเจ, โน จ สงฺเฆ ปริณตํ;

เกนสฺส โหติ อาปตฺติ, อนาปตฺติ จ ญาตเก;

ปญฺหา เมสา กุสเลหิ จินฺติตา’’ติ. (ปริ. ๔๘๑);

'Se ele pede um manto à sua mãe, e este não havia sido destinado à Sangha, por qual regra ele teria uma ofensa, e por que não há ofensa em relação a um parente? Esta é uma questão ponderada pelos sábios.'

---

อยญฺหิ [Pg.299] ปญฺโห อิมมตฺถํ สนฺธาย วุตฺโตติ. เอวํ ปิฏฺฐิสมยจตุกฺกํ เวทิตพฺพํ.

Pois esta questão foi dita referindo-se a este significado. Assim deve ser compreendido o grupo de quatro do período externo.

---

เชฏฺฐมูลปุณฺณมาสิยา ปน ปจฺฉิมปาฏิปททิวสโต ปฏฺฐาย ยาว กตฺติกปุณฺณมา, อิเม ปญฺจ มาสา กุจฺฉิสมโย นาม. เอตสฺมิญฺหิ อนฺตเร วุตฺตนเยน สตุปฺปาทํ กตฺวา อญฺญาตกอปฺปวาริตฏฺฐานโต วสฺสิกสาฏิกจีวรํ นิปฺผาเทนฺตสฺส วตฺตเภเท ทุกฺกฏํ. เย มนุสฺสา ปุพฺเพปิ วสฺสิกสาฏิกจีวรํ เทนฺติ, อิเม ปน สเจปิ อตฺตโน อญฺญาตกอปฺปวาริตา โหนฺติ, วตฺตเภโท นตฺถิ, เตสุ สตุปฺปาทกรณสฺส อนุญฺญาตตฺตา. วิญฺญตึ กตฺวา นิปฺผาเทนฺตสฺส อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปเทน นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. อิทํ ปน ปกติยา วสฺสิกสาฏิกทายเกสุปิ โหติเยว. วุตฺตนเยเนว สตุปฺปาทํ กตฺวา ญาตกปวาริตฏฺฐานโต นิปฺผาเทนฺตสฺส อิมินา สิกฺขาปเทน อนาปตฺติ. วิญฺญตฺตึ กตฺวา นิปฺผาเทนฺตสฺส อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปเทน อนาปตฺติ. ‘‘น วตฺตพฺพา เทถ เม’’ติ อิทญฺหิ ปริเยสนกาเล อญฺญาตกอปฺปวาริเตเยว สนฺธาย วุตฺตํ. เอวํ กุจฺฉิสมยจตุกฺกํ เวทิตพฺพํ.

Por outro lado, a partir do dia seguinte à lua cheia de Jeṭṭhamūla até a lua cheia de Kattika, estes cinco meses são chamados de período interno. Pois, neste intervalo, para aquele que obtém o manto para a estação das chuvas de pessoas que não são parentes nem o convidaram, sugerindo de forma indireta pelo método mencionado, há uma ofensa de dukkaṭa por quebra de conduta. Se as pessoas que costumavam doar o manto para a estação das chuvas no passado forem não parentes e não o tiverem convidado, mesmo assim não há quebra de conduta, pois é permitido sugerir indiretamente a elas. Para aquele que o obtém fazendo uma solicitação direta, há uma ofensa de nissaggiya pācittiya pela regra de treinamento sobre solicitação a não parentes. E este nissaggiya pācittiya aplica-se de fato mesmo àqueles que habitualmente doam o manto para a estação das chuvas se for feita uma solicitação direta. Para aquele que o obtém sugerindo indiretamente a parentes ou a pessoas que o convidaram pelo método mencionado, não há ofensa por esta regra de treinamento. Para aquele que o obtém fazendo uma solicitação direta a eles, não há ofensa pela regra de treinamento sobre solicitação a não parentes. Pois a frase 'Não se deve dizer: dê-me' foi dita referindo-se apenas a não parentes que não convidaram durante o período de busca. Assim deve ser compreendido o grupo de quatro do período interno.

---

นคฺโค กายํ โอวสฺสาเปติ, อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอตฺถ อุทกผุสิตคณนาย อกตฺวา นฺหานปริโยสานวเสน ปโยเค ปโยเค ทุกฺกเฏน กาเรตพฺโพ. โส จ โข วิวฏงฺคเณ อากาสโต ปติตอุทเกเนว นฺหายนฺโต. นฺหานโกฏฺฐกวาปิอาทีสุ ฆเฏหิ อาสิตฺตอุทเกน วา นฺหายนฺตสฺส อนาปตฺติ.

Sobre 'Estando nu, deixa a chuva cair sobre o corpo, há uma ofensa de dukkaṭa': aqui, a ofensa não deve ser determinada pela contagem das gotas de água, mas sim pela conclusão do banho, aplicando-se uma ofensa de dukkaṭa para cada esforço. E isso se aplica apenas ao monge que se banha em um espaço aberto com a água da chuva que cai do céu. Não há ofensa para quem se banha em uma casa de banho, em um lago, etc., ou para quem se banha com água despejada de potes.

---

วสฺสํ อุกฺกฑฺฒิยตีติ เอตฺถ สเจ กตปริเยสิตาย วสฺสิกสาฏิกาย คิมฺหานํ ปจฺฉิม มาสํ เขเปตฺวา ปุน วสฺสานสฺส ปฐมมาสํ อุกฺกฑฺฒิตฺวา คิมฺหานํ ปจฺฉิมมาสเมว กโรนฺติ, วสฺสิกสาฏิกา โธวิตฺวา นิกฺขิปิตพฺพา. อนธิฏฺฐิตา อวิกปฺปิตา ทฺเว มาเส ปริหารํ ลภติ, วสฺสูปนายิกทิวเส อธิฏฺฐาตพฺพา. สเจ สติสมฺโมเสน วา อปฺปโหนกภาเวน วา อกตา โหติ, เต จ ทฺเว มาเส วสฺสานสฺส จ จาตุมาสนฺติ ฉ มาเส ปริหารํ ลภติ. สเจ ปน กตฺติกมาเส กถินํ อตฺถรียติ, อปเรปิ จตฺตาโร มาเส ลภติ, เอวํ ทส มาสา โหนฺติ. ตโต ปรมฺปิ สติยา ปจฺจาสาย มูลจีวรํ กตฺวา ฐเปนฺตสฺส เอกมาสนฺติ [Pg.300] เอวํ เอกาทส มาเส ปริหารํ ลภติ. สเจ ปน เอกาหทฺวีหาทิวเสน ยาว ทสาหานาคตาย วสฺสูปนายิกาย อนฺโตวสฺเส วา ลทฺธา เจว นิฏฺฐิตา จ, กทา อธิฏฺฐาตพฺพาติ เอตํ อฏฺฐกถาสุ น วิจาริตํ. ลทฺธทิวสโต ปฏฺฐาย อนฺโตทสาเห นิฏฺฐิตา ปน ตสฺมึเยว อนฺโตทสาเห อธิฏฺฐาตพฺพา. ทสาหาติกฺกเม นิฏฺฐิตา ตทเหว อธิฏฺฐาตพฺพา. ทสาเห อปฺปโหนฺเต จีวรกาลํ นาติกฺกเมตพฺพาติ อยํ โน อตฺตโนมติ. กสฺมา? ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ติจีวรํ อธิฏฺฐาตุํ น วิกปฺเปตุํ; วสฺสิกสาฏิกํ วสฺสานํ จาตุมาสํ อธิฏฺฐาตุํ, ตโต ปรํ วิกปฺเปตุ’’นฺติ (มหาว. ๓๕๘) หิ วุตฺตํ. ตสฺมา วสฺสูปนายิกโต ปุพฺเพ ทสาหาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ. ‘‘ทสาหปรมํ อติเรกจีวรํ ธาเรตพฺพ’’นฺติ (ปารา. ๔๖๒) จ วุตฺตํ. ตสฺมา เอกาหทฺวีหาทิวเสน ยาว ทสาหานาคตาย วสฺสูปนายิกาย อนฺโตวสฺเส วา ลทฺธา เจว นิฏฺฐิตา จ วุตฺตนเยเนว อนฺโตทสาเห วา ตทหุ วา อธิฏฺฐาตพฺพา, ทสาเห อปฺปโหนฺเต จีวรกาลํ นาติกฺกเมตพฺพา.

Sobre 'A estação das chuvas é adiada': aqui, se o manto para a estação das chuvas foi buscado e confeccionado, e eles deixam passar o último mês de verão e adiam o primeiro mês da estação das chuvas, o manto para a estação das chuvas deve ser lavado e guardado. Sem ser determinado ou compartilhado, ele recebe isenção por dois meses, devendo ser determinado no dia de entrada na estação das chuvas. Se, por esquecimento ou por falta de tecido suficiente, ele não for confeccionado, ele recebe isenção por esses dois meses e pelos quatro meses da estação das chuvas, totalizando seis meses. Mas se o manto de kathina for estendido no mês de Kattika, ele recebe mais quatro meses adicionais, totalizando dez meses. Mesmo depois disso, se houver esperança de obter tecido e ele for guardado como tecido básico, recebe-se mais um mês, totalizando assim onze meses de isenção. Mas se, por um período de um ou dois dias até dez dias antes da entrada na estação das chuvas, ou durante a estação das chuvas, o manto for obtido e concluído, quando ele deve ser determinado? Esta questão não foi analisada nos comentários. No entanto, se for concluído dentro de dez dias a partir do dia em que foi obtido, deve ser determinado dentro desses mesmos dez dias. Se for concluído após dez dias, deve ser determinado no mesmo dia da conclusão. Se os dez dias não forem suficientes, o período do manto não deve ser ultrapassado; esta é a nossa opinião pessoal. Por quê? Pois foi dito: 'Eu permito, monges, determinar o manto tríplice, não compartilhá-lo; e determinar o manto para a estação das chuvas pelos quatro meses da estação das chuvas, e depois disso compartilhá-lo'. Portanto, mesmo que passem dez dias antes da entrada na estação das chuvas, não há ofensa. E também foi dito: 'Um manto extra pode ser mantido por no máximo dez dias'. Portanto, se ele for obtido e concluído de um a dez dias antes da entrada na estação das chuvas, ou durante a estação das chuvas, deve ser determinado pelo método mencionado, seja dentro de dez dias ou no mesmo dia da conclusão; e se os dez dias não forem suficientes, o período do manto não deve ser ultrapassado.

---

ตตฺถ สิยา ‘‘วสฺสานํ จาตุมาสํ อธิฏฺฐาตุ’’นฺติ วจนโต ‘‘จาตุมาสพฺภนฺตเร ยทา วา ตทา วา อธิฏฺฐาตุํ วฏฺฏตี’’ติ. ยทิ เอวํ, ‘‘กณฺฑุปฺปฏิจฺฉาทึ ยาว อาพาธา อธิฏฺฐาตุ’’นฺติ วุตฺตํ สาปิ, จ ทสาหํ อติกฺกาเมตพฺพา สิยา. เอวญฺจ สติ ‘‘ทสาหปรมํ อติเรกจีวรํ ธาเรตพฺพ’’นฺติ อิทํ วิรุชฺฌติ. ตสฺมา ยถาวุตฺตเมว คเหตพฺพํ, อญฺญํ วา อจลํ การณํ ลภิตฺวา ฉฑฺเฑตพฺพํ. อปิจ กุรุนฺทิยมฺปิ นิสฺสคฺคิยาวสาเน วุตฺตํ – ‘‘กทา อธิฏฺฐาตพฺพา? ลทฺธทิวสโต ปฏฺฐาย อนฺโตทสาเห นิฏฺฐิตา ปน ตสฺมึเยว อนฺโตทสาเห อธิฏฺฐาตพฺพา. ยทิ นปฺปโหติ ยาว กตฺติกปุณฺณมา ปริหารํ ลภตี’’ติ.

A respeito disso, alguém poderia argumentar: 'Devido à declaração "determinar o manto para a estação das chuvas pelos quatro meses da estação das chuvas", é permitido determiná-lo em qualquer dia dentro desses quatro meses'. Se for assim, então a declaração 'determinar o manto para cobrir coceiras até que a doença seja curada' também permitiria ultrapassar os dez dias. E se assim for, isso contradiz a regra 'um manto extra pode ser mantido por no máximo dez dias'. Portanto, deve-se aceitar apenas o que foi dito anteriormente, ou abandonar esta interpretação somente se for encontrada outra razão sólida e inabalável. Além disso, no Kurundī, no final das regras de nissaggiya, é dito: 'Quando ele deve ser determinado? Se for concluído dentro de dez dias a partir do dia em que foi obtido, deve ser determinado dentro desses mesmos dez dias. Se não for suficiente, ele recebe isenção até a lua cheia de Kattika'.

---

๖๓๐. อจฺฉินฺนจีวรสฺสาติ เอตํ วสฺสิกสาฏิกเมว สนฺธาย วุตฺตํ. เตสญฺหิ นคฺคานํ กาโยวสฺสาปเน อนาปตฺติ. เอตฺถ จ มหคฺฆวสฺสิกสาฏิกํ นิวาเสตฺวา นฺหายนฺตสฺส โจรุปทฺทโว อาปทา นาม. เสสเมตฺถ อุตฺตานเมว.

630. A expressão 'de quem teve o manto roubado' (acchinnacīvarassa) foi dita referindo-se especificamente ao manto para a estação das chuvas (vassikasāṭika). Pois não há ofensa para aqueles que, estando nus, deixam a chuva molhar seus corpos. E aqui, o perigo de ladrões para quem toma banho vestindo um manto de chuva muito valioso é chamado de 'situação de emergência' (āpadā). O restante aqui é de fácil compreensão.

---

ฉสมุฏฺฐานํ[Pg.301], กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Possui seis origens, é uma ação (kiriya), não é liberado pela percepção (nosaññāvimokkha), é sem mente (acittaka), é uma infração por regulamento (paṇṇattivajja), envolve ação corporal e verbal, possui três estados mentais e três tipos de sensações.

---

วสฺสิกสาฏิกสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre o manto para a estação das chuvas está concluída.

---

๕. จีวรอจฺฉินฺทนสิกฺขาปทวณฺณนา

5. Explicação da regra de treinamento sobre tomar de volta o manto (Cīvaraacchindana-sikkhāpada)

---

๖๓๑. เตน สมเยนาติ จีวรอจฺฉินฺทนสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ยมฺปิ ตฺยาหนฺติ ยมฺปิ เต อหํ. โส กิร ‘‘มม ปตฺตจีวรอุปาหนปจฺจตฺถรณานิ วหนฺโต มยา สทฺธึ จาริกํ ปกฺกมิสฺสตี’’ติ อทาสิ. เตเนวมาห. อจฺฉินฺทีติ พลกฺกาเรน อคฺคเหสิ, สกสญฺญาย คหิตตฺตา ปนสฺส ปาราชิกํ นตฺถิ, กิลเมตฺวา คหิตตฺตา อาปตฺติ ปญฺญตฺตา.

631. 'Naquele tempo...' refere-se à regra de treinamento sobre tomar de volta o manto. Ali, a expressão 'yampi tyāhaṃ' significa 'o que quer que eu [tenha dado] a ti'. Diz-se que ele deu o manto pensando: 'Carregando minha tigela, manto, sandálias e lençol, ele sairá em viagem comigo'. Por isso ele disse isso. 'Tomou de volta' (acchindi) significa que ele pegou à força; no entanto, por ter pegado com a percepção de que era sua própria propriedade, não há ofensa de derrota (pārājika) para ele. Mas por ter pegado causando aflição ao outro, a ofensa foi estabelecida.

---

๖๓๓. สยํ อจฺฉินฺทติ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ เอกํ จีวรํ เอกาพทฺธานิ จ พหูนิ อจฺฉินฺทโต เอกา อาปตฺติ. เอกโต อพทฺธานิ วิสุํ วิสุํ ฐิตานิ จ พหูนิ อจฺฉินฺทโต ‘‘สงฺฆาฏึ อาหร, อุตฺตราสงฺคํ อาหรา’’ติ เอวํ อาหราปยโต จ วตฺถุคณนาย อาปตฺติโย. ‘‘มยา ทินฺนานิ สพฺพานิ อาหรา’’ติ วทโตปิ เอกวจเนเนว สมฺพหุลา อาปตฺติโย.

633. Sobre 'Se ele mesmo toma de volta, incorre em Nissaggiya Pācittiya': para quem toma de volta um único manto, ou muitos mantos que estão amarrados juntos, há uma única ofensa. Para quem toma de volta muitos mantos que não estão amarrados juntos e estão separados, ou para quem faz outro trazê-los dizendo: 'Traga o manto externo (saṅghāṭi), traga o manto superior (uttarāsaṅga)', há ofensas de acordo com o número de objetos. Mesmo para quem diz: 'Traga todos os mantos que eu te dei', há múltiplas ofensas por meio de uma única declaração.

---

อญฺญํ อาณาเปติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ ‘‘จีวรํ คณฺหา’’ติ อาณาเปติ, เอกํ ทุกฺกฏํ. อาณตฺโต พหูนิ คณฺหาติ, เอกํ ปาจิตฺติยํ ‘‘สงฺฆาฏึ คณฺห, อุตฺตราสงฺคํ คณฺหา’’ติ วทโต วาจาย วาจาย ทุกฺกฏํ. ‘‘มยา ทินฺนานิ สพฺพานิ คณฺหา’’ติ วทโต เอกวาจาย สมฺพหุลา อาปตฺติโย.

Sobre 'Se ele ordena a outro, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa)': se ele ordena 'Pegue o manto', há uma ofensa de má conduta. Se o ordenado pega muitos mantos, há uma ofensa de Pācittiya [para o mandante]. Para quem diz: 'Pegue o manto externo, pegue o manto superior', há uma ofensa de má conduta para cada palavra dita. Para quem diz: 'Pegue todos os mantos que eu te dei', há múltiplas ofensas por meio de uma única declaração.

---

๖๓๔. อญฺญํ ปริกฺขารนฺติ วิกปฺปนุปคปจฺฉิมจีวรํ ฐเปตฺวา ยํ กิญฺจิ อนฺตมโส สูจิมฺปิ. เวเฐตฺวา ฐปิตสูจีสุปิ วตฺถุคณนาย ทุกฺกฏานิ. สิถิลเวฐิตาสุ เอวํ. คาฬฺหํ กตฺวา พทฺธาสุ ปน เอกเมว ทุกฺกฏนฺติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ. สูจิฆเร ปกฺขิตฺตาสุปิ เอเสว นโย. ถวิกาย ปกฺขิปิตฺวา สิถิลพทฺธ คาฬฺหพทฺเธสุ ติกฏุกาทีสุ เภสชฺเชสุปิ เอเสว นโย.

634. Sobre 'Outro requisito' (aññaṃ parikkhāraṃ): excluindo o menor manto adequado para partilha (vikappana), refere-se a qualquer outra coisa, até mesmo uma agulha. Mesmo para agulhas guardadas embrulhadas, há ofensas de má conduta (dukkaṭa) de acordo com o número de objetos. O mesmo se aplica se estiverem embrulhadas frouxamente. No entanto, se estiverem amarradas firmemente juntas, há apenas uma única ofensa de má conduta, conforme dito no Mahāpaccarī. O mesmo método se aplica para agulhas colocadas em um porta-agulhas. O mesmo método se aplica para medicamentos como as três especiarias picantes (tikaṭuka) colocados em uma bolsa, quer estejam frouxamente ou firmemente amarrados.

---

๖๓๕. โส [Pg.302] วา เทตีติ ‘‘ภนฺเต, ตุมฺหากํเยว อิทํ สารุปฺป’’นฺติ เอวํ วา เทติ, อถ วา ปน ‘‘อาวุโส, มยํ ตุยฺหํ ‘วตฺตปฏิปตฺตึ กริสฺสติ, อมฺหากํ สนฺติเก อุปชฺฌํ คณฺหิสฺสติ, ธมฺมํ ปริยาปุณิสฺสตี’ติ จีวรํ อทมฺห, โส ทานิ ตฺวํ น วตฺตํ กโรสิ, น อุปชฺฌํ คณฺหาสิ, น ธมฺมํ ปริยาปุณาสี’’ติ เอวมาทีนิ วุตฺโต ‘‘ภนฺเต, จีวรตฺถาย มญฺเญ ภณถ, อิทํ โว จีวร’’นฺติ เทติ, เอวมฺปิ โส วา เทติ. ทิสาปกฺกนฺตํ วา ปน ทหรํ ‘‘นิวตฺเตถ น’’นฺติ ภณติ, โส น นิวตฺตติ. จีวรํ คเหตฺวา รุนฺธถาติ, เอวํ เจ นิวตฺตติ, สาธุ. สเจ ‘‘ปตฺตจีวรตฺถาย มญฺเญ ตุมฺเห ภณถ, คณฺหถ น’’นฺติ เทติ. เอวมฺปิ โส วา เทติ, วิพฺภนฺตํ วา ทิสฺวา ‘‘มยํ ตุยฺหํ ‘วตฺตํ กริสฺสตี’ติ ปตฺตจีวรํ อทมฺห, โส ทานิ ตฺวํ วิพฺภมิตฺวา จรสี’’ติ วทติ. อิตโร ‘‘คณฺหถ ตุมฺหากํ ปตฺตจีวร’’นฺติ เทติ, เอวมฺปิ โส วา เทติ. ‘‘มม สนฺติเก อุปชฺฌํ คณฺหนฺตสฺเสว เทมิ, อญฺญตฺถ คณฺหนฺตสฺส น เทมิ. วตฺตํ กโรนฺตสฺเสว เทมิ, อกโรนฺตสฺส น เทมิ, ธมฺมํ ปริยาปุณนฺตสฺเสว เทมิ, อปริยาปุณนฺตสฺส น เทมิ, อวิพฺภมนฺตสฺเสว เทมิ, วิพฺภมนฺตสฺส น เทมี’’ติ เอวํ ปน ทาตุํ น วฏฺฏติ, ททโต ทุกฺกฏํ. อาหราเปตุํ ปน วฏฺฏติ. จชิตฺวา ทินฺนํ อจฺฉินฺทิตฺวา คณฺหนฺโต ภณฺฑคฺเฆน กาเรตพฺโพ. เสสเมตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

635. Sobre 'Ou se ele mesmo o devolve' (so vā deti): se ele o devolve dizendo: 'Venerável Senhor, isto é adequado apenas para o senhor'; ou se, ao ser questionado com palavras como: 'Amigo, nós te demos o manto pensando: "Ele cumprirá seus deveres, tomará a mim como preceptor e aprenderá o Dhamma". Agora tu não cumpres os deveres, não me tens como preceptor e não aprendes o Dhamma', ele o devolve dizendo: 'Venerável Senhor, creio que falas por causa do manto; aqui está o teu manto' — mesmo assim, isso se enquadra em 'ou se ele mesmo o devolve'. Ou se ele diz a um jovem monge que partiu para outra direção: 'Façam-no voltar', mas ele não volta, e ele diz: 'Segurem-no pegando o manto'. Se ele voltar assim, ótimo. Se ele o devolve dizendo: 'Creio que falais por causa da tigela e do manto; tomai-os' — mesmo assim, isso se enquadra em 'ou se ele mesmo o devolve'. Ou se, ao ver um que abandonou a vida monástica, ele diz: 'Nós te demos a tigela e o manto pensando: "Ele cumprirá os deveres". Agora tu abandonaste a vida monástica e andas por aí', e o outro devolve dizendo: 'Tomai de volta a vossa tigela e manto' — mesmo assim, isso se enquadra em 'ou se ele mesmo o devolve'. No entanto, não é apropriado dar dizendo: 'Dou apenas a quem toma a mim como preceptor, não dou a quem toma outro preceptor. Dou apenas a quem cumpre os deveres, não dou a quem não cumpre. Dou apenas a quem aprende o Dhamma, não dou a quem não aprende. Dou apenas a quem não abandona a vida monástica, não dou a quem a abandona'. Para quem dá dessa forma, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). No entanto, é apropriado pedir para trazer de volta. Aquele que toma à força um manto que já havia sido dado por renúncia deve ser punido de acordo com o valor do bem. O restante aqui é de fácil compreensão.

---

ติสมุฏฺฐานํ – กายจิตฺตโต วาจาจิตฺตโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ, กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทุกฺขเวทนนฺติ.

Possui três origens: origina-se do corpo e da mente, da fala e da mente, ou do corpo, da fala e da mente; é uma ação (kiriya), é liberado pela percepção (saññāvimokkha), é com mente (sacittaka), é uma infração no mundo (lokavajja), envolve ação corporal e verbal, possui mente insalubre (akusalacitta) e sensação dolorosa.

---

จีวรอจฺฉินฺทนสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre tomar de volta o manto está concluída.

---

๖. สุตฺตวิญฺญตฺติสิกฺขาปทวณฺณนา

6. Explicação da regra de treinamento sobre solicitar fio (Suttaviññatti-sikkhāpada)

---

๖๓๖. เตน สมเยนาติ สุตฺตวิญฺญตฺติสิกฺขาปทํ. ตตฺถ โขมนฺติ โขมวาเกหิ กตสุตฺตํ. กปฺปาสิกนฺติ กปฺปาสโต นิพฺพตฺตํ. โกเสยฺยนฺติ โกสิยํสูหิ กนฺติตฺวา กตสุตฺตํ. กมฺพลนฺติ เอฬกโลมสุตฺตํ. สาณนฺติ สาณวากสุตฺตํ. ภงฺคนฺติ ปาเฏกฺกํ วากสุตฺตเมวาติ เอเก. เอเตหิ ปญฺจหิ มิสฺเสตฺวา กตสุตฺตํ ปน ‘‘ภงฺค’’นฺติ เวทิตพฺพํ.

636. 'Naquele tempo...' refere-se à regra de treinamento sobre solicitar fio. Ali, 'de linho' (khoma) significa fio feito de fibras de linho. 'De algodão' (kappāsika) significa fio produzido a partir do algodão. 'De seda' (koseyya) significa fio feito de filamentos de seda fiados. 'De lã' (kambala) significa fio de lã de ovelha. 'De cânhamo' (sāṇa) significa fio de cânhamo. 'Bhaṅga' é um tipo separado de fio de fibra, segundo alguns; no entanto, deve-se entender como 'bhaṅga' o fio feito misturando estes cinco materiais.

---

วายาเปติ ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏนฺติ สเจ ตนฺตวายสฺส ตุริเวมาทีนิ นตฺถิ, ตานิ ‘‘อรญฺญโต อาหริสฺสามี’’ติ วาสึ วา ผรสุํ วา [Pg.303] นิเสติ, ตโต ปฏฺฐาย ยํ ยํ อุปกรณตฺถาย วา จีวรวายนตฺถาย วา กโรติ, สพฺพตฺถ ตนฺตวายสฺส ปโยเค ปโยเค ภิกฺขุสฺส ทุกฺกฏํ. ทีฆโต วิทตฺถิมตฺเต ติริยญฺจ หตฺถมตฺเต วีเต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘ยาว ปริโยสานํ วายาเปนฺตสฺส ผลเก ผลเก นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติย’’นฺติ วุตฺตํ. ตมฺปิ อิทเมว ปมาณํ สนฺธาย วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. วิกปฺปนุปคปจฺฉิมญฺหิ จีวรสงฺขฺยํ คจฺฉตีติ.

Sobre 'Se ele faz tecer, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) para cada esforço': se o tecelão não tem os instrumentos como a lançadeira e o tear, e o monge, pensando 'Vou trazê-los da floresta', afia uma faca ou um machado, a partir daí, qualquer esforço que ele faça para obter os instrumentos ou para tecer o manto, em cada um desses esforços do tecelão, há uma ofensa de má conduta para o monge. Quando uma medida de um palmo (vidatthi) de comprimento e um côvado (hattha) de largura é tecida, incorre em Nissaggiya Pācittiya. No entanto, no Mahāpaccarī é dito: 'Para quem faz tecer até o fim, há um Nissaggiya Pācittiya para cada rolo de tecido (phalaka)'. Deve-se entender que isso também foi dito referindo-se a esta mesma medida. Pois o menor manto adequado para partilha entra na contagem de mantos.

---

อปิเจตฺถ เอวํ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ – สุตฺตํ ตาว สามํ วิญฺญาปิตํ อกปฺปิยํ, เสสํ ญาตกาทิวเสน อุปฺปนฺนํ กปฺปิยํ. ตนฺตวาโยปิ อญฺญาตกอปฺปวาริโต วิญฺญตฺติยา ลทฺโธ อกปฺปิโย, เสโส กปฺปิโย. ตตฺถ อกปฺปิยสุตฺตํ อกปฺปิยตนฺตวาเยน วายาเปนฺตสฺส ปุพฺเพ วุตฺตนเยน นิสฺสคฺคิยํ. เตเนว ปน กปฺปิยสุตฺตํ วายาเปนฺตสฺส ยถา ปุพฺเพ นิสฺสคฺคิยํ, เอวํ ทุกฺกฏํ. เตเนว กปฺปิยํ อกปฺปิยญฺจ สุตฺตํ วายาเปนฺตสฺส ยทิ ปจฺฉิมจีวรปฺปมาเณน เอโก ปริจฺเฉโท สุทฺธกปฺปิยสุตฺตมโย, เอโก อกปฺปิยสุตฺตมโยติ เอวํ เกทารพทฺธํ วิย จีวรํ โหติ, อกปฺปิยสุตฺตมเย ปริจฺเฉเท ปาจิตฺติยํ, อิตรสฺมึ ตเถว ทุกฺกฏํ. ยทิ ตโต อูนปริจฺเฉทา โหนฺติ, อนฺตมโส อจฺฉิมณฺฑลปฺปมาณาปิ, สพฺพปริจฺเฉเทสุ ปริจฺเฉทคณนาย ทุกฺกฏํ. อถ เอกนฺตริเกน วา สุตฺเตน ทีฆโต วา กปฺปิยํ ติริยํ อกปฺปิยํ กตฺวา วีตํ โหติ, ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ. กปฺปิยตนฺตวาเยนปิ อกปฺปิยสุตฺตํ วายาเปนฺตสฺส ยถา ปุพฺเพ นิสฺสคฺคิยํ, เอวํ ทุกฺกฏํ. เตเนว กปฺปิยญฺจ อกปฺปิยญฺจ สุตฺตํ วายาเปนฺตสฺส สเจ ปจฺฉิมจีวรปฺปมาณา อูนกา วา อกปฺปิยสุตฺตปริจฺเฉทา โหนฺติ, เตสุ ปริจฺเฉทคณนาย ทุกฺกฏํ. กปฺปิยสุตฺตปริจฺเฉเทสุ อนาปตฺติ. อถ เอกนฺตริเกน วา สุตฺเตน ทีฆโต วา กปฺปิยํ ติริยํ อกปฺปิยํ กตฺวา วีตํ โหติ, ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ.

Além disso, aqui deve-se compreender a seguinte decisão: primeiramente, o fio solicitado pelo próprio monge é inadequado (akappiya); o restante, obtido por meio de parentes ou convites, é adequado (kappiya). O tecelão também, se não for parente nem tiver feito convite, e for obtido por solicitação, é inadequado; o restante é adequado. Ali, para quem faz tecer fio inadequado por um tecelão inadequado, há um Nissaggiya conforme o método mencionado anteriormente. No entanto, para quem faz o mesmo tecelão tecer fio adequado, em vez de Nissaggiya, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Para quem faz o mesmo tecelão tecer fios adequados e inadequados, se o manto for como um campo de arroz dividido por diques (kedārabaddha), onde uma seção do tamanho do menor manto é feita puramente de fio adequado e outra seção é feita de fio inadequado, há um Pācittiya na seção de fio inadequado, e uma ofensa de má conduta na outra seção. Se houver seções menores do que isso, mesmo do tamanho da pupila do olho, há uma ofensa de má conduta em todas as seções de acordo com o número de seções. Ou se for tecido com fios alternados, ou se o fio adequado for usado no comprimento e o inadequado na largura, há uma ofensa de má conduta para cada rolo de tecido. Mesmo para quem faz um tecelão adequado tecer fio inadequado, em vez de Nissaggiya, há uma ofensa de má conduta. Para quem faz o mesmo tecelão tecer fios adequados e inadequados, se houver seções de fio inadequado do tamanho do menor manto ou menores, há uma ofensa de má conduta de acordo com o número de seções. Não há ofensa nas seções de fio adequado. Ou se for tecido com fios alternados, ou se o fio adequado for usado no comprimento e o inadequado na largura, há uma ofensa de má conduta para cada rolo de tecido.

---

ยทิ ปน ทฺเว ตนฺตวายา โหนฺติ, เอโก กปฺปิโย เอโก อกปฺปิโย, สุตฺตญฺจ อกปฺปิยํ, เต เจ วาเรน วินนฺติ, อกปฺปิยตนฺตวาเยน วีเต ผลเก ผลเก ปาจิตฺติยํ, อูนตเร ทุกฺกฏํ. อิตเรน วีเต อุภยตฺถ ทุกฺกฏํ. สเจ ทฺเวปิ เวมํ คเหตฺวา เอกโต วินนฺติ, ผลเก ผลเก ปาจิตฺติยํ. อถ สุตฺตํ กปฺปิยํ, จีวรญฺจ เกทารพทฺธาทีหิ สปริจฺเฉทํ, อกปฺปิยตนฺตวาเยน วีเต ปริจฺเฉเท ปริจฺเฉเท ทุกฺกฏํ, อิตเรน วีเต อนาปตฺติ. สเจ ทฺเวปิ [Pg.304] เวมํ คเหตฺวา เอกโต วินนฺติ, ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ. อถ สุตฺตมฺปิ กปฺปิยญฺจ อกปฺปิยญฺจ, เต เจ วาเรน วินนฺติ, อกปฺปิยตนฺตวาเยน อกปฺปิยสุตฺตมเยสุ ปจฺฉิมจีวรปฺปมาเณสุ ปริจฺเฉเทสุ วีเตสุ ปริจฺเฉทคณนาย ปาจิตฺติยํ. อูนกตเรสุ กปฺปิยสุตฺตมเยสุ จ ทุกฺกฏํ. กปฺปิยตนฺตวาเยน อกปฺปิยสุตฺตมเยสุ ปมาณยุตฺเตสุ วา อูนเกสุ วา ทุกฺกฏเมว. กปฺปิยสุตฺตมเยสุ อนาปตฺติ.

Se, no entanto, houver dois tecelões, um adequado e outro inadequado, e o fio for inadequado, e eles tecerem em turnos: quando tecido pelo tecelão inadequado, há um Pācittiya para cada rolo de tecido; se for menor [que a medida do menor manto], há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa). Quando tecido pelo outro [tecelão adequado], há uma ofensa de má conduta em ambos os casos. Se ambos segurarem a lançadeira e tecerem juntos, há um Pācittiya para cada rolo de tecido. Se o fio for adequado e o manto tiver seções como um campo de arroz dividido por diques: nas seções tecidas pelo tecelão inadequado, há uma ofensa de má conduta para cada seção; nas tecidas pelo outro, não há ofensa. Se ambos segurarem a lançadeira e tecerem juntos, há uma ofensa de má conduta para cada rolo de tecido. Se o fio também for adequado e inadequado, e eles tecerem em turnos: nas seções feitas de fio inadequado do tamanho do menor manto tecidas pelo tecelão inadequado, há um Pācittiya de acordo com o número de seções. Nas seções menores e nas feitas de fio adequado, há uma ofensa de má conduta. Nas seções feitas de fio inadequado tecidas pelo tecelão adequado, quer tenham a medida correta ou sejam menores, há apenas uma ofensa de má conduta. Nas seções feitas de fio adequado, não há ofensa.

---

อถ เอกนฺตริเกน วา สุตฺเตน ทีฆโต วา อกปฺปิยํ ติริยํ กปฺปิยํ กตฺวา วินนฺติ, อุโภปิ วา เต เวมํ คเหตฺวา เอกโต วินนฺติ, อปริจฺเฉเท จีวเร ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ, สปริจฺเฉเท ปริจฺเฉทวเสน ทุกฺกฏานีติ. อยํ ปน อตฺโถ มหาอฏฺฐกถายํ อปากโฏ, มหาปจฺจริยาทีสุ ปากโฏ. อิธ สพฺพากาเรเนว ปากโฏ.

Se eles tecerem com fios alternados, ou usando fio inadequado no comprimento e adequado na largura, ou se ambos segurarem a lançadeira e tecerem juntos: no manto sem seções divididas, há uma ofensa de má conduta (dukkaṭa) para cada rolo de tecido; no manto com seções divididas, há ofensas de má conduta de acordo com as seções. Este significado, no entanto, não é claro no Grande Comentário (Mahā-aṭṭhakathā), mas é claro no Mahāpaccarī e em outros textos. Aqui, ele é claro em todos os aspectos.

---

สเจ สุตฺตมฺปิ กปฺปิยํ, ตนฺตวาโยปิ กปฺปิโย ญาตกปฺปวาริโต วา มูเลน วา ปโยชิโต, วายาปนปจฺจยา อนาปตฺติ. ทสาหาติกฺกมนปจฺจยา ปน อาปตฺตึ รกฺขนฺเตน วิกปฺปนุปคปฺปมาณมตฺเต วีเต ตนฺเต ฐิตํเยว อธิฏฺฐาตพฺพํ. ทสาหาติกฺกเมน นิฏฺฐาปิยมานญฺหิ นิสฺสคฺคิยํ ภเวยฺยาติ. ญาตกาทีหิ ตนฺตํ อาโรเปตฺวา ‘‘ตุมฺหากํ, ภนฺเต, อิทํ จีวรํ คณฺเหยฺยาถา’’ติ นิยฺยาติเตปิ เอเสว นโย.

Se o fio for adequado e o tecelão também for adequado — por ser parente, ter feito convite ou ter sido contratado por um pagamento —, não há ofensa devido ao ato de fazer tecer. No entanto, para evitar a ofensa decorrente de ultrapassar o limite de dez dias, assim que uma quantidade equivalente ao tamanho do menor manto adequado para partilha for tecida, o monge deve determinar mentalmente (adhiṭṭhātabba) o tecido enquanto ele ainda está no tear. Pois se o manto for concluído após ultrapassar dez dias, ele se tornaria sujeito a Nissaggiya. O mesmo método se aplica quando parentes ou outros colocam o fio no tear e o oferecem dizendo: 'Venerável Senhor, por favor, receba este manto quando estiver pronto'.

---

สเจ ตนฺตวาโย เอวํ ปโยชิโต วา สยํ ทาตุกาโม วา หุตฺวา ‘‘อหํ, ภนฺเต, ตุมฺหากํ จีวรํ อสุกทิวเส นาม วายิตฺวา ฐเปสฺสามี’’ติ วทติ, ภิกฺขุ จ เตน ปริจฺฉินฺนทิวสโต ทสาหํ อติกฺกาเมติ, นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ.

Se o tecelão assim contratado, ou desejando doar por iniciativa própria, disser: 'Venerável Senhor, eu tecerei e guardarei o vosso manto em tal dia', e o monge deixar passar dez dias a partir do dia determinado por ele, incorre em Nissaggiya Pācittiya.

---

สเจ ปน ตนฺตวาโย ‘‘อหํ ตุมฺหากํ จีวรํ วายิตฺวา สาสนํ เปเสสฺสามี’’ติ วตฺวา ตเถว กโรติ, เตน เปสิตภิกฺขุ ปน ตสฺส ภิกฺขุโน น อาโรเจติ, อญฺโญ ทิสฺวา วา สุตฺวา วา ‘‘ตุมฺหากํ, ภนฺเต, จีวรํ นิฏฺฐิต’’นฺติ อาโรเจติ, เอตสฺส อาโรจนํ น ปมาณํ. ยทา ปน เตน เปสิโตเยว อาโรเจติ, ตสฺส วจนํ สุตทิวสโต ปฏฺฐาย ทสาหํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ.

Se, no entanto, o tecelão disser: 'Eu tecerei o vosso manto e enviarei uma mensagem' e fizer exatamente isso, mas o monge enviado por ele não informar o monge dono do manto, e outra pessoa, tendo visto ou ouvido, informar: 'Venerável Senhor, o vosso manto está pronto', a informação desta outra pessoa não é o que conta. No entanto, quando o próprio monge enviado por ele informar, para quem deixar passar dez dias a partir do dia em que ouviu suas palavras, incorre em Nissaggiya Pācittiya.

---

สเจ ตนฺตวาโย ‘‘อหํ ตุมฺหากํ จีวรํ วายิตฺวา กสฺสจิ หตฺเถ ปหิณิสฺสามี’’ติ วตฺวา ตเถว กโรติ, จีวรํ คเหตฺวา คตภิกฺขุ ปน อตฺตโน ปริเวเณ ฐเปตฺวา ตสฺส น อาโรเจติ, อญฺโญ โกจิ ภณติ [Pg.305] ‘‘อปิ, ภนฺเต, อธุนา อาภตํ จีวรํ สุนฺทร’’นฺติ? ‘‘กุหึ, อาวุโส, จีวร’’นฺติ? ‘‘อิตฺถนฺนามสฺส หตฺเถ เปสิต’’นฺติ. เอตสฺสปิ วจนํ น ปมาณํ. ยทา ปน โส ภิกฺขุ จีวรํ เทติ, ลทฺธทิวสโต ปฏฺฐาย ทสาหํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. สเจ ปน วายาปนมูลํ อทินฺนํ โหติ, ยาว กากณิกมตฺตมฺปิ อวสิฏฺฐํ, ตาว รกฺขติ.

Se o tecelão disser: 'Eu tecerei o vosso manto e o enviarei pelas mãos de alguém' e fizer exatamente isso, mas o monge que levou o manto o guardar em sua própria cela e não informar o dono, e outra pessoa disser: 'Venerável Senhor, o manto recém-trazido é bonito?', e o dono perguntar: 'Onde está o manto, amigo?', e ela responder: 'Foi enviado pelas mãos de fulano' — as palavras desta outra pessoa também não são o que conta. No entanto, quando aquele monge entregar o manto, para quem deixar passar dez dias a partir do dia em que o recebeu, incorre em Nissaggiya Pācittiya. Se, contudo, o pagamento pelo trabalho de tecer não tiver sido pago, enquanto restar mesmo que o valor de uma moeda kākaṇika por pagar, o monge está protegido.

---

๖๔๐. อนาปตฺติ จีวรํ สิพฺเพตุนฺติ จีวรสิพฺพนตฺถาย สุตฺตํ วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ อตฺโถ. อาโยเคติอาทีสุปิ นิมิตฺตตฺเถ ภุมฺมวจนํ, อาโยคาทินิมิตฺตํ วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ วุตฺตํ โหติ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

640. Sobre 'Não há ofensa para costurar o manto' (anāpatti cīvaraṃ sibbetuṃ): o significado é que não há ofensa para quem solicita fio com o propósito de costurar o manto. Nas palavras 'para a faixa de meditação' (āyoge) etc., o caso locativo é usado no sentido de causa; o que se quer dizer é que não há ofensa para quem solicita fio com o propósito de fazer uma faixa de meditação, etc. O restante aqui é de fácil compreensão.

---

ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Tem seis origens, é uma ação, não há liberação por percepção, é sem mente, é uma infração por regulamento, é ação corporal e ação verbal, tem três mentes, tem três sensações.

---

สุตฺตวิญฺญตฺติสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre a solicitação de fio está concluída.

---

๗. มหาเปสการสิกฺขาปทวณฺณนา

7. A explicação da regra de treinamento sobre o grande tecelão

---

๖๔๑. เตน สมเยนาติ มหาเปสการสิกฺขาปทํ. ตตฺถ สุตฺตํ ธารยิตฺวาติ สุตฺตํ ตุเลตฺวา ปลปริจฺเฉทํ กตฺวา. อปฺปิตนฺติ ฆนํ. สุวีตนฺติ สุฏฺฐุ วีตํ, สพฺพฏฺฐาเนสุ สมํ กตฺวา วีตํ. สุปฺปวายิตนฺติ สุฏฺฐุ ปวายิตํ สพฺพฏฺฐาเนสุ สมํ กตฺวา ตนฺเต ปสาริตํ. สุวิเลขิตนฺติ เลขนิยา สุฏฺฐุ วิลิขิตํ. สุวิตจฺฉิตนฺติ โกจฺเฉน สุฏฺฐุ วิตจฺฉิตํ, สุนิทฺโธตนฺติ อตฺโถ. ปฏิพทฺธนฺติ เวกลฺลํ. ตนฺเตติ ตนฺเต ทีฆโต ปสารเณเยว อุปเนตฺวาติ อตฺโถ.

641. ‘Naquele tempo...’ refere-se à regra de treinamento sobre o grande tecelão. Nela, ‘tendo pesado o fio’ (suttaṃ dhārayitvā) significa pesando o fio e determinando a medida em palas. ‘Compacto’ (appitaṃ) significa denso. ‘Bem tecido’ (suvītaṃ) significa muito bem tecido, tecido de forma uniforme em todas as partes. ‘Bem estendido’ (suppavāyitṃ) significa muito bem estendido, estendido de forma uniforme no tear em todas as partes. ‘Bem raspado’ (suvilekhitaṃ) significa muito bem raspado com um raspador. ‘Bem penteado’ (suvitacchitā) significa muito bem penteado com uma escova, significando bem limpo. ‘Vinculado’ (paṭibaddhaṃ) significa que não haverá deficiência. ‘No tear’ (tante) significa trazendo-o para ser estendido no tear apenas no sentido do comprimento.

---

๖๔๒. ตตฺร เจ โส ภิกฺขูติ ยตฺร คาเม วา นิคเม วา เต ตนฺตวายา ตตฺร. วิกปฺปํ อาปชฺเชยฺยาติ วิสิฏฺฐํ กปฺปํ อธิกวิธานํ อาปชฺเชยฺย. ปาฬิยํ ปน เยนากาเรน วิกปฺปํ อาปนฺโน โหติ, ตํ ทสฺเสตุํ ‘‘อิทํ โข, อาวุโส’’ติอาทิ วุตฺตํ.

642. ‘Se ali aquele bhikkhu...’ significa na vila ou cidade onde estão aqueles tecelões. ‘Fizesse uma especificação’ (vikappaṃ āpajjeyya) significa que ele faria uma especificação especial, uma instrução adicional. No texto canônico, para mostrar a maneira pela qual ele faz essa especificação, diz-se: ‘Isto, de fato, amigos...’ e assim por diante.

---

ธมฺมมฺปิ ภณตีติ ธมฺมกถมฺปิ กเถติ, ‘‘ตสฺส วจเนน อายตํ วา วิตฺถตํ วา อปฺปิตํ วา’’ติ สุตฺตวฑฺฒนอาการเมว ทสฺเสติ.

‘Também fala sobre o Dhamma’ significa que ele também profere um discurso sobre o Dhamma. Com as palavras ‘por suas palavras, [que seja feito] longo, largo ou compacto’, mostra-se apenas a maneira de aumentar a quantidade de fio.

---

ปุพฺเพ [Pg.306] อปฺปวาริโตติ จีวรสามิเกหิ ปุพฺเพ อปฺปวาริโต หุตฺวา. เสสํ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

‘Sem ter sido convidado previamente’ significa sem ter sido convidado previamente pelos donos do manto. O restante tem significado claro.

---

ฉสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ,

Tem seis origens, é uma ação, não há liberação por percepção, é sem mente, é uma infração por regulamento, é ação corporal e ação verbal,

---

ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

tem três mentes, tem três sensações.

---

มหาเปสการสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre o grande tecelão está concluída.

---

๘. อจฺเจกจีวรสิกฺขาปทวณฺณนา

8. A explicação da regra de treinamento sobre o manto urgente

---

๖๔๖-๙. เตน สมเยนาติ อจฺเจกจีวรสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ทสาหานาคตนฺติ ทส อหานิ ทสาหํ, เตน ทสาเหน อนาคตา ทสาหานาคตา, ทสาเหน อสมฺปตฺตาติ อตฺโถ, ตํ ทสาหานาคตํ, อจฺจนฺตสํโยควเสน ภุมฺมตฺเถ อุปโยควจนํ, เตเนวสฺส ปทภาชเน ‘‘ทสาหานาคตายา’’ติ วุตฺตํ. ปวารณายาติ อิทํ ปน ยา สา ทสาหานาคตาติ วุตฺตา, ตํ สรูปโต ทสฺเสตุํ อสมฺโมหตฺถํ อนุปโยควจนํ.

646-9. ‘Naquele tempo...’ refere-se à regra de treinamento sobre o manto urgente. Nela, ‘faltando dez dias’ (dasāhānāgataṃ) significa dez dias; o que ainda não chegou por dez dias é ‘dasāhānāgataṃ’, significando que faltam dez dias para chegar. Esse termo ‘dasāhānāgataṃ’ é um caso acusativo usado no sentido locativo devido à conexão contínua de tempo; por essa mesma razão, na análise das palavras, diz-se ‘dasāhānāgatāya’. O termo ‘para a Pavāraṇā’ (pavāraṇāya) é usado para mostrar especificamente aquela lua cheia de Kattika de três meses que foi chamada de ‘faltando dez dias’, a fim de evitar confusão, não sendo usado no caso acusativo.

---

กตฺติกเตมาสิกปุณฺณมนฺติ ปฐมกตฺติกเตมาสิกปุณฺณมํ. อิธาปิ ปฐมปทสฺส อนุปโยคตฺตา ปุริมนเยเนว ภุมฺมตฺเถ อุปโยควจนํ. อิทํ วุตฺตํ โหติ – ‘‘‘ยโต ปฏฺฐาย ปฐมมหาปวารณา ทสาหานาคตา’ติ วุจฺจติ, สเจปิ ตานิ ทิวสานิ อจฺจนฺตเมว ภิกฺขุโน อจฺเจกจีวรํ อุปฺปชฺเชยฺย, ‘อจฺเจกํ อิท’นฺติ ชานมาเนน ภิกฺขุนา สพฺพมฺปิ ปฏิคฺคเหตพฺพ’’นฺติ. เตน ปวารณามาสสฺส ชุณฺหปกฺขปญฺจมิโต ปฐาย อุปฺปนฺนสฺส จีวรสฺส นิธานกาโล ทสฺสิโต โหติ. กามญฺเจส ‘‘ทสาหปรมํ อติเรกจีวรํ ธาเรตพฺพ’’นฺติ อิมินาว สิทฺโธ, อตฺถุปฺปตฺติวเสน ปน อปุพฺพํ วิย อตฺถํ ทสฺเสตฺวา สิกฺขาปทํ ฐปิตํ.

‘A lua cheia de Kattika de três meses’ (kattikatemāsikapuṇṇamaṃ) refere-se à primeira lua cheia de Kattika de três meses. Aqui também, como o primeiro termo não está no acusativo, ele é usado no caso acusativo com sentido locativo, conforme o método anterior. O que se quer dizer é: ‘A partir de quando se diz que faltam dez dias para a primeira grande Pavāraṇā, se durante esses dias um manto urgente surgir continuamente para um bhikkhu, sabendo que “este é um manto urgente”, o bhikkhu pode aceitar tudo’. Com isso, mostra-se o período de armazenamento do manto que surge a partir do quinto dia da quinzena clara do mês da Pavāraṇā. Embora isso já esteja estabelecido pela regra “um manto extra pode ser guardado no máximo por dez dias”, a regra de treinamento foi estabelecida pelo Abençoado mostrando o significado como se fosse algo novo, devido ao surgimento de uma situação específica.

---

อจฺเจกจีวรนฺติ อจฺจายิกจีวรํ วุจฺจติ, ตสฺส ปน อจฺจายิกภาวํ ทสฺเสตุํ ‘‘เสนาย วา คนฺตุกาโม โหตี’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ สทฺธาติ อิมินา สทฺธามตฺตกเมว ทสฺสิตํ. ปสาโทติ อิมินา สุปฺปสนฺนา พลวสทฺธา. เอตํ อจฺเจกจีวรํ นามาติ เอตํ อิเมหิ การเณหิ ทาตุกาเมน ทูตํ วา เปเสตฺวา สยํ วา อาคนฺตฺวา ‘‘วสฺสาวาสิกํ ทสฺสามี’’ติ เอวํ อาโรจิตํ จีวรํ อจฺเจกจีวรํ นาม โหตี. ฉฏฺฐิโต ปฏฺฐาย [Pg.307] ปน อุปฺปนฺนํ อนจฺเจกจีวรมฺปิ ปจฺจุทฺธริตฺวา ฐปิตจีวรมฺปิ เอตํ ปริหารํ ลภติเยว.

‘Manto urgente’ (accekacīvaraṃ) refere-se a um manto que deve ser oferecido com pressa. Para mostrar o seu caráter urgente, diz-se: ‘desejando ir com o exército’, etc. Ali, com a palavra ‘fé’ (saddhā), mostra-se apenas a mera fé. Com ‘devoção’ (pasāda), mostra-se uma fé forte e muito confiante. ‘Este é chamado de manto urgente’ significa que, por essas razões, quando alguém deseja doar e envia um mensageiro ou vem pessoalmente e anuncia: ‘Darei um manto para a residência das chuvas’, tal manto é chamado de manto urgente. No entanto, a partir do sexto dia, mesmo um manto não urgente que tenha surgido, ou um manto guardado após ser renunciado, também recebe essa mesma proteção.

---

สญฺญาณํ กตฺวา นิกฺขิปิตพฺพนฺติ กิญฺจิ นิมิตฺตํ กตฺวา ฐเปตพฺพํ. กสฺมา เอตํ วุตฺตํ? ยทิ หิ ตํ ปุเร ปวารณาย วิภชนฺติ. เยน คหิตํ, เตน ฉินฺนวสฺเสน น ภวิตพฺพํ. สเจ ปน โหติ, ตํ จีวรํ สงฺฆิกเมว โหติ. ตโต สลฺลกฺเขตฺวา สุขํ ทาตุํ ภวิสฺสตีติ.

‘Deve ser guardado após fazer uma marca’ (saññāṇaṃ katvā nikkhipitabbaṃ) significa que deve ser guardado após fazer algum sinal identificador. Por que isso foi dito? Pois, se eles distribuírem esse manto antes da Pavāraṇā, aquele que o recebeu não deve ser um cujo retiro das chuvas foi quebrado. Se, no entanto, ele for alguém com o retiro quebrado, esse manto pertence à Sangha. Portanto, ao observar a marca, será fácil devolvê-lo.

---

๖๕๐. อจฺเจกจีวเร อจฺเจกจีวรสญฺญีติ เอวมาทิ วิภชิตฺวา คหิตเมว สนฺธาย วุตฺตํ. สเจ ปน อวิภตฺตํ โหติ, สงฺฆสฺส วา ภณฺฑาคาเร, จีวรสมยาติกฺกเมปิ อนาปตฺติ. อิติ อติเรกจีวรสฺส ทสาหํ ปริหาโร. อกตสฺส วสฺสิกสาฏิกจีวรสฺส อนตฺถเต กถิเน ปญฺจ มาสา, วสฺเส อุกฺกฑฺฒิเต ฉ มาสา, อตฺถเต กถิเน อปเร จตฺตาโร มาสา. เหมนฺตสฺส ปจฺฉิเม ทิวเส มูลจีวราธิฏฺฐานวเสน อปโรปิ เอโก มาโสติ เอกาทส มาสา ปริหาโร. สติยา ปจฺจาสาย มูลจีวรสฺส เอโก มาโส, อจฺเจกจีวรสฺส อนตฺถเต กถิเน เอกาทสทิวสาธิโก มาโส, อตฺถเต กถิเน เอกาทสทิวสาธิกา ปญฺจ มาสา, ตโต ปรํ เอกทิวสมฺปิ ปริหาโร นตฺถีติ เวทิตพฺพํ.

650. As passagens como ‘percebendo como manto urgente o que é um manto urgente’ referem-se apenas ao manto que já foi distribuído e recebido. Se, contudo, não tiver sido distribuído e estiver no depósito da Sangha, não há ofensa mesmo se o período do manto for ultrapassado. Assim, o período de proteção para um manto extra é de dez dias. Para o manto de banho das chuvas não confeccionado, se o kathina não for estendido, o período de proteção é de cinco meses; se o retiro das chuvas for adiado, são seis meses; se o kathina for estendido, são mais quatro meses. No último dia do inverno, devido à determinação do manto original, há mais um mês, totalizando onze meses de proteção. Havendo expectativa de obter um manto, para o manto original o período de proteção é de um mês; para o manto urgente, se o kathina não for estendido, é de um mês e onze dias; se o kathina for estendido, são cinco meses e onze dias. Deve-se saber que depois disso não há proteção nem por um único dia.

---

อนจฺเจกจีวเรติ อจฺเจกจีวรสทิเส อญฺญสฺมึ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

‘Em um manto não urgente’ (anaccekacīvare) significa em outro manto semelhante a um manto urgente. O restante aqui tem significado claro.

---

กถินสมุฏฺฐานํ – อกิริยํ, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Tem a mesma origem do Kathina: é uma não-ação, não há liberação por percepção, é sem mente, é uma infração por regulamento, é ação corporal e ação verbal, tem três mentes, tem três sensações.

---

อจฺเจกจีวรสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre o manto urgente está concluída.

---

๙. สาสงฺกสิกฺขาปทวณฺณนา

9. A explicação da regra de treinamento sobre os alojamentos perigosos

---

๖๕๒. เตน สมเยนาติ สาสงฺกสิกฺขาปทํ. ตตฺถ วุตฺถวสฺสา อารญฺญเกสูติ เต ปุพฺเพปิ อรญฺเญเยว วิหรึสุ. ทุพฺพลจีวรตฺตา ปน ปจฺจยวเสน คามนฺตเสนาสเน วสฺสํ วสิตฺวา นิฏฺฐิตจีวรา หุตฺวา ‘‘อิทานิ นิปฺปลิโพธา สมณธมฺมํ กริสฺสามา’’ติ อารญฺญเกสุ เสนาสเนสุ [Pg.308] วิหรนฺติ. กตฺติกโจรกาติ กตฺติกมาเส โจรา. ปริปาเตนฺตีติ อุปทฺทวนฺติ, ตตฺถ ตตฺถ อาธาวิตฺวา อุตฺตาเสนฺติ ปลาเปนฺติ. อนฺตรฆเร นิกฺขิปิตุนฺติ อนฺโตคาเม นิกฺขิปิตุํ. ภควา ยสฺมา ปจฺจยา นาม ธมฺเมน สเมน ทุลฺลภา, สลฺเลขวา หิ ภิกฺขุ มาตรมฺปิ วิญฺญาเปตุํ น สกฺโกติ. ตสฺมา จีวรคุตฺตตฺถํ อนฺตรฆเร นิกฺขิปิตุํ อนุชานาติ. ภิกฺขูนํ ปน อนุรูปตฺตา อรญฺญวาสํ น ปฏิกฺขิปิ.

652. ‘Naquele tempo...’ refere-se à regra de treinamento sobre os alojamentos perigosos. Nela, ‘tendo passado o retiro das chuvas em alojamentos florestais’ (vutthavassā āraññakesu) significa que eles já viviam na floresta anteriormente. No entanto, por terem mantos desgastados, para obter os requisitos necessários, passaram o retiro das chuvas em um alojamento perto de uma vila. Tendo terminado a confecção dos mantos, pensando ‘agora, livres de preocupações, praticaremos o Dhamma do asceta’, eles passaram a viver em alojamentos florestais. ‘Ladrões de Kattika’ (kattikacorakā) refere-se a ladrões que agem no mês de Kattika. ‘Atacam’ (paripātenti) significa que eles oprimem, correndo de um lado para o outro, assustando e fazendo os bhikkhus fugirem. ‘Guardar em uma casa na vila’ (antaraghare nikkhipituṃ) significa guardar dentro da vila. O Abençoado, visto que os requisitos são difíceis de obter de forma justa e correta — pois um bhikkhu de conduta austera não pode pedir nem mesmo à sua própria mãe —, permite guardar o manto dentro da vila para protegê-lo. No entanto, por ser adequado para os bhikkhus, Ele não proibiu a vida na floresta.

---

๖๕๓. อุปวสฺสํ โข ปนาติ เอตฺถ อุปวสฺสนฺติ อุปวสฺส; อุปวสิตฺวาติ วุตฺตํ โหติ. อุปสมฺปชฺชนฺติอาทีสุ วิย หิ เอตฺถ อนุนาสิโก ทฏฺฐพฺโพ. วสฺสํ อุปคนฺตฺวา วสิตฺวา จาติ อตฺโถ. อิมสฺส จ ปทสฺส ‘‘ตถารูเปสุ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโต’’ติ อิมินา สมฺพนฺโธ. กึ วุตฺตํ โหติ? วสฺสํ อุปคนฺตฺวา วสิตฺวา จ ตโต ปรํ ปจฺฉิมกตฺติกปุณฺณมปริโยสานกาลํ ยานิ โข ปน ตานิ อารญฺญกานิ เสนาสนานิ สาสงฺกสมฺมตานิ สปฺปฏิภยานิ; ตถารูเปสุ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโต อากงฺขมาโน ติณฺณํ จีวรานํ อญฺญตรํ จีวรํ อนฺตรฆเร นิกฺขิเปยฺยาติ. ยสฺมา ปน โย วสฺสํ อุปคนฺตฺวา ยาว ปฐมกตฺติกปุณฺณมํ วสติ, โส วุฏฺฐวสฺสานํ อพฺภนฺตโร โหติ, ตสฺมา อิทํ อติคหนํ พฺยญฺชนวิจารณํ อกตฺวา ปทภาชเน เกวลํ จีวรนิกฺเขปารหํ ปุคฺคลํ ทสฺเสตุํ ‘‘วุฏฺฐวสฺสาน’’นฺติ วุตฺตํ. ตสฺสาปิ ‘‘ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโต’’ติ อิมินา สมฺพนฺโธ. อยญฺหิ เอตฺถ อตฺโถ ‘‘วุฏฺฐวสฺสานํ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโต’’ติ เอวรูปานํ ภิกฺขูนํ อพฺภนฺตเร โย โกจิ ภิกฺขูติ วุตฺตํ โหติ.

653. ‘Tendo completado o retiro das chuvas’ (upavassaṃ kho pana): aqui, ‘upavassaṃ’ significa tendo entrado e residido no retiro das chuvas. O som nasal deve ser visto aqui como em ‘upasampajjanti’ e outros termos semelhantes. O significado é: tendo entrado e residido no retiro das chuvas. E essa palavra se conecta com ‘um bhikkhu residindo em tais alojamentos’. O que se quer dizer? Tendo entrado e residido no retiro das chuvas, e depois disso, até o final da última lua cheia de Kattika, naqueles alojamentos florestais considerados perigosos e temíveis, se um bhikkhu residindo em tais alojamentos desejar, ele pode guardar um dos seus três mantos dentro da vila. Mas como aquele que entra no retiro das chuvas e reside até a primeira lua cheia de Kattika está incluído entre os que completaram o retiro das chuvas, para evitar essa análise gramatical muito complexa, na análise das palavras diz-se simplesmente ‘dos que completaram o retiro das chuvas’ (vutthavassānaṃ) para mostrar a pessoa qualificada para guardar o manto. Isso também se conecta com ‘um bhikkhu residindo em alojamentos’. Pois este é o significado aqui: ‘um bhikkhu, entre aqueles que completaram o retiro das chuvas, residindo em alojamentos’, significando qualquer bhikkhu entre tais bhikkhus.

---

อรญฺญลกฺขณํ อทินฺนาทานวณฺณนายํ วุตฺตํ. อยํ ปน วิเสโส – สเจ วิหาโร ปริกฺขิตฺโต โหติ, ปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส อินฺทขีลโต อปริกฺขิตฺตสฺส ปริกฺเขปารหฏฺฐานโต ปฏฺฐาย ยาว วิหารปริกฺเขปา มินิตพฺพํ. สเจ วิหาโร อปริกฺขิตฺโต โหติ, ยํ สพฺพปฐมํ เสนาสนํ วา ภตฺตสาลา วา ธุวสนฺนิปาตฏฺฐานํ วา โพธิวา เจติยํ วา ทูเร เจปิ เสนาสนโต โหติ, ตํ ปริจฺเฉทํ กตฺวา มินิตพฺพํ. สเจปิ อาสนฺเน คาโม โหติ, วิหาเร ฐิเตหิ ฆรมานุสกานํ สทฺโท สูยติ, ปพฺพตนทีอาทีหิ ปน อนฺตริตตฺตา น สกฺกา อุชุํ คนฺตุํ, โย จสฺส ปกติมคฺโค โหติ, สเจปิ นาวาย สญฺจริตพฺโพ, เตน มคฺเคน คามโต [Pg.309] ปญฺจธนุสติกํ คเหตพฺพํ. โย อาสนฺนคามสฺส องฺคสมฺปาทนตฺถํ ตโต ตโต มคฺคํ ปิทหติ, อยํ ‘‘ธุตงฺคโจโร’’ติ เวทิตพฺโพ.

A definição de floresta foi explicada na seção sobre o roubo. No entanto, há esta particularidade: se o mosteiro for cercado, deve-se medir a partir do umbral da porta de uma vila cercada, ou do limite apropriado para uma cerca de uma vila não cercada, até a cerca do mosteiro. Se o mosteiro não for cercado, deve-se medir determinando o limite a partir da primeira estrutura, seja um alojamento, refeitório, local de assembleia regular, árvore Bodhi ou estupa, mesmo que esteja longe do alojamento. Mesmo se houver uma vila próxima e o som das pessoas em suas casas puder ser ouvido pelos bhikkhus que estão no mosteiro, mas devido à obstrução por montanhas, rios, etc., não for possível ir em linha reta, e o caminho habitual tiver de ser percorrido de barco, deve-se considerar a distância de quinhentos arcos a partir da vila por esse caminho habitual. Aquele que, para fazer com que o mosteiro pareça cumprir os requisitos de um alojamento florestal em relação a uma vila próxima, bloqueia o caminho aqui e ali, deve ser conhecido como um ‘ladrão de práticas ascéticas’ (dhutaṅgacoro).

---

สาสงฺกสมฺมตานีติ ‘‘สาสงฺกานี’’ติ สมฺมตานิ; เอวํ สญฺญาตานีติ อตฺโถ. ปทภาชเน ปน เยน การเณน ตานิ สาสงฺกสมฺมตานิ, ตํ ทสฺเสตุํ ‘‘อาราเม อารามูปจาเร’’ติอาทิ วุตฺตํ.

‘Considerados perigosos’ (sāsaṅkasammatāni) significa considerados como ‘perigosos’; esse é o significado de serem conhecidos como tal. Na análise das palavras, para mostrar a razão pela qual são considerados perigosos, diz-se: ‘no mosteiro, nos arredores do mosteiro’, e assim por diante.

---

สห ปฏิภเยน สปฺปฏิภยานิ, สนฺนิหิตพลวภยานีติ อตฺโถ. ปทภาชเน ปน เยน การเณน ตานิ สปฺปฏิภยานิ; ตํ ทสฺเสตุํ ‘‘อาราเม อารามูปจาเร’’ติอาทิ วุตฺตํ.

‘Temíveis’ (sappaṭibhayāni) significa acompanhados de perigo, ou seja, que há perigos graves e iminentes. Na análise das palavras, para mostrar a razão pela qual são temíveis, diz-se: ‘no mosteiro, nos arredores do mosteiro’, e assim por diante.

---

สมนฺตา โคจรคาเม นิกฺขิเปยฺยาติ อารญฺญกสฺส เสนาสนสฺส สมนฺตา สพฺพทิสาภาเคสุ อตฺตนา อภิรุจิเต โคจรคาเม สติยา องฺคสมฺปตฺติยา นิกฺขิเปยฺย.

‘Pode guardar na vila de esmolas ao redor’ (samantā gocaragāme nikkhipeyyā) significa que, ao redor do alojamento florestal, em todas as direções, na vila de esmolas de sua preferência, havendo a completude dos fatores, ele pode guardar o manto.

---

ตตฺรายํ องฺคสมฺปตฺติ – ปุริมิกาย อุปคนฺตฺวา มหาปวารณาย ปวาริโต โหติ, อิทเมกํ องฺคํ. สเจ ปจฺฉิมิกาย วา อุปคโต โหติ ฉินฺนวสฺโส วา, นิกฺขิปิตุํ น ลภติ. กตฺติกมาโสเยว โหติ, อิทํ ทุติยํ องฺคํ. กตฺติกมาสโต ปรํ น ลภติ, ปญฺจธนุสติกํ ปจฺฉิมเมว ปมาณยุตฺตํ เสนาสนํ โหติ, อิทํ ตติยํ องฺคํ. อูนปฺปมาเณ วา คาวุตโต อติเรกปฺปมาเณ วา น ลภติ, ยตฺร หิ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปุน วิหารํ ภตฺตเวลายํ สกฺกา อาคนฺตุํ, ตเทว อิธ อธิปฺเปตํ. นิมนฺติโต ปน อทฺธโยชนมฺปิ โยชนมฺปิ คนฺตฺวา วสิตุํ ปจฺเจติ, อิทมปฺปมาณํ. สาสงฺกสปฺปฏิภยเมว โหติ, อิทํ จตุตฺถํ องฺคํ. อนาสงฺกอปฺปฏิภเย หิ องฺคยุตฺเตปิ เสนาสเน วสนฺโต นิกฺขิปิตุํ น ลภตีติ.

Aqui está a completude dos fatores: ele deve ter entrado no primeiro retiro das chuvas e realizado a Pavāraṇā no dia da grande Pavāraṇā; este é o primeiro fator. Se ele tiver entrado no segundo retiro das chuvas ou se o seu retiro tiver sido quebrado, ele não tem permissão para guardar o manto. Deve ser apenas o mês de Kattika; este é o segundo fator. Após o mês de Kattika, ele não tem permissão. O alojamento deve ter a medida adequada de no mínimo quinhentos arcos; este é o terceiro fator. Se for menor que essa medida ou maior que um gāvuta, ele não tem permissão. Pois o que se pretende aqui é apenas aquele alojamento do qual, após esmolar comida, é possível retornar ao mosteiro na hora da refeição. No entanto, se ele for convidado e for a uma distância de meia légua ou uma légua inteira, passar a noite e retornar, isso não é medido por esse limite. O alojamento deve ser perigoso e temível; este é o quarto fator. Pois, mesmo que o alojamento possua os outros fatores, se não for perigoso e temível, o bhikkhu que ali reside não tem permissão para guardar o manto.

---

อญฺญตฺร ภิกฺขุสมฺมุติยาติ ยา อุโทสิตสิกฺขาปเท โกสมฺพกสมฺมุติ (ปารา. ๔๗๕) อนุญฺญาตา ตสฺสา สมฺมุติยา อญฺญตฺร; สเจ สา ลทฺธา โหติ, ฉารตฺตาติเรกมฺปิ วิปฺปวสิตุํ วฏฺฏติ.

‘Exceto com a autorização dos bhikkhus’ (aññatra bhikkhusammutiyā) refere-se à autorização de Kosambī permitida na regra de treinamento sobre o pavilhão. Exceto por essa autorização; se ela for obtida, é permitido ficar separado do manto mesmo por mais de seis noites.

---

ปุน คามสีมํ โอกฺกมิตฺวาติ สเจ โคจรคามโต ปุรตฺถิมาย ทิสาย เสนาสนํ; อยญฺจ ปจฺฉิมทิสํ คโต โหติ, เสนาสนํ อาคนฺตฺวา สตฺตมํ อรุณํ อุฏฺฐาเปตุํ อสกฺโกนฺเตน คามสีมมฺปิ โอกฺกมิตฺวา [Pg.310] สภายํ วา ยตฺถ กตฺถจิ วา วสิตฺวา จีวรปฺปวตฺตึ ญตฺวา ปกฺกมิตุํ วฏฺฏตีติ อตฺโถ. เอวํ อสกฺโกนฺเตน ตตฺเถว ฐิเตน ปจฺจุทฺธริตพฺพํ, อติเรกจีวรฏฺฐาเน ฐสฺสตีติ. เสสํ อุตฺตานเมว.

‘Tendo entrado novamente no limite da vila’ (puna gāmasīmaṃ okkamitvā): se o alojamento fica a leste da vila de esmolas e o bhikkhu foi para o oeste, e sendo incapaz de retornar ao alojamento para ver o amanhecer do sétimo dia, ele entra no limite da vila, passa a noite em um salão público ou em qualquer outro lugar, e tendo tomado conhecimento da situação do manto, é permitido que ele parta. Esse é o significado. Se ele for incapaz de fazer isso, deve renunciar ao manto permanecendo ali mesmo, pensando: ‘ele ficará na condição de um manto extra’. O restante é claro.

---

กถินสมุฏฺฐานํ – กายวาจโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ, อกิริยา, โนสญฺญาวิโมกฺขํ, อจิตฺตกํ, ปณฺณตฺติวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, ติจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Tem a mesma origem do Kathina: origina-se do corpo e da fala, e do corpo, da fala e da mente; é uma não-ação, não há liberação por percepção, é sem mente, é uma infração por regulamento, é ação corporal e ação verbal, tem três mentes, tem três sensações.

---

สาสงฺกสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre o que é suspeito está concluída.

---

๑๐. ปริณตสิกฺขาปทวณฺณนา

10. A explicação da regra de treinamento sobre o desvio de doações

---

๖๕๗. เตน สมเยนาติ ปริณตสิกฺขาปทํ. ตตฺถ ปูคสฺสาติ สมูหสฺส; ธมฺมคณสฺสาติ อตฺโถ. ปฏิยตฺตนฺติ ปฏิยาทิตํ. พหู สงฺฆสฺส ภตฺตาติ สงฺฆสฺส พหูนิ ภตฺตานิ อเนกานิ ลาภมุขานิ; น สงฺฆสฺส เกนจิ ปริหานีติ ทีเปนฺติ. โอโณเชถาติ เทถ. กึ ปเนวํ วตฺตุํ วฏฺฏตีติ กสฺมา น วฏฺฏติ? อยญฺหิ อภิหฏภิกฺขา อภิหริตฺวา เอกสฺมึ โอกาเส สงฺฆสฺสตฺถาย ปฏิยตฺตา อภิหฏปฏิยตฺเต จ อุทฺทิสฺส ฐปิตภาเค จ ปยุตฺตวาจา นาม นตฺถิ.

657. ‘Tena samayenā’ refere-se à regra de treinamento sobre o desvio de doações. Ali, ‘pūgassa’ significa de um grupo; ‘dhammagaṇassa’ é o significado. ‘Paṭiyattaṃ’ significa preparado. ‘Bahū saṅghassa bhattā’ significa muitas refeições para o Sangha, muitas fontes de ganho; eles mostram que não há perda para o Sangha por qualquer ganho. ‘Oṇojetha’ significa ofereçam. Mas é apropriado falar assim? Por que não seria apropriado? Pois esta é uma esmola trazida, que foi trazida e preparada em um lugar para o benefício do Sangha. E em relação ao que é trazido e preparado, e à porção reservada para si mesmo, não há o que se chama de fala persuasiva.

---

๖๕๘. สงฺฆิกนฺติ สงฺฆสฺส สนฺตกํ. โส หิ สงฺฆสฺส ปริณตตฺตา หตฺถํ อนารูฬฺโหปิ เอเกน ปริยาเยน สงฺฆสฺส สนฺตโก โหติ, ปทภาชเน ปน ‘‘สงฺฆิกํ นาม สงฺฆสฺส ทินฺนํ โหติ ปริจฺจตฺต’’นฺติ เอวํ อตฺถุทฺธารวเสน นิปฺปริยายโตว สงฺฆิกํ ทสฺสิตํ. ลาภนฺติ ปฏิลภิตพฺพวตฺถุํ อาห. เตเนวสฺส นิทฺเทเส ‘‘จีวรมฺปี’’ติอาทิ วุตฺตํ. ปริณตนฺติ สงฺฆสฺส นินฺนํ สงฺฆสฺส โปณํ สงฺฆสฺส ปพฺภารํ หุตฺวา ฐิตํ. เยน ปน การเณน โส ปริณโต โหติ, ตํ ทสฺเสตุํ ‘‘ทสฺสาม กริสฺสามาติ วาจา ภินฺนา โหตี’’ติ ปทภาชนํ วุตฺตํ.

658. ‘Saṅghika’ significa pertencente ao Sangha. Pois, por ter sido destinado ao Sangha, embora ainda não tenha chegado às mãos do Sangha, em certo sentido já pertence ao Sangha. No entanto, na análise das palavras, diz-se: ‘Pertencente ao Sangha significa o que foi dado ou renunciado em favor do Sangha’, mostrando assim o que pertence ao Sangha de forma direta, por meio da extração do significado. ‘Lābha’ refere-se ao objeto a ser obtido. Por isso, em sua descrição detalhada, diz-se ‘mesmo um manto’, etc. ‘Pariṇata’ significa inclinado para o Sangha, direcionado para o Sangha, tendendo para o Sangha. Mas para mostrar a razão pela qual ele é destinado ao Sangha, a análise das palavras diz: ‘A palavra foi proferida: “Nós daremos, nós faremos”’.

---

๖๕๙. ปโยเค [Pg.311] ทุกฺกฏนฺติ ปริณตลาภสฺส อตฺตโน ปริณามนปโยเค ทุกฺกฏํ, ปฏิลาเภน ตสฺมึ หตฺถํ อารูฬฺเห นิสฺสคฺคิยํ. สเจ ปน สงฺฆสฺส ทินฺนํ โหติ, ตํ คเหตุํ น วฏฺฏติ, สงฺฆสฺเสว ทาตพฺพํ. โยปิ อารามิเกหิ สทฺธึ เอกโต ขาทติ, ภณฺฑํ อคฺฆาเปตฺวา กาเรตพฺโพ. ปริณตํ ปน สหธมฺมิกานํ วา คิหีนํ วา อนฺตมโส มาตุสนฺตกมฺปิ ‘‘อิทํ มยฺหํ เทหี’’ติ สงฺฆสฺส ปริณตภาวํ ญตฺวา อตฺตโน ปริณาเมตฺวา คณฺหนฺตสฺส นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. ‘‘อิมสฺส ภิกฺขุโน เทหี’’ติ เอวํ อญฺญสฺส ปริณาเมนฺตสฺส สุทฺธิกปาจิตฺติยํ. เอกํ ปตฺตํ วา จีวรํ วา อตฺตโน, เอกํ อญฺญสฺส ปริณาเมติ, นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยญฺเจว สุทฺธิกปาจิตฺติยญฺจ. เอเสว นโย พหูสุ. วุตฺตมฺปิ เจตํ –

659. ‘Payoge dukkaṭa’ significa que há uma ofensa de má conduta no esforço de desviar para si mesmo um ganho destinado ao Sangha; quando ele é obtido e chega às mãos, há uma ofensa de expiação com renúncia. Se, contudo, já tiver sido dado ao Sangha, não é apropriado tomá-lo; deve ser entregue apenas ao Sangha. Aquele que o consome junto com os trabalhadores do mosteiro deve ser obrigado a restituir o valor do bem. Mas se alguém, sabendo que algo foi destinado ao Sangha — seja de companheiros no Dhamma, de leigos ou mesmo pertencente à própria mãe —, desvia-o para si mesmo dizendo ‘Dê-me isto’, e o toma, há uma ofensa de expiação com renúncia. Se desvia para outro dizendo ‘Dê a este bhikkhu’, há uma ofensa de expiação simples. Se desvia uma tigela ou um manto para si mesmo, e outra tigela ou manto para outrem, há tanto uma expiação com renúncia quanto uma expiação simples. O mesmo princípio se aplica a muitos itens. E isto também foi dito:

---

‘‘นิสฺสคฺคิเยน อาปตฺตึ, สุทฺธิเกน ปาจิตฺติยํ;

อาปชฺเชยฺย เอกโต;

ปญฺหา เมสา กุสเลหิ จินฺติตา’’ติ. (ปริ. ๔๘๐);

“Uma ofensa com renúncia e uma expiação simples podem ser cometidas simultaneamente; esta é uma questão ponderada pelos sábios.”

---

อยญฺหิ ปริณามนํ สนฺธาย วุตฺโต. โยปิ วสฺสิกสาฏิกสมเย มาตุฆเรปิ สงฺฆสฺส ปริณตํ วสฺสิกสาฏิกํ ญตฺวา อตฺตโน ปริณาเมติ, นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ. ปรสฺส ปริณาเมติ, สุทฺธิกปาจิตฺติยํ. มนุสฺสา ‘‘สงฺฆภตฺตํ กริสฺสามา’’ติ สปฺปิเตลาทีนิ อาหรนฺติ, คิลาโน เจปิ ภิกฺขุ สงฺฆสฺส ปริณตภาวํ ญตฺวา กิญฺจิ ยาจติ, นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยเมว. สเจ ปน โส ‘‘ตุมฺหากํ สปฺปิอาทีนิ อาภฏานิ อตฺถี’’ติ ปุจฺฉิตฺวา ‘‘อาม, อตฺถี’’ติ วุตฺเต ‘‘มยฺหมฺปิ เทถา’’ติ วทติ, วฏฺฏติ. อถาปิ นํ กุกฺกุจฺจายนฺตํ อุปาสกา วทนฺติ – ‘‘สงฺโฆปิ อมฺเหหิ ทินฺนเมว ลภติ; คณฺหถ, ภนฺเต’’ติ เอวมฺปิ วฏฺฏติ.

Pois isto foi dito em referência ao desvio. Aquele que, na época do manto de chuva, mesmo na casa de sua mãe, sabendo que um manto de chuva foi destinado ao Sangha, o desvia para si mesmo, comete uma ofensa de expiação com renúncia. Se o desvia para outrem, comete uma expiação simples. Se as pessoas trazem manteiga clarificada, óleo, etc., pensando ‘Prepararemos uma refeição para o Sangha’, e um bhikkhu doente, sabendo que isso foi destinado ao Sangha, pede algo disso, comete uma expiação com renúncia. Mas se ele perguntar: ‘Vocês trouxeram manteiga clarificada, etc.?’, e quando responderem ‘Sim, trouxemos’, ele disser ‘Dem-me também’, é apropriado. Ou se os devotos leigos disserem ao bhikkhu que está hesitante: ‘O Sangha também recebe apenas o que oferecemos; por favor, aceite, venerável senhor’, assim também é apropriado.

---

๖๖๐. สงฺฆสฺส ปริณตํ อญฺญสงฺฆสฺสาติ เอกสฺมึ วิหาเร สงฺฆสฺส ปริณตํ อญฺญํ วิหารํ อุทฺทิสิตฺวา ‘‘อสุกสฺมึ นาม มหาวิหาเร สงฺฆสฺส เทถา’’ติ ปริณาเมติ.

660. ‘O que foi destinado ao Sangha para outro Sangha’: desviar o que foi destinado ao Sangha em um mosteiro, direcionando-o para outro mosteiro, dizendo: ‘Dem ao Sangha no grande mosteiro de tal nome’.

---

เจติยสฺส วาติ ‘‘กึ สงฺฆสฺส ทินฺเนน, เจติยสฺสปูชํ กโรถา’’ติ เอวํ เจติยสฺส วา ปริณาเมติ.

‘Ou para um santuário’: desviar para um santuário dizendo: ‘De que serve dar ao Sangha? Façam uma oferenda ao santuário’.

---

เจติยสฺส [Pg.312] ปริณตนฺติ เอตฺถ นิยเมตฺวา อญฺญเจติยสฺสตฺถาย โรปิตมาลาวจฺฉโต อญฺญเจติยมฺหิ ปุปฺผมฺปิ อาโรเปตุํ น วฏฺฏติ. เอกสฺส เจติยสฺส ปน ฉตฺตํ วา ปฏากํ วา อาโรเปตฺวา ฐิตํ ทิสฺวา เสสํ อญฺญสฺส เจติยสฺส ทาเปตุํ วฏฺฏติ.

Quanto a ‘destinado a um santuário’: aqui, não é apropriado colocar sequer uma flor de um arbusto de flores plantado especificamente para um santuário em outro santuário. No entanto, se alguém vê um guarda-sol ou uma bandeira que já foi colocada em um santuário, é apropriado fazer com que o restante seja dado a outro santuário.

---

ปุคฺคลสฺส ปริณตนฺติ อนฺตมโส สุนขสฺสาปิ ปริณตํ ‘‘อิมสฺส สุนขสฺส มา เทหิ, เอตสฺส เทหี’’ติ เอวํ อญฺญปุคฺคลสฺส ปริณาเมติ, ทุกฺกฏํ. สเจ ปน ทายกา ‘‘มยํ สงฺฆสฺส ภตฺตํ ทาตุกามา, เจติยสฺส ปูชํ กาตุกามา, เอกสฺส ภิกฺขุโน ปริกฺขารํ ทาตุกามา, ตุมฺหากํ รุจิยา ทสฺสาม; ภณถ, กตฺถ เทมา’’ติ วทนฺติ. เอวํ วุตฺเต เตน ภิกฺขุนา ‘‘ยตฺถ อิจฺฉถ, ตตฺถ เทถา’’ติ วตฺตพฺพา. สเจ ปน เกวลํ ‘‘กตฺถ เทมา’’ติ ปุจฺฉนฺติ, ปาฬิยํ อาคตนเยเนว วตฺตพฺพํ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมว.

‘Destinado a uma pessoa’: desviar o que foi destinado até mesmo a um cão, dizendo: ‘Não dê a este cão, dê àquele’, desviando para outro indivíduo, constitui uma ofensa de má conduta. Mas se os doadores disserem: ‘Queremos dar uma refeição ao Sangha, queremos fazer uma oferenda ao santuário, queremos dar utensílios a um bhikkhu; daremos de acordo com a sua preferência. Por favor, diga-nos, onde devemos dar?’, quando isso for dito, o bhikkhu deve dizer: ‘Dêem onde desejarem’. Mas se eles simplesmente perguntarem: ‘Onde devemos dar?’, deve-se responder exatamente de acordo com o método que consta nos textos canônicos. O restante aqui tem o significado claro.

---

ติสมุฏฺฐานํ – กายจิตฺตโต วาจาจิตฺตโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ, กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมวจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ติเวทนนฺติ.

Tem três origens: origina-se do corpo e da mente, da fala e da mente, ou do corpo, da fala e da mente; é uma ação, liberada pela percepção, intencional, uma falta social, ação corporal e verbal, mente insalubre, e possui três tipos de sensações.

---

สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย

No Samantapāsādikā, o comentário do Vinaya,

---

ปริณตสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação da regra de treinamento sobre o desvio de doações está concluída.

---

นิฏฺฐิโต ปตฺตวคฺโค ตติโย.

O terceiro capítulo sobre tigelas está concluído.

---

นิสฺสคฺคิยวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

A explicação sobre as ofensas de expiação com renúncia está concluída.

---

ปาราชิกกณฺฑ-อฏฺฐกถา นิฏฺฐิตา.

O comentário sobre a seção das ofensas de derrota está concluído.